tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 20 marca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 15203 w sprawie faktycznej likwidacji
przedawnienia podatku
Znak sprawy: DTS9.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Odpowiedź na interpelację posła Krzysztofa Tchórzewskiego
nr 15203 w sprawie faktycznej likwidacji przedawnienia
podatku
Szanowny Panie Marszałku,
Wbrew sugestii zawartej w tytule Interpelacji nr 15203 z 11 lutego 2026r.
w przedmiocie projektowanych zmian do ustawy - Ordynacja podatkowa i ustawy -
Kodeks karny skarbowy, projekt ten nie przewiduje likwidacji „przedawnienia
podatku”.
W temacie objętym zainteresowanie Pana posła projekt dotyczy dwóch zagadnień:
1. terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego („podatku”) – w tym
zakresie zmiana w Ordynacji podatkowej nie tylko nie likwiduje
„przedawnienia podatku”, lecz wręcz przeciwnie, ogranicza możliwość
wydłużania terminu przedawnienia poprzez wszczynanie postępowań
w sprawie o przestępstwa skarbowe;
2. terminu przedawnienia karalności przestępstw skarbowych - w tym
zakresie zmiana w Kodeksie karnym skarbowym również nie likwiduje
przedawnienia karalności za popełnione przestępstwa skarbowe. Tak jak

-- 1 of 5 --

2/5
obecnie, karalność ustanie po 5 latach od popełnienia czynu, a w przypadku
najpoważniejszych przestępstw skarbowych po 10 latach.
Przechodząc do odpowiedzi na zadane pytania, Ministerstwo Finansów uprzejmie
wyjaśnia:
- Co było przyczyną zgłoszenia takich zmian w ordynacji podatkowej i kodeksie karnym
skarbowym?
- Uprzejmie proszę o przedstawienie informacji na temat przeprowadzonych analiz
i opinii dotyczących konstytucyjności przedmiotowego rozwiązania.
Obecnie, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej przesłanką zawieszenia
(nierozpoczynania) biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest
wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie
skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia
przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Przepis ten budzi od lat ogromne kontrowersje w aspekcie jego instrumentalnego
wykorzystywania przez organy podatkowe. Rzecznik Praw Obywatelskich
w 2014r. złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że
przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia związana z wszczęciem
postępowania karnego skarbowego jest niezgodna z Konstytucją.
W dniu 24 maja 2021r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął w składzie siedmiu
sędziów uchwałę, w której uznał, że ocena przesłanek zastosowania przez organy
podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c
Ordynacji podatkowej mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej
decyzji (sygn. akt I FPS 1/21). Tym samym, usankcjonowano możliwość
kontrolowania przez sądy administracyjne wszczynania przez organy postępowań
karnych skarbowych w celu zapobiegania przedawnianiu się zobowiązań
podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem sygnalizacyjnym z dnia 14 kwietnia
2025r. sygn. akt I FSK 1078/24, poinformował Ministra Finansów o istotnych
naruszeniach w stosowaniu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, polegających na
instrumentalnym wszczynaniu postępowań karnych skarbowych, których jedynym
motywem ze względu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w nim
przewidzianego, jest niedopuszczenie do przedawnienia zobowiązania
podatkowego, wskazując, że taka praktyka stosowania tego przepisu pozostaje
w sprzeczności z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 2 Konstytucji
RP. Usunięcie lub modyfikacja art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej było również
w ostatnim czasie przedmiotem kilku projektów poselskich (druk sejmowy 386, 552,
774 i 907).
Stąd też proponowane uchylenie art. 70 § 6 pkt 1 (oraz powiązanych z nim
art. 70 § 7 pkt 1 i art. 70c Ordynacji podatkowej) rozwiąże problem
instrumentalnego wszczynania postępowania karnego skarbowego przez organy
podatkowe, celem przedłużania okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Z projektowanym uchyleniem art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej związane
są zmiany w Kodeksie karnym skarbowym. Pozostawienie przesłanki ustania

-- 2 of 5 --

3/5
karalności czynu polegającego na uszczupleniu należności publicznoprawnej
w przypadku, gdy nastąpiło przedawnienie tej należności określonej w art. 44 § 2 kks
skutkowałoby brakiem możliwości prowadzenia postępowań przygotowawczych
oraz doprowadzenia do skazania sprawców poważnych przestępstw skarbowych
w sprawach, w których w postępowaniach karnych zgromadzono obszerny materiał
dowodowy będący następstwem wielowątkowych kontroli celno-skarbowych,
kontroli podatkowych lub postępowań podatkowych.
Przedawnienie podatku nie oznacza, że nie popełniono przestępstwa a sprawca lub
sprawcy (nie zawsze będzie to sam podatnik) powinni pozostać bezkarni. Zmiana
w art. 44 kks zapobiegnie unikaniu odpowiedzialności karnej w sytuacji, gdy
faktycznie doszło do popełnienia umyślnego przestępstwa skarbowego.
Karalność ta musi być także zapewniona w przypadku postępowań prowadzonych
przez Prokuraturę Europejską (EPPO), do której Polska przystąpiła od marca 2024r.
Dotyczą one poważnych przestępstw, w tym skarbowych dotyczących oszustw
w podatku od towarów i usług.
Także implementowana obecnie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2024/1260 z dnia 24 kwietnia 2024r. w sprawie odzyskiwania i konfiskaty mienia
wymaga od państw członkowskich uregulowań prawnych, zapewniających
pozbawienie sprawców poważnych przestępstw korzyści z ich popełnienia. Wśród
takich przestępstw dyrektywa wskazuje również przestępstwa skarbowe, zarówno
na szkodę interesów UE jak i budżetów krajowych. Dopuszczenie do szybkiego
przedawnienia śledztw wszczętych w takich sprawach stałoby w sprzeczności
z celami tej dyrektywy1.
Intencją ustawodawcy jest oddzielenie terminu przedawnienia należności
publicznoprawnej od terminu przedawnienia karalności przestępstwa skarbowego.
Powyższa zmiana spowoduje, że inaczej niż dzisiaj, w toku już prowadzonych
postępowań karnych skarbowych, będzie mogło nastąpić przedawnienie
zobowiązania podatkowego, powiązanego bezpośrednio z popełnionym czynem,
1 (10) Oprócz przestępstwa polegającego na udziale w organizacji przestępczej w rozumieniu
art. 2 decyzji ramowej Rady 2008/841/WSiSW 8 , zakresem stosowania niniejszej dyrektywy
należy objąć inne przestępstwa, o których mowa w art. 1 ust 1 decyzji ramowej
2008/841/WSiSW i które zdefiniowane są w prawie krajowym, w stopniu w jakim są one
popełniane w ramach udziału w organizacji przestępczej zgodnie z definicją w art. 1 ust. 1
decyzji ramowej 2008/841/WSiSW oraz w prawie krajowym, aby przejmować nielegalne
zyski pochodzące z działalności przestępczej zazwyczaj prowadzonej przez organizacje
przestępcze. Szczególnie zachęca się państwa członkowskie do zapewnienia, aby w zakresie
stosowania niniejszej dyrektywy znalazły się przestępstwa takie jak podrabianie produktów
i piractwo, nielegalny handel dobrami kultury, fałszowanie dokumentów urzędowych i
handel nimi, zabójstwo lub spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, nielegalny
handel organami i tkankami ludzkimi, uprowadzenie, bezprawne przetrzymywanie lub
wzięcie zakładników, rozbój w formie zorganizowanej lub przy użyciu broni, wymuszenie
rozbójnicze, handel skradzionymi pojazdami, przestępstwa skarbowe odnoszące się do
podatków bezpośrednich i pośrednich, podpalenie, oszustwo, nielegalny handel materiałami
jądrowymi lub radioaktywnymi oraz przestępstwa wchodzące w zakres jurysdykcji
Międzynarodowego Trybunału Karnego. Niniejsza dyrektywa nie nakłada jednak na
państwa członkowskie obowiązku ustanowienia przestępstw lub ich utrzymania.

-- 3 of 5 --

4/5
którego skutkiem jest uszczuplenie podatku. Już dziś w przypadku przestępstw
skarbowych nieskutkujących bezpośrednio uszczupleniem należności
publicznoprawnej (np. posługiwanie się nierzetelnymi fakturami, nierzetelne
prowadzenie ksiąg), a powiązanych z rozliczeniami podatkowymi, przedawnienie
zobowiązania podatkowego nie ma wpływu na przedawnienie karalności. Podobnie
w przypadku tzw. przestępstw fakturowych z art. 270a, 271a czy 277a Kodeksu
karnego. Stąd też propozycja uchylenia przesłanki przedawnienia karalności czynu
zabronionego w przypadku przedawnienia należności publicznoprawnej (najczęściej
zobowiązania podatkowego).
Projektowane zmiany do Ordynacji podatkowej i Kodeksu karnego skarbowego
mają charakter propozycji kompleksowego rozwiązania problemu. Efektem
powinno być wyeliminowanie przypadków wszczynania postępowań karnych
skarbowych tam gdzie nie było do tego podstaw i organy w praktyce nie zmierzały
do ustalenia i ukarania sprawcy, a jedynie do uzyskania skutku zawieszenia terminu
przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Odnosząc się do drugiego pytania należy zauważyć, że projektowane zmiany
podlegały szerokim konsultacjom i opiniowaniu. To w szczególności z uwagi na
zarzuty niekonstytucyjności obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej
projektowane jest przedmiotowe rozwiązanie.
W pierwszej jednak kolejności analizie poddano wpływ uchylenia art. 70 § 6 pkt 1
Ordynacji podatkowej na przedawnienie karalności poważnych przestępstw
skarbowych – czy nie doprowadzi on do bezkarności sprawców przestępstw
skarbowych godzących w interesy Skarbu Państwa, jednostek samorządu
terytorialnego oraz istotne interesy finansowe Unii Europejskiej.
Podkreślenia wymaga, iż ustawodawca krajowy jest zobowiązany do podjęcia
środków koniecznych do spełnienia wymogów unijnych, w szczególności poprzez
przyjęcie niezbędnych przepisów i w razie potrzeby zmianę istniejących przepisów
w celu zagwarantowania, by regulacja mająca zastosowanie do ścigania i karania
przestępstw poważnych nadużyć finansowych naruszających interesy finansowe
Unii, w tym regulacja przedawnienia odpowiedzialności karnej, była zgodna
z postanowieniami art. 325 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(TFUE) i art. 2 ust. 1 Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu
o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich,
podpisanej w Brukseli w dniu 26 lipca 1995 r. (konwencja OIF). Regulacja ta powinna
być ukształtowana w taki sposób, aby nie powodować ze swej natury systemowego
ryzyka bezkarności czynów stanowiących tego rodzaju przestępstwa, a przy tym
zapewniać ochronę praw podstawowych osób oskarżonych.2
W tej tematyce wypowiadał się już TSUE, uznając za niezgodne z prawem unijnym
uregulowania skracające termin przedawnienia karalności w taki sposób, że
w konsekwencji pozbawiono te przepisy skuteczności. Tworzy to bowiem
systemowe ryzyko bezkarności w odniesieniu do przestępstw poważnych nadużyć
2 Por. M. Serowaniec, Między legalnością a skutecznością fiskalną: Zmiana interpretacji
prawa podatkowego we Włoszech w świetle orzecznictwa TSUE, Toruń 2025.

-- 4 of 5 --

5/5
finansowych naruszających interesy finansowe Unii3, w szczególności w sprawach,
których złożoność wymaga prowadzenia przez organy karne dłuższego
postępowania przygotowawczego. W ocenie TSUE stanowi to problem systemowy,
ponieważ im bardziej skomplikowane jest przestępstwo i im większą liczbę
oskarżonych i czynów obejmuje, tym trudniejsze jest zakończenie rozpoznawania
sprawy przed upływem okresu przedawnienia.
W świetle wskazanego orzecznictwa TSUE w ocenie Ministerstwa Finansów
właściwym jest, aby wyłączenie odpowiedzialności karnej nie następowało z tego
powodu, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Automatyczne
umarzanie spraw o najpoważniejsze przestępstwa skarbowe, dla których
w Kodeksie karnym skarbowym przewidziano 10 letni termin przedawnienia
karalności już po 5 latach wraz z przedawnieniem zobowiązania podatkowego,
stwarza w ocenie Ministerstwa takie właśnie ryzyko systemowej bezkarności.
Ministerstwo Finansów nie zamawiało zewnętrznych opinii dotyczących
konstytucyjności proponowanych rozwiązań, gdyż naszym zdaniem proponowane
zmiany nie ingerują w przepisy Ordynacji Podatkowej i Kodeksu Karnego
Skarbowego w taki sposób, iż podważałoby to konstytucyjność przyszłych
rozwiązań.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
3 Orzeczenia w sprawach C 105/14 Taricco, C 42/17 M.A.S., M.B. , C-107/23 LIN.

-- 5 of 5 --