Interpelacja nr 15252
Interpelacja w sprawie braku refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa ciężkich mutacji genetycznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa ciężkich mutacji genetycznych
Interpelacja nr 15252
do ministra zdrowia
w sprawie braku refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa ciężkich mutacji genetycznych
Zgłaszający: Jolanta Niezgodzka, Monika Rosa, Alicja Łepkowska-Gołaś, Dorota Łoboda, Katarzyna Anna Lubnauer
Data wpływu: 10-02-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracamy się do Pani z pytaniem w sprawie braku refundacji procedury zapłodnienia pozaustrojowego z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku kobiet będących nosicielkami ciężkich, monogenowych mutacji genetycznych, w szczególności mutacji w genie PLP1, prowadzącej do choroby Pelizaeusa-Merzbachera.
Choroba Pelizaeusa-Merzbachera jest rzadką, ciężką i nieuleczalną chorobą neurologiczną, ujawniającą się we wczesnym dzieciństwie i prowadzącą do głębokiej, postępującej niepełnosprawności. Dzieci nią dotknięte wymagają stałej, wieloletniej opieki medycznej, rehabilitacyjnej i socjalnej. W przypadku kobiet będących nosicielkami mutacji w genie PLP1 ryzyko urodzenia ciężko chorego dziecka wynosi 50%. Jedyną realną i medycznie uzasadnioną możliwością urodzenia zdrowego dziecka jest w takich przypadkach zastosowanie procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) pozwalającą na wykluczenie zarodków obciążonych chorobą genetyczną.
Pomimo funkcjonowania w Polsce programu refundacji procedury in vitro, nie obejmuje on przypadków nosicielstwa ciężkich chorób monogenowych wymagających zastosowania PGT. W praktyce oznacza to, że kobiety znajdujące się w takiej sytuacji pozostają całkowicie poza systemem wsparcia państwa, a koszt procedury – sięgający kilkudziesięciu tysięcy złotych – jest dla większości z nich barierą nie do pokonania.
Osoby, które – mając pełną świadomość ryzyka genetycznego oraz doświadczenie choroby w najbliższej rodzinie – nie są w stanie podjąć próby naturalnego poczęcia dziecka z obawy przed jego cierpieniem. Jednocześnie nie mają one dostępu do refundowanego leczenia, które mogłoby temu ryzyku zapobiec. Czują się więc pomijane i „niewidzialne” dla systemu ochrony zdrowia.
W związku z powyższym zwracamy się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało możliwość objęcia refundacją procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa ciężkich, nieuleczalnych chorób genetycznych, takich jak choroba Pelizaeusa-Merzbachera?
2. Jakie były przesłanki wykluczenia takich przypadków z obowiązującego programu refundacji in vitro?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje rozszerzenie programu refundacyjnego o procedury PGT dla par obciążonych wysokim ryzykiem przekazania ciężkiej choroby genetycznej potomstwu?
4. Czy prowadzone są prace analityczne lub legislacyjne dotyczące stworzenia odrębnej ścieżki wsparcia dla kobiet nosicielek ciężkich mutacji genetycznych?
Z poważaniem
Interpelacja nr 15252
do ministra zdrowia
w sprawie braku refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa ciężkich mutacji genetycznych
Zgłaszający: Jolanta Niezgodzka, Monika Rosa, Alicja Łepkowska-Gołaś, Dorota Łoboda, Katarzyna Anna Lubnauer
Data wpływu: 10-02-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracamy się do Pani z pytaniem w sprawie braku refundacji procedury zapłodnienia pozaustrojowego z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku kobiet będących nosicielkami ciężkich, monogenowych mutacji genetycznych, w szczególności mutacji w genie PLP1, prowadzącej do choroby Pelizaeusa-Merzbachera.
Choroba Pelizaeusa-Merzbachera jest rzadką, ciężką i nieuleczalną chorobą neurologiczną, ujawniającą się we wczesnym dzieciństwie i prowadzącą do głębokiej, postępującej niepełnosprawności. Dzieci nią dotknięte wymagają stałej, wieloletniej opieki medycznej, rehabilitacyjnej i socjalnej. W przypadku kobiet będących nosicielkami mutacji w genie PLP1 ryzyko urodzenia ciężko chorego dziecka wynosi 50%. Jedyną realną i medycznie uzasadnioną możliwością urodzenia zdrowego dziecka jest w takich przypadkach zastosowanie procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) pozwalającą na wykluczenie zarodków obciążonych chorobą genetyczną.
Pomimo funkcjonowania w Polsce programu refundacji procedury in vitro, nie obejmuje on przypadków nosicielstwa ciężkich chorób monogenowych wymagających zastosowania PGT. W praktyce oznacza to, że kobiety znajdujące się w takiej sytuacji pozostają całkowicie poza systemem wsparcia państwa, a koszt procedury – sięgający kilkudziesięciu tysięcy złotych – jest dla większości z nich barierą nie do pokonania.
Osoby, które – mając pełną świadomość ryzyka genetycznego oraz doświadczenie choroby w najbliższej rodzinie – nie są w stanie podjąć próby naturalnego poczęcia dziecka z obawy przed jego cierpieniem. Jednocześnie nie mają one dostępu do refundowanego leczenia, które mogłoby temu ryzyku zapobiec. Czują się więc pomijane i „niewidzialne” dla systemu ochrony zdrowia.
W związku z powyższym zwracamy się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało możliwość objęcia refundacją procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa ciężkich, nieuleczalnych chorób genetycznych, takich jak choroba Pelizaeusa-Merzbachera?
2. Jakie były przesłanki wykluczenia takich przypadków z obowiązującego programu refundacji in vitro?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje rozszerzenie programu refundacyjnego o procedury PGT dla par obciążonych wysokim ryzykiem przekazania ciężkiej choroby genetycznej potomstwu?
4. Czy prowadzone są prace analityczne lub legislacyjne dotyczące stworzenia odrębnej ścieżki wsparcia dla kobiet nosicielek ciężkich mutacji genetycznych?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3764 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZP.050.3.2026
Warszawa, 19 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację z dnia 13 lutego 2026 r. nr 15252 złożoną przez Posłanki:
Monikę Rosa, Alicję Łepkowską-Gołaś, Dorotę Łoboda, Katarzynę Annę Lubnauer
ws.
braku refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku
nosicielstwa ciężkich mutacji genetycznych, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Ministerstwo Zdrowia analizowało możliwość objęcia refundacją procedury medycznie
wspomaganej prokreacji z diagnostyką preimplantacyjną.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o leczeniu niepłodności (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 442) - dalej
„ustawa” - leczenie niepłodności obejmuje:
1) poradnictwo medyczne;
2) diagnozowanie przyczyn niepłodności;
3) zachowawcze leczenie farmakologiczne;
4) leczenie chirurgiczne;
5) procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe
prowadzone w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji;
6) zabezpieczenie płodności na przyszłość.
Stosownie do art. 5 ust 1 ww. ustawy, leczenie niepłodności w drodze procedury
zapłodnienia pozaustrojowego może być podejmowane po wyczerpaniu innych metod
leczenia prowadzonych przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy. Procedurę zapłodnienia
pozaustrojowego można podejmować bez wyczerpania innych metod leczenia i w terminie
krótszym niż 12 miesięcy od rozpoczęcia leczenia niepłodności, jeżeli zgodnie z aktualną
wiedzą medyczną nie jest możliwe uzyskanie ciąży w wyniku zastosowania tych metod.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Kolejno wyjaśniam, iż do leczenia niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego
w ramach rządowego Programu pn.
Leczenie niepłodności obejmujące procedury
medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w
ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024-2028 (dalej Program), mogą
zostać zakwalifikowane pary spełniające łącznie następujące kryteria:
1) pozostające w związku małżeńskim lub we wspólnym pożyciu;
2) objęte ubezpieczeniem zdrowotnym zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) u których stwierdzono i potwierdzono dokumentacją medyczną, bezwzględną
przyczynę niepłodności lub nieskuteczne zgodne z rekomendacjami i standardami
praktyki lekarskiej leczenie niepłodności w okresie 12 miesięcy poprzedzających
zgłoszenie do Programu.
W ramach Programu umożliwia się parom zakwalifikowanym do Programu wykonywanie
diagnostyki preimplantacyjnej (dalej również jako PGT) na zasadach komercyjnych,
w przypadku wskazań.
Podkreślenia wymaga, iż diagnostyka preimplantacyjna nie jest świadczeniem wchodzącym
w zakres Programu i nie stanowi elementu procedury medycznie wspomaganej prokreacji.
Badanie genetyczne zarodków powstałych metodą zapłodnienia pozaustrojowego nie
warunkuje jej przebiegu, nie jest etapem procedury medycznie wspomaganej prokreacji
oraz odbywa się niezależnie, poza Programem.
Podsumowując, ustawa przewiduje realizację procedury medycznie wspomaganej
prokreacji jedynie jako formę leczenia niepłodności, stąd też brak jest podstaw do
rozszerzenia kryteriów włączenia do Programu lub jego rozszerzenia uwzględniając
refundację diagnostyki preimplantacyjnej.
Na ten moment zmiany legislacyjne oraz programowe w przedmiotowym zakresie nie są
planowane z uwagi na powyżej wskazane ograniczenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZP.050.3.2026
Warszawa, 19 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację z dnia 13 lutego 2026 r. nr 15252 złożoną przez Posłanki:
Monikę Rosa, Alicję Łepkowską-Gołaś, Dorotę Łoboda, Katarzynę Annę Lubnauer
ws.
braku refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku
nosicielstwa ciężkich mutacji genetycznych, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Ministerstwo Zdrowia analizowało możliwość objęcia refundacją procedury medycznie
wspomaganej prokreacji z diagnostyką preimplantacyjną.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o leczeniu niepłodności (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 442) - dalej
„ustawa” - leczenie niepłodności obejmuje:
1) poradnictwo medyczne;
2) diagnozowanie przyczyn niepłodności;
3) zachowawcze leczenie farmakologiczne;
4) leczenie chirurgiczne;
5) procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe
prowadzone w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji;
6) zabezpieczenie płodności na przyszłość.
Stosownie do art. 5 ust 1 ww. ustawy, leczenie niepłodności w drodze procedury
zapłodnienia pozaustrojowego może być podejmowane po wyczerpaniu innych metod
leczenia prowadzonych przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy. Procedurę zapłodnienia
pozaustrojowego można podejmować bez wyczerpania innych metod leczenia i w terminie
krótszym niż 12 miesięcy od rozpoczęcia leczenia niepłodności, jeżeli zgodnie z aktualną
wiedzą medyczną nie jest możliwe uzyskanie ciąży w wyniku zastosowania tych metod.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Kolejno wyjaśniam, iż do leczenia niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego
w ramach rządowego Programu pn.
Leczenie niepłodności obejmujące procedury
medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w
ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024-2028 (dalej Program), mogą
zostać zakwalifikowane pary spełniające łącznie następujące kryteria:
1) pozostające w związku małżeńskim lub we wspólnym pożyciu;
2) objęte ubezpieczeniem zdrowotnym zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) u których stwierdzono i potwierdzono dokumentacją medyczną, bezwzględną
przyczynę niepłodności lub nieskuteczne zgodne z rekomendacjami i standardami
praktyki lekarskiej leczenie niepłodności w okresie 12 miesięcy poprzedzających
zgłoszenie do Programu.
W ramach Programu umożliwia się parom zakwalifikowanym do Programu wykonywanie
diagnostyki preimplantacyjnej (dalej również jako PGT) na zasadach komercyjnych,
w przypadku wskazań.
Podkreślenia wymaga, iż diagnostyka preimplantacyjna nie jest świadczeniem wchodzącym
w zakres Programu i nie stanowi elementu procedury medycznie wspomaganej prokreacji.
Badanie genetyczne zarodków powstałych metodą zapłodnienia pozaustrojowego nie
warunkuje jej przebiegu, nie jest etapem procedury medycznie wspomaganej prokreacji
oraz odbywa się niezależnie, poza Programem.
Podsumowując, ustawa przewiduje realizację procedury medycznie wspomaganej
prokreacji jedynie jako formę leczenia niepłodności, stąd też brak jest podstaw do
rozszerzenia kryteriów włączenia do Programu lub jego rozszerzenia uwzględniając
refundację diagnostyki preimplantacyjnej.
Na ten moment zmiany legislacyjne oraz programowe w przedmiotowym zakresie nie są
planowane z uwagi na powyżej wskazane ograniczenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --