Interpelacja nr 15304
Interpelacja w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne
Interpelacja nr 15304
do ministra finansów i gospodarki, ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 12-02-2026
Szanowni Państwo Ministrowie,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie uwzględniania związków powiatowo-gminnych jako podmiotów uprawnionych do aplikowania o środki rządowe oraz fundusze Unii Europejskiej w obecnej perspektywie finansowej.
Związki powiatowo-gminne funkcjonują w oparciu o przepisy ustaw samorządowych jako ustawowa forma współpracy jednostek samorządu terytorialnego. Ich celem jest usprawnienie realizacji zadań publicznych o charakterze ponadlokalnym, koordynacja działań inwestycyjnych oraz efektywniejsze wykorzystanie środków publicznych poprzez współpracę gmin i powiatów. W praktyce w części konkursów krajowych i unijnych katalog beneficjentów obejmuje gminy oraz związki międzygminne, natomiast nie wskazuje wprost związków powiatowo-gminnych. Rodzi to wątpliwości interpretacyjne dotyczące możliwości ich udziału w programach wsparcia – także w sytuacji gdy realizowane zadania mieściłyby się wyłącznie w kompetencjach gmin będących członkami związku, a sam związek pełniłby funkcję organizacyjną i koordynacyjną.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
I. Do ministra funduszy i polityki regionalnej
1. Czy w ocenie ministerstwa obowiązujące regulaminy konkursów finansowanych ze środków UE oraz KPO w sposób wystarczający uwzględniają status prawny związków powiatowo-gminnych jako ustawowej formy współpracy JST?
2. Czy planowane jest doprecyzowanie wytycznych dla instytucji zarządzających programami krajowymi i unijnymi w celu jednoznacznego określenia możliwości aplikowania o środki przez związki powiatowo-gminne – w szczególności w zakresie zadań realizowanych przez gminy będące członkami tych związków?
3. Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie analizy obowiązujących regulaminów konkursowych pod kątem zapewnienia spójnego podejścia do wszystkich ustawowych form współpracy JST?
II. Do ministra spraw wewnętrznych i administracji
1. Czy w ocenie ministerstwa obowiązujące przepisy ustaw samorządowych w sposób dostatecznie jednoznaczny określają zakres uprawnień związków powiatowo-gminnych w kontekście ubiegania się o środki zewnętrzne?
2. Czy rozważane są działania legislacyjne lub interpretacyjne, które doprecyzowałyby status związków powiatowo-gminnych jako podmiotów uprawnionych do realizacji projektów finansowanych ze środków publicznych, w szczególności w zakresie zadań gminnych wykonywanych przez związek?
III. Do ministra finansów i gospodarki
1. Jakie przesłanki zdecydowały o ograniczeniu katalogu beneficjentów w konkursie w ramach KPO – inwestycja B3.5.1 „Inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach” – wyłącznie do gmin oraz związków międzygminnych, z pominięciem związków powiatowo-gminnych?
2. Czy w przypadku przyszłych naborów w obszarze polityki mieszkaniowej oraz efektywności energetycznej rozważane jest rozszerzenie katalogu uprawnionych podmiotów o związki powiatowo-gminne, w sytuacji gdy realizowane zadania dotyczyć będą kompetencji gmin – członków związku?
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na niniejszą interpelację.
Interpelacja nr 15304
do ministra finansów i gospodarki, ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 12-02-2026
Szanowni Państwo Ministrowie,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie uwzględniania związków powiatowo-gminnych jako podmiotów uprawnionych do aplikowania o środki rządowe oraz fundusze Unii Europejskiej w obecnej perspektywie finansowej.
Związki powiatowo-gminne funkcjonują w oparciu o przepisy ustaw samorządowych jako ustawowa forma współpracy jednostek samorządu terytorialnego. Ich celem jest usprawnienie realizacji zadań publicznych o charakterze ponadlokalnym, koordynacja działań inwestycyjnych oraz efektywniejsze wykorzystanie środków publicznych poprzez współpracę gmin i powiatów. W praktyce w części konkursów krajowych i unijnych katalog beneficjentów obejmuje gminy oraz związki międzygminne, natomiast nie wskazuje wprost związków powiatowo-gminnych. Rodzi to wątpliwości interpretacyjne dotyczące możliwości ich udziału w programach wsparcia – także w sytuacji gdy realizowane zadania mieściłyby się wyłącznie w kompetencjach gmin będących członkami związku, a sam związek pełniłby funkcję organizacyjną i koordynacyjną.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
I. Do ministra funduszy i polityki regionalnej
1. Czy w ocenie ministerstwa obowiązujące regulaminy konkursów finansowanych ze środków UE oraz KPO w sposób wystarczający uwzględniają status prawny związków powiatowo-gminnych jako ustawowej formy współpracy JST?
2. Czy planowane jest doprecyzowanie wytycznych dla instytucji zarządzających programami krajowymi i unijnymi w celu jednoznacznego określenia możliwości aplikowania o środki przez związki powiatowo-gminne – w szczególności w zakresie zadań realizowanych przez gminy będące członkami tych związków?
3. Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie analizy obowiązujących regulaminów konkursowych pod kątem zapewnienia spójnego podejścia do wszystkich ustawowych form współpracy JST?
II. Do ministra spraw wewnętrznych i administracji
1. Czy w ocenie ministerstwa obowiązujące przepisy ustaw samorządowych w sposób dostatecznie jednoznaczny określają zakres uprawnień związków powiatowo-gminnych w kontekście ubiegania się o środki zewnętrzne?
2. Czy rozważane są działania legislacyjne lub interpretacyjne, które doprecyzowałyby status związków powiatowo-gminnych jako podmiotów uprawnionych do realizacji projektów finansowanych ze środków publicznych, w szczególności w zakresie zadań gminnych wykonywanych przez związek?
III. Do ministra finansów i gospodarki
1. Jakie przesłanki zdecydowały o ograniczeniu katalogu beneficjentów w konkursie w ramach KPO – inwestycja B3.5.1 „Inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach” – wyłącznie do gmin oraz związków międzygminnych, z pominięciem związków powiatowo-gminnych?
2. Czy w przypadku przyszłych naborów w obszarze polityki mieszkaniowej oraz efektywności energetycznej rozważane jest rozszerzenie katalogu uprawnionych podmiotów o związki powiatowo-gminne, w sytuacji gdy realizowane zadania dotyczyć będą kompetencji gmin – członków związku?
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na niniejszą interpelację.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9007 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-II.054.3.2026
Warszawa, 03 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15304
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15304 Pani Posłanki Alicji Łepkowskiej-Gołaś, w sprawie
możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne,
uprzejmie przedstawiam wyjaśnienia pozostające we właściwości ministra
ds. mieszkalnictwa, tj. w zakresie katalogu beneficjentów inwestycji B3.5.1 „Inwestycje
w projekty mieszkaniowe”, realizowanej w ramach KPO.
Finansowe wsparcie z Funduszu Dopłat w ramach inwestycji B3.5.1 Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększenia Odporności, udzielane jest na podstawie przepisów rozdziału
3a ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć
mieszkaniowych1. Wsparcie to udzielane jest na przedsięwzięcia dedykowane gminom,
jednoosobowym spółkom gminnym lub związkom międzygminnym, na co wskazuje
odwołanie do art. 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 oraz w art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a tej ustawy,
zawarte w art. 21a ust. 1 tej ustawy. W katalogu beneficjentów wsparcia nie znajduje się
związek powiatowo-gminny.
Ustawodawca wprost wskazał w tym przepisie krąg uprawnionych jednostek samorządu
terytorialnego, ograniczając go do związków międzygminnych, a więc związków
tworzonych wyłącznie przez gminy. W tym katalogu nie ujęto związków
powiatowo‑gminnych, co oznacza, że nie mogą one występować jako beneficjenci
środków z Funduszu Dopłat na podstawie ww. ustawy.
Rozróżnienie to pozostaje w zgodzie z systemem zadań poszczególnych szczebli
samorządu terytorialnego, ukształtowanym w ustawach ustrojowych. Zgodnie z art. 7
ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym2, do zadań własnych gminy
należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w zakresie gminnego
budownictwa mieszkaniowego. Tym samym to gmina jest ustawowo odpowiedzialna
za prowadzenie polityki mieszkaniowej na poziomie lokalnym, w tym za rozwój zasobu
mieszkaniowego.
Natomiast powiat wykonuje zadania publiczne o charakterze ponadgminnym, których
katalog został określony w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie
powiatowym3. Wśród zadań powiatu ustawodawca nie wymienia budownictwa
mieszkaniowego ani prowadzenia lokalnej polityki mieszkaniowej, koncentrując
kompetencje powiatu na innych dziedzinach, takich jak edukacja ponadgminna, ochrona
zdrowia, drogi powiatowe czy przeciwdziałanie bezrobociu. Co istotne, art. 4 ust. 6 tej
ustawy stanowi, że zadania powiatu nie mogą naruszać zakresu działania gmin,
co potwierdza wyraźne rozdzielenie kompetencji tych dwóch szczebli samorządu.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 304, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 1153.
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 1684.
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zasady współpracy jednostek samorządu terytorialnego pozwalają na tworzenie związków
międzygminnych, w ramach których gminy mogą wspólnie wykonywać zadania należące
do ich właściwości, w tym zadania z zakresu gospodarki mieszkaniowej. Związki
te stanowią więc instrument kooperacji w obszarze zadań własnych gminy,
w szczególności gminnego budownictwa mieszkaniowego, co czyni je naturalnym
adresatem instrumentów wsparcia przewidzianych w ustawie z dnia 8 grudnia 2006 r.
o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych.
Ustawodawca, konstruując mechanizm finansowego wsparcia z Funduszu Dopłat,
powiązał go z wykonywaniem zadań własnych gmin w zakresie gminnego budownictwa
mieszkaniowego, a w przypadku powiatów z zadaniami z zakresu pomocy społecznej.
Wyraźne rozdzielenie kompetencji gmin i powiatów w ustawach ustrojowych, brak
przypisania powiatom zadań w zakresie lokalnej polityki mieszkaniowej (jedynie wskazanie
w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zadania własnego polegającego
na prowadzeniu mieszkań treningowych lub wspomaganych dla osób z terenu więcej niż
jednej gminy – bez wyraźnego wskazania dla związków powiatowo-gminnych) oraz
wskazanie w ustawie z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych
przedsięwzięć mieszkaniowych wyłącznie gmin i związków międzygminnych jako
beneficjentów wsparcia w ramach inwestycji B3.5.1 KPO, uzasadniają przyjęte
rozwiązanie, zgodnie z którym związki powiatowo‑gminne nie zostały objęte zakresem
podmiotowym tej ustawy.
Analiza kompetencji i zadań poszczególnych szczebli samorządu terytorialnego wskazuje,
że ukierunkowanie wsparcia z Funduszu Dopłat na gminy oraz związki międzygminne
pozostaje spójne z konstytucyjną i ustawową konstrukcją systemu zadań publicznych
w obszarze mieszkalnictwa. Krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o środki
z Funduszu Dopłat, w tym brak możliwości ich otrzymywania przez związki
powiatowo‑gminne, wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o finansowym wsparciu
niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych. To ustawodawca, kształtując treść ustawy,
zdecydował o wskazaniu w katalogu beneficjentów m.in. gmin i związków
międzygminnych, nie obejmując tym katalogiem związków powiatowo‑gminnych.
W obecnym stanie prawnym rozszerzenie katalogu uprawnionych podmiotów o związki
powiatowo-gminne w przyszłych naborach dotyczących polityki mieszkaniowej
i efektywności energetycznej – w sytuacji gdy zadania te wchodzą w zakres wyłącznych
kompetencji gmin – wymagałoby zmian w ustawach ustrojowych regulujących podział
zadań własnych samorządu terytorialnego oraz zasady funkcjonowania związków
powiatowo-gminnych. Związki te mogą wykonywać zadania publiczne wyłącznie
w granicach powierzonych im przez jednostki samorządu na podstawie ustawowych
kompetencji, bez możliwości samodzielnego obejmowania obowiązków przypisanych
wyłącznie gminom. Dopuszczenie ich jako beneficjentów naborów musiałoby zatem
zostać poprzedzone odpowiednimi zmianami legislacyjnymi, zapewniającymi spójność
z systemem prawa.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 11 marca 2026 r.
znak sprawy: DKF-VIII.6614.3.2026.MW
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 15304 Pani Poseł Alicji Łepkowskiej-
Gołaś w sprawie możliwości aplikowania o środki UE przez związki powiatowo-
gminne.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Możliwość ubiegania się o dofinansowanie przez określone podmioty
determinowana jest przede wszystkim rodzajem przedsięwzięć, które będą
realizowane. Podmiotowe wymogi wynikają z kryteriów wyboru projektów albo
reguł postepowania, w wyniku którego ma być udzielone dofinansowanie.
Potencjalni beneficjenci określani są w zdecydowanej większości przypadków
wyłącznie na podstawie natury samych przedsięwzięć. Jednocześnie kwestie
te, ze względu na mnogość projektów i ich zróżnicowanie, nie są regulowane
i rozstrzygane na poziomie horyzontalnym, ale są przede wszystkim ustalane
w ramach poszczególnych postępowań. Nie jest to w szczególności przedmiotem
wytycznych.
Regułą jest, że podmiot odpowiedzialny za zadania lub działania, które mogą
zostać dofinansowane, może być wnioskodawcą projektu, o ile spełni pozostałe
wymogi. Jeśli w tym względzie istnieją jakiekolwiek wątpliwości,
to zainteresowany powinien zwrócić się o wyjaśnienia do instytucji prowadzącej
dane postępowanie lub zwrócić uwagę na tę kwestię poprzez reprezentantów
samorządu terytorialnego w komitetach monitorujących, które zatwierdzają
kryteria. W skład komitetów wchodzą ogólnopolskie organizacje JST tworzące
-- 1 of 2 --
2
stronę samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego
i są rzecznikami interesów samorządów w tych ciałach – także tych JST, które
współpracują ze sobą w przewidzianych prawem formach. W tym względzie
Ministerstwo nie identyfikuje żadnych barier; związki powiatowo-gminne figurują
na liście beneficjentów funduszy.
Nie ma podstaw do tego, aby związki powiatowo-gminne,
jako potencjalnych wnioskodawców, traktować inaczej niż pozostałe formy
współpracy JST. Nie jest też uzasadnione, aby zmieniać w tym kierunku regulacje
o charakterze horyzontalnym. Instytucje odpowiedzialne za realizację
programów powinny mieć jak największą elastyczność w określaniu kręgu
potencjalnych beneficjentów, gdyż decydujących w tym względzie może być
szereg innych uwarunkowań prawnych lub programowych, a nie wyłącznie status
prawny określonych podmiotów. Z tego powodu na obecnym etapie kwestia ta
nie wymaga podejmowania dodatkowych działań.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-II.054.3.2026
Warszawa, 03 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15304
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15304 Pani Posłanki Alicji Łepkowskiej-Gołaś, w sprawie
możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne,
uprzejmie przedstawiam wyjaśnienia pozostające we właściwości ministra
ds. mieszkalnictwa, tj. w zakresie katalogu beneficjentów inwestycji B3.5.1 „Inwestycje
w projekty mieszkaniowe”, realizowanej w ramach KPO.
Finansowe wsparcie z Funduszu Dopłat w ramach inwestycji B3.5.1 Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększenia Odporności, udzielane jest na podstawie przepisów rozdziału
3a ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć
mieszkaniowych1. Wsparcie to udzielane jest na przedsięwzięcia dedykowane gminom,
jednoosobowym spółkom gminnym lub związkom międzygminnym, na co wskazuje
odwołanie do art. 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 oraz w art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a tej ustawy,
zawarte w art. 21a ust. 1 tej ustawy. W katalogu beneficjentów wsparcia nie znajduje się
związek powiatowo-gminny.
Ustawodawca wprost wskazał w tym przepisie krąg uprawnionych jednostek samorządu
terytorialnego, ograniczając go do związków międzygminnych, a więc związków
tworzonych wyłącznie przez gminy. W tym katalogu nie ujęto związków
powiatowo‑gminnych, co oznacza, że nie mogą one występować jako beneficjenci
środków z Funduszu Dopłat na podstawie ww. ustawy.
Rozróżnienie to pozostaje w zgodzie z systemem zadań poszczególnych szczebli
samorządu terytorialnego, ukształtowanym w ustawach ustrojowych. Zgodnie z art. 7
ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym2, do zadań własnych gminy
należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w zakresie gminnego
budownictwa mieszkaniowego. Tym samym to gmina jest ustawowo odpowiedzialna
za prowadzenie polityki mieszkaniowej na poziomie lokalnym, w tym za rozwój zasobu
mieszkaniowego.
Natomiast powiat wykonuje zadania publiczne o charakterze ponadgminnym, których
katalog został określony w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie
powiatowym3. Wśród zadań powiatu ustawodawca nie wymienia budownictwa
mieszkaniowego ani prowadzenia lokalnej polityki mieszkaniowej, koncentrując
kompetencje powiatu na innych dziedzinach, takich jak edukacja ponadgminna, ochrona
zdrowia, drogi powiatowe czy przeciwdziałanie bezrobociu. Co istotne, art. 4 ust. 6 tej
ustawy stanowi, że zadania powiatu nie mogą naruszać zakresu działania gmin,
co potwierdza wyraźne rozdzielenie kompetencji tych dwóch szczebli samorządu.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 304, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 1153.
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 1684.
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zasady współpracy jednostek samorządu terytorialnego pozwalają na tworzenie związków
międzygminnych, w ramach których gminy mogą wspólnie wykonywać zadania należące
do ich właściwości, w tym zadania z zakresu gospodarki mieszkaniowej. Związki
te stanowią więc instrument kooperacji w obszarze zadań własnych gminy,
w szczególności gminnego budownictwa mieszkaniowego, co czyni je naturalnym
adresatem instrumentów wsparcia przewidzianych w ustawie z dnia 8 grudnia 2006 r.
o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych.
Ustawodawca, konstruując mechanizm finansowego wsparcia z Funduszu Dopłat,
powiązał go z wykonywaniem zadań własnych gmin w zakresie gminnego budownictwa
mieszkaniowego, a w przypadku powiatów z zadaniami z zakresu pomocy społecznej.
Wyraźne rozdzielenie kompetencji gmin i powiatów w ustawach ustrojowych, brak
przypisania powiatom zadań w zakresie lokalnej polityki mieszkaniowej (jedynie wskazanie
w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zadania własnego polegającego
na prowadzeniu mieszkań treningowych lub wspomaganych dla osób z terenu więcej niż
jednej gminy – bez wyraźnego wskazania dla związków powiatowo-gminnych) oraz
wskazanie w ustawie z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych
przedsięwzięć mieszkaniowych wyłącznie gmin i związków międzygminnych jako
beneficjentów wsparcia w ramach inwestycji B3.5.1 KPO, uzasadniają przyjęte
rozwiązanie, zgodnie z którym związki powiatowo‑gminne nie zostały objęte zakresem
podmiotowym tej ustawy.
Analiza kompetencji i zadań poszczególnych szczebli samorządu terytorialnego wskazuje,
że ukierunkowanie wsparcia z Funduszu Dopłat na gminy oraz związki międzygminne
pozostaje spójne z konstytucyjną i ustawową konstrukcją systemu zadań publicznych
w obszarze mieszkalnictwa. Krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o środki
z Funduszu Dopłat, w tym brak możliwości ich otrzymywania przez związki
powiatowo‑gminne, wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o finansowym wsparciu
niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych. To ustawodawca, kształtując treść ustawy,
zdecydował o wskazaniu w katalogu beneficjentów m.in. gmin i związków
międzygminnych, nie obejmując tym katalogiem związków powiatowo‑gminnych.
W obecnym stanie prawnym rozszerzenie katalogu uprawnionych podmiotów o związki
powiatowo-gminne w przyszłych naborach dotyczących polityki mieszkaniowej
i efektywności energetycznej – w sytuacji gdy zadania te wchodzą w zakres wyłącznych
kompetencji gmin – wymagałoby zmian w ustawach ustrojowych regulujących podział
zadań własnych samorządu terytorialnego oraz zasady funkcjonowania związków
powiatowo-gminnych. Związki te mogą wykonywać zadania publiczne wyłącznie
w granicach powierzonych im przez jednostki samorządu na podstawie ustawowych
kompetencji, bez możliwości samodzielnego obejmowania obowiązków przypisanych
wyłącznie gminom. Dopuszczenie ich jako beneficjentów naborów musiałoby zatem
zostać poprzedzone odpowiednimi zmianami legislacyjnymi, zapewniającymi spójność
z systemem prawa.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 11 marca 2026 r.
znak sprawy: DKF-VIII.6614.3.2026.MW
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 15304 Pani Poseł Alicji Łepkowskiej-
Gołaś w sprawie możliwości aplikowania o środki UE przez związki powiatowo-
gminne.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Możliwość ubiegania się o dofinansowanie przez określone podmioty
determinowana jest przede wszystkim rodzajem przedsięwzięć, które będą
realizowane. Podmiotowe wymogi wynikają z kryteriów wyboru projektów albo
reguł postepowania, w wyniku którego ma być udzielone dofinansowanie.
Potencjalni beneficjenci określani są w zdecydowanej większości przypadków
wyłącznie na podstawie natury samych przedsięwzięć. Jednocześnie kwestie
te, ze względu na mnogość projektów i ich zróżnicowanie, nie są regulowane
i rozstrzygane na poziomie horyzontalnym, ale są przede wszystkim ustalane
w ramach poszczególnych postępowań. Nie jest to w szczególności przedmiotem
wytycznych.
Regułą jest, że podmiot odpowiedzialny za zadania lub działania, które mogą
zostać dofinansowane, może być wnioskodawcą projektu, o ile spełni pozostałe
wymogi. Jeśli w tym względzie istnieją jakiekolwiek wątpliwości,
to zainteresowany powinien zwrócić się o wyjaśnienia do instytucji prowadzącej
dane postępowanie lub zwrócić uwagę na tę kwestię poprzez reprezentantów
samorządu terytorialnego w komitetach monitorujących, które zatwierdzają
kryteria. W skład komitetów wchodzą ogólnopolskie organizacje JST tworzące
-- 1 of 2 --
2
stronę samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego
i są rzecznikami interesów samorządów w tych ciałach – także tych JST, które
współpracują ze sobą w przewidzianych prawem formach. W tym względzie
Ministerstwo nie identyfikuje żadnych barier; związki powiatowo-gminne figurują
na liście beneficjentów funduszy.
Nie ma podstaw do tego, aby związki powiatowo-gminne,
jako potencjalnych wnioskodawców, traktować inaczej niż pozostałe formy
współpracy JST. Nie jest też uzasadnione, aby zmieniać w tym kierunku regulacje
o charakterze horyzontalnym. Instytucje odpowiedzialne za realizację
programów powinny mieć jak największą elastyczność w określaniu kręgu
potencjalnych beneficjentów, gdyż decydujących w tym względzie może być
szereg innych uwarunkowań prawnych lub programowych, a nie wyłącznie status
prawny określonych podmiotów. Z tego powodu na obecnym etapie kwestia ta
nie wymaga podejmowania dodatkowych działań.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --