Interpelacja nr 15297
Interpelacja w sprawie braku realizacji obietnicy wyborczej dotyczącej przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego od pierwszego dnia nieobecności pracownika w mikroprzedsiębiorstwach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku realizacji obietnicy wyborczej dotyczącej przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego od pierwszego dnia nieobecności pracownika w mikroprzedsiębiorstwach
Interpelacja nr 15297
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku realizacji obietnicy wyborczej dotyczącej przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego od pierwszego dnia nieobecności pracownika w mikroprzedsiębiorstwach
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 12-02-2026
Szanowny Panie Premierze!
W trakcie kampanii wyborczej jednym z kluczowych „100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów” była obietnica odciążenia polskich mikroprzedsiębiorców. Punkt 36 państwa programu jasno deklarował: „Pomożemy mikroprzedsiębiorcom obniżyć koszty działalności: zasiłek chorobowy od pierwszego dnia nieobecności pracownika będzie płacił ZUS”. Obietnica ta stała się nadzieją dla tysięcy drobnych firm, dla których koszty wypłaty wynagrodzenia chorobowego przez pierwsze 33 dni są potężnym obciążeniem finansowym.
Obecnie w Sejmie procedowane są projekty ustaw o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (druki nr 2122 i 2154). Analiza tych dokumentów wskazuje jednak, że ograniczają się one jedynie do kwestii technicznych, informatyzacji wniosków oraz uproszczenia procedur ubiegania się o zasiłek opiekuńczy. Z ubolewaniem stwierdzam, że w przedłożonych projektach całkowicie pominięto fundamentalną deklarację dotyczącą finansowania chorobowego od 1. dnia przez ZUS.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
1. Z jakiego powodu w procedowanych obecnie zmianach w ustawie zasiłkowej (druki 2122 i 2154) nie znalazły się zapisy realizujące państwa obietnicę wyborczą dotyczącą płacenia zasiłku chorobowego przez ZUS od 1. dnia nieobecności pracownika?
2. Na jakim etapie prac legislacyjnych znajduje się obecnie ten projekt i czy rząd wyznaczył realny termin wprowadzenia tych zmian w życie?
3. Czy prawdą są doniesienia medialne, sugerujące, że rząd zamierza wycofać się z tej obietnicy ze względu na wysokie koszty dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, szacowane na ok. 13-14 mld zł rocznie?
4. Jakie działania osłonowe dla mikroprzedsiębiorców planuje rząd w zamian za niedotrzymanie terminu realizacji tej kluczowej obietnicy?
Oczekuję szczegółowych odpowiedzi potwierdzonych konkretnymi wyliczeniami w ustawowym terminie.
Z poważaniem
Katarzyna Czochara
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 15297
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku realizacji obietnicy wyborczej dotyczącej przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego od pierwszego dnia nieobecności pracownika w mikroprzedsiębiorstwach
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 12-02-2026
Szanowny Panie Premierze!
W trakcie kampanii wyborczej jednym z kluczowych „100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów” była obietnica odciążenia polskich mikroprzedsiębiorców. Punkt 36 państwa programu jasno deklarował: „Pomożemy mikroprzedsiębiorcom obniżyć koszty działalności: zasiłek chorobowy od pierwszego dnia nieobecności pracownika będzie płacił ZUS”. Obietnica ta stała się nadzieją dla tysięcy drobnych firm, dla których koszty wypłaty wynagrodzenia chorobowego przez pierwsze 33 dni są potężnym obciążeniem finansowym.
Obecnie w Sejmie procedowane są projekty ustaw o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (druki nr 2122 i 2154). Analiza tych dokumentów wskazuje jednak, że ograniczają się one jedynie do kwestii technicznych, informatyzacji wniosków oraz uproszczenia procedur ubiegania się o zasiłek opiekuńczy. Z ubolewaniem stwierdzam, że w przedłożonych projektach całkowicie pominięto fundamentalną deklarację dotyczącą finansowania chorobowego od 1. dnia przez ZUS.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
1. Z jakiego powodu w procedowanych obecnie zmianach w ustawie zasiłkowej (druki 2122 i 2154) nie znalazły się zapisy realizujące państwa obietnicę wyborczą dotyczącą płacenia zasiłku chorobowego przez ZUS od 1. dnia nieobecności pracownika?
2. Na jakim etapie prac legislacyjnych znajduje się obecnie ten projekt i czy rząd wyznaczył realny termin wprowadzenia tych zmian w życie?
3. Czy prawdą są doniesienia medialne, sugerujące, że rząd zamierza wycofać się z tej obietnicy ze względu na wysokie koszty dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, szacowane na ok. 13-14 mld zł rocznie?
4. Jakie działania osłonowe dla mikroprzedsiębiorców planuje rząd w zamian za niedotrzymanie terminu realizacji tej kluczowej obietnicy?
Oczekuję szczegółowych odpowiedzi potwierdzonych konkretnymi wyliczeniami w ustawowym terminie.
Z poważaniem
Katarzyna Czochara
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
6 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.9 / 1k zn.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9703 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.119.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15297 Pani Posłanki Katarzyny Czochary, w sprawie braku
realizacji obietnicy wyborczej dotyczącej przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego
od pierwszego dnia nieobecności pracownika w mikroprzedsiębiorstwach, proszę przyjąć,
przygotowane wspólnie z Ministrem Finansów i Gospodarki, poniższe wyjaśnienia.
Kwestię wynagrodzenia za czas niezdolności pracownika do pracy uregulowano przepisami
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277), natomiast
warunki nabywania prawa do zasiłków chorobowych i zasady ich wypłaty określa ustawa z
dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501). Zgodnie z obowiązującymi przepisami
pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego finansowanego ze środków Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (FUS) począwszy od 34 dnia niezdolności do pracy lub - w
przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia - od 15 dnia niezdolności do pracy.
Rada Ministrów przyjęła 9 stycznia 2024 r. informację o kierunku prac legislacyjnych
wdrażających finansowanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) zasiłku
chorobowego dla pracowników od pierwszego dnia niezdolności do pracy. W związku z tym
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano szczegółową ocenę
skutków regulacji oraz odpowiednie propozycje zmiany przepisów (projekt ustawy
z uzasadnieniem i OSR) mających na celu likwidację wynagrodzenia chorobowego
i umożliwienie wypłaty zasiłku chorobowego pracownikom od pierwszego dnia
niezdolności do pracy. Projekt skierowano pod obrady Komitetu Ekonomicznego Rady
Ministrów.
Wprowadzenie zmian polegających na finansowaniu niezdolności do pracy wszystkich
pracowników, niezależnie od wielkości1 zatrudniającego ich pracodawcy, od pierwszego
dnia choroby ze środków FUS wiąże się ze znacznym wzrostem wydatków funduszu
chorobowego, który od lat pozostaje funduszem deficytowym2. Każda istotna zmiana w tym
zakresie wymaga w pierwszej kolejności modyfikacji obszaru orzecznictwa lekarskiego
w ZUS, do którego zadań należy m.in. kontrola prawidłowości wystawiania zwolnień
lekarskich.
Wprowadzone ustawą z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 26) zmiany mają na celu
wdrożenie rozwiązań zapewniających efektywną realizację ustawowych zadań ZUS
związanych z wydawaniem orzeczeń i kontrolą zaświadczeń lekarskich.
Wspomniany w interpelacji projekt ustawy - nr druku 2122 (2154) - przyjęty jednogłośnie
przez Sejm RP 13 lutego br., był rządowym projektem deregulacyjnym realizującym
1 Liczby zatrudnianych pracowników.
2 Wskaźnik pokrycia wydatków funduszu chorobowego wpływami ze składek i ich pochodnych na 31 grudnia
2025 r. wyniósł 78,2%, a szacowany deficyt (różnica między wpływami a wydatkami) na ponad 8 mld zł.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
postulaty zgłaszane przez stronę społeczną w ramach powstałej w 2025 r. inicjatywy
„SprawdzaMY3. Ustawę z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Senat RP przyjął
4 marca br., a Prezydent RP podpisał 24 marca 2026 r. Akt upraszcza zasady ubiegania się
o zasiłek opiekuńczy. Nowe przepisy pozwolą na składanie elektronicznych wniosków do
ZUS za pośrednictwem pracodawców i biur rachunkowych. Ustawa została opublikowana
w Dzienniku Ustaw pod poz. 441.
Przypomnieć należy, że składka na ubezpieczenie chorobowe nie jest finansowana przez
płatników składek (przedsiębiorców), tylko przez samych ubezpieczonych (pracowników).
Składka na ubezpieczenie chorobowe jest finansowana w całości z wynagrodzenia brutto
ubezpieczonego, wpływając bezpośrednio na wysokość wynagrodzenia netto
otrzymywanego przez pracownika. Ciężar ekonomiczny tego ubezpieczenia pozostaje
niezmiennie po stronie ubezpieczonych, niezależnie od wielkości podmiotu zatrudniającego.
Rozważając ewentualne zmiany w zakresie finansowania absencji chorobowej należy wziąć
pod uwagę koszt tego rozwiązania. Minister Finansów i Gospodarki szacuje, że łączny
skutek fiskalny przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego od pierwszego dnia
nieobecności pracownika w mikroprzedsiębiorstwach w warunkach 2026 r. wynosi 1 681
mln zł. Składają się na to:
— koszty wypłat zasiłków chorobowych - 1 868 mln zł;
— koszty utraty wpływów ze składki zdrowotnej -168 mln zł;
— dodatkowe wpływy z PIT/CIT - 355 mln zł.
Skutek oszacowano w warunkach statycznych, które nie uwzględniają potencjalnych
efektów behawioralnych.
W trakcie corocznych prac związanych z konstruowaniem i opracowywaniem projektu
ustawy budżetowej priorytetem Ministra Finansów i Gospodarki pozostaje zachowanie
stabilności finansów publicznych oraz respektowanie obowiązujących reguł fiskalnych
determinowanych przepisami prawa krajowego i unijnego. Są to przede wszystkim
stabilizująca reguła wydatkowa, determinująca wielkość dostępnej przestrzeni wydatkowej
dla podmiotów nią objętych, oraz postanowienia wynikające ze „Średniookresowego planu
budżetowo-strukturalnego na lata 2025-2028”, a zwłaszcza ze ścieżki wydatkowej, której
przestrzeganie ma na celu ograniczenie deficytu nominalnego do poziomu poniżej 3%
Produktu Krajowego Brutto (PKB) w 2028 r. i stopniową redukcję długu w średnim okresie
(docelowo poniżej 60% PKB).
Plan finansowy FUS jest opracowywany rokrocznie w ramach prac nad projektem ustawy
budżetowej i stanowi załącznik do tego aktu. Sporządza się go w oparciu m.in. o aktualny
na dzień jego opracowywania stan prawny, w sposób zapewniający pokrycie wszystkich
przewidywanych prognozowanych kosztów funduszu, zwłaszcza w zakresie wypłaty
świadczeń na rzecz ludności.
Ustawa budżetowa na rok 2026 z 9 stycznia 2026 r., w tym plan finansowy FUS na rok
2026, nie uwzględnia możliwości pokrycia kosztów wypłaty wynagrodzenia chorobowego
od 1 dnia niezdolności do pracy pracowników zatrudnionych w mikroprzedsiębiorstwach ze
środków FUS.
3 Inicjatywa przedsiębiorców, ekspertów i obywateli, monitorująca działania rządu i wspierająca deregulację prawa
w Polsce, mającą na celu, poprzez zgłaszanie propozycji deregulacyjnych, ułatwienie prowadzenia działalności i
uproszczenie procedur.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Już obecnie funkcjonują rozwiązania, dzięki którym przedsiębiorcy, w tym mikro-
przedsiębiorcy – przy zachowaniu równowagi pomiędzy dążeniem do poprawy sytuacji
finansowej firm, a stabilnością i wydajnością całego systemu ubezpieczeń społecznych –
mogą korzystać z rozwiązań osłonowych w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne.
Do preferencji składkowych należą rozwiązania takie jak:
— „Ulga na start” - całkowite zwolnienie ze składek na ubezpieczenia społeczne,
ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz Fundusz Pracy (FP)
i Fundusz Solidarnościowy (FS) przez okres 6 miesięcy od rozpoczęcia działalności.
— Preferencyjne składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - prawo do obniżenia
podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz FP i FS - obliczanej od
zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę
przez okres 2 lat od rozpoczęcia działalności.
— „Mały ZUS Plus” (MDG+). Osoby osiągające przychody do 120 000 zł za poprzedni rok
z działalności gospodarczej obliczają składki na ubezpieczenia społeczne oraz FP i FS od
połowy uzyskanego dochodu. Z Małego ZUS Plus można skorzystać dopiero po upływie
pozostałych okresów preferencyjnych, tj. ulgi na start i obniżonych składek. Od 1
stycznia 2026 r. zmienił się sposób obliczania przerwy, po której można ponownie
skorzystać z ulgi w ten sposób, że po 24 miesiącach przerwy w korzystaniu z ulgi
przedsiębiorca będzie mógł powrócić do Małego ZUS Plus w dowolnym miesiącu danego
roku.
— „Wakacje składkowe”. Prawo do przerwy w opłacaniu składek na własne ubezpieczenia
społeczne przedsiębiorcy oraz FP i FS raz w roku kalendarzowym, w miesiącu
wskazanym przez przedsiębiorcę.
— „Działalność nieewidencjonowana”, nieobjęta obowiązkiem ubezpieczeń społecznych do
momentu osiągnięcia miesięcznej kwoty przychodu, która nie przekracza 75%
aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników, podwyższanej
corocznie wraz ze zwiększeniem tego wynagrodzenia (w 2025 r. limit miesięczny dla
działalności nierejestrowanej wynosił 3499,50 zł). Od 1 stycznia 2026 r. limit
uprawniający do prowadzenia działalności nierejestrowej jest ustalany kwartalnie. Limit
kwartalnych przychodów wynosi 10813,50 zł, co odpowiada 225% minimalnego
wynagrodzenia brutto za pracę (przy minimalnej płacy 4806 zł).
Roczny ubytek składek na FUS z tytułu powyższych ulg szacuje się na ponad 9,7 mld zł.
Niezależnie od wskazanych preferencji, na podstawie przepisów ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych przedsiębiorcy mogą, jako płatnicy składek, korzystać z takich
form pomocy ze strony ZUS, jak odroczenie terminu płatności czy zawarcie układu
ratalnego na spłatę zaległych składek. Mogą też wystąpić z wnioskiem o umorzenie
zaległych składek z tytułu własnego ubezpieczenia społecznego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.119.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15297 Pani Posłanki Katarzyny Czochary, w sprawie braku
realizacji obietnicy wyborczej dotyczącej przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego
od pierwszego dnia nieobecności pracownika w mikroprzedsiębiorstwach, proszę przyjąć,
przygotowane wspólnie z Ministrem Finansów i Gospodarki, poniższe wyjaśnienia.
Kwestię wynagrodzenia za czas niezdolności pracownika do pracy uregulowano przepisami
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277), natomiast
warunki nabywania prawa do zasiłków chorobowych i zasady ich wypłaty określa ustawa z
dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501). Zgodnie z obowiązującymi przepisami
pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego finansowanego ze środków Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (FUS) począwszy od 34 dnia niezdolności do pracy lub - w
przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia - od 15 dnia niezdolności do pracy.
Rada Ministrów przyjęła 9 stycznia 2024 r. informację o kierunku prac legislacyjnych
wdrażających finansowanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) zasiłku
chorobowego dla pracowników od pierwszego dnia niezdolności do pracy. W związku z tym
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano szczegółową ocenę
skutków regulacji oraz odpowiednie propozycje zmiany przepisów (projekt ustawy
z uzasadnieniem i OSR) mających na celu likwidację wynagrodzenia chorobowego
i umożliwienie wypłaty zasiłku chorobowego pracownikom od pierwszego dnia
niezdolności do pracy. Projekt skierowano pod obrady Komitetu Ekonomicznego Rady
Ministrów.
Wprowadzenie zmian polegających na finansowaniu niezdolności do pracy wszystkich
pracowników, niezależnie od wielkości1 zatrudniającego ich pracodawcy, od pierwszego
dnia choroby ze środków FUS wiąże się ze znacznym wzrostem wydatków funduszu
chorobowego, który od lat pozostaje funduszem deficytowym2. Każda istotna zmiana w tym
zakresie wymaga w pierwszej kolejności modyfikacji obszaru orzecznictwa lekarskiego
w ZUS, do którego zadań należy m.in. kontrola prawidłowości wystawiania zwolnień
lekarskich.
Wprowadzone ustawą z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 26) zmiany mają na celu
wdrożenie rozwiązań zapewniających efektywną realizację ustawowych zadań ZUS
związanych z wydawaniem orzeczeń i kontrolą zaświadczeń lekarskich.
Wspomniany w interpelacji projekt ustawy - nr druku 2122 (2154) - przyjęty jednogłośnie
przez Sejm RP 13 lutego br., był rządowym projektem deregulacyjnym realizującym
1 Liczby zatrudnianych pracowników.
2 Wskaźnik pokrycia wydatków funduszu chorobowego wpływami ze składek i ich pochodnych na 31 grudnia
2025 r. wyniósł 78,2%, a szacowany deficyt (różnica między wpływami a wydatkami) na ponad 8 mld zł.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
postulaty zgłaszane przez stronę społeczną w ramach powstałej w 2025 r. inicjatywy
„SprawdzaMY3. Ustawę z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Senat RP przyjął
4 marca br., a Prezydent RP podpisał 24 marca 2026 r. Akt upraszcza zasady ubiegania się
o zasiłek opiekuńczy. Nowe przepisy pozwolą na składanie elektronicznych wniosków do
ZUS za pośrednictwem pracodawców i biur rachunkowych. Ustawa została opublikowana
w Dzienniku Ustaw pod poz. 441.
Przypomnieć należy, że składka na ubezpieczenie chorobowe nie jest finansowana przez
płatników składek (przedsiębiorców), tylko przez samych ubezpieczonych (pracowników).
Składka na ubezpieczenie chorobowe jest finansowana w całości z wynagrodzenia brutto
ubezpieczonego, wpływając bezpośrednio na wysokość wynagrodzenia netto
otrzymywanego przez pracownika. Ciężar ekonomiczny tego ubezpieczenia pozostaje
niezmiennie po stronie ubezpieczonych, niezależnie od wielkości podmiotu zatrudniającego.
Rozważając ewentualne zmiany w zakresie finansowania absencji chorobowej należy wziąć
pod uwagę koszt tego rozwiązania. Minister Finansów i Gospodarki szacuje, że łączny
skutek fiskalny przejęcia przez ZUS wypłaty zasiłku chorobowego od pierwszego dnia
nieobecności pracownika w mikroprzedsiębiorstwach w warunkach 2026 r. wynosi 1 681
mln zł. Składają się na to:
— koszty wypłat zasiłków chorobowych - 1 868 mln zł;
— koszty utraty wpływów ze składki zdrowotnej -168 mln zł;
— dodatkowe wpływy z PIT/CIT - 355 mln zł.
Skutek oszacowano w warunkach statycznych, które nie uwzględniają potencjalnych
efektów behawioralnych.
W trakcie corocznych prac związanych z konstruowaniem i opracowywaniem projektu
ustawy budżetowej priorytetem Ministra Finansów i Gospodarki pozostaje zachowanie
stabilności finansów publicznych oraz respektowanie obowiązujących reguł fiskalnych
determinowanych przepisami prawa krajowego i unijnego. Są to przede wszystkim
stabilizująca reguła wydatkowa, determinująca wielkość dostępnej przestrzeni wydatkowej
dla podmiotów nią objętych, oraz postanowienia wynikające ze „Średniookresowego planu
budżetowo-strukturalnego na lata 2025-2028”, a zwłaszcza ze ścieżki wydatkowej, której
przestrzeganie ma na celu ograniczenie deficytu nominalnego do poziomu poniżej 3%
Produktu Krajowego Brutto (PKB) w 2028 r. i stopniową redukcję długu w średnim okresie
(docelowo poniżej 60% PKB).
Plan finansowy FUS jest opracowywany rokrocznie w ramach prac nad projektem ustawy
budżetowej i stanowi załącznik do tego aktu. Sporządza się go w oparciu m.in. o aktualny
na dzień jego opracowywania stan prawny, w sposób zapewniający pokrycie wszystkich
przewidywanych prognozowanych kosztów funduszu, zwłaszcza w zakresie wypłaty
świadczeń na rzecz ludności.
Ustawa budżetowa na rok 2026 z 9 stycznia 2026 r., w tym plan finansowy FUS na rok
2026, nie uwzględnia możliwości pokrycia kosztów wypłaty wynagrodzenia chorobowego
od 1 dnia niezdolności do pracy pracowników zatrudnionych w mikroprzedsiębiorstwach ze
środków FUS.
3 Inicjatywa przedsiębiorców, ekspertów i obywateli, monitorująca działania rządu i wspierająca deregulację prawa
w Polsce, mającą na celu, poprzez zgłaszanie propozycji deregulacyjnych, ułatwienie prowadzenia działalności i
uproszczenie procedur.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Już obecnie funkcjonują rozwiązania, dzięki którym przedsiębiorcy, w tym mikro-
przedsiębiorcy – przy zachowaniu równowagi pomiędzy dążeniem do poprawy sytuacji
finansowej firm, a stabilnością i wydajnością całego systemu ubezpieczeń społecznych –
mogą korzystać z rozwiązań osłonowych w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne.
Do preferencji składkowych należą rozwiązania takie jak:
— „Ulga na start” - całkowite zwolnienie ze składek na ubezpieczenia społeczne,
ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz Fundusz Pracy (FP)
i Fundusz Solidarnościowy (FS) przez okres 6 miesięcy od rozpoczęcia działalności.
— Preferencyjne składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - prawo do obniżenia
podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz FP i FS - obliczanej od
zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę
przez okres 2 lat od rozpoczęcia działalności.
— „Mały ZUS Plus” (MDG+). Osoby osiągające przychody do 120 000 zł za poprzedni rok
z działalności gospodarczej obliczają składki na ubezpieczenia społeczne oraz FP i FS od
połowy uzyskanego dochodu. Z Małego ZUS Plus można skorzystać dopiero po upływie
pozostałych okresów preferencyjnych, tj. ulgi na start i obniżonych składek. Od 1
stycznia 2026 r. zmienił się sposób obliczania przerwy, po której można ponownie
skorzystać z ulgi w ten sposób, że po 24 miesiącach przerwy w korzystaniu z ulgi
przedsiębiorca będzie mógł powrócić do Małego ZUS Plus w dowolnym miesiącu danego
roku.
— „Wakacje składkowe”. Prawo do przerwy w opłacaniu składek na własne ubezpieczenia
społeczne przedsiębiorcy oraz FP i FS raz w roku kalendarzowym, w miesiącu
wskazanym przez przedsiębiorcę.
— „Działalność nieewidencjonowana”, nieobjęta obowiązkiem ubezpieczeń społecznych do
momentu osiągnięcia miesięcznej kwoty przychodu, która nie przekracza 75%
aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników, podwyższanej
corocznie wraz ze zwiększeniem tego wynagrodzenia (w 2025 r. limit miesięczny dla
działalności nierejestrowanej wynosił 3499,50 zł). Od 1 stycznia 2026 r. limit
uprawniający do prowadzenia działalności nierejestrowej jest ustalany kwartalnie. Limit
kwartalnych przychodów wynosi 10813,50 zł, co odpowiada 225% minimalnego
wynagrodzenia brutto za pracę (przy minimalnej płacy 4806 zł).
Roczny ubytek składek na FUS z tytułu powyższych ulg szacuje się na ponad 9,7 mld zł.
Niezależnie od wskazanych preferencji, na podstawie przepisów ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych przedsiębiorcy mogą, jako płatnicy składek, korzystać z takich
form pomocy ze strony ZUS, jak odroczenie terminu płatności czy zawarcie układu
ratalnego na spłatę zaległych składek. Mogą też wystąpić z wnioskiem o umorzenie
zaległych składek z tytułu własnego ubezpieczenia społecznego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --