Interpelacja w sprawie zagrożeń dla skutecznej realizacji inwestycji finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15275
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie zagrożeń dla skutecznej realizacji inwestycji finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy
Zgłaszający: Wiesław Szczepański
Data wpływu: 10-02-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania dotyczące wykorzystania środków pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Krajowy Plan Odbudowy stanowi kluczowy instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w szczególności inwestycji w obszarze efektywności energetycznej budynków publicznych. Opóźnienia we wdrażaniu KPO doprowadziły do istotnego skrócenia okresu przeznaczonego na realizację inwestycji finansowanych z tego programu.
W konsekwencji samorządy oraz inne podmioty realizujące projekty znalazły się w sytuacji, w której muszą przeprowadzić pełne procedury przygotowawcze i przetargowe, a następnie zrealizować roboty budowlane w czasie znacząco krótszym niż pierwotnie zakładano. W praktyce oznacza to istotne ograniczenie realnych terminów realizacji inwestycji, przy jednoczesnym zachowaniu niezmienionych wymogów formalnych.
Szczególnie problematyczne jest to w przypadku projektów z zakresu poprawy efektywności energetycznej budynków publicznych, gdzie konieczne jest przeprowadzenie skomplikowanych procedur administracyjnych, uzyskanie pozwoleń, realizacja zamówień publicznych oraz wykonanie robót budowlanych w warunkach często ograniczonych sezonowo. Dodatkowo presja czasu zwiększa ryzyko niepowodzeń przetargowych oraz dalszych opóźnień, zwłaszcza że okres realizacji inwestycji w ramach KPO kończy się zasadniczo w 2026 r.
Należy również zwrócić uwagę, że zbyt krótki czas realizacji robót niesie ze sobą ryzyko obniżenia jakości wykonania inwestycji, zwłaszcza w zakresie prac termomodernizacyjnych, które wymagają zachowania określonych przerw technologicznych i reżimów technicznych, niemożliwych do przyspieszenia bez negatywnych konsekwencji użytkowych.
W rezultacie istnieje realne ryzyko, że część samorządów nie zdąży zrealizować inwestycji w terminach umożliwiających pełne i prawidłowe rozliczenie środków z KPO. Może to skutkować obowiązkiem zwrotu części dofinansowania i koniecznością pokrycia wydatków ze środków własnych, co prowadziłoby do faktycznego poszkodowania podmiotów realizujących cele KPO w dobrej wierze.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podjęło Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w celu zapewnienia płynnego i bezpiecznego wykorzystania środków KPO w sytuacji narastających opóźnień w realizacji inwestycji, w szczególności w obszarze projektów infrastrukturalnych i budowlanych?
Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wraz z Komisją Europejską dopuszcza możliwość wydłużenia terminów realizacji inwestycji finansowanych z KPO dla beneficjentów, którzy napotkali obiektywne i niezależne od nich przeszkody w terminowej realizacji zadań?
Z wyrazami szacunku
Wiesław Szczepański
Poseł na Sejm RP
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6429 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 23 marca 2026 r.
znak sprawy: DKK-IIa.054.3.2026.ISz
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 15275 Pana Posła Wiesława
Szczepańskiego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Realizacja reform i inwestycji KPO jest możliwa do 31 sierpnia 2026 r., czyli
terminu określonego w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającego Instrument na rzecz
Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Jako koordynator KPO podjęłam działania mające na celu wydłużenie terminu
na działania inwestycyjne po stronie beneficjentów. W wyniku prowadzonego
w połowie ubiegłego roku dialogu z Komisją Europejską (KE) uzyskaliśmy
korzystną interpretację terminu końcowej kwalifikowalności KPO, zgodnie
z którą:
1) do dnia 31 sierpnia 2026 r. zostaną zrealizowane wskaźniki dla inwestycji
zgodnie z ich opisem w załączniku do decyzji wykonawczej Rady UE (tzw.
CID) i zostanie to potwierdzone na podstawie dokumentów uzgodnionych
z KE. Dokumenty te muszą być datowane najpóźniej na 31 sierpnia 2026 r.
2) po 31 sierpnia 2026 r. możliwa będzie finalizacja ostatnich etapów prac
w projektach powiązanych ze wskaźnikami oraz dokonywanie finalnych
płatności na rzecz wykonawców i beneficjentów powiązanych
z osiągnięciem tych wskaźników.
-- 1 of 4 --
2
Dodatkowo, w wyniku kolejnych rewizji KPO udało się m.in. uzgodnić z KE dla
poszczególnych inwestycji dokumenty potwierdzające ich realizację, które
w praktyce nie wymagają zakończenia wdrażania projektów, co daje możliwość
finalizowania prac w projektach i ich rozliczania co najmniej do końca 2026 r.
Poniżej przedstawiam informacje otrzymane od poszczególnych resortów
odpowiadających za realizację inwestycji KPO dotyczących JST o konkretnych
działaniach podjętych w celu wydłużenia terminu dla beneficjentów na realizację
projektów:
1) Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ)
odpowiedzialne za realizację inwestycji B1.1.3 (Termomodernizacja
instytucji edukacyjnych)
W ramach IV rewizji KPO uzgodniono z KE, że realizację wskaźnika inwestycji
będzie można potwierdzić na podstawie podpisanych umów z wykonawcami
(umowa pomiędzy instytucją edukacji a wykonawcą instalacji lub modernizacji
źródeł ciepła, instalacji odnawialnych źródeł energii lub termomodernizacji),
co nie wymaga fizycznego zakończenia robót.
Oznacza to, że roboty budowlane będą mogły być realizowane po sierpniu
2026 r., natomiast wypłaty środków dla beneficjentów zaplanowano do końca
2026 r.
2) Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN)
odpowiedzialne za realizację inwestycji B1.1.4 (Zwiększenie efektywności
energetycznej obiektów aktywności społecznej)
MKiDN prowadzi na bieżąco analizę wpływu różnego rodzaju obiektywnych
czynników na procesy inwestycyjne, w szczególności w obszarze
nieprzewidzianych robót dodatkowych ujawnionych na etapie wykonawczym
oraz wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych i technologicznych,
które utrudniają beneficjentom prowadzenie prac zgodnie z pierwotnie
przyjętymi harmonogramami.
Mając na uwadze, że w regulaminach wyboru projektów do objęcia wsparciem
w inwestycji B1.1.4. określono ramy czasowe kwalifikowalności na okres
od 1 lutego 2020 r. do 31 marca 2026 r., MKiDN dopuszcza możliwość wydłużania
terminów realizacji przedsięwzięć przez beneficjentów do końca II kwartału
2026 r. w przypadku wystąpienia obiektywnych przesłanek. Przyjęcie daty
30 czerwca br. jako granicznej dla zakończenia prac pozwala na dochowanie
terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych przez beneficjentów oraz
zapewni MKiDN czas niezbędny na weryfikację złożonych wniosków o płatność,
ewentualne korekty dokumentacji dokonywane przez beneficjentów oraz
przyjęcie rozliczenia. Przy podejmowaniu decyzji o wydłużeniu terminu realizacji
przedsięwzięć MKiDN każdorazowo dokonuje indywidualnej oceny sytuacji,
w tym czy zmiana nie wpłynie niekorzystnie na charakter projektu oraz czy nie
-- 2 of 4 --
3
doprowadzi do naruszenia jego pierwotnych celów i kwalifikowalności
wydatków.
3) Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT)
odpowiedzialne za realizację inwestycji B1.1.5 (Poprawa efektywności
energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych) i B3.5.1
(Inwestycje w projekty mieszkaniowe)
W zakresie inwestycji B1.1.5 MRiT podjęło działania w celu maksymalnego
wydłużenia terminu realizacji przedsięwzięć dla inwestorów. Dotychczasowe
dokumenty wymagane do rozliczeń z KE wymagały przedstawienia dowodu
wypłaty wsparcia (wraz z datą wypłaty), co ze względu na czas potrzebny
na rozliczenie inwestycji, skracało realny czas na przeprowadzenie prac
budowlanych w projektach. Aktualnie, po ustaleniu z KE innych zasad rozliczenia
inwestycji i zniesieniu obowiązku wykazywania daty wypłaty jako dowodu
na zrealizowanie przedsięwzięcia, beneficjenci będą mogli wykorzystać
maksymalny czas do 31 sierpnia 2026 r. na realizację projektów, natomiast
rozliczenie i wypłata wsparcia będą mogły nastąpić po 31 sierpnia 2026 r.
Obecnie trwa końcowy etap uzgodnień z KE w zakresie wymaganych
dokumentów potwierdzających osiągnięcie zakładanych efektów inwestycji.
Zgodnie z ww. uzgodnieniami planowanymi dowodami będzie wykaz budynków
objętych wsparciem, podpisane umowy o dotację, protokoły końcowe odbioru
robót budowalnych oraz oświadczenia kierownika budowy o zakończeniu
budowy.
W zakresie inwestycji B3.5.1 MRiT również podjęło działania w celu
maksymalnego wydłużenia terminu realizacji projektów. Odstąpiono m.in.
od wymogu przedstawienia świadectwa efektywności energetycznej, o które
można było wnioskować po zakończeniu projektu i które było wydawane
w terminie 45 dni od złożenia wniosku o jego wydanie. Obecnie trwa końcowy
etap uzgodnień z KE w zakresie wymaganych dokumentów potwierdzających
osiągnięcie zakładanych efektów inwestycji. Zgodnie ww. uzgodnieniami
planowanymi dowodami będą: wykaz zrealizowanych budynków, link do
naborów konkursowych oraz protokoły odbioru końcowego robót budowlanych.
Tego typu rozwiązanie znacząco skróci czas konieczny na zebranie wszystkich
dowodów realizacji wskaźnika i w konsekwencji wydłuży czas dla beneficjentów
na realizację projektów.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 4 --
4
-- 4 of 4 --