Interpelacja w sprawie braku zabezpieczenia środków krajowych na realizację projektu gigafabryki AI oraz udziału przedstawicieli RP w kształtowaniu podstawy prawnej tego przedsięwzięcia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15197
do ministra cyfryzacji
w sprawie braku zabezpieczenia środków krajowych na realizację projektu gigafabryki AI oraz udziału przedstawicieli RP w kształtowaniu podstawy prawnej tego przedsięwzięcia
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 07-02-2026
Szanowny Panie Premierze,
rozwój sztucznej inteligencji stanowi obecnie fundament nowoczesnej gospodarki i bezpieczeństwa państwa. Kluczowym elementem tej infrastruktury w skali europejskiej jest inicjatywa gigafabryk AI dysponujących potężną mocą obliczeniową (minimum 100 000 procesorów ekwiwalentu H100 GPU). Polska, składając w połowie czerwca 2025 roku wniosek wyrażający zainteresowanie (Expression of Interest) udziałem w tym projekcie pod nazwą „Baltic AI Gigafactory“, zadeklarowała chęć bycia liderem technologicznym w regionie. Naturalnie cieszy mnie start polskich przedsiębiorców i Ministerstwa Cyfryzacji w tym ważnym wyścigu.
Z niepokojem przyjmuję jednak informacje docierające do mnie o braku zabezpieczenia w budżecie państwa na rok 2026 oraz w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa środków niezbędnych na pokrycie wkładu krajowego (wymagane 17,5% wartości inwestycji od kraju członkowskiego). Z przebiegu prac legislacyjnych w Unii Europejskiej wynika, że zasady finansowania oraz wymogi dotyczące udziału kapitału prywatnego (65%) i publicznego (35%, z czego połowa to środki krajowe) były znane stronie polskiej od kwietnia 2025 roku.
Narracja Ministerstwa Cyfryzacji sugerująca w mediach, że Bruksela zmieniła zasady gry w grudniu 2025 roku, stoi w sprzeczności z faktami w zakresie finansowania. Zasady finansowania nie uległy zmianie – wymaga się nadal 17,5%. Podstawa prawna była procedowana z aktywnym udziałem przedstawicieli polskiego rządu w Radzie UE oraz polskich europosłów w Parlamencie Europejskim. Polska miała realny wpływ na kształt rozporządzenia EuroHPC, w tym na harmonogram wnoszenia wkładów finansowych.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z następującymi pytaniami:
Dlaczego, skoro Polska złożyła pierwszy wniosek w czerwcu 2025 roku, do dnia dzisiejszego nie zabezpieczono środków krajowych na ten cel, mimo że proces naboru i wymogi finansowe były znane od konsultacji rozpoczętych 9 kwietnia 2025 roku?
Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Cyfryzacji w celu wpisania niezbędnych kwot do budżetu na rok 2026? Proszę o wskazanie dat wystąpień do ministra finansów i gospodarki oraz przedstawienie informacji, który organ lub osoba podjęły decyzję o odmowie przewidzenia tych środków w budżecie na 2026 rok lub w latach kolejnych.
Na jakich konkretnie spotkaniach Grupy Roboczej ds. badań Rady UE w 2025 roku byli obecni przedstawiciele Polski, by podnieść tę sprawę i kto występował w imieniu Polski? Jakie stanowisko prezentowali w zakresie terminów wnoszenia wkładu własnego (model capex vs model off take lub inny)?
Czy przedstawiciele rządu RP interweniowali na poziomie COREPER lub Rady Ministrów UE w celu uelastycznienia zapisów dotyczących wkładu krajowego, skoro Ministerstwo Cyfryzacji twierdzi obecnie, że obecne zasady są dla Polski niekorzystne?
W jaki sposób resort cyfryzacji współpracował ze sprawozdawcą Parlamentu Europejskiego, panem posłem Borysem Budką, oraz polskimi członkami Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) przy opiniowaniu propozycji z 15 lipca 2025 roku, aby zabezpieczyć interes finansowy budżetu państwa?
Czy ministerstwo dysponuje analizą, która wyjaśnia, dlaczego inne państwa koalicji (np. Francja, Szwecja, Włochy, Niemcy) są w stanie zabezpieczyć finansowanie, podczas gdy Polska podnosi argument o „zablokowaniu budżetu“?
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11552 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.35.2026
Warszawa, 06 kwietnia 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 10 lutego br. Posła na Sejm RP Pana Bartłomieja Pejo w sprawie braku
zabezpieczenia środków krajowych na realizację projektu Gigafabryki AI oraz udziału
przedstawicieli RP w kształtowaniu podstawy prawnej tego przedsięwzięcia (interpelacja nr
15197)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Dlaczego, skoro Polska złożyła pierwszy wniosek w czerwcu 2025 roku, do dnia
dzisiejszego nie zabezpieczono środków krajowych na ten cel, mimo że proces naboru i
wymogi finansowe były znane od konsultacji rozpoczętych 9 kwietnia 2025 roku?
Nieprawdą jest, że proces naboru i wymogi finansowe były znane od 9 kwietnia 2025 roku.
Nie ma również wymagań dotyczących zabezpieczenia środków w budżetach państw
członkowskich na rok 2026.
Stworzenie ram finansowania i zasad działania Gigafabryk AI wymagało nowelizacji
Rozporządzenia Rady (UE) 2021/1173 z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie ustanowienia
Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali i uchylające
rozporządzenie (UE) 2018/1488. Stosownych zmian dokonano Rozporządzeniem Rady (UE)
2026/150 z dnia 16 stycznia 2026 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1173 w
sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń
Wielkiej Skali – EuroHPC JU (opublikowane 19 stycznia, obowiązuje od 20 stycznia).
Należy podkreślić, że przyjęte ostatecznie regulacje w sposób zasadniczy zmieniły
komunikowany wcześniej kierunek wyłonienia Gigafabryk AI. Istotą zmiany była rezygnacja
z konkursu na wybór najlepszych propozycji budowy Gigafabryk AI na rzecz wspólnego
zakupu mocy obliczeniowych przez EuroHPC JU i państwo członkowskie w ramach
procedury wspólnego zamówienia europejskiego (Joint Procurement).
Istotą obecnie przyjętych regulacji jest to, że wszystkie zainteresowane podmioty mogą
składać ofertę na zapewnienie odpowiedniej mocy obliczeniowej na terenie danego
państwa. Jednocześnie państwo może jedynie zarezerwować możliwość utworzenia
infrastruktury na jego terenie (np. Polska może zadeklarować, że kupuje moc jedynie
z Gigafabryki AI zlokalizowanej w Polsce). Oznacza to, że w przypadku deklaracji wsparcia
projektu przez Polskę, moc obliczeniową z tutejszej Gigafabryki AI może zapewnić
konsorcjum z dowolnego państwa członkowskiego lub kraju trzeciego. Z kolei państwo
deklaruje wartość zakupów na okres 5 lat bez wpływu i wcześniejszej wiedzy, od kogo
zakupi tę usługę. Aktualnie Polska wraz z innymi państwami członkowskimi podjęła starania
dla sformułowania warunków przetargu w sposób, aby zabezpieczyć maksymalnie interesy
Polski.
Obowiązek zabezpieczenia środków krajowych następuje dopiero na etapie zgłaszania
zobowiązań finansowych (commitment) na etapie przetargu, który będzie prowadzony przez
EuroHPC. Nie przewiduje się płatności jednorazowych. Według propozycji pierwsza
płatność na rzecz operatora gigafabryki nastąpi po 18 miesiącach od podpisania przez niego
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
umowy z EuroHPC, a więc najwcześniej w 2028 r. Struktura ta ulega jednak zmianom i na
dzień odpowiedzi na interpelację nie została ostatecznie ustalona przez instytucje unijne.
Ad 2) Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Cyfryzacji w celu wpisania
niezbędnych kwot do budżetu na rok 2026? Proszę o wskazanie dat wystąpień do Ministra
Finansów oraz przedstawienie informacji, który organ lub osoba podjęła decyzję o
odmowie przewidzenia tych środków w budżecie na 2026 rok lub w latach kolejnych.
Ministerstwo Cyfryzacji w trybie bieżącym współpracuje z Ministerstwem Finansów w
zakresie prac nad projektem na poziomie europejskim oraz przekazuje informacje na temat
struktury finansowania. Struktura ta ulega jednak zmianom i na dzień odpowiedzi na
interpelację nie została ostatecznie ustalona przez instytucje unijne.
Ad 3) Na jakich konkretnie spotkaniach Grupy Roboczej ds. badań Rady UE w 2025 roku
obecni byli przedstawiciele Polski by podnieść tą sprawę i kto występował w imieniu
Polski? Jakie stanowisko prezentowali w zakresie terminów wnoszenia wkładu własnego
(model CAPEX vs model off take lub inny)?
Ministerstwo Cyfryzacji nie reprezentuje Polski na spotkaniach wyżej wymienionej grupy
roboczej.
Ad 4) Czy przedstawiciele rządu RP interweniowali na poziomie COREPER lub Rady
Ministrów UE w celu uelastycznienia zapisów dotyczących wkładu krajowego, skoro
Ministerstwo Cyfryzacji twierdzi obecnie, że obecne zasady są dla Polski niekorzystne?
Działania, które podjęło Ministerstwo Cyfryzacji, są następujące:
Utworzenie koalicji 10 krajów (w tym Francja, Niemcy, Czechy, Litwa, Hiszpania,
Szwecja, Dania, Austria i Holandia), która zgłosiła wspólne oświadczenie, w którym
podkreśliliśmy, że wszyscy oczekujemy dalszych wyjaśnień ze strony KE, w tym
udostępnienia dokumentacji przetargowej oraz ewentualnych doprecyzowań na
etapie wdrażania założeń ww. rozporządzenia.
W oświadczeniu ponownie potwierdziliśmy nasze zaangażowanie w inicjatywę AI
Gigafactories, którą postrzegamy jako ważny kamień milowy dla wzmocnienia
zdolności Europy w obszarze sztucznej inteligencji i suwerenności technologicznej.
Postulaty dotyczyły tego, aby przed uruchomieniem naboru wniosków zostały
spełnione niezbędne warunki. W tym duchu zwróciliśmy uwagę na szereg kwestii,
które w naszej ocenie wymagają dalszego doprecyzowania. Zapewnienie
odpowiedniej jasności i solidności prawnej elementów wdrożeniowych
przedstawianych przez Komisję – w tym kryteriów i wytycznych – jest kluczowe,
zwłaszcza że od państw członkowskich oczekuje się podjęcia wiążących
zobowiązań finansowych w stosunkowo krótkim terminie. Państwa członkowskie
potrzebują odpowiedniego czasu na analizę dokumentów oraz na zapewnienie, że
AI Gigafactories, do których zobowiążą się finansowo, będą spełniały właściwe
wymagania techniczne i bezpieczeństwa, a także oferowały akceptowalne warunki
finansowania.
Podnoszenie w rozmowach z KE najważniejszych postulatów (odbyły się spotkania
z Komisją w tej sprawie). Wysyłanie do KE list szczegółowych pytań i stanowisk
dotyczących kryteriów. Dążenie do otrzymania pisemnych zapewnień ze strony UE
o mitygowaniu wymienionych ryzyk.
Podniesienie na forum Rady w formie oświadczenia potencjalnych negatywnych
konsekwencji zmian w podejściu do programu Gigafabryk AI dla krajów takich jak
Polska (np. wspólnie złożone już oświadczenie).
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Działania na rzecz budowania koalicji podnoszącej te problemy na forach
europejskich i podejmującej działania w kierunku zaadresowania podniesionych
wyzwań, w tym na poziomie implementacyjnym/kryteriów konkursu/wymagań
technicznych.
Działania w celu zwiększania zrozumienia przez biznes nowych ustaleń i wspieranie
konsolidowania konsorcjów biznesowych (działających w CEE – na rzecz budowy
lokalizacji Gigafabryki AI w Polsce).
Umacnianie relacji między Polską a jej partnerami w projekcie Gigafabryk AI –
Czechami i Litwą. Wspólne działania dyplomatyczne z państwami partnerskimi,
np. odbyło się spotkanie z przedstawicielami nowego rządu czeskiego w celu
potwierdzenia budowania wspólnego konsorcjum, a także spotkania na poziomie
rządowym między Litwą, Czechami a Polską. Dodatkowo Litwa i Polska podpisały
Memorandum of Understanding, które obejmuje również kwestie współpracy w
zakresie infrastruktury obliczeniowej.
Ad 5) W jaki sposób resort cyfryzacji współpracował ze sprawozdawcą Parlamentu
Europejskiego, panem Posłem Borysem Budką, oraz polskimi członkami Europejskiego
Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) przy opiniowaniu propozycji z 15 lipca 2025
roku, aby zabezpieczyć interes finansowy budżetu państwa?
Działania, które podjęło Ministerstwo Cyfryzacji, są następujące:
Utworzenie koalicji 10 krajów (w tym Francja, Niemcy, Czechy, Litwa, Hiszpania,
Szwecja, Dania, Austria i Holandia), która zgłosiła wspólne oświadczenie, w którym
podkreśliliśmy, że wszyscy oczekujemy dalszych wyjaśnień ze strony KE, w tym
udostępnienia dokumentacji przetargowej oraz ewentualnych doprecyzowań na
etapie wdrażania założeń ww. rozporządzenia.
W oświadczeniu ponownie potwierdziliśmy nasze zaangażowanie w inicjatywę AI
Gigafactories, którą postrzegamy jako ważny kamień milowy dla wzmocnienia
zdolności Europy w obszarze sztucznej inteligencji i suwerenności technologicznej.
Postulaty dotyczyły tego, aby przed uruchomieniem naboru wniosków zostały
spełnione niezbędne warunki. W tym duchu zwróciliśmy uwagę na szereg kwestii,
które w naszej ocenie wymagają dalszego doprecyzowania. Zapewnienie
odpowiedniej jasności i solidności prawnej elementów wdrożeniowych
przedstawianych przez Komisję – w tym kryteriów i wytycznych – jest kluczowe,
zwłaszcza że od państw członkowskich oczekuje się podjęcia wiążących
zobowiązań finansowych w stosunkowo krótkim terminie. Państwa członkowskie
potrzebują odpowiedniego czasu na analizę dokumentów oraz na zapewnienie, że
AI Gigafactories, do których zobowiążą się finansowo, będą spełniały właściwe
wymagania techniczne i bezpieczeństwa, a także oferowały akceptowalne warunki
finansowania.
Podnoszenie w rozmowach z KE najważniejszych postulatów (odbyły się spotkania
z Komisją w tej sprawie). Wysyłanie do KE list szczegółowych pytań i stanowisk
dotyczących kryteriów. Dążenie do otrzymania pisemnych zapewnień ze strony UE
o mitygowaniu wymienionych ryzyk.
Podniesienie na forum Rady w formie oświadczenia potencjalnych negatywnych
konsekwencji zmian w podejściu do programu Gigafabryk AI dla krajów takich jak
Polska (np. wspólnie złożone już oświadczenie).
Działania na rzecz budowania koalicji podnoszącej te problemy na forach
europejskich i podejmującej działania w kierunku zaadresowania podniesionych
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
wyzwań, w tym na poziomie implementacyjnym/kryteriów konkursu/wymagań
technicznych.
Działania w celu zwiększania zrozumienia przez biznes nowych ustaleń i wspieranie
konsolidowania konsorcjów biznesowych (działających w CEE – na rzecz budowy
lokalizacji Gigafabryki AI w Polsce).
Umacnianie relacji między Polską a jej partnerami w projekcie Gigafabryk AI –
Czechami i Litwą. Wspólne działania dyplomatyczne z państwami partnerskimi,
np. odbyło się spotkanie z przedstawicielami nowego rządu czeskiego w celu
potwierdzenia budowania wspólnego konsorcjum, a także spotkania na poziomie
rządowym między Litwą, Czechami a Polską. Dodatkowo Litwa i Polska podpisały
Memorandum of Understanding, które obejmuje również kwestie współpracy w
zakresie infrastruktury obliczeniowej.
Ad 6) Czy Ministerstwo dysponuje analizą, która wyjaśnia, dlaczego inne państwa koalicji
(np. Francja, Szwecja, Włochy, Niemcy) są w stanie zabezpieczyć finansowanie, podczas
gdy Polska podnosi argument o „zablokowaniu budżetu”?
Nie istnieją tezy ani argumenty, które stanowiły podstawę do przedmiotowego pytania.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --