Interpelacja nr 15246
Interpelacja w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt
Interpelacja nr 15246
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt
Zgłaszający: Marek Rząsa
Data wpływu: 10-02-2026
Przemyśl, dnia 10 lutego 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu (M.P. z 2022 r. poz. 990), zwracam się do Pana Ministra z interpelacją poselską w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt.
Ostatnie medialnie informacje odnośnie do sytuacji, jaka miała występować od dawna w zamkniętym schronisku dla zwierząt w Sobolewie, ale też napływające coraz to nowe informacje odnośnie do sytuacji w wielu innych podobnych ośrodkach, skłaniają nas do postawienia tezy, że obecny system nadzoru nie spełnia swojej roli. Konieczne wydaje się z jednej strony dołożenie wszelkich wysiłków, aby zapewnić systemowe wsparcie schroniskom dla zwierząt, w których zwierzęta znajdują nie tylko schronienie, ale też należną opiekę. Z drugiej strony należy jak najszybciej wyeliminować ośrodki, kierowane przez osoby, które traktują prowadzenie schronisk jako okazję do zarobienia pieniędzy, w których nie tylko nie są zaspokajane podstawowe potrzeby zwierząt, ale często spotyka je brutalna przemoc i śmierć. Niezbędne są regulacje prawne, które uniemożliwią osobom, organizacjom i instytucjom nieposiadającym odpowiedniego zaplecza i kompetencji tworzenie tego typu ośrodków i które będą zapewniały stały monitoring działalności schronisk oraz możliwość skutecznej, bezzwłocznej reakcji na istotne zaniedbania i nadużycia.
Schroniska dla bezdomnych zwierząt realizują zadania o fundamentalnym znaczeniu społecznym, etycznym i prawnym, wynikające w szczególności z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Mimo że od lat stwierdzane są poważne nadużycia oraz braki we właściwym nadzorze, dopiero po interwencjach organizacji pożytku publicznego, wolontariuszy i mediów udaje się podjąć skuteczne działania wobec nieuczciwych podmiotów.
Na systemowe braki w nadzorze nad schroniskami dla zwierząt od lat wskazywała w swoich raportach także Najwyższa Izba Kontroli. Szczególną uwagę zwracała na: nieskuteczny nadzór gmin nad schroniskami realizującymi zadania publiczne, niewystarczającą częstotliwość i powierzchowny charakter kontroli, brak realnych konsekwencji wobec podmiotów dopuszczających się naruszeń, długotrwałe naruszenia dobrostanu zwierząt, brak przejrzystości finansowej w schroniskach finansowanych ze środków publicznych, ograniczona skuteczność interwencji administracyjnych, brak mechanizmów ochrony osób zgłaszających nieprawidłowości. Jednocześnie wskazywano, iż schroniska działające zgodnie z prawem i wysokimi standardami, prowadzące działania adopcyjne, profilaktyczne, edukacyjne i lecznicze, funkcjonują często bez stabilnego i przewidywalnego wsparcia systemowego.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy planowane są zmiany legislacyjne zmierzające do:
a) wprowadzenia obowiązkowych, cyklicznych i niezapowiadanych kontroli schronisk,
b) ujednolicenia standardów nadzoru w skali ogólnokrajowej,
c) wzmocnienia sankcji wobec podmiotów uporczywie naruszających przepisy?
2. Czy rozważane jest utworzenie centralnego, powszechnie dostępnego rejestru schronisk, obejmującego wyniki kontroli, zalecenia pokontrolne oraz decyzje administracyjne, dającego samorządom możliwość weryfikacji podmiotu przed podpisaniem z nim umowy?
3. Czy ministerstwo planuje wdrożenie mechanizmów wczesnego reagowania uniemożliwiających wieloletnie funkcjonowanie schronisk z rażącymi nieprawidłowościami pomimo sygnałów alarmowych?
4. Czy przewidywane są systemowe formy wsparcia dla schronisk prawidłowo realizujących swoje zadania, w tym:
a) dedykowane programy dotacyjne,
b) preferencyjne finansowanie działań adopcyjnych i profilaktycznych,
c) system certyfikacji jakości opieki nad zwierzętami?
5. Czy ministerstwo widzi możliwość i zasadność formalnego włączenia organizacji społecznych i niezależnych ekspertów w proces kontroli i oceny funkcjonowania schronisk?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Marek Rząsa
Interpelacja nr 15246
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt
Zgłaszający: Marek Rząsa
Data wpływu: 10-02-2026
Przemyśl, dnia 10 lutego 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu (M.P. z 2022 r. poz. 990), zwracam się do Pana Ministra z interpelacją poselską w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt.
Ostatnie medialnie informacje odnośnie do sytuacji, jaka miała występować od dawna w zamkniętym schronisku dla zwierząt w Sobolewie, ale też napływające coraz to nowe informacje odnośnie do sytuacji w wielu innych podobnych ośrodkach, skłaniają nas do postawienia tezy, że obecny system nadzoru nie spełnia swojej roli. Konieczne wydaje się z jednej strony dołożenie wszelkich wysiłków, aby zapewnić systemowe wsparcie schroniskom dla zwierząt, w których zwierzęta znajdują nie tylko schronienie, ale też należną opiekę. Z drugiej strony należy jak najszybciej wyeliminować ośrodki, kierowane przez osoby, które traktują prowadzenie schronisk jako okazję do zarobienia pieniędzy, w których nie tylko nie są zaspokajane podstawowe potrzeby zwierząt, ale często spotyka je brutalna przemoc i śmierć. Niezbędne są regulacje prawne, które uniemożliwią osobom, organizacjom i instytucjom nieposiadającym odpowiedniego zaplecza i kompetencji tworzenie tego typu ośrodków i które będą zapewniały stały monitoring działalności schronisk oraz możliwość skutecznej, bezzwłocznej reakcji na istotne zaniedbania i nadużycia.
Schroniska dla bezdomnych zwierząt realizują zadania o fundamentalnym znaczeniu społecznym, etycznym i prawnym, wynikające w szczególności z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Mimo że od lat stwierdzane są poważne nadużycia oraz braki we właściwym nadzorze, dopiero po interwencjach organizacji pożytku publicznego, wolontariuszy i mediów udaje się podjąć skuteczne działania wobec nieuczciwych podmiotów.
Na systemowe braki w nadzorze nad schroniskami dla zwierząt od lat wskazywała w swoich raportach także Najwyższa Izba Kontroli. Szczególną uwagę zwracała na: nieskuteczny nadzór gmin nad schroniskami realizującymi zadania publiczne, niewystarczającą częstotliwość i powierzchowny charakter kontroli, brak realnych konsekwencji wobec podmiotów dopuszczających się naruszeń, długotrwałe naruszenia dobrostanu zwierząt, brak przejrzystości finansowej w schroniskach finansowanych ze środków publicznych, ograniczona skuteczność interwencji administracyjnych, brak mechanizmów ochrony osób zgłaszających nieprawidłowości. Jednocześnie wskazywano, iż schroniska działające zgodnie z prawem i wysokimi standardami, prowadzące działania adopcyjne, profilaktyczne, edukacyjne i lecznicze, funkcjonują często bez stabilnego i przewidywalnego wsparcia systemowego.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy planowane są zmiany legislacyjne zmierzające do:
a) wprowadzenia obowiązkowych, cyklicznych i niezapowiadanych kontroli schronisk,
b) ujednolicenia standardów nadzoru w skali ogólnokrajowej,
c) wzmocnienia sankcji wobec podmiotów uporczywie naruszających przepisy?
2. Czy rozważane jest utworzenie centralnego, powszechnie dostępnego rejestru schronisk, obejmującego wyniki kontroli, zalecenia pokontrolne oraz decyzje administracyjne, dającego samorządom możliwość weryfikacji podmiotu przed podpisaniem z nim umowy?
3. Czy ministerstwo planuje wdrożenie mechanizmów wczesnego reagowania uniemożliwiających wieloletnie funkcjonowanie schronisk z rażącymi nieprawidłowościami pomimo sygnałów alarmowych?
4. Czy przewidywane są systemowe formy wsparcia dla schronisk prawidłowo realizujących swoje zadania, w tym:
a) dedykowane programy dotacyjne,
b) preferencyjne finansowanie działań adopcyjnych i profilaktycznych,
c) system certyfikacji jakości opieki nad zwierzętami?
5. Czy ministerstwo widzi możliwość i zasadność formalnego włączenia organizacji społecznych i niezależnych ekspertów w proces kontroli i oceny funkcjonowania schronisk?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Marek Rząsa
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
18
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10135 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 marca 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15246
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15246 Pana Marka Rząsy Posła na Sejm RP w sprawie
konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
o Inspekcji Weterynaryjnej1) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie
zwierząt2), nadzór nad warunkami utrzymania zwierząt w schroniskach dla zwierząt
sprawowany jest przez Inspekcję Weterynaryjną – właściwych miejscowo powiatowych
lekarzy weterynarii – w ramach bieżących i doraźnych kontroli. Kontrole te prowadzone
są w oparciu o analizę ryzyka oraz w związku z otrzymaniem zgłoszeń o możliwych
nieprawidłowościach – Inspekcja Weterynaryjna przeprowadza kontrole każdorazowo
po powzięciu informacji o nieprawidłowościach i, jeśli zachodzą ku temu przesłanki,
wydaje odpowiednie zalecenia.
W dniu 18 marca 2026 r. wejdą w życie przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2025 r.
o zdrowiu zwierząt3), która w art. 108 zmienia ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o
ochronie zwierząt, dodając m. in. nowe przepisy określające obowiązki podmiotów
prowadzących schroniska w zakresie utrzymywania zwierząt oraz zasady prowadzenia
kontroli przez Inspekcję Weterynaryjną.
-- 1 of 5 --
Zgodnie z nowym art. 11b ustawy o ochronie zwierząt podmiot prowadzący schronisko
dla zwierząt będzie zobowiązany do zapewnienia utrzymywanym w nim zwierzętom
opieki, w tym opieki weterynaryjnej, i właściwych warunków bytowania. Ponadto,
zwierzętom utrzymywanym w schronisku dla zwierząt w pomieszczeniach, kojcach lub
klatkach będzie trzeba zapewnić możliwość swobodnego poruszania się, ochronę przed
niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i stały dostęp do wody. Podmiot
prowadzący schronisko dla zwierząt będzie obowiązany do oznakowania
utrzymywanych w nim psów i kotów oraz prowadzenia dokumentacji dotyczącej
utrzymywanych w nim zwierząt.
Ponadto podmiot prowadzący schronisko będzie zobowiązany również do spełnienia
warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 7 lutego 2026 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania psów i kotów
w schronisku dla zwierząt4).
Rozporządzenie to różnicuje wymogi w zależności od liczby psów lub kotów
utrzymywanych w schronisku dla zwierząt. W przypadku podmiotów utrzymujących do
35 sztuk zwierząt nie wymaga się zatrudnienia osoby, która odpowiada za
przestrzeganie przepisów dotyczących minimalnych warunków utrzymywania psów i
kotów w schronisku dla zwierząt oraz przepisów o ochronie zwierząt oraz zapewnienia
wybiegu dla psów o powierzchni niemniejszej niż 100 m2, z dostępem do trawnika oraz
materiałów i przedmiotów absorbujących uwagę psów.
Ponadto w przypadku schronisk utrzymujących do 15 sztuk psów lub kotów nie stosuje
się przepisów nakazujących zachowanie odległości 150 m od budynków mieszkalnych,
budynków użyteczności publicznej, zakładów utrzymujących zwierzęta
zarejestrowanych lub zatwierdzonych zgodnie z rozporządzeniem 2016/4295),
zakładów, w których jest prowadzona działalność w zakresie produkcji produktów
pochodzenia zwierzęcego, wytwarzania pasz, zakładów utylizacyjnych, ogrodów
zoologicznych, ośrodków rehabilitacji zwierząt lub azyli dla zwierząt. W tym przypadku
nie jest również wymagane zachowanie odległości 500 m od ujęć wody przeznaczonych
do poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Zgodnie z art. 11c ustawy o ochronie zwierząt powiatowy lekarz weterynarii będzie miał
obowiązek przeprowadzić nie rzadziej niż raz w roku kontrolę w zakresie spełnienia
-- 2 of 5 --
przez podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt wymagań określonych w ustawie i w
przepisach ww. rozporządzenia.
Wprowadzenie do schroniska dla zwierząt pierwszego zwierzęcia będzie uzależnione od
stwierdzenia przez powiatowego lekarza weterynarii w wyniku przeprowadzonej
kontroli, że to schronisko dla zwierząt spełnia wymagania określone w ustawie i w
rozporządzeniu, co potwierdzi protokół tej kontroli. Powiatowy lekarz weterynarii w
przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu schroniska dla zwierząt zostały naruszone
wymagania określone w ustawie lub w rozporządzeniu, w drodze decyzji:
1) nakaże usunięcie stwierdzonych naruszeń w określonym terminie lub
2) zakaże wprowadzania zwierząt do schroniska dla zwierząt do czasu usunięcia
stwierdzonych naruszeń.
Natomiast, jeżeli powiatowy lekarz weterynarii stwierdzi, że do schroniska dla zwierząt
zostało wprowadzone pierwsze zwierzę bez uprzedniej kontroli potwierdzającej
spełnienie wymagań lub podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt nie zastosował się
do nakazu lub zakazu określonego w decyzji wydanej po kontroli, to w drodze decyzji,
zakaże prowadzenia schroniska dla zwierząt i skreśli podmiot prowadzący schronisko dla
zwierząt z rejestru, o którym mowa w art. 55 pkt 2 lit. a oraz b ustawy z dnia 21
listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt.
Niezależnie od powyższego Główny Lekarz Weterynarii zapowiedział zwiększenie
częstotliwości kontroli schronisk dla zwierząt – po planowanej zmianie kontrole
schronisk będą odbywały się raz na kwartał (obecnie jest to minimum raz w roku).
Dodatkowo na 2026 rok Główny Lekarz Weterynarii zaplanował audyt nadzoru
sprawowanego przez powiatowych lekarzy weterynarii nad schroniskami dla zwierząt,
który zostanie przeprowadzony we wszystkich województwach.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że nie jest planowane utworzenie centralnego
rejestru schronisk, gdyż rejestr zakładów dla zwierząt, w tym schronisk, prowadzi
Inspekcja Weterynaryjna. Gmina, chcąc ustalić czy schronisko jest zarejestrowane i
pozostaje pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, może to zrobić zwracając się
po prostu do powiatowego lekarza weterynarii.
Priorytetem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest utworzenie Krajowego Rejestru
Oznakowanych Psów i Kotów, w celu ograniczenia zjawiska bezdomności zwierząt w
-- 3 of 5 --
Polsce oraz zabezpieczenie środków na sfinansowanie odszkodowań dla hodowców
zwierząt futerkowych, kończących swoją działalność w związku z wejściem w życie
ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt6), których
wysokość została oszacowana przez posłów wnioskodawców na ok. 140 mln zł w
pierwszym roku obowiązywania tej ustawy. Ponadto, konieczne jest również
zapewnienie środków dla Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na budowę i
prowadzenie Krajowego Rejestru Oznakowanych Psów i Kotów, które to koszty w
pierwszym roku po wejściu w życie projektu ustawy o KROPiK (UD128) zostały
oszacowane na 15,85 mln zł.
Odnośnie do pytania dotyczącego systemowych form wsparcia dla schronisk pragnę
przypomnieć, że schroniska dla zwierząt to obiekty służące gminom do realizacji zadania
własnego, określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, jakim jest
zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz
ich wyłapywanie. Gminy realizują to zadanie z własnych środków i na własną
odpowiedzialność. W sprawie ewentualnego zwiększenie środków finansowych dla
gmin na realizację ich zadań własnych należy zwrócić się do ministra właściwego do
spraw administracji oraz ministra właściwego ds. budżetu państwa.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 14a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej w
zakresie zadań Inspekcji powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce
przeprowadzania kontroli urzędowych i wykonywania innych czynności urzędowych
wykonuje zadania właściwego organu określone w rozporządzeniu 2017/6256) oraz w
przepisach wydanych w trybie rozporządzenia 2017/625 w zakresie kontroli
urzędowych oraz innych czynności urzędowych, chyba że przepisy odrębne stanowią
inaczej. W związku z powyższym nie przewiduje się możliwości formalnego włączenia
organizacji społecznych i niezależnych ekspertów w proces kontroli schronisk dla
zwierząt.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2024 r. poz.
12)
(2) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z
późn. zm.)
(3) ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795)
(4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2026 r. w sprawie
minimalnych warunków utrzymywania psów i kotów w schronisku dla zwierząt (poz.
154)
(5) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca
2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające
niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz. Urz.
UE L 84 z 31.03.2016 str. 1, z późn. zm.)
(6) ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. poz.
1696)
(7) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca
2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i
paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i
środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr
1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE)
2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz
dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i
2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG,
89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE
oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych)
(Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 marca 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15246
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15246 Pana Marka Rząsy Posła na Sejm RP w sprawie
konieczności zwiększenia nadzoru nad funkcjonowaniem schronisk dla zwierząt,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
o Inspekcji Weterynaryjnej1) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie
zwierząt2), nadzór nad warunkami utrzymania zwierząt w schroniskach dla zwierząt
sprawowany jest przez Inspekcję Weterynaryjną – właściwych miejscowo powiatowych
lekarzy weterynarii – w ramach bieżących i doraźnych kontroli. Kontrole te prowadzone
są w oparciu o analizę ryzyka oraz w związku z otrzymaniem zgłoszeń o możliwych
nieprawidłowościach – Inspekcja Weterynaryjna przeprowadza kontrole każdorazowo
po powzięciu informacji o nieprawidłowościach i, jeśli zachodzą ku temu przesłanki,
wydaje odpowiednie zalecenia.
W dniu 18 marca 2026 r. wejdą w życie przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2025 r.
o zdrowiu zwierząt3), która w art. 108 zmienia ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o
ochronie zwierząt, dodając m. in. nowe przepisy określające obowiązki podmiotów
prowadzących schroniska w zakresie utrzymywania zwierząt oraz zasady prowadzenia
kontroli przez Inspekcję Weterynaryjną.
-- 1 of 5 --
Zgodnie z nowym art. 11b ustawy o ochronie zwierząt podmiot prowadzący schronisko
dla zwierząt będzie zobowiązany do zapewnienia utrzymywanym w nim zwierzętom
opieki, w tym opieki weterynaryjnej, i właściwych warunków bytowania. Ponadto,
zwierzętom utrzymywanym w schronisku dla zwierząt w pomieszczeniach, kojcach lub
klatkach będzie trzeba zapewnić możliwość swobodnego poruszania się, ochronę przed
niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i stały dostęp do wody. Podmiot
prowadzący schronisko dla zwierząt będzie obowiązany do oznakowania
utrzymywanych w nim psów i kotów oraz prowadzenia dokumentacji dotyczącej
utrzymywanych w nim zwierząt.
Ponadto podmiot prowadzący schronisko będzie zobowiązany również do spełnienia
warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 7 lutego 2026 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania psów i kotów
w schronisku dla zwierząt4).
Rozporządzenie to różnicuje wymogi w zależności od liczby psów lub kotów
utrzymywanych w schronisku dla zwierząt. W przypadku podmiotów utrzymujących do
35 sztuk zwierząt nie wymaga się zatrudnienia osoby, która odpowiada za
przestrzeganie przepisów dotyczących minimalnych warunków utrzymywania psów i
kotów w schronisku dla zwierząt oraz przepisów o ochronie zwierząt oraz zapewnienia
wybiegu dla psów o powierzchni niemniejszej niż 100 m2, z dostępem do trawnika oraz
materiałów i przedmiotów absorbujących uwagę psów.
Ponadto w przypadku schronisk utrzymujących do 15 sztuk psów lub kotów nie stosuje
się przepisów nakazujących zachowanie odległości 150 m od budynków mieszkalnych,
budynków użyteczności publicznej, zakładów utrzymujących zwierzęta
zarejestrowanych lub zatwierdzonych zgodnie z rozporządzeniem 2016/4295),
zakładów, w których jest prowadzona działalność w zakresie produkcji produktów
pochodzenia zwierzęcego, wytwarzania pasz, zakładów utylizacyjnych, ogrodów
zoologicznych, ośrodków rehabilitacji zwierząt lub azyli dla zwierząt. W tym przypadku
nie jest również wymagane zachowanie odległości 500 m od ujęć wody przeznaczonych
do poboru wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Zgodnie z art. 11c ustawy o ochronie zwierząt powiatowy lekarz weterynarii będzie miał
obowiązek przeprowadzić nie rzadziej niż raz w roku kontrolę w zakresie spełnienia
-- 2 of 5 --
przez podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt wymagań określonych w ustawie i w
przepisach ww. rozporządzenia.
Wprowadzenie do schroniska dla zwierząt pierwszego zwierzęcia będzie uzależnione od
stwierdzenia przez powiatowego lekarza weterynarii w wyniku przeprowadzonej
kontroli, że to schronisko dla zwierząt spełnia wymagania określone w ustawie i w
rozporządzeniu, co potwierdzi protokół tej kontroli. Powiatowy lekarz weterynarii w
przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu schroniska dla zwierząt zostały naruszone
wymagania określone w ustawie lub w rozporządzeniu, w drodze decyzji:
1) nakaże usunięcie stwierdzonych naruszeń w określonym terminie lub
2) zakaże wprowadzania zwierząt do schroniska dla zwierząt do czasu usunięcia
stwierdzonych naruszeń.
Natomiast, jeżeli powiatowy lekarz weterynarii stwierdzi, że do schroniska dla zwierząt
zostało wprowadzone pierwsze zwierzę bez uprzedniej kontroli potwierdzającej
spełnienie wymagań lub podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt nie zastosował się
do nakazu lub zakazu określonego w decyzji wydanej po kontroli, to w drodze decyzji,
zakaże prowadzenia schroniska dla zwierząt i skreśli podmiot prowadzący schronisko dla
zwierząt z rejestru, o którym mowa w art. 55 pkt 2 lit. a oraz b ustawy z dnia 21
listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt.
Niezależnie od powyższego Główny Lekarz Weterynarii zapowiedział zwiększenie
częstotliwości kontroli schronisk dla zwierząt – po planowanej zmianie kontrole
schronisk będą odbywały się raz na kwartał (obecnie jest to minimum raz w roku).
Dodatkowo na 2026 rok Główny Lekarz Weterynarii zaplanował audyt nadzoru
sprawowanego przez powiatowych lekarzy weterynarii nad schroniskami dla zwierząt,
który zostanie przeprowadzony we wszystkich województwach.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że nie jest planowane utworzenie centralnego
rejestru schronisk, gdyż rejestr zakładów dla zwierząt, w tym schronisk, prowadzi
Inspekcja Weterynaryjna. Gmina, chcąc ustalić czy schronisko jest zarejestrowane i
pozostaje pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, może to zrobić zwracając się
po prostu do powiatowego lekarza weterynarii.
Priorytetem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest utworzenie Krajowego Rejestru
Oznakowanych Psów i Kotów, w celu ograniczenia zjawiska bezdomności zwierząt w
-- 3 of 5 --
Polsce oraz zabezpieczenie środków na sfinansowanie odszkodowań dla hodowców
zwierząt futerkowych, kończących swoją działalność w związku z wejściem w życie
ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt6), których
wysokość została oszacowana przez posłów wnioskodawców na ok. 140 mln zł w
pierwszym roku obowiązywania tej ustawy. Ponadto, konieczne jest również
zapewnienie środków dla Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na budowę i
prowadzenie Krajowego Rejestru Oznakowanych Psów i Kotów, które to koszty w
pierwszym roku po wejściu w życie projektu ustawy o KROPiK (UD128) zostały
oszacowane na 15,85 mln zł.
Odnośnie do pytania dotyczącego systemowych form wsparcia dla schronisk pragnę
przypomnieć, że schroniska dla zwierząt to obiekty służące gminom do realizacji zadania
własnego, określonego w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, jakim jest
zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz
ich wyłapywanie. Gminy realizują to zadanie z własnych środków i na własną
odpowiedzialność. W sprawie ewentualnego zwiększenie środków finansowych dla
gmin na realizację ich zadań własnych należy zwrócić się do ministra właściwego do
spraw administracji oraz ministra właściwego ds. budżetu państwa.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 14a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej w
zakresie zadań Inspekcji powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce
przeprowadzania kontroli urzędowych i wykonywania innych czynności urzędowych
wykonuje zadania właściwego organu określone w rozporządzeniu 2017/6256) oraz w
przepisach wydanych w trybie rozporządzenia 2017/625 w zakresie kontroli
urzędowych oraz innych czynności urzędowych, chyba że przepisy odrębne stanowią
inaczej. W związku z powyższym nie przewiduje się możliwości formalnego włączenia
organizacji społecznych i niezależnych ekspertów w proces kontroli schronisk dla
zwierząt.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2024 r. poz.
12)
(2) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z
późn. zm.)
(3) ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795)
(4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2026 r. w sprawie
minimalnych warunków utrzymywania psów i kotów w schronisku dla zwierząt (poz.
154)
(5) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca
2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające
niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz. Urz.
UE L 84 z 31.03.2016 str. 1, z późn. zm.)
(6) ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. poz.
1696)
(7) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca
2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i
paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i
środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr
1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE)
2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz
dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i
2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG,
89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE
oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych)
(Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --