Interpelacja nr 15281
Interpelacja w sprawie wpływu decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki "Siarkopol" SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe państwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Klimat, Energia i Środowisko (35%)
Podatki, Finanse i Budżet (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wpływu decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki "Siarkopol" SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe państwa
Interpelacja nr 15281
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wpływu decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki "Siarkopol" SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe państwa
Zgłaszający: Anna Krupka
Data wpływu: 11-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z informacji medialnych, stanowisk strony społecznej oraz dokumentów korporacyjnych Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA wynika narastający rozdźwięk pomiędzy deklarowaną strategią rozwoju tej spółki a faktycznymi decyzjami inwestycyjnymi podejmowanymi w ramach Grupy Azoty SA, które mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo nawozowe oraz pośrednio na bezpieczeństwo żywnościowe państwa.
Z ostatniego dostępnego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA za 2024 rok wynika, że nakłady inwestycyjne o charakterze rozwojowym wyniosły zaledwie 214 tysięcy złotych, przy jednoczesnym braku nakładów na inwestycje mandatowe oraz koncentracji wydatków na inwestycjach o charakterze utrzymaniowym, na które przeznaczono ponad 7 milionów złotych. Jednocześnie spółka odnotowała w 2024 roku stratę netto w wysokości blisko 59,5 mln zł, spadek aktywów ogółem o ponad 12% oraz istotny spadek środków pieniężnych. Dane te wskazują na postępujące ograniczanie potencjału produkcyjnego spółki bez równoległego zabezpieczania jej długoterminowych zdolności wydobywczych.
W tym samym czasie przedstawiciele Grupy Azoty publicznie potwierdzają, że eksploatowane obecnie złoże siarki „Osiek” ulega wyczerpaniu, a dostęp do nowego złoża w Rudnikach koło Połańca przewidywany jest – według publicznie prezentowanych harmonogramów Grupy Azoty – dopiero około roku 2030. Jednocześnie decyzja inwestycyjna w sprawie budowy nowej kopalni ma zapaść najwcześniej w 2027 roku, po zakończeniu prac dokumentacyjnych. Oznacza to realne ryzyko wieloletniej luki w krajowych zdolnościach wydobycia siarki.
Siarka stanowi jeden z kluczowych surowców wykorzystywanych w produkcji nawozów mineralnych, a tym samym jest istotnym elementem krajowego łańcucha bezpieczeństwa żywnościowego. Ewentualne ograniczenie krajowego wydobycia tego surowca może prowadzić do zwiększenia zależności od importu, podwyższenia kosztów produkcji nawozów oraz wzrostu presji kosztowej po stronie gospodarstw rolnych.
Na znaczenie ciągłości krajowego wydobycia siarki dla bezpieczeństwa nawozowego oraz stabilności kosztów produkcji rolnej zwraca uwagę również strona społeczna reprezentująca pracowników „Siarkopolu”.
Pomimo powyższego z informacji przekazywanych przez Grupę Azoty wynika, że środki planowane do pozyskania w drodze emisji akcji Grupy Azoty mają zostać przeznaczone w przypadku „Siarkopolu” przede wszystkim na rozbudowę infrastruktury logistycznej, a nie na inwestycje wydobywcze, które warunkują dalsze funkcjonowanie krajowej bazy surowcowej dla sektora nawozowego. Jednocześnie w aktualizowanej strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030, według informacji publicznych oraz wypowiedzi przedstawicieli spółki, „Siarkopol” nie został jednoznacznie wskazany jako beneficjent kluczowych inwestycji rozwojowych.
W debacie publicznej podnoszone są również kwestie dotyczące ograniczeń odbioru surowca oraz relacji handlowych wewnątrz Grupy Azoty, które – w zestawieniu z wynikami finansowymi spółki i sytuacją rynkową – rodzą pytania o długoterminową stabilność dostaw surowców niezbędnych do produkcji nawozów w Polsce.
Mając na uwadze powyższe, a także znaczenie „Siarkopolu” dla krajowego łańcucha dostaw surowców wykorzystywanych w produkcji nawozów oraz pośrednio dla stabilności cen żywności zasadne jest uzyskanie jednoznacznej informacji o działaniach podejmowanych przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi w zakresie oceny i zabezpieczenia interesów sektora rolnego w kontekście decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowało formalnie wpływ ograniczenia inwestycji wydobywczych w Grupie Azoty Kopalniach i Zakładach Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA na długoterminowe bezpieczeństwo nawozowe państwa oraz koszty produkcji nawozów mineralnych w Polsce?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi było konsultowane przy opracowywaniu lub aktualizacji strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030, w szczególności w zakresie zapewnienia krajowej bazy surowcowej dla produkcji nawozów?
Czy w ocenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuszczalne jest oparcie bezpieczeństwa nawozowego państwa na imporcie siarki w okresie potencjalnej luki wydobywczej w latach 2026–2030?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadziło lub planuje prowadzić formalne analizy dotyczące wpływu ewentualnego ograniczenia krajowego wydobycia siarki na ceny nawozów oraz konkurencyjność polskich gospodarstw rolnych?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmowało działania koordynacyjne wobec ministra aktywów państwowych lub innych właściwych organów w celu zabezpieczenia ciągłości krajowych dostaw surowców niezbędnych dla produkcji nawozów?
Z poważaniem
Anna Krupka
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 15281
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wpływu decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki "Siarkopol" SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe państwa
Zgłaszający: Anna Krupka
Data wpływu: 11-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z informacji medialnych, stanowisk strony społecznej oraz dokumentów korporacyjnych Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA wynika narastający rozdźwięk pomiędzy deklarowaną strategią rozwoju tej spółki a faktycznymi decyzjami inwestycyjnymi podejmowanymi w ramach Grupy Azoty SA, które mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo nawozowe oraz pośrednio na bezpieczeństwo żywnościowe państwa.
Z ostatniego dostępnego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA za 2024 rok wynika, że nakłady inwestycyjne o charakterze rozwojowym wyniosły zaledwie 214 tysięcy złotych, przy jednoczesnym braku nakładów na inwestycje mandatowe oraz koncentracji wydatków na inwestycjach o charakterze utrzymaniowym, na które przeznaczono ponad 7 milionów złotych. Jednocześnie spółka odnotowała w 2024 roku stratę netto w wysokości blisko 59,5 mln zł, spadek aktywów ogółem o ponad 12% oraz istotny spadek środków pieniężnych. Dane te wskazują na postępujące ograniczanie potencjału produkcyjnego spółki bez równoległego zabezpieczania jej długoterminowych zdolności wydobywczych.
W tym samym czasie przedstawiciele Grupy Azoty publicznie potwierdzają, że eksploatowane obecnie złoże siarki „Osiek” ulega wyczerpaniu, a dostęp do nowego złoża w Rudnikach koło Połańca przewidywany jest – według publicznie prezentowanych harmonogramów Grupy Azoty – dopiero około roku 2030. Jednocześnie decyzja inwestycyjna w sprawie budowy nowej kopalni ma zapaść najwcześniej w 2027 roku, po zakończeniu prac dokumentacyjnych. Oznacza to realne ryzyko wieloletniej luki w krajowych zdolnościach wydobycia siarki.
Siarka stanowi jeden z kluczowych surowców wykorzystywanych w produkcji nawozów mineralnych, a tym samym jest istotnym elementem krajowego łańcucha bezpieczeństwa żywnościowego. Ewentualne ograniczenie krajowego wydobycia tego surowca może prowadzić do zwiększenia zależności od importu, podwyższenia kosztów produkcji nawozów oraz wzrostu presji kosztowej po stronie gospodarstw rolnych.
Na znaczenie ciągłości krajowego wydobycia siarki dla bezpieczeństwa nawozowego oraz stabilności kosztów produkcji rolnej zwraca uwagę również strona społeczna reprezentująca pracowników „Siarkopolu”.
Pomimo powyższego z informacji przekazywanych przez Grupę Azoty wynika, że środki planowane do pozyskania w drodze emisji akcji Grupy Azoty mają zostać przeznaczone w przypadku „Siarkopolu” przede wszystkim na rozbudowę infrastruktury logistycznej, a nie na inwestycje wydobywcze, które warunkują dalsze funkcjonowanie krajowej bazy surowcowej dla sektora nawozowego. Jednocześnie w aktualizowanej strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030, według informacji publicznych oraz wypowiedzi przedstawicieli spółki, „Siarkopol” nie został jednoznacznie wskazany jako beneficjent kluczowych inwestycji rozwojowych.
W debacie publicznej podnoszone są również kwestie dotyczące ograniczeń odbioru surowca oraz relacji handlowych wewnątrz Grupy Azoty, które – w zestawieniu z wynikami finansowymi spółki i sytuacją rynkową – rodzą pytania o długoterminową stabilność dostaw surowców niezbędnych do produkcji nawozów w Polsce.
Mając na uwadze powyższe, a także znaczenie „Siarkopolu” dla krajowego łańcucha dostaw surowców wykorzystywanych w produkcji nawozów oraz pośrednio dla stabilności cen żywności zasadne jest uzyskanie jednoznacznej informacji o działaniach podejmowanych przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi w zakresie oceny i zabezpieczenia interesów sektora rolnego w kontekście decyzji inwestycyjnych Grupy Azoty.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowało formalnie wpływ ograniczenia inwestycji wydobywczych w Grupie Azoty Kopalniach i Zakładach Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA na długoterminowe bezpieczeństwo nawozowe państwa oraz koszty produkcji nawozów mineralnych w Polsce?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi było konsultowane przy opracowywaniu lub aktualizacji strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030, w szczególności w zakresie zapewnienia krajowej bazy surowcowej dla produkcji nawozów?
Czy w ocenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuszczalne jest oparcie bezpieczeństwa nawozowego państwa na imporcie siarki w okresie potencjalnej luki wydobywczej w latach 2026–2030?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadziło lub planuje prowadzić formalne analizy dotyczące wpływu ewentualnego ograniczenia krajowego wydobycia siarki na ceny nawozów oraz konkurencyjność polskich gospodarstw rolnych?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmowało działania koordynacyjne wobec ministra aktywów państwowych lub innych właściwych organów w celu zabezpieczenia ciągłości krajowych dostaw surowców niezbędnych dla produkcji nawozów?
Z poważaniem
Anna Krupka
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.7 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8451 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 04 marca 2026 r.
znak sprawy: DHR.n.058.2.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15281 w sprawie wpływu decyzji inwestycyjnych Grupy
Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki
„Siarkopol” SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe państwa
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację posłanki Anny Krupki w sprawie wpływu decyzji
inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów
Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe
państwa, przedstawiam informacje przygotowane na podstawie analizy Instytutu
Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB.
Siarka (S) występuje w przyrodzie w stanie rodzimym oraz w wielu minerałach
i związkach. Zasadniczo siarka pozyskiwana jest na dwa sposoby: jest wydobywana ze
złóż siarki rodzimej i pirytów (produkcja niewymuszona) lub odzyskiwana z innych
źródeł (produkcja wymuszona). W gospodarce światowej utrzymuje się tendencja
spadkowa wydobycia siarki rodzimej. Wydobycie kopalnej siarki rodzimej jest
kosztowne, dlatego jest ona zastępowana tanio pozyskiwaną siarką odzyskiwaną
z zasiarczonych złóż gazu ziemnego i ropy naftowej. Obecnie siarka na świecie
pozyskiwana jest praktycznie w całości z innych źródeł niż złoża siarki rodzimej.
Względy ekonomiczne, ekologiczne i logistyczne spowodowały, że zasiarczony gaz
ziemny i ropa naftowa, piaski bitumiczne, węgle kamienne oraz gazy odlotowe
hutnictwa przetwarzającego rudy lub koncentraty siarczkowe, stały się podstawowymi
jej źródłami. Usunięcie siarki z tych surowców jako składnika szkodliwego
i niepożądanego stało się bowiem konieczne. Wśród praktycznie wykorzystywanych
wtórnych źródeł siarki znajduje się również odpadowy kwas siarkowy oraz wody
technologiczne powstające przy eksploatacji złóż siarki.
-- 1 of 4 --
Polska jest obecnie jedynym krajem na świecie, w którym siarkę rodzimą wydobywa
się z ziemi za pomocą metody podziemnego wytapiania. Eksploatacja otworowa
w Polsce prowadzona jest w dwóch czynnych kopalniach: Osiek (od 1993 r.) w rejonie
tarnobrzeskim i Basznia (od 2019 r) w rejonie lubaczowskim. Są to jedyne na świecie
otworowe kopalnie siarki rodzimej na świecie. Dodatkowym, znaczącym źródłem siarki
w Polsce jest odsiarczanie importowanej ropy naftowej w polskich rafineriach. Główni
producenci siarki elementarnej i odzyskiwanej to Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady
Chemiczne Siarki Siarkopol SA (kopalnia siarki Osiek), ORLEN SA (rafineria w Płocku,
rafineria w Gdańsku), PGNiG Grupa ORLEN SA, Polska Siarka sp. z o.o. (kopalnia
Basznia).
Trendy w kierunkach wykorzystania siarki elementarnej w Polsce, zgodne są z tymi,
jakie obserwowane są na świecie. Siarka w Polsce jest wykorzystywana przede
wszystkim w przemyśle chemicznym (około 90%) do produkcji kwasu siarkowego,
który jest kluczowy w produkcji nawozów mineralnych (fosforowych i siarkowych).
Jak wynika z danych Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią oraz GUS
produkcja i wydobycie siarki w Polsce od 2018 r. wykazuje trend spadkowy. W 2024
r. całkowita produkcja siarki wyniosła 639,2 tys. ton wobec 1005,5 tys., ton w 2017
r. Wydobycie siarki w 2024 r. wyniosło natomiast 334 tys. ton, przy czym jak wynika
z danych Państwowego Instytutu Geologicznego 293,4 tys. ton przypadało na
kopalnię Osiek, natomiast 40,65 na kopalnię Basznia. W 2023 r. w kopalni Osiek
wydobyto 431,8 tys. ton Siarki, a w kopalni Basznia – 40,2 tys. ton. W 2022 r. było to
odpowiednio 446,0 i 30,88 tys. ton.
Polska jest eksporterem netto siarki, a wolumen eksportu siarki od lat zdecydowanie
przewyższa import, który jest niewielki. Spadek produkcji i wydobycia siarki od 2018
r. należy prawdopodobnie wiązać z istotnym zmniejszeniem eksportu. W latach 2014-
2018 eksport siarki przekraczał 500 tys. ton, w tym około 350 tys. ton było
eksportowane do Maroka. Z kolei od 2019 r. eksport do Maroka nie był realizowany,
co skutkowało tym, że wolumen eksportu siarki w ostatnich latach wynosił od 119,3
tys. ton w 2020 r. do 182,4 tys. ton w 2022 r. Jednocześnie, jak wskazują szacunki
Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią w 2024 r. krajowe zapasy
siarki zwiększono o 136 tys. ton.
Spadkowi produkcji i wydobycia siarki towarzyszył spadek produkcji kwasu
siarkowego. Według danych GUS jego produkcja w 2024 r. wyniosła 1,19 mln ton
w przeliczeniu na 100% H2SO4 wobec 1,56 mln ton w 2020 r., 1,71 mln ton w 2017 r.
oraz 1,55 mln ton 10 lat wcześniej. Istotna część kwasu siarkowego jest kierowana na
-- 2 of 4 --
eksport. W ostatnich latach wolumen eksportu kwasu siarkowego wynosił około 400-
450 tys. ton, natomiast import to kilkanaście tys. ton.
Istotnym źródłem siarki wykorzystywanym w rolnictwie jest siarczan amonu.
Siarczan amonu w Polsce produkowany jest głównie jako produkt uboczny
w procesach chemicznych, przede wszystkim przy wytwarzaniu kaprolaktamu
(półproduktu do produkcji nylonu). W 2024 r. produkcja siarczanu amonu w Polsce
wyniosła 485,0 tys. ton wobec 403,6 tys. ton rok wcześniej oraz 634.3 tys. ton 10 lat
wcześniej. Obecnie wyprodukowany w kraju siarczan amonu jest w przeważającej
części wykorzystywany w polskim rolnictwie.
Polska w ramach UE należy do największych eksporterów siarki (CN 2503,
w kontekście handlu wewnątrzwspólnotowego oraz z krajami trzecimi). W 2024 r. była
piątym eksporterem pod względem wolumenu wywozu, po Hiszpanii, Holandii, Grecji
i Niemczech.
W 2024 r. eksport siarki (CN 2503 i 2802) wyniósł 168,8 tys. ton, import 0,1 tys. ton,
zużycie krajowe – jak wynika z danych Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi
i Energią - 334,9 tys. ton. Bazując na danych za rok 2024 dotyczących całkowitej
produkcji i wydobycia siarki można przyjąć, że w przypadku zaprzestania wydobycia
siarki w kopalni Osiek, krajowa produkcja siarki zmniejszy się o około 290 tys. ton,
a zatem wyniesie mniej więcej 345 tys. ton, a być może i więcej, gdyby wydobycie
w kopalni Basznia, w związku ze wzrostem zapotrzebowania na siarkę zostało
zwiększone. Niemniej jednak w przypadku wstrzymania wydobycia siarki w kopalni
Osiek prawdopodobnie eksport siarki zostałby wyraźnie zmniejszony. W tych
warunkach krajowe zapotrzebowanie na siarkę (około 335 tys. ton rocznie) zostałoby
zaspokojone w całości lub prawie w całości z krajowej produkcji siarki z innych źródeł
niż wydobycie z kopalni Osiek oraz z krajowych zapasów, ewentualnie w niewielkiej
części z importu. Import w ostatnich latach nie przekraczał 1 tys. ton, ale w latach
2017-2018 było to około 20-30 tys. ton.
W ocenie IERiGŻ PIB wstrzymanie wydobycia siarki w kopalni Osiek nie powinno
powodować większych problemów z dostępnością siarki na krajowym rynku, pod
względem ilościowym – pod warunkiem, że eksport również zostałby istotnie
ograniczony. Krajowe zapotrzebowanie na siarkę byłoby wówczas zaspokajane siarką
wydobywaną ze złoża Basznia, siarką pozyskaną innych źródeł, siarką z obecnych
zapasów czy też ewentualnie z importu. W takich warunkach podaż siarki
prawdopodobnie byłaby wystarczająca zarówno dla zaspokojenia potrzeb sektora
nawozowego, jak i polskiego rolnictwa. Tym bardziej, że w ostatnich latach zwiększył
się wolumen importu nawozów mineralnych do Polski, w tym również nawozów
-- 3 of 4 --
zawierających w swoim składzie siarkę. Podwyższona zmienność cen detalicznych
nawozów mineralnych na krajowym rynku, w tym również nawozów zawierających
w swoim składzie siarkę na skutek wstrzymania wydobycia siarki w kopalni Osiek jest
w ocenie IERiGŻ mało prawdopodobna.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi monitoruje na
bieżąco sytuację dotyczącą dostępności nawozów mineralnych na rynku, ich cen i ich
wpływu na kształtowanie się opłacalności produkcji rolniczej. W tym celu korzysta
analiz rynku nawozów mineralnych wykonywanych przez Wojewódzkie Ośrodki
Doradztwa Rolniczego i zbiorczej informacji opracowanej przez Centrum Doradztwa
Rolniczego w Brwinowie oraz z opracowań Instytutu Ekonomiki Rolnictwa
i Gospodarki Żywnościowej – PIB, który wykonuje comiesięczne raporty w zakresie
sytuacji na rynku nawozów mineralnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2. Minister Aktywów Państwowych
-- 4 of 4 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 04 marca 2026 r.
znak sprawy: DHR.n.058.2.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15281 w sprawie wpływu decyzji inwestycyjnych Grupy
Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki
„Siarkopol” SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe państwa
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację posłanki Anny Krupki w sprawie wpływu decyzji
inwestycyjnych Grupy Azoty SA dotyczących Grupy Azoty Kopalni i Zakładów
Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA na bezpieczeństwo nawozowe i żywnościowe
państwa, przedstawiam informacje przygotowane na podstawie analizy Instytutu
Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB.
Siarka (S) występuje w przyrodzie w stanie rodzimym oraz w wielu minerałach
i związkach. Zasadniczo siarka pozyskiwana jest na dwa sposoby: jest wydobywana ze
złóż siarki rodzimej i pirytów (produkcja niewymuszona) lub odzyskiwana z innych
źródeł (produkcja wymuszona). W gospodarce światowej utrzymuje się tendencja
spadkowa wydobycia siarki rodzimej. Wydobycie kopalnej siarki rodzimej jest
kosztowne, dlatego jest ona zastępowana tanio pozyskiwaną siarką odzyskiwaną
z zasiarczonych złóż gazu ziemnego i ropy naftowej. Obecnie siarka na świecie
pozyskiwana jest praktycznie w całości z innych źródeł niż złoża siarki rodzimej.
Względy ekonomiczne, ekologiczne i logistyczne spowodowały, że zasiarczony gaz
ziemny i ropa naftowa, piaski bitumiczne, węgle kamienne oraz gazy odlotowe
hutnictwa przetwarzającego rudy lub koncentraty siarczkowe, stały się podstawowymi
jej źródłami. Usunięcie siarki z tych surowców jako składnika szkodliwego
i niepożądanego stało się bowiem konieczne. Wśród praktycznie wykorzystywanych
wtórnych źródeł siarki znajduje się również odpadowy kwas siarkowy oraz wody
technologiczne powstające przy eksploatacji złóż siarki.
-- 1 of 4 --
Polska jest obecnie jedynym krajem na świecie, w którym siarkę rodzimą wydobywa
się z ziemi za pomocą metody podziemnego wytapiania. Eksploatacja otworowa
w Polsce prowadzona jest w dwóch czynnych kopalniach: Osiek (od 1993 r.) w rejonie
tarnobrzeskim i Basznia (od 2019 r) w rejonie lubaczowskim. Są to jedyne na świecie
otworowe kopalnie siarki rodzimej na świecie. Dodatkowym, znaczącym źródłem siarki
w Polsce jest odsiarczanie importowanej ropy naftowej w polskich rafineriach. Główni
producenci siarki elementarnej i odzyskiwanej to Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady
Chemiczne Siarki Siarkopol SA (kopalnia siarki Osiek), ORLEN SA (rafineria w Płocku,
rafineria w Gdańsku), PGNiG Grupa ORLEN SA, Polska Siarka sp. z o.o. (kopalnia
Basznia).
Trendy w kierunkach wykorzystania siarki elementarnej w Polsce, zgodne są z tymi,
jakie obserwowane są na świecie. Siarka w Polsce jest wykorzystywana przede
wszystkim w przemyśle chemicznym (około 90%) do produkcji kwasu siarkowego,
który jest kluczowy w produkcji nawozów mineralnych (fosforowych i siarkowych).
Jak wynika z danych Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią oraz GUS
produkcja i wydobycie siarki w Polsce od 2018 r. wykazuje trend spadkowy. W 2024
r. całkowita produkcja siarki wyniosła 639,2 tys. ton wobec 1005,5 tys., ton w 2017
r. Wydobycie siarki w 2024 r. wyniosło natomiast 334 tys. ton, przy czym jak wynika
z danych Państwowego Instytutu Geologicznego 293,4 tys. ton przypadało na
kopalnię Osiek, natomiast 40,65 na kopalnię Basznia. W 2023 r. w kopalni Osiek
wydobyto 431,8 tys. ton Siarki, a w kopalni Basznia – 40,2 tys. ton. W 2022 r. było to
odpowiednio 446,0 i 30,88 tys. ton.
Polska jest eksporterem netto siarki, a wolumen eksportu siarki od lat zdecydowanie
przewyższa import, który jest niewielki. Spadek produkcji i wydobycia siarki od 2018
r. należy prawdopodobnie wiązać z istotnym zmniejszeniem eksportu. W latach 2014-
2018 eksport siarki przekraczał 500 tys. ton, w tym około 350 tys. ton było
eksportowane do Maroka. Z kolei od 2019 r. eksport do Maroka nie był realizowany,
co skutkowało tym, że wolumen eksportu siarki w ostatnich latach wynosił od 119,3
tys. ton w 2020 r. do 182,4 tys. ton w 2022 r. Jednocześnie, jak wskazują szacunki
Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią w 2024 r. krajowe zapasy
siarki zwiększono o 136 tys. ton.
Spadkowi produkcji i wydobycia siarki towarzyszył spadek produkcji kwasu
siarkowego. Według danych GUS jego produkcja w 2024 r. wyniosła 1,19 mln ton
w przeliczeniu na 100% H2SO4 wobec 1,56 mln ton w 2020 r., 1,71 mln ton w 2017 r.
oraz 1,55 mln ton 10 lat wcześniej. Istotna część kwasu siarkowego jest kierowana na
-- 2 of 4 --
eksport. W ostatnich latach wolumen eksportu kwasu siarkowego wynosił około 400-
450 tys. ton, natomiast import to kilkanaście tys. ton.
Istotnym źródłem siarki wykorzystywanym w rolnictwie jest siarczan amonu.
Siarczan amonu w Polsce produkowany jest głównie jako produkt uboczny
w procesach chemicznych, przede wszystkim przy wytwarzaniu kaprolaktamu
(półproduktu do produkcji nylonu). W 2024 r. produkcja siarczanu amonu w Polsce
wyniosła 485,0 tys. ton wobec 403,6 tys. ton rok wcześniej oraz 634.3 tys. ton 10 lat
wcześniej. Obecnie wyprodukowany w kraju siarczan amonu jest w przeważającej
części wykorzystywany w polskim rolnictwie.
Polska w ramach UE należy do największych eksporterów siarki (CN 2503,
w kontekście handlu wewnątrzwspólnotowego oraz z krajami trzecimi). W 2024 r. była
piątym eksporterem pod względem wolumenu wywozu, po Hiszpanii, Holandii, Grecji
i Niemczech.
W 2024 r. eksport siarki (CN 2503 i 2802) wyniósł 168,8 tys. ton, import 0,1 tys. ton,
zużycie krajowe – jak wynika z danych Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi
i Energią - 334,9 tys. ton. Bazując na danych za rok 2024 dotyczących całkowitej
produkcji i wydobycia siarki można przyjąć, że w przypadku zaprzestania wydobycia
siarki w kopalni Osiek, krajowa produkcja siarki zmniejszy się o około 290 tys. ton,
a zatem wyniesie mniej więcej 345 tys. ton, a być może i więcej, gdyby wydobycie
w kopalni Basznia, w związku ze wzrostem zapotrzebowania na siarkę zostało
zwiększone. Niemniej jednak w przypadku wstrzymania wydobycia siarki w kopalni
Osiek prawdopodobnie eksport siarki zostałby wyraźnie zmniejszony. W tych
warunkach krajowe zapotrzebowanie na siarkę (około 335 tys. ton rocznie) zostałoby
zaspokojone w całości lub prawie w całości z krajowej produkcji siarki z innych źródeł
niż wydobycie z kopalni Osiek oraz z krajowych zapasów, ewentualnie w niewielkiej
części z importu. Import w ostatnich latach nie przekraczał 1 tys. ton, ale w latach
2017-2018 było to około 20-30 tys. ton.
W ocenie IERiGŻ PIB wstrzymanie wydobycia siarki w kopalni Osiek nie powinno
powodować większych problemów z dostępnością siarki na krajowym rynku, pod
względem ilościowym – pod warunkiem, że eksport również zostałby istotnie
ograniczony. Krajowe zapotrzebowanie na siarkę byłoby wówczas zaspokajane siarką
wydobywaną ze złoża Basznia, siarką pozyskaną innych źródeł, siarką z obecnych
zapasów czy też ewentualnie z importu. W takich warunkach podaż siarki
prawdopodobnie byłaby wystarczająca zarówno dla zaspokojenia potrzeb sektora
nawozowego, jak i polskiego rolnictwa. Tym bardziej, że w ostatnich latach zwiększył
się wolumen importu nawozów mineralnych do Polski, w tym również nawozów
-- 3 of 4 --
zawierających w swoim składzie siarkę. Podwyższona zmienność cen detalicznych
nawozów mineralnych na krajowym rynku, w tym również nawozów zawierających
w swoim składzie siarkę na skutek wstrzymania wydobycia siarki w kopalni Osiek jest
w ocenie IERiGŻ mało prawdopodobna.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi monitoruje na
bieżąco sytuację dotyczącą dostępności nawozów mineralnych na rynku, ich cen i ich
wpływu na kształtowanie się opłacalności produkcji rolniczej. W tym celu korzysta
analiz rynku nawozów mineralnych wykonywanych przez Wojewódzkie Ośrodki
Doradztwa Rolniczego i zbiorczej informacji opracowanej przez Centrum Doradztwa
Rolniczego w Brwinowie oraz z opracowań Instytutu Ekonomiki Rolnictwa
i Gospodarki Żywnościowej – PIB, który wykonuje comiesięczne raporty w zakresie
sytuacji na rynku nawozów mineralnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2. Minister Aktywów Państwowych
-- 4 of 4 --