Interpelacja nr 15201
Interpelacja w sprawie wprowadzenia poszerzonej obserwacji w kierunku spektrum autyzmu do bilansów zdrowia dzieci
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (60%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia poszerzonej obserwacji w kierunku spektrum autyzmu do bilansów zdrowia dzieci
Interpelacja nr 15201
do ministra zdrowia
w sprawie wprowadzenia poszerzonej obserwacji w kierunku spektrum autyzmu do bilansów zdrowia dzieci
Zgłaszający: Jolanta Niezgodzka, Monika Rosa, Dorota Łoboda, Alicja Łepkowska-Gołaś, Katarzyna Anna Lubnauer
Data wpływu: 08-02-2026
Szanowna Pani Minister,
działając w imieniu obywateli, a także w odpowiedzi na postulaty strony społecznej oraz środowiska naukowego, zwracam się do Pani Minister z apelem o pilne rozważenie wprowadzenia standaryzowanych narzędzi diagnostycznych o charakterze przesiewowym, umożliwiających wczesne rozpoznawanie zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD), do bilansu zdrowia dwulatka oraz – szerzej – do badań profilaktycznych dzieci do 6. roku życia.
Postulat ten był szeroko omawiany podczas posiedzenia Komisji ds. Zabezpieczenia Społecznego w dniu 22 stycznia 2026 r., w którym uczestniczyli rodzice dzieci neuroróżnorodnych, przedstawiciele organizacji pozarządowych, a także środowisko eksperckie. Zgodnie z przedstawionymi stanowiskami, wdrożenie systemowych rozwiązań w zakresie wczesnej diagnostyki spektrum autyzmu ma charakter pilny i niecierpiący zwłoki.
Eksperci oraz strona społeczna zgodnie podkreślali, że brak wczesnych narzędzi przesiewowych skutkuje zjawiskiem tzw. diagnozy wtórnej – stawianej dopiero w wieku nastoletnim lub dorosłym. Taka opóźniona diagnoza niesie za sobą poważne konsekwencje zdrowotne, społeczne i ekonomiczne, wpływając negatywnie na całe życie osób w spektrum, ich funkcjonowanie edukacyjne, zawodowe oraz zdrowie psychiczne. Przedstawiciele organizacji pozarządowych wskazywali również na wysokie koszty systemowe ponoszone w przyszłości przez państwo w związku z brakiem wczesnej interwencji.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wprowadzenie poszerzonej obserwacji w kierunku zaburzeń ze spektrum autyzmu w ramach bilansu zdrowia dwulatka, w szczególności w kontekście prowadzonych lub planowanych prac nad rozszerzeniem zakresu bilansu zdrowia dzieci?
2. Czy rozważane jest objęcie diagnostyką przesiewową dzieci do 6. roku życia, w tym podczas wizyt realizowanych przy okazji szczepień ochronnych?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje szkolenia dla lekarzy pediatrów oraz lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz położnych i pielęgniarek w zakresie stosowania takich narzędzi diagnostycznych, a jeżeli tak – w jakim horyzoncie czasowym oraz w jakiej formule organizacyjnej?
Z uwagi na wagę problemu oraz jego długofalowe skutki społeczne i zdrowotne, uprzejmie proszę o szczegółową odpowiedź oraz informację o planowanych działaniach resortu w tym zakresie.
Interpelacja nr 15201
do ministra zdrowia
w sprawie wprowadzenia poszerzonej obserwacji w kierunku spektrum autyzmu do bilansów zdrowia dzieci
Zgłaszający: Jolanta Niezgodzka, Monika Rosa, Dorota Łoboda, Alicja Łepkowska-Gołaś, Katarzyna Anna Lubnauer
Data wpływu: 08-02-2026
Szanowna Pani Minister,
działając w imieniu obywateli, a także w odpowiedzi na postulaty strony społecznej oraz środowiska naukowego, zwracam się do Pani Minister z apelem o pilne rozważenie wprowadzenia standaryzowanych narzędzi diagnostycznych o charakterze przesiewowym, umożliwiających wczesne rozpoznawanie zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD), do bilansu zdrowia dwulatka oraz – szerzej – do badań profilaktycznych dzieci do 6. roku życia.
Postulat ten był szeroko omawiany podczas posiedzenia Komisji ds. Zabezpieczenia Społecznego w dniu 22 stycznia 2026 r., w którym uczestniczyli rodzice dzieci neuroróżnorodnych, przedstawiciele organizacji pozarządowych, a także środowisko eksperckie. Zgodnie z przedstawionymi stanowiskami, wdrożenie systemowych rozwiązań w zakresie wczesnej diagnostyki spektrum autyzmu ma charakter pilny i niecierpiący zwłoki.
Eksperci oraz strona społeczna zgodnie podkreślali, że brak wczesnych narzędzi przesiewowych skutkuje zjawiskiem tzw. diagnozy wtórnej – stawianej dopiero w wieku nastoletnim lub dorosłym. Taka opóźniona diagnoza niesie za sobą poważne konsekwencje zdrowotne, społeczne i ekonomiczne, wpływając negatywnie na całe życie osób w spektrum, ich funkcjonowanie edukacyjne, zawodowe oraz zdrowie psychiczne. Przedstawiciele organizacji pozarządowych wskazywali również na wysokie koszty systemowe ponoszone w przyszłości przez państwo w związku z brakiem wczesnej interwencji.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wprowadzenie poszerzonej obserwacji w kierunku zaburzeń ze spektrum autyzmu w ramach bilansu zdrowia dwulatka, w szczególności w kontekście prowadzonych lub planowanych prac nad rozszerzeniem zakresu bilansu zdrowia dzieci?
2. Czy rozważane jest objęcie diagnostyką przesiewową dzieci do 6. roku życia, w tym podczas wizyt realizowanych przy okazji szczepień ochronnych?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje szkolenia dla lekarzy pediatrów oraz lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz położnych i pielęgniarek w zakresie stosowania takich narzędzi diagnostycznych, a jeżeli tak – w jakim horyzoncie czasowym oraz w jakiej formule organizacyjnej?
Z uwagi na wagę problemu oraz jego długofalowe skutki społeczne i zdrowotne, uprzejmie proszę o szczegółową odpowiedź oraz informację o planowanych działaniach resortu w tym zakresie.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21122 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.740.19.2026.MN
Warszawa, 20 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15201, Poseł Jolanty Niezgodzkiej i grupy Posłów,
w sprawie wprowadzenia poszerzonej obserwacji w kierunku spektrum autyzmu do
bilansów zdrowia dzieci, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ang.
Autism Spectrum Disorder, ASD) to zaburzenia
neurorozwojowe, które zazwyczaj ujawniają się we wczesnym dzieciństwie i obejmują
deficyty w zakresie interakcji społecznych, komunikacji oraz obecność stereotypowych
i nieelastycznych wzorców zachowań. Objawy mogą obejmować również współistniejące
zaburzenia, tj. fobie, agresję, napady złości, problemy ze snem. Osoby w spektrum autyzmu
mają trudności z rozumieniem emocji i norm społecznych, a także często odczuwają bodźce
w sposób nietypowy, w tym pojawia się u nich nadwrażliwość zmysłowa. Główne cechy
diagnostyczne dzieci ze spektrum autyzmu to deficyty
w komunikacji społecznej oraz powtarzające się i ograniczone wzorce zachowań,
zainteresowań oraz aktywności. Kryteria diagnostyczne obejmują kontinuum narastających
objawów i zaburzeń funkcjonowania – objawy spektrum autyzmu, zarówno przedmiotowe,
jak i podmiotowe, mogą się ujawnić między 6. a 12. m.ż., natomiast potwierdzenie
rozpoznania jest możliwe w niektórych przypadkach ok. 24. m.ż.
Etiologia spektrum autyzmu jest złożona i wieloczynnikowa – uwzględnia się w niej wpływ
zarówno czynników genetycznych, jak i środowiskowych. Jako potencjalne czynniki ryzyka
wymienia się:
czynniki biologiczne – genetyczne, immunologiczne, neurochemiczne, a także infekcje
i zaburzenia metaboliczne,
czynniki środowiskowe – czynniki prenatalne, perinatalne i postnatalne,
czynniki neurologiczne.
Jednocześnie wyjaśniam, że bilans zdrowia oraz porady patronażowe to okresowe
profilaktyczne badanie przeprowadzane na różnych etapach życia. Pozwalają ocenić rozwój
dziecka oraz wcześnie wykryć wady rozwojowe oraz choroby. Szczegółowe elementy
bilansu zawarto w tabeli 1., natomiast warto zwrócić uwagę, że już:
od 1. tygodnia życia obejmują one przeprowadzane oceny stanu neurologicznego
noworodka,
od 2-6 miesiąca życia, do oferowanych wcześniej badań, dochodzi regularne
przeprowadzanie testów rozwoju reakcji słuchowych oraz oceny stanu
neurologicznego niemowlaka,
od 9 miesiąca życia badanie lekarskie odbywa się z uwzględnieniem tempa rozwoju
fizycznego i psychomotorycznego. Podobnie jak poprzednio lekarz przeprowadza testy
rozwoju reakcji słuchowych,
od 12 miesiąca życia, do elementów wykonywanych na wcześniejszych etapach bilansu,
dochodzi konieczność oceny psychomotorycznego niemowlaka,
od 2. roku życia, do elementów wykonywanych na wcześniejszych etapach bilansu,
dochodzi konieczność oceny rozwoju mowy;
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
od 4 roku życia badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe wykonywane jest
w kierunku oceny rozwoju fizycznego, psychomotorycznego i społecznego;
roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne obejmuje m.in. ocenę rozwoju
fizycznego, rozwoju psychomotorycznego, mowy, przeprowadzenie testu rozwoju
reakcji słuchowych oraz ocenę rozwoju mowy oraz ocenę obecności czynników ryzyka
uszkodzenia słuchu.
Jak wskazano wyżej aktualnie obowiązujący bilans zdrowia uwzględnia również
diagnostykę w kierunku zaburzeń ze spektrum autyzmu, jakimi są deficyty w komunikacji
społecznej oraz powtarzające się i ograniczone wzorce zachowań, zainteresowań oraz
aktywności. Zwraca szczególną uwagę na prawidłowy rozwój mowy i słuchu na wczesnym
etapie życia dziecka oraz obejmuje ocenę stanu neurologicznego noworodka, ocenę
rozwoju fizycznego, psychomotorycznego i społecznego dziecka.
Tabela 1. Warunki realizacji porad patronażowych oraz badań bilansowych, w tym badań
przesiewowych – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej1.
LP. WIEK ALBO ETAP
EDUKACJI
PORADA PATRONAŻOWA I BADANIA BILANSOWE,
W TYM BADANIA PRZESIEWOWE*
1 1-4 tydzień życia Porada patronażowa
lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, obejmująca
badanie podmiotowe i przedmiotowe, z uwzględnieniem
rozwoju fizycznego, pomiaru i monitorowania obwodu
głowy, oceny żółtaczki, podstawowej oceny stanu
neurologicznego oraz badania przedmiotowego w kierunku
wykrywania wrodzonej dysplazji stawów biodrowych.
2 2-6 miesiąc życia
(w terminach
odpowiadających
szczepieniom
ochronnym)
1. Badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe,
z uwzględnieniem rozwoju fizycznego (pomiary: masy
i długości ciała, obwodu głowy i klatki piersiowej),
przebytych schorzeń oraz zapobiegania krzywicy.
2. Ocena wielkości ciemienia przedniego.
3. Ocena stanu neurologicznego.
4. Określenie wieku zębowego.
5. U chłopców badanie obecności jąder w mosznie.
6. Przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych -
w przypadku nieprawidłowego wyniku testu lub
stwierdzenia przynależności do grupy ryzyka uszkodzenia
słuchu skierowanie do specjalistycznej diagnostyki
audiologicznej lub foniatrycznej.
7. Ocena obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu.
8. Badanie przedmiotowe w kierunku wykrywania
wrodzonej dysplazji stawów biodrowych.
3 9 miesiąc życia 1. Badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe,
z uwzględnieniem tempa rozwoju fizycznego (pomiary:
masy i długości ciała, obwodu głowy i klatki piersiowej)
i psychomotorycznego.
2. Ocena wykonania szczepień ochronnych zgodnie
z kalendarzem szczepień.
3. Przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych.
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1427, z późn. zm.).
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
4 12 miesiąc życia 1. Badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe,
z uwzględnieniem tempa rozwoju fizycznego (pomiary:
masy i długości ciała, obwodu głowy i klatki piersiowej)
i psychomotorycznego.
2. Ocena wykonania szczepień ochronnych, zgodnie
z kalendarzem szczepień.
3. Przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych.
4. Ocena obecności nowych czynników ryzyka uszkodzenia
słuchu.
5. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi.
5 2 lata Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe, ze
szczególnym uwzględnieniem tempa rozwoju fizycznego
(pomiary: masy i długości ciała), w tym określenie
współczynnika masy ciała (Body Mass Index - BMI),
i psychomotorycznego oraz przebytych schorzeń;
2) ocenę wykonania szczepień ochronnych zgodnie
z kalendarzem szczepień;
3) ocenę obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu;
4) przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych oraz
ocenę rozwoju mowy;
5) test Hirschberga w kierunku wykrywania zeza;
6) pomiar ciśnienia tętniczego krwi.
6 4 lata Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) ocenę obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu;
2) badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe
w kierunku oceny rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu
i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała
(Body Mass Index - BMI), psychomotorycznego
i społecznego;
3) przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych oraz
ocenę rozwoju mowy;
4) ocenę higieny jamy ustnej.
7 5 lat** Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe
w kierunku oceny rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu
i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała
(Body Mass Index - BMI), psychomotorycznego
i społecznego;
2) pomiar ciśnienia tętniczego krwi.
8 Roczne
obowiązkowe
przygotowanie
przedszkolne
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od przedstawicieli ustawowych albo opiekunów
prawnych lub faktycznych i dziecka, z uwzględnieniem
czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychomotorycznego,
c) mowy,
d) lateralizacji,
e) układu ruchu,
f) jamy ustnej,
g) u chłopców - obecności jąder w mosznie i wad układu
moczowo-płciowego;
3) wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego
skrzywienia kręgosłupa, zniekształceń statycznych kończyn
dolnych;
4) wykrywanie zeza (Cover test, test Hirschberga);
5) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
6) ocenę wykonania szczepień ochronnych zgodnie
z kalendarzem szczepień;
7) przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych oraz
ocenę rozwoju mowy;
8) ocenę obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu;
9) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
10) badanie lekarskie specjalistyczne i diagnostyczne
w razie potrzeby;
11) podsumowanie badania, z określeniem zdrowotnej
dojrzałości szkolnej i kwalifikacji do grupy na zajęciach
wychowania fizycznego (w tym nauki pływania) oraz
ewentualnego problemu zdrowotnego;
12) poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia;
13) badanie przesiewowe w kierunku hipercholesterolemii
rodzinnej z uwzględnieniem badań: cholesterol całkowity,
cholesterol HDL, cholesterol LDL, triglicerydy, cholesterol
nie-HDL (wartość wyliczana).
9 Klasa III szkoły
podstawowej****
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od przedstawicieli ustawowych albo opiekunów
prawnych lub faktycznych i dziecka, z uwzględnieniem
czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze
szczególnym uwzględnieniem wyników testów
przesiewowych oraz od wychowawcy klasy,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychospołecznego,
c) układu ruchu,
d) układu moczowo-płciowego,
e) dojrzewania płciowego według skali Tannera,
f) tarczycy,
g) jamy ustnej;
3) wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
skrzywienia kręgosłupa;
4) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku i widzenia barw;
5) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
6) badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie
potrzeby;
7) podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa
rozwoju fizycznego, rozwoju psychospołecznego (ocena
orientacyjna), przystosowania szkolnego, kwalifikacji do
grupy na zajęciach wychowania fizycznego i sportu
szkolnego oraz ewentualnego problemu zdrowotnego;
8) poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.
10 Klasa I gimnazjum
****
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od przedstawicieli ustawowych albo opiekunów
prawnych lub faktycznych i dziecka, z uwzględnieniem
czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze
szczególnym uwzględnieniem wyników testów
przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychospołecznego,
c) układu ruchu,
d) tarczycy,
e) dojrzewania płciowego,
f) układu moczowo-płciowego,
g) jamy ustnej,
h) skóry;
3) wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego
skrzywienia kręgosłupa i nadmiernej kifozy piersiowej;
4) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
5) wykrywanie zaburzeń słuchu (badanie orientacyjne
szeptem);
6) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
7) badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie
potrzeby;
8) podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa
wzrastania oraz dojrzewania płciowego, rozwoju
psychospołecznego (ocena orientacyjna), przystosowania
szkolnego, kwalifikacji do grupy na zajęciach wychowania
fizycznego i sportu szkolnego oraz ewentualnego problemu
zdrowotnego;
9) poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.
11 Klasa I szkoły
ponadgimnazjalne
j ****
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od ucznia i przedstawicieli ustawowych albo
opiekunów prawnych lub faktycznych, z uwzględnieniem
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze
szczególnym uwzględnieniem wyników testów
przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychospołecznego,
c) dojrzewania płciowego,
d) układu ruchu,
e) tarczycy,
f) jamy ustnej,
g) skóry;
3) wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego
skrzywienia kręgosłupa i nadmiernej kifozy piersiowej;
4) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
5) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
6) badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie
potrzeby;
7) podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa
rozwoju fizycznego i dojrzewania płciowego, rozwoju
psychospołecznego (ocena orientacyjna), kwalifikacji do
grupy na zajęciach wychowania fizycznego i sportu
szkolnego oraz ewentualnego problemu zdrowotnego;
8) poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia oraz
z punktu widzenia przyszłego wyboru dalszego kształcenia
lub pracy zawodowej.
12 Ostatnia klasa
szkoły
ponadgimnazjalne
j do ukończenia 19
roku życia
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od ucznia, z uwzględnieniem czynników ryzyka
dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze
szczególnym uwzględnieniem wyników testów
przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychospołecznego,
c) układu moczowo-płciowego i dojrzałości płciowej,
d) układu ruchu,
e) tarczycy,
f) jamy ustnej,
g) skóry;
3) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
4) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
5) badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie
potrzeby;
6) podsumowanie wyników badania, z określeniem
ewentualnego problemu zdrowotnego oraz sugestii i rad
dotyczących dalszego kształcenia i wyboru zawodu,
przyszłego rodzicielstwa, prozdrowotnego stylu życia,
w tym aktywności fizycznej.
Ponadto na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień2 osoby ze spektrum
autyzmu mogą korzystać m.in. ze świadczeń realizowanych jako:
1) świadczenia dla osób z autyzmem dziecięcym lub innymi całościowymi
zaburzeniami rozwoju udzielane jako porada lekarska diagnostyczna, porady
kompleksowo - konsultacyjnej dla osób z autyzmem dziecięcym oraz programu
terapeutyczno - rehabilitacyjny dla osób z autyzmem dziecięcym. Porada i program
realizowana jest także w ramach w ramach świadczeń psychiatrycznych
ambulatoryjnych dla dzieci i młodzieży
2) w ramach II poziomu referencyjnego systemu opieki psychiatrycznej dla dzieci
i młodzieży (Centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży oraz
Centrum
zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży - poradnia zdrowia psychicznego).
Poziom ten obejmuje m.in. specjalistyczne świadczenia dedykowane osobom z
autyzmem dziecięcym: Porada kompleksowo-konsultacyjna, Program
terapeutyczno-rehabilitacyjny
Porada kompleksowo-konsultacyjna dla osób z autyzmem dziecięcym przeznaczone dla
dzieci i młodzieży z rozpoznaniem całościowych zaburzeń rozwoju (F84), w tym autyzmu
dziecięcego. Co istotne z porady mogą skorzystać również osoby powyżej 18. roku życia,
jeśli wcześniej zdiagnozowano u nich zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Świadczenie to ma charakter diagnostyczny, wstępny lub kontrolny i jest realizowane przez
zespół co najmniej dwóch specjalistów przeszkolonych w zakresie diagnostyki i terapii
autyzmu. W skład zespołu mogą wchodzić: lekarz psychiatra dzieci i młodzieży, psycholog,
pedagog specjalny oraz logopeda. W razie potrzeby możliwe jest również zapewnienie
konsultacji lekarza pediatry lub neurologa dziecięcego, również posiadających odpowiednie
przeszkolenie. Zakres porady obejmuje szereg działań diagnostycznych i wspierających,
takich jak: zebranie wywiadu, ocena stanu psychicznego i somatycznego pacjenta,
przeprowadzenie badań psychologicznych (w tym testów i kwestionariuszy), a także badań
logopedycznych lub pedagogicznych. Integralną częścią świadczenia jest również instruktaż
i psychoedukacja dla rodzin oraz konsultacje z osobami sprawującymi opiekę nad dzieckiem
w placówkach edukacyjnych lub opiekuńczych. Efektem tych działań jest ustalenie diagnozy
funkcjonalnej, opracowanie indywidualnego programu terapeutyczno-rehabilitacyjnego
oraz wydanie pisemnych opinii i zaświadczeń. Porada kompleksowo-konsultacyjna może
być realizowana wyłącznie w poradniach, które dysponują odpowiednio wyposażonym
pokojem obserwacji. Czas trwania jednej porady wynosi 60 minut albo 120 minut, a łączny
roczny limit świadczeń dla jednego pacjenta wynosi do 24 godzin.
Program terapeutyczno-rehabilitacyjny dla osób z autyzmem dziecięcym to zestaw
świadczeń zdrowotnych skierowany do dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych
z rozpoznaniem autyzmu dziecięcego lub innych całościowych zaburzeń rozwoju (F84).
Celem programu jest redukcja objawów psychopatologicznych, poprawa funkcjonowania
emocjonalnego, społecznego i poznawczego, rozwój umiejętności komunikacyjnych –
zarówno werbalnych, jak i niewerbalnych – a także wspieranie procesu usamodzielniania
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285, z późn. zm.).
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
się i przygotowania do dorosłego życia. Program realizowany jest przez interdyscyplinarny
zespół specjalistów, w którego skład wchodzą m.in. psychologowie, pedagodzy specjalni,
logopedzi, fizjoterapeuci oraz terapeuci zajęciowi. Świadczenia obejmują indywidualne
wizyty terapeutyczne, terapię i poradnictwo psychologiczne dla pacjentów i ich rodzin,
terapię zaburzeń mowy i komunikacji, psychoedukację rodziców oraz grupowe zajęcia
terapeutyczne. Zajęcia grupowe prowadzone są przez co najmniej dwóch członków
personelu i odbywają się w grupach liczących od 5 do 10 osób, przy czym możliwa jest ich
realizacja także w przypadku mniejszej liczby uczestników (minimum 3 osoby), np. z
powodu nieobecności. Czas trwania całego programu w ciągu dnia może wynosić od 60 do
nawet 300 minut, w zależności od potrzeb pacjenta i ustalonego planu terapeutycznego.
Program ma charakter ciągły i oparty jest na regularnych spotkaniach, co pozwala na
systematyczne wspieranie rozwoju uczestników oraz ich rodzin.
Warto także podkreślić, że sukcesywnie zwiększa się wycena przedmiotowych świadczeń
zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Dotyczy ono taryfy dla świadczeń z obszaru opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień:
świadczenia dla osób z autyzmem dziecięcym lub innymi całościowymi zaburzeniami
rozwoju;
świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dzieci i młodzieży;
centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – poradnia zdrowia psychicznego
– II poziom referencyjny;
centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – II poziom referencyjny.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 8 of 8 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.740.19.2026.MN
Warszawa, 20 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15201, Poseł Jolanty Niezgodzkiej i grupy Posłów,
w sprawie wprowadzenia poszerzonej obserwacji w kierunku spektrum autyzmu do
bilansów zdrowia dzieci, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ang.
Autism Spectrum Disorder, ASD) to zaburzenia
neurorozwojowe, które zazwyczaj ujawniają się we wczesnym dzieciństwie i obejmują
deficyty w zakresie interakcji społecznych, komunikacji oraz obecność stereotypowych
i nieelastycznych wzorców zachowań. Objawy mogą obejmować również współistniejące
zaburzenia, tj. fobie, agresję, napady złości, problemy ze snem. Osoby w spektrum autyzmu
mają trudności z rozumieniem emocji i norm społecznych, a także często odczuwają bodźce
w sposób nietypowy, w tym pojawia się u nich nadwrażliwość zmysłowa. Główne cechy
diagnostyczne dzieci ze spektrum autyzmu to deficyty
w komunikacji społecznej oraz powtarzające się i ograniczone wzorce zachowań,
zainteresowań oraz aktywności. Kryteria diagnostyczne obejmują kontinuum narastających
objawów i zaburzeń funkcjonowania – objawy spektrum autyzmu, zarówno przedmiotowe,
jak i podmiotowe, mogą się ujawnić między 6. a 12. m.ż., natomiast potwierdzenie
rozpoznania jest możliwe w niektórych przypadkach ok. 24. m.ż.
Etiologia spektrum autyzmu jest złożona i wieloczynnikowa – uwzględnia się w niej wpływ
zarówno czynników genetycznych, jak i środowiskowych. Jako potencjalne czynniki ryzyka
wymienia się:
czynniki biologiczne – genetyczne, immunologiczne, neurochemiczne, a także infekcje
i zaburzenia metaboliczne,
czynniki środowiskowe – czynniki prenatalne, perinatalne i postnatalne,
czynniki neurologiczne.
Jednocześnie wyjaśniam, że bilans zdrowia oraz porady patronażowe to okresowe
profilaktyczne badanie przeprowadzane na różnych etapach życia. Pozwalają ocenić rozwój
dziecka oraz wcześnie wykryć wady rozwojowe oraz choroby. Szczegółowe elementy
bilansu zawarto w tabeli 1., natomiast warto zwrócić uwagę, że już:
od 1. tygodnia życia obejmują one przeprowadzane oceny stanu neurologicznego
noworodka,
od 2-6 miesiąca życia, do oferowanych wcześniej badań, dochodzi regularne
przeprowadzanie testów rozwoju reakcji słuchowych oraz oceny stanu
neurologicznego niemowlaka,
od 9 miesiąca życia badanie lekarskie odbywa się z uwzględnieniem tempa rozwoju
fizycznego i psychomotorycznego. Podobnie jak poprzednio lekarz przeprowadza testy
rozwoju reakcji słuchowych,
od 12 miesiąca życia, do elementów wykonywanych na wcześniejszych etapach bilansu,
dochodzi konieczność oceny psychomotorycznego niemowlaka,
od 2. roku życia, do elementów wykonywanych na wcześniejszych etapach bilansu,
dochodzi konieczność oceny rozwoju mowy;
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
od 4 roku życia badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe wykonywane jest
w kierunku oceny rozwoju fizycznego, psychomotorycznego i społecznego;
roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne obejmuje m.in. ocenę rozwoju
fizycznego, rozwoju psychomotorycznego, mowy, przeprowadzenie testu rozwoju
reakcji słuchowych oraz ocenę rozwoju mowy oraz ocenę obecności czynników ryzyka
uszkodzenia słuchu.
Jak wskazano wyżej aktualnie obowiązujący bilans zdrowia uwzględnia również
diagnostykę w kierunku zaburzeń ze spektrum autyzmu, jakimi są deficyty w komunikacji
społecznej oraz powtarzające się i ograniczone wzorce zachowań, zainteresowań oraz
aktywności. Zwraca szczególną uwagę na prawidłowy rozwój mowy i słuchu na wczesnym
etapie życia dziecka oraz obejmuje ocenę stanu neurologicznego noworodka, ocenę
rozwoju fizycznego, psychomotorycznego i społecznego dziecka.
Tabela 1. Warunki realizacji porad patronażowych oraz badań bilansowych, w tym badań
przesiewowych – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej1.
LP. WIEK ALBO ETAP
EDUKACJI
PORADA PATRONAŻOWA I BADANIA BILANSOWE,
W TYM BADANIA PRZESIEWOWE*
1 1-4 tydzień życia Porada patronażowa
lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, obejmująca
badanie podmiotowe i przedmiotowe, z uwzględnieniem
rozwoju fizycznego, pomiaru i monitorowania obwodu
głowy, oceny żółtaczki, podstawowej oceny stanu
neurologicznego oraz badania przedmiotowego w kierunku
wykrywania wrodzonej dysplazji stawów biodrowych.
2 2-6 miesiąc życia
(w terminach
odpowiadających
szczepieniom
ochronnym)
1. Badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe,
z uwzględnieniem rozwoju fizycznego (pomiary: masy
i długości ciała, obwodu głowy i klatki piersiowej),
przebytych schorzeń oraz zapobiegania krzywicy.
2. Ocena wielkości ciemienia przedniego.
3. Ocena stanu neurologicznego.
4. Określenie wieku zębowego.
5. U chłopców badanie obecności jąder w mosznie.
6. Przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych -
w przypadku nieprawidłowego wyniku testu lub
stwierdzenia przynależności do grupy ryzyka uszkodzenia
słuchu skierowanie do specjalistycznej diagnostyki
audiologicznej lub foniatrycznej.
7. Ocena obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu.
8. Badanie przedmiotowe w kierunku wykrywania
wrodzonej dysplazji stawów biodrowych.
3 9 miesiąc życia 1. Badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe,
z uwzględnieniem tempa rozwoju fizycznego (pomiary:
masy i długości ciała, obwodu głowy i klatki piersiowej)
i psychomotorycznego.
2. Ocena wykonania szczepień ochronnych zgodnie
z kalendarzem szczepień.
3. Przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych.
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1427, z późn. zm.).
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
4 12 miesiąc życia 1. Badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe,
z uwzględnieniem tempa rozwoju fizycznego (pomiary:
masy i długości ciała, obwodu głowy i klatki piersiowej)
i psychomotorycznego.
2. Ocena wykonania szczepień ochronnych, zgodnie
z kalendarzem szczepień.
3. Przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych.
4. Ocena obecności nowych czynników ryzyka uszkodzenia
słuchu.
5. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi.
5 2 lata Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe, ze
szczególnym uwzględnieniem tempa rozwoju fizycznego
(pomiary: masy i długości ciała), w tym określenie
współczynnika masy ciała (Body Mass Index - BMI),
i psychomotorycznego oraz przebytych schorzeń;
2) ocenę wykonania szczepień ochronnych zgodnie
z kalendarzem szczepień;
3) ocenę obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu;
4) przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych oraz
ocenę rozwoju mowy;
5) test Hirschberga w kierunku wykrywania zeza;
6) pomiar ciśnienia tętniczego krwi.
6 4 lata Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) ocenę obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu;
2) badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe
w kierunku oceny rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu
i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała
(Body Mass Index - BMI), psychomotorycznego
i społecznego;
3) przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych oraz
ocenę rozwoju mowy;
4) ocenę higieny jamy ustnej.
7 5 lat** Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie lekarskie podmiotowe i przedmiotowe
w kierunku oceny rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu
i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała
(Body Mass Index - BMI), psychomotorycznego
i społecznego;
2) pomiar ciśnienia tętniczego krwi.
8 Roczne
obowiązkowe
przygotowanie
przedszkolne
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od przedstawicieli ustawowych albo opiekunów
prawnych lub faktycznych i dziecka, z uwzględnieniem
czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychomotorycznego,
c) mowy,
d) lateralizacji,
e) układu ruchu,
f) jamy ustnej,
g) u chłopców - obecności jąder w mosznie i wad układu
moczowo-płciowego;
3) wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego
skrzywienia kręgosłupa, zniekształceń statycznych kończyn
dolnych;
4) wykrywanie zeza (Cover test, test Hirschberga);
5) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
6) ocenę wykonania szczepień ochronnych zgodnie
z kalendarzem szczepień;
7) przeprowadzenie testu rozwoju reakcji słuchowych oraz
ocenę rozwoju mowy;
8) ocenę obecności czynników ryzyka uszkodzenia słuchu;
9) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
10) badanie lekarskie specjalistyczne i diagnostyczne
w razie potrzeby;
11) podsumowanie badania, z określeniem zdrowotnej
dojrzałości szkolnej i kwalifikacji do grupy na zajęciach
wychowania fizycznego (w tym nauki pływania) oraz
ewentualnego problemu zdrowotnego;
12) poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia;
13) badanie przesiewowe w kierunku hipercholesterolemii
rodzinnej z uwzględnieniem badań: cholesterol całkowity,
cholesterol HDL, cholesterol LDL, triglicerydy, cholesterol
nie-HDL (wartość wyliczana).
9 Klasa III szkoły
podstawowej****
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od przedstawicieli ustawowych albo opiekunów
prawnych lub faktycznych i dziecka, z uwzględnieniem
czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze
szczególnym uwzględnieniem wyników testów
przesiewowych oraz od wychowawcy klasy,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychospołecznego,
c) układu ruchu,
d) układu moczowo-płciowego,
e) dojrzewania płciowego według skali Tannera,
f) tarczycy,
g) jamy ustnej;
3) wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
skrzywienia kręgosłupa;
4) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku i widzenia barw;
5) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
6) badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie
potrzeby;
7) podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa
rozwoju fizycznego, rozwoju psychospołecznego (ocena
orientacyjna), przystosowania szkolnego, kwalifikacji do
grupy na zajęciach wychowania fizycznego i sportu
szkolnego oraz ewentualnego problemu zdrowotnego;
8) poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.
10 Klasa I gimnazjum
****
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od przedstawicieli ustawowych albo opiekunów
prawnych lub faktycznych i dziecka, z uwzględnieniem
czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze
szczególnym uwzględnieniem wyników testów
przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychospołecznego,
c) układu ruchu,
d) tarczycy,
e) dojrzewania płciowego,
f) układu moczowo-płciowego,
g) jamy ustnej,
h) skóry;
3) wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego
skrzywienia kręgosłupa i nadmiernej kifozy piersiowej;
4) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
5) wykrywanie zaburzeń słuchu (badanie orientacyjne
szeptem);
6) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
7) badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie
potrzeby;
8) podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa
wzrastania oraz dojrzewania płciowego, rozwoju
psychospołecznego (ocena orientacyjna), przystosowania
szkolnego, kwalifikacji do grupy na zajęciach wychowania
fizycznego i sportu szkolnego oraz ewentualnego problemu
zdrowotnego;
9) poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.
11 Klasa I szkoły
ponadgimnazjalne
j ****
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od ucznia i przedstawicieli ustawowych albo
opiekunów prawnych lub faktycznych, z uwzględnieniem
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
czynników ryzyka dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze
szczególnym uwzględnieniem wyników testów
przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychospołecznego,
c) dojrzewania płciowego,
d) układu ruchu,
e) tarczycy,
f) jamy ustnej,
g) skóry;
3) wykrywanie zaburzeń układu ruchu, w tym bocznego
skrzywienia kręgosłupa i nadmiernej kifozy piersiowej;
4) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
5) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
6) badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie
potrzeby;
7) podsumowanie badania, z określeniem poziomu i tempa
rozwoju fizycznego i dojrzewania płciowego, rozwoju
psychospołecznego (ocena orientacyjna), kwalifikacji do
grupy na zajęciach wychowania fizycznego i sportu
szkolnego oraz ewentualnego problemu zdrowotnego;
8) poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia oraz
z punktu widzenia przyszłego wyboru dalszego kształcenia
lub pracy zawodowej.
12 Ostatnia klasa
szkoły
ponadgimnazjalne
j do ukończenia 19
roku życia
Profilaktyczne badanie lekarskie (bilans zdrowia) obejmuje:
1) badanie podmiotowe:
a) wywiad od ucznia, z uwzględnieniem czynników ryzyka
dla zdrowia oraz zachowań zdrowotnych,
b) analizę informacji zawartej w karcie badania
profilaktycznego od pielęgniarki lub higienistki szkolnej, ze
szczególnym uwzględnieniem wyników testów
przesiewowych, oraz od wychowawcy klasy,
c) analizę innej dostępnej indywidualnej dokumentacji
medycznej;
2) badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem
oceny:
a) rozwoju fizycznego (pomiary: wzrostu i masy ciała),
w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI),
b) rozwoju psychospołecznego,
c) układu moczowo-płciowego i dojrzałości płciowej,
d) układu ruchu,
e) tarczycy,
f) jamy ustnej,
g) skóry;
3) wykrywanie zaburzeń ostrości wzroku;
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
4) pomiar ciśnienia tętniczego krwi;
5) badania specjalistyczne lekarskie i diagnostyczne w razie
potrzeby;
6) podsumowanie wyników badania, z określeniem
ewentualnego problemu zdrowotnego oraz sugestii i rad
dotyczących dalszego kształcenia i wyboru zawodu,
przyszłego rodzicielstwa, prozdrowotnego stylu życia,
w tym aktywności fizycznej.
Ponadto na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień2 osoby ze spektrum
autyzmu mogą korzystać m.in. ze świadczeń realizowanych jako:
1) świadczenia dla osób z autyzmem dziecięcym lub innymi całościowymi
zaburzeniami rozwoju udzielane jako porada lekarska diagnostyczna, porady
kompleksowo - konsultacyjnej dla osób z autyzmem dziecięcym oraz programu
terapeutyczno - rehabilitacyjny dla osób z autyzmem dziecięcym. Porada i program
realizowana jest także w ramach w ramach świadczeń psychiatrycznych
ambulatoryjnych dla dzieci i młodzieży
2) w ramach II poziomu referencyjnego systemu opieki psychiatrycznej dla dzieci
i młodzieży (Centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży oraz
Centrum
zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży - poradnia zdrowia psychicznego).
Poziom ten obejmuje m.in. specjalistyczne świadczenia dedykowane osobom z
autyzmem dziecięcym: Porada kompleksowo-konsultacyjna, Program
terapeutyczno-rehabilitacyjny
Porada kompleksowo-konsultacyjna dla osób z autyzmem dziecięcym przeznaczone dla
dzieci i młodzieży z rozpoznaniem całościowych zaburzeń rozwoju (F84), w tym autyzmu
dziecięcego. Co istotne z porady mogą skorzystać również osoby powyżej 18. roku życia,
jeśli wcześniej zdiagnozowano u nich zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Świadczenie to ma charakter diagnostyczny, wstępny lub kontrolny i jest realizowane przez
zespół co najmniej dwóch specjalistów przeszkolonych w zakresie diagnostyki i terapii
autyzmu. W skład zespołu mogą wchodzić: lekarz psychiatra dzieci i młodzieży, psycholog,
pedagog specjalny oraz logopeda. W razie potrzeby możliwe jest również zapewnienie
konsultacji lekarza pediatry lub neurologa dziecięcego, również posiadających odpowiednie
przeszkolenie. Zakres porady obejmuje szereg działań diagnostycznych i wspierających,
takich jak: zebranie wywiadu, ocena stanu psychicznego i somatycznego pacjenta,
przeprowadzenie badań psychologicznych (w tym testów i kwestionariuszy), a także badań
logopedycznych lub pedagogicznych. Integralną częścią świadczenia jest również instruktaż
i psychoedukacja dla rodzin oraz konsultacje z osobami sprawującymi opiekę nad dzieckiem
w placówkach edukacyjnych lub opiekuńczych. Efektem tych działań jest ustalenie diagnozy
funkcjonalnej, opracowanie indywidualnego programu terapeutyczno-rehabilitacyjnego
oraz wydanie pisemnych opinii i zaświadczeń. Porada kompleksowo-konsultacyjna może
być realizowana wyłącznie w poradniach, które dysponują odpowiednio wyposażonym
pokojem obserwacji. Czas trwania jednej porady wynosi 60 minut albo 120 minut, a łączny
roczny limit świadczeń dla jednego pacjenta wynosi do 24 godzin.
Program terapeutyczno-rehabilitacyjny dla osób z autyzmem dziecięcym to zestaw
świadczeń zdrowotnych skierowany do dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych
z rozpoznaniem autyzmu dziecięcego lub innych całościowych zaburzeń rozwoju (F84).
Celem programu jest redukcja objawów psychopatologicznych, poprawa funkcjonowania
emocjonalnego, społecznego i poznawczego, rozwój umiejętności komunikacyjnych –
zarówno werbalnych, jak i niewerbalnych – a także wspieranie procesu usamodzielniania
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285, z późn. zm.).
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
się i przygotowania do dorosłego życia. Program realizowany jest przez interdyscyplinarny
zespół specjalistów, w którego skład wchodzą m.in. psychologowie, pedagodzy specjalni,
logopedzi, fizjoterapeuci oraz terapeuci zajęciowi. Świadczenia obejmują indywidualne
wizyty terapeutyczne, terapię i poradnictwo psychologiczne dla pacjentów i ich rodzin,
terapię zaburzeń mowy i komunikacji, psychoedukację rodziców oraz grupowe zajęcia
terapeutyczne. Zajęcia grupowe prowadzone są przez co najmniej dwóch członków
personelu i odbywają się w grupach liczących od 5 do 10 osób, przy czym możliwa jest ich
realizacja także w przypadku mniejszej liczby uczestników (minimum 3 osoby), np. z
powodu nieobecności. Czas trwania całego programu w ciągu dnia może wynosić od 60 do
nawet 300 minut, w zależności od potrzeb pacjenta i ustalonego planu terapeutycznego.
Program ma charakter ciągły i oparty jest na regularnych spotkaniach, co pozwala na
systematyczne wspieranie rozwoju uczestników oraz ich rodzin.
Warto także podkreślić, że sukcesywnie zwiększa się wycena przedmiotowych świadczeń
zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Dotyczy ono taryfy dla świadczeń z obszaru opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień:
świadczenia dla osób z autyzmem dziecięcym lub innymi całościowymi zaburzeniami
rozwoju;
świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dzieci i młodzieży;
centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – poradnia zdrowia psychicznego
– II poziom referencyjny;
centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – II poziom referencyjny.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 8 of 8 --