Interpelacja w sprawie dostępności podstawowej opieki zdrowotnej w mniejszych miejscowościach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15274
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności podstawowej opieki zdrowotnej w mniejszych miejscowościach
Zgłaszający: Marek Subocz, Czesław Hoc, Artur Szałabawka, Marek Gróbarczyk, Władysław Dajczak, Jarosław Wiesław Wieczorek
Data wpływu: 10-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 191 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie dostępności podstawowej opieki zdrowotnej w mniejszych miejscowościach oraz obowiązujących wymogów dotyczących kwalifikacji lekarzy udzielających świadczeń w ramach POZ.
Zgodnie z ustawą z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. 2025 poz. 515), lekarzem POZ uprawnionym do zbierania deklaracji wyboru pacjentów może być wyłącznie lekarz spełniający określone w ustawie wymogi specjalizacyjne. W praktyce regulacja ta, choć zasadna z punktu widzenia jakości świadczeń, w mniejszych miejscowościach i powiatach prowadzi do narastających problemów z zapewnieniem ciągłości opieki zdrowotnej.
W Wałczu w województwie zachodniopomorskim, jak również w wielu miejscowościach liczących do 30 tys. mieszkańców, otrzymuję informację od społeczności lokalnej, osób prowadzących przychodnie, a także lekarzy o braku następowości pokoleniowej lekarzy POZ. Lekarze osiągający wiek emerytalny nie znajdują następców spełniających wymagania ustawowe, co skutkuje zamykaniem lub sprzedażą przychodni podstawowej opieki zdrowotnej zewnętrznym podmiotom, często dużym korporacjom medycznym. W konsekwencji placówki te są przekształcane w filie, a opieka nad pacjentami ogranicza się do przyjęć realizowanych przez lekarzy dojeżdżających, niekiedy jedynie raz w tygodniu. Prowadzi to do istotnego pogorszenia dostępności świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców mniejszych miejscowości, w szczególności osób starszych.
W związku z powyższym apeluję o zmianę art. 6 ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej poprzez wprowadzenie wyłączenia dla miejscowości do 30 tys. mieszkańców z obowiązku posiadania przez lekarza POZ specjalizacji wymaganych ustawą, tak aby lekarzem POZ – uprawnionym do zbierania deklaracji wyboru pacjentów – mógł być również lekarz bez specjalizacji lub lekarz posiadający inną, dowolną specjalizację.
Jednocześnie zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega problem braku kadry lekarskiej w podstawowej opiece zdrowotnej w mniejszych miejscowościach i wynikające z tego zagrożenia dla dostępności świadczeń?
Czy prowadzone są analizy dotyczące skutków obowiązujących wymogów specjalizacyjnych dla funkcjonowania POZ w miejscowościach do 30 tys. mieszkańców?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych polegających na złagodzeniu wymogów kwalifikacyjnych dla lekarzy POZ w mniejszych miejscowościach, w szczególności poprzez nowelizację art. 6 ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej?
Jakie inne działania planowane są w celu przeciwdziałania likwidacji lokalnych przychodni POZ oraz ograniczaniu dostępności opieki zdrowotnej na obszarach powiatowych i wiejskich?
Z wyrazami szacunku
Marek Subocz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9884 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.6.2026.WSK
Warszawa, 04 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15274 Pana Posła Marka Subocza i Grupy Posłów,
w sprawie dostępności do podstawowej opieki zdrowotnej w mniejszych miejscowościach,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
W ostatnich latach wprowadzono szereg rozwiązań, które wpływają na zwiększenie liczby
lekarzy i lekarzy specjalistów we wszystkich dziedzinach medycyny. Od 2016 r. Minister
Zdrowia sukcesywnie zwiększa limit przyjęć na kierunek lekarski, przez co corocznie
wzrasta liczba absolwentów tego kierunku, a w konsekwencji - wzrasta liczba lekarzy
odbywających szkolenie specjalizacyjne. Od postępowania kwalifikacyjnego „jesień 2022”
wprowadzono zmiany w procesie naboru na szkolenie specjalizacyjne lekarzy i lekarzy
dentystów, dzięki czemu większa liczba miejsc szkoleniowych jest wykorzystana (tzw.
nabór centralny). Nabór centralny na specjalizacje daje lekarzom i lekarzom dentystom
możliwość ubiegania się o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich
województwach jednocześnie oraz możliwość wskazania 15 wyborów obejmujących
dziedzinę, tryb i miejsce odbywania szkolenia specjalizacyjnego w preferowanej kolejności.
W przypadku niezakwalifikowania się lekarza do odbywania specjalizacji w preferowanym
województwie lub w preferowanej dziedzinie może on zostać zakwalifikowany na jeden z
kolejnych „wyborów” wskazanych we wniosku o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego, co
wcześniej nie mogło mieć miejsca. Wprowadzenie tego rozwiązania znacznie zwiększa
szanse młodych lekarzy na zakwalifikowanie się na szkolenie specjalizacyjne.
Mimo znacznego wzrostu liczby lekarzy wykonujących zawód na terenie Polski, występują
istotne dysproporcje w dostępie do lekarzy specjalistów między poszczególnymi regionami.
W części z nich liczba specjalistów jest bardzo duża, a w innych występują braki kadrowe.
Wynika to z faktu, że lekarze najchętniej odbywają szkolenie specjalizacyjne w dużych
ośrodkach miejskich, gdzie sytuacja kadrowa jest dobra, a czasem nawet liczba lekarzy w
trakcie szkolenia specjalizacyjnego jest zbyt duża, podczas gdy w mniejszych
miejscowościach miejsca szkoleniowe są puste przez kilka lat. Zgodnie z przepisami, to
lekarz, w ramach dostępnych miejsc szkoleniowych, wybierał miejsce odbywania szkolenia
specjalizacyjnego, co nie sprzyjało równomiernemu rozłożeniu kadr lekarskich w kraju.
Dlatego w znowelizowanej w 2026 r. ustawie zawodowej1 wprowadzono modyfikacje zasad
naboru, organizacji, odbywania i nadzoru nad odbywaniem szkolenia specjalizacyjnego.
Zmiany w zakresie naboru na szkolenie specjalizacyjne objęły kierowanie lekarzy i lekarzy
dentystów do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w jednostkach akredytowanych,
które znajdują się na obszarach danego województwa, gdzie występuje największe
zapotrzebowanie na specjalistów w danej dziedzinie medycyny. Zakłada się, że dzięki tym
1 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. t.j. z 2026 r. poz. 37),
zwana dalej „ustawą zawodową”.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
rozwiązaniom na terenach, gdzie występują deficyty kadry lekarskiej zwiększy się
dostępność do świadczeń udzielanych przez lekarzy.
Odnosząc się do propozycji nowelizacji ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej2, która
polegałaby na „wyłączeniu dla miejscowości do 30 tysięcy mieszkańców z obowiązku
posiadania specjalizacji wymaganych ustawą, aby lekarzem POZ (…) był lekarz bez
specjalizacji lub lekarz posiadający dowolną specjalizację”, informuję, że nie jest planowane
wprowadzenie takiej zmiany. Ustawodawca w 2017 r. sprecyzował cel, jakim było
zapewnienie kompleksowości i wysokiej jakości POZ. Dlatego w ustawie określono wymóg
posiadania specjalizacji medycyny rodzinnej przez lekarza, ale też przez pielęgniarkę i
położną, którzy łącznie stanowią zespół POZ. Jakość w tym przypadku należy rozumieć
jako zgodność ze standardami w trzech zakresach: kształcenia i doskonalenia zawodowego,
praktyki (lekarskiej lub pielęgniarskiej) oraz zarządzania (opieką lekarską lub pielęgniarską).
Jednolity wymóg posiadania specjalizacji w dziedzinie medycyny rodzinnej stawiany
lekarzom POZ był również postulowany przez środowisko lekarskie. Spełnienie standardu
kształcenia i doskonalenia zawodowego przez lekarzy POZ gwarantuje pacjentom
jednorodność udzielanych świadczeń i nie dyskryminuje ich ze względu na miejsce
zamieszkania lub korzystania z publicznych świadczeń zdrowotnych.
Z informacji uzyskanej od Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Wojewódzkiego
Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że złożone przez świadczeniodawców wnioski
rozpatrywane są bez zbędnej zwłoki, aby zawarcie nowej umowy lub rozszerzenie zakresu
przedmiotowego umowy dotychczasowej odbyło się w najszybszym możliwym terminie.
Dotyczy to wszystkich zainteresowanych podmiotów, w tym również z miejscowości, gdzie
dotychczas nie było poradni POZ. Kontraktowanie świadczeń w rodzaju podstawowa
opieka zdrowotna ma bowiem charakter otwarty, co oznacza, że każdy podmiot leczniczy
zamierzający rozpocząć udzielanie przedmiotowych świadczeń, który spełni warunki
konieczne do ich realizacji może w każdym czasie złożyć stosowny wniosek o zawarcie
umowy. Zatem, możliwość ubiegania się o zawarcie umowy w rodzaju podstawowa opieka
zdrowotna nie jest w żaden sposób ograniczona przez płatnika publicznego. Kierując się
koniecznością zapewnienia dostępu do świadczeń POZ wyrażane sa również zgody na tzw.
cesje deklaracji w trybie i na warunkach wynikających z art. 10a ustawy o POZ. Nie zawsze
jednak przekazanie deklaracji w tym trybie dotyczy prowadzenia przez cesjonariusza
wszystkich miejsc udzielania świadczeń, objętych wcześniejszą umową. Gminy
województwa zachodniopomorskiego, na obszarze których brak jest zabezpieczenia
świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej tzw. „białe plamy” (Karnice, Nowogródek
Pomorski, Kozielice) to obszary na których nigdy nie było zainteresowania ze strony
potencjalnych świadczeniodawców rozpoczęciem działalności leczniczej w rodzaju POZ.
Jedynie w grudniu 2025 r. w Świeszynie została otwarta filia Przychodni Lekarskiej
"AMELIA" Piotr Burgieł, a tym samym – w gminie zabezpieczono świadczenia lekarza poz.
Podstawowym problemem związanym z obniżaniem się dostępności do świadczeń POZ w
województwie zachodniopomorskim jest wygaszanie działalności leczniczej przez
dotychczasowych, wieloletnich świadczeniodawców (odejścia na emerytury, zgony lekarzy i
pielęgniarek). Jest to szczególnie dotkliwe na obszarach wiejskich oraz w miejscowościach
najbardziej oddalonych od ośrodków miejskich. Część podmiotów wycofała się z
prowadzenia miejsc udzielania świadczeń w małych miejscowościach, lub podjęła decyzję o
ograniczeniu miejsc udzielania świadczeń ze względu na braki kadrowe. Trend dotyczący
braku zainteresowania ze strony podmiotów leczniczych w organizowaniu POZ na
obszarach wiejskich niestety występuje od lat i mimo szybkiego rozpatrywania spraw
związanych z rozszerzaniem miejsc udzielania świadczeń czy zawierania nowych umów nie
ulega zmianie. Oddział wojewódzki NFZ udziela informacji wszystkim, którzy rozważają
utworzenie nowych miejsc udzielania świadczeń – tak w przypadku samorządów jak
2 Ustawa z dnia 17 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r., poz. 515,
z późn. zm.), zwana dalej „ustawą o POZ”.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
i podmiotów leczniczych. W czasie rozmów najczęściej wskazuje się na brak kadry, co ma
realny wpływ na zaniechanie decyzji o uruchomieniu nowych miejsc, szczególnie w małych
miejscowościach.
Informację o dostępności do świadczeń lekarza POZ w województwie zachodniopomorskim
(w podziale na powiaty) zawarto w poniższej tabeli. Zgodnie z zestawieniem wskazany w
interpelacji powiat wałecki jest w środku stawki, biorąc pod uwagę średnią liczbę pacjentów
na jednego lekarza POZ. Powiat ten graniczy z województwem wielkopolskim i pacjenci
zamieszkali na terenie powiatu wałeckiego korzystają z bliskości wielkopolskich placówek,
zwłaszcza w Pile i powiecie pilskim.
Dostępność do świadczeń lekarza POZ w woj. zachodniopomorskim
Powiat Liczba
mieszkańcó
w według
GUS
Liczba
deklaracji
z zakresu
lekarza
poz
Procent populacji
zdeklarowanej w
miejscu
zamieszkania
Liczba miejsc
udzielania
świadczeń
lekarza
poz
Liczba
podmiotów z
zakresem
lekarza poz
Liczba lekarzy
tworzących listy
aktywne i znajdujących
się w harmonogramie
od poniedziałku do
piątku
Średnia liczba
pacjentów na
jednego lekarza w
powiecie
BIAŁOGARDZKI 43 964 39 048 89 12 9 31 1 260
CHOSZCZEŃSKI 44 105 39 493 89 12 12 24 1 646
DRAWSKI 53 003 45 044 85 10 9 41 1 099
GOLENIOWSKI 81 118 73 301 90 14 13 52 1 410
GRYFICKI 56 095 49 106 87 16 8 48 1 023
GRYFIŃSKI 76 489 68 279 89 21 18 61 1 119
KAMIEŃSKI 43 773 36 675 83 12 10 29 1 265
KOŁOBRZESKI 76 390 68 515 89 25 21 58 1 181
KOSZALIN 105 263 117 616 112 19 16 112 1 050
KOSZALIŃSKI 64 359 36 346 56 14 11 36 1 010
ŁOBESKI 32 974 26 138 79 9 7 27 968
MYŚLIBORSKI 61 756 50 827 82 14 13 33 1 540
POLICKI 86 834 62 834 73 15 10 65 967
PYRZYCKI 35 991 31 246 87 5 5 22 1 420
SŁAWIEŃSKI 52 394 42 177 80 13 6 35 1 205
STARGARDZKI 118 844 101 199 85 23 18 89 1 137
SZCZECIN 386 706 391 424 101 85 53 425 921
SZCZECINECKI 72 023 62 725 87 23 15 56 1 120
ŚWIDWIŃSKI 42 754 36 890 86 15 13 41 900
ŚWINOUJŚCIE 38 541 34 949 90 7 7 34 1 028
WAŁECKI 49 384 41 488 84 10 9 37 1 121
Źródło: dane ZOW NFZ (stan na 01.02.2026)
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --