Interpelacja w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację bezrobotnych oraz wzrostu ryzyka bezrobocia w 2026 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15269
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie drastycznego ograniczenia środków na aktywizację bezrobotnych oraz wzrostu ryzyka bezrobocia w 2026 r.
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 10-02-2026
Szanowna Pani Minister,
z całego kraju napływają alarmujące informacje o drastycznym ograniczeniu środków finansowych przeznaczonych na aktywizację bezrobotnych w 2026 r. realizowaną przez wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy. W wielu regionach, m.in. w województwie małopolskim, lubelskim czy łódzkim, budżety na ten cel zostały obniżone o 70-87 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Skutkuje to faktycznym wstrzymaniem dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej, znacznym ograniczeniem staży, szkoleń oraz prac interwencyjnych.
Przykłady zgłaszane przez dyrektorów powiatowych urzędów pracy oraz osoby bezrobotne pokazują, że już na początku roku wiele urzędów pracy nie dysponuje środkami na uruchamianie nowych programów wsparcia. Dotyka to szczególnie regionów o trudnej strukturze rynku pracy zdominowanych przez małe przedsiębiorstwa oraz sezonowość zatrudnienia. Wskazuje się przy tym na ryzyko wzrostu bezrobocia, wypychania pracowników do tzw. szarej strefy oraz zahamowania lokalnej przedsiębiorczości.
Sytuacja ta budzi tym większe zdziwienie, że - zgodnie z prognozami - rezerwy Funduszu Pracy mają w 2026 r. osiągnąć rekordowy poziom ok. 28 mld zł. Jednocześnie środki zaplanowane w ustawie budżetowej na aktywizację bezrobotnych wynoszą 2,1 mld zł, podczas gdy w 2025 r. było to 3,6 mld zł. Oznacza to spadek o ponad 1,5 mld zł, mimo że Fundusz Pracy jest finansowany ze składek pracodawców i jego ustawowym celem jest wspieranie osób pozostających bez zatrudnienia, zwłaszcza w okresach pogorszenia koniunktury.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie są szczegółowe przyczyny decyzji o znacznym ograniczeniu środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywizację bezrobotnych w 2026 r. mimo rekordowego poziomu jego rezerw?
Jak rząd zamierza przeciwdziałać wzrostowi bezrobocia w 2026 r., zwłaszcza w regionach o trudnej sytuacji na rynku pracy, gdzie środki dla powiatowych urzędów pracy zostały obniżone o kilkadziesiąt procent?
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w konsultacji z innymi resortami w celu skoordynowania polityki rynku pracy i wsparcia przedsiębiorczości?
Ile środków finansowych w 2026 r. rząd planuje przeznaczyć łącznie na funkcjonowanie urzędów pracy oraz aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu (z podziałem na Fundusz Pracy, środki unijne, w tym EFS+, oraz inne instrumenty, takie jak Krajowy Fundusz Szkoleniowy)?
Czy ministerstwo rozważa korektę planu finansowego Funduszu Pracy w trakcie roku budżetowego, tak aby umożliwić zwiększenie środków na dotacje, na rozpoczęcie działalności gospodarczej, staże, szkolenia i prace interwencyjne?
Jakie mechanizmy wsparcia zostaną zaproponowane osobom bezrobotnym w sytuacji, gdy lokalne powiatowe urzędy pracy nie mają środków na uruchamianie nowych form aktywizacji w pierwszych miesiącach roku?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8793 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.116.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15269 Pani Posłanki Pauliny Matysiak w sprawie
drastycznego ograniczenia środków na aktywizację bezrobotnych oraz wzrostu ryzyka
bezrobocia w 2026 r., proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 podstawę gospodarki finansowej Funduszu Pracy
(dalej „FP”) będącego państwowym funduszem celowym stanowi roczny plan finansowy
FP. Określa on m.in. przychody funduszu i ich źródła oraz zadania realizowane z jego
środków. Plan obejmuje również kwotę środków na finansowanie form pomocy
przeznaczaną przez urzędy pracy w danym roku budżetowym na aktywizację osób
bezrobotnych i poszukujących pracy.
Plan stanowi załącznik do ustawy budżetowej na dany rok – jego projekt jest przekazywany
Ministrowi Finansów i Gospodarki w trybie i terminach określonych przez przepisy
dotyczące prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister Finansów i Gospodarki
przedstawia następnie projekt ustawy budżetowej na rok kolejny wraz z uzasadnieniem
Radzie Ministrów, która przedkłada go Sejmowi w terminie do 30 września roku
poprzedzającego dany rok budżetowy2.
Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu
finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie 10,1 mld zł.
Kierownictwo MRPiPS na każdym etapie uzgodnień wskazywało, że dla prawidłowego
funkcjonowania powiatowych urzędów pracy konieczne jest utrzymanie finansowania
aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie z 2025 r., tj. ok. 3,65 mld zł.
Przedstawiono w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, wskazując m.in. na:
— wzrost kosztów świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy (zasiłki, stypendia,
refundacje);
— wzrost minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia, które wpływają na wysokość
refundacji i dofinansowań;
— rosnącą efektywność kosztową form aktywizacji zawodowej (z ok. 18 tys. zł w 2023 r.
do ponad 21 tys. zł w 2026 r.);
— konieczność utrzymania liczby osób objętych wsparciem, w tym seniorów i osób
długotrwale bezrobotnych.
Mimo to kwotę zabezpieczoną w planie FP na 2026 r. ustalono na poziomie niższym od
postulowanych potrzeb finansowych, tj. niższym od planu na 2025 r. o 1,5 mld zł w zakresie
zadania dotyczącego aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych realizowanej przez urzędy
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pracy i niższym o 0,27 mld zł w zakresie refundacji wynagrodzeń wypłacanych młodocianym
pracownikom (zadanie realizuje OHP). W planie finansowym Funduszu Pracy na 2026 r. na
aktywizację zawodową bezrobotnych zabezpieczono zatem 2 147 808 000 zł, z czego
429,6 mln zł stanowi rezerwa Funduszu Pracy.
Obok środków przekazywanych przez dysponenta Funduszu Pracy powiatowym urzędom
pracy na realizację zadań ustawowych wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o
rynku pracy i służbach zatrudnienia3 - takich jak świadczenia obligatoryjne obejmujące m.in.
zasiłki dla bezrobotnych wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe, zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne - oraz środków dla
powiatowych urzędów pracy na realizację form pomocy przewidzianych w ustawie,
przekazywane są również środki na finansowanie kosztów tzw. zadań fakultatywnych. W
ich ramach możliwe jest częściowe finansowanie wydatków ponoszonych w związku z
zapewnieniem funkcjonowania powiatowych urzędów pracy (m.in. kosztów zakupu części
wyposażenia czy komunikowania się z bezrobotnymi). Finansowane są z nich również
dodatki motywacyjne dla pracowników powiatowych urzędów pracy.
Równocześnie, zgodnie z art. 280 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, minister
właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów środki na dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników powiatowych urzędów pracy oraz składek na ubezpieczenia
społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń. Środki przekazywane są
miesięcznie w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok budżetowy.
Jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej już w grudniu 2025 r. oraz na początku
stycznia 2026 r. rozdysponowałam pomiędzy urzędy pracy środki w łącznej kwocie ok.
1,7 mld zł, w tym ok. 1,1 mld zł na realizację projektów w ramach Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus (EFS+), a także 50 mln zł z rezerwy Funduszu Pracy na zabezpieczenie
środków umożliwiających regulowanie przez te jednostki zobowiązań przechodzących
z 2025 roku na 2026 rok.
Na początku lutego 2026 r. podjęłam też decyzję o uruchomieniu naboru z rezerwy FP,
który pozwoli przekazać dodatkowe 150 mln zł na finansowanie działań aktywizujących
osoby bezrobotne (m.in. bezrobotnych rodziców powracających na rynek pracy po okresie
sprawowania opieki nad dzieckiem, bezrobotnych powracających z zagranicy, bezrobotnych
i poszukujących pracy w grupie wiekowej 50+, bezrobotnych, którzy chcą podjąć
zatrudnienie w zawodach deficytowych). Nabór kierowany jest do powiatowych urzędów
pracy, które działają w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Placówki te otrzymają
dodatkowe środki na prowadzenie działań aktywizacyjnych.
Resort pracy na bieżąco monitoruje sytuację związaną z zapotrzebowaniem urzędów pracy.
Równolegle prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w sprawie
możliwości podniesienia limitów w Funduszu Pracy w 2026 roku.
Zaznaczam, że udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące dodatkowych źródeł
finansowania wsparcia aktywizacji zawodowej nie należy do właściwości Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej.
Odnośnie do pytania dotyczącego mechanizmów wsparcia osób bezrobotnych informuję,
że jednym z rozwiązań, które będzie stosowane przez urzędy pracy w sytuacji wzrostu
bezrobocia jest intensyfikacja pomocy w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa
zawodowego, realizowanych bez konieczności angażowania środków FP i kierowanych do
osób bezrobotnych, poszukujących pracy oraz niezarejestrowanych jako bezrobotne. Na
3 Dz. U. poz. 620.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oczekiwanie tego rodzaju pomocy wskazują wywiady z bezrobotnymi (50% osób
rejestrujących się w urzędach pracy oczekuje pomocy w zakresie pośrednictwa pracy a 12
% w ramach poradnictwa zawodowego).
Każda osoba oczekująca pomocy urzędu pracy będzie miała zapewnioną stałą opiekę
indywidualnego doradcy ds. zatrudnienia, którego obowiązkiem jest przygotowanie
Indywidualnego Planu Działania i stałe monitorowanie jego realizacji. Ponadto osoby
długotrwale bezrobotne oraz młode (do 30 roku życia) będą miały zapewnione wsparcie
pracownika urzędu również po podjęciu zatrudnienia.
W ramach pośrednictwa pracy osoba bezrobotna czy poszukująca pracy będzie mogła
otrzymać oferty pracy dopasowane do jej kwalifikacji, doświadczenia zawodowego
i oczekiwań, a także propozycje udziału w targach lub giełdach pracy, pozwalających na
bezpośredni kontakt z pracodawcami poszukującymi pracowników. Osoba zainteresowana
będzie też mogła korzystać z nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych udostępnianych
przez MRPiPS tj. internetowej wyszukiwarki ofert pracy - ePraca oraz aplikacji ePraca.
W przypadku zainteresowanych, którym UP nie będzie mógł zaproponować oferty pracy
stosowane będzie intensywne poradnictwo zawodowe. W jego ramach osoba bezrobotna
będzie mogła korzystać ze wsparcia profesjonalnego doradcy zawodowego w trybie
poradnictwa indywidualnego lub grupowego, m.in. w zakresie: wyboru lub zmiany zawodu,
zaplanowania kariery zawodowej, uzupełnienia kwalifikacji zawodowych, określenia swoich
kompetencji i zainteresowań, zaplanowania rozwoju zawodowego, przygotowania
dokumentów aplikacyjnych.
Warto przy tym podkreślić, że nowe przepisy ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia (Dz. U. 2025 poz. 620) i przepisy wykonawcze do tej ustawy
określają normy obsady dotyczące minimalnej liczby doradców do spraw zatrudnienia i
doradców zawodowych w urzędach pracy. Pozwoli to na zwiększenie dostępu do usług
pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego i objęcie nią jak największej grupy osób.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --