Interpelacja w sprawie kwoty przeznaczonej na aktywizację bezrobotnych w kontekście wzrastającego bezrobocia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15185
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie kwoty przeznaczonej na aktywizację bezrobotnych w kontekście wzrastającego bezrobocia
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas, Jarosław Krajewski
Data wpływu: 06-02-2026
Szanowna Pani Minister,
w grudniu 2025 roku stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce wyniosła 5,7 procent, co jest najwyższym wynikiem w tym okresie roku od czasu pandemii Covid-19. Szczególnie niepokojące jest to, że bezrobocie najszybciej wzrasta w najmłodszej grupie wiekowej. Jeżeli sytuacja będzie się utrzymywać, to może to spowodować kolejną falę emigracji młodych Polaków, a tego powinniśmy na wszelkie możliwe sposoby próbować uniknąć.
Tymczasem w 2026 rok ministerstwo na walkę z bezrobociem zamierza przeznaczyć 2,1 mld złotych, co stanowi ogromny spadek z kwoty rzędu 3,5 mld złotych w roku poprzednim. Powiatowe urzędy pracy będą miały mniej środków, a powierzone im zadania pozostaną identyczne, co oznacza, że mniej bezrobotnych będzie mogło skorzystać z pomocy. Sytuacja na rynku pracy nie wydaje się obecnie tak dobra, żeby w tym obszarze szukać oszczędności.
W związku z poważnym zaniepokojeniem obecną sytuacją pracowników powiatowych urzędów pracy, proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo zamierza przeznaczyć jeszcze dodatkowe środki w tym roku na aktywizację bezrobotnych w związku z wzrastającym bezrobociem?
2. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu ułatwienia młodym ludziom wejścia na rynek pracy?
3. Czym spowodowane jest tak radykalne obniżenie kwoty przeznaczanej na aktywizację bezrobotnych?
Z wyrazami szacunku Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11509 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.106.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15185 Pań Posłanek Lidii Czechak i Wioletty Marii Kulpy
oraz Panów Posłów Roberta Warwasa i Jarosława Krajewskiego, w sprawie kwoty
przeznaczonej na aktywizację bezrobotnych w kontekście wzrastającego bezrobocia, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 podstawę gospodarki finansowej Funduszu Pracy (dalej
„FP”) będącego państwowym funduszem celowym stanowi roczny plan finansowy FP.
Określa on m.in. przychody funduszu i ich źródła oraz zadania realizowane z jego środków.
Plan obejmuje również kwotę środków na finansowanie form pomocy przeznaczaną przez
urzędy pracy w danym roku budżetowym na aktywizację osób bezrobotnych i
poszukujących pracy.
Plan finansowy FP stanowi załącznik do ustawy budżetowej na dany rok – jego projekt jest
przekazywany Ministrowi Finansów i Gospodarki w trybie i terminach określonych przez
przepisy dotyczące prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister Finansów i Gospodarki
przedstawia następnie projekt ustawy budżetowej na rok kolejny wraz z uzasadnieniem
Radzie Ministrów, która przedkłada go Sejmowi w terminie do 30 września roku
poprzedzającego dany rok budżetowy2.
Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu
finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie 10,1 mld zł.
Kierownictwo MRPiPS na każdym etapie uzgodnień wskazywało, że dla prawidłowego
funkcjonowania powiatowych urzędów pracy konieczne jest utrzymanie finansowania
aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie z 2025 r., tj. ok. 3,65 mld zł.
Przedstawiono w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, wskazując m.in. na:
— wzrost kosztów świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy (zasiłki, stypendia,
refundacje);
— wzrost minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia, które wpływają na wysokość
refundacji i dofinansowań;
— rosnącą efektywność kosztową form aktywizacji zawodowej (z ok. 18 tys. zł w 2023 r.
do ponad 21 tys. zł w 2026 r.);
— konieczność utrzymania liczby osób objętych wsparciem, w tym seniorów i osób
długotrwale bezrobotnych.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Mimo to kwotę zabezpieczoną w planie FP na 2026 r. ustalono na poziomie niższym od
postulowanych potrzeb finansowych, tj. niższym od planu na 2025 r. o 1,5 mld zł w zakresie
zadania dotyczącego aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych realizowanej przez urzędy
pracy i niższym o 0,27 mld zł w zakresie refundacji wynagrodzeń wypłacanych
młodocianym pracownikom (zadanie realizuje OHP). W planie finansowym Funduszu Pracy
na 2026 r. na aktywizację zawodową bezrobotnych zabezpieczono zatem 2 147 808 000
zł, z czego 429,6 mln zł stanowi rezerwa Funduszu Pracy.
Podział środków FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy przez samorządy
powiatowe regulują przepisy ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz wydane na
podstawie jej art. 277 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie
zasad gospodarki finansowej Funduszu Pracy3. kwota środków FP na finansowanie form
pomocy, w tym realizowanych w ramach projektów EFS+, określona w planie finansowym
funduszu na rok 2026, pomniejszona o rezerwę pozostającą w dyspozycji ministra
właściwego do spraw pracy, została - na podstawie art. 267 ust. 4 ustawy w związku z § 6
rozporządzenia - podzielona między województwa za pomocą algorytmu. Zmniejszenie puli
środków dla powiatowych urzędów pracy wynika przede wszystkim z mniejszej kwoty
ogółem jaką zabezpieczono dla wszystkich urzędów w planie finansowym FP na rok 2026.
Obok środków przekazywanych przez dysponenta Funduszu Pracy powiatowym urzędom
pracy na realizację zadań ustawowych wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o
rynku pracy i służbach zatrudnienia4 - takich jak świadczenia obligatoryjne obejmujące m.in.
zasiłki dla bezrobotnych wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia emerytalne i
rentowe, zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne - oraz środków dla
powiatowych urzędów pracy na realizację form pomocy przewidzianych w ustawie,
przekazywane są również środki na finansowanie kosztów tzw. zadań fakultatywnych. W
ich ramach możliwe jest częściowe finansowanie wydatków ponoszonych w związku
z zapewnieniem funkcjonowania powiatowych urzędów pracy (m.in. kosztów zakupu części
wyposażenia czy komunikowania się z bezrobotnymi). Finansowane są z nich również
dodatki motywacyjne dla pracowników powiatowych urzędów pracy.
Równocześnie, zgodnie z art. 280 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, minister
właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów środki na dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników powiatowych urzędów pracy oraz składek na ubezpieczenia
społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń. Środki przekazywane są
miesięcznie w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok budżetowy.
Pragnę podkreślić, że jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej już w grudniu
2025 r. oraz na początku stycznia 2026 r. rozdysponowałam pomiędzy urzędy pracy środki
w łącznej kwocie ok. 1,7 mld zł, w tym ok. 1,1 mld zł na realizację projektów w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), a także 50 mln zł z rezerwy Funduszu
Pracy na zabezpieczenie środków umożliwiających regulowanie przez te jednostki
zobowiązań przechodzących z 2025 roku na 2026 rok.
Na początku lutego 2026 r. podjęłam też decyzję o uruchomieniu naboru z rezerwy FP,
który pozwolił przekazać dodatkowe środki na finansowanie działań aktywizujących osoby
bezrobotne (m.in. bezrobotnych rodziców powracających na rynek pracy po okresie
sprawowania opieki nad dzieckiem, bezrobotnych powracających z zagranicy, bezrobotnych
i poszukujących pracy w grupie wiekowej 50+, bezrobotnych, którzy chcą podjąć
zatrudnienie w zawodach deficytowych).
3 Dz. U. poz. 1662.
4 Dz. U. poz. 620.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Trwający do 16 lutego nabór kierowany był do powiatowych urzędów pracy działających
w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Urzędy mogły wnioskować o środki rezerwy FP na
finansowanie wszystkich form pomocy ujętych w ustawie o rynku pracy i służbach
zatrudnienia. Łączna wartość wniosków złożonych przez wszystkie urzędy pracy, które
spełniały warunki udziału wynosiła 174,9 mln zł.
Ze względu na wyższą niż określone w ogłoszeniu 150 mln zł kwotę wnioskowaną, mając
na uwadze potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia możliwości działań w zakresie
aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, zdecydowałam o zwiększeniu alokacji o 23,5
mln zł.
W efekcie, po dokonaniu oceny wszystkich wniosków oraz dostosowaniu wysokości
wsparcia do liczby osób bezrobotnych w danym powiecie z uwzględnieniem limitów
środków, jakimi poszczególne powiatowe urzędy pracy dysponują, kwotę przysługującego
im łącznie wsparcia ustalono na 173,5 mln zł. Oznacza to że każdy urząd pracy, który mógł
uczestniczyć w naborze i z którego złożono wniosek, otrzyma środki z rezerwy Funduszu
Pracy.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje zapotrzebowanie urzędów pracy.
Równolegle prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w sprawie
możliwości podniesienia limitów w Funduszu Pracy w 2026 roku.
Trzeba podkreślić, że sytuacja gospodarcza Polski pozostaje dobra, a wzrost gospodarczy
przyspiesza. Według wstępnego szacunku produkt krajowy brutto (PKB) w 2025 r. był
realnie wyższy o 3,6% w porównaniu z 2024 r. wobec wzrostu o 3,% w 2024 r. Prognozy
PKB na rok 2026 również są korzystne, co powinno pozytywnie wpłynąć na rynek pracy, w
tym na perspektywy zatrudnienia młodych. Bezrobocie rejestrowane w ostatnich
miesiącach nieznacznie wzrosło, co wynikało m.in. z sezonowości zatrudnienia w niektórych
sektorach, zmniejszenia aktywności rekrutacyjnej firm, a przede wszystkim ustawowych
zmian prawnych ułatwiających osobom bez pracy nabywanie i utrzymanie statusu
bezrobotnego.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia wzmocniła wsparcie dla grup wrażliwych na
rynku pracy, w tym osób młodych do 30 roku życia. Zgodnie z ustawą osobom
bezrobotnym i poszukującym pracy do 30 roku życia (obok 6 innych grup) przysługuje
pierwszeństwo w kierowaniu do aktywnych form wsparcia, takich jak staże, prace
subsydiowane, czy szkolenia. W akcie tym przewidziano też nowe formy pomocy dla osób
młodych, wprowadzono m.in. funkcję doradcy ds. osób młodych w urzędach pracy, ocenę
umiejętności cyfrowych oraz możliwość tworzenia kompleksowych punktów obsługi
młodych. Zmianom poddano też regulacje dotyczące staży celem uatrakcyjnienia tej formy
wsparcia osób bezrobotnych. W 2025 r. udział w aktywnych formach wsparcia rozpoczęło
209,0 tys. bezrobotnych. Wśród wszystkich zaktywizowanych bezrobotnych aż 87,3 tys.
(41,8%) stanowiły osoby do 30 roku życia. Dane te wskazują, że wsparcie osób młodych jest
priorytetem dla urzędów pracy.
Źródłem finansowania wsparcia młodych osób są środki FP oraz środki EFS+ (w ramach 16
programów regionalnych oraz programu centralnego pn. Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027). Programy współfinansowane z EFS+ lat stanowią ważne
uzupełnienie krajowych instrumentów aktywizacyjnych i będą realizowane także w roku
bieżącym i latach kolejnych.
Zmniejszenie limitu środków FP przeznaczonych na różne formy wsparcia powinno
spowodować priorytetyzację pomocy osobom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji na
rynku pracy, w tym osobom młodym czy nieposiadającym kwalifikacji zawodowych, a także
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
koncentrację na instrumentach o najwyższej skuteczności zatrudnieniowej. W obliczu
ograniczonych środków FP w 2026 urzędy pracy będą też intensyfikować pomoc w ramach
pośrednictwa pracy oraz poradnictwa zawodowego. Każda osoba może otrzymać
propozycję oferty pracy, udziału w targach pracy lub udziału w giełdzie pracy albo
skorzystać z nowoczesnych i stale rozwijanych narzędzi teleinformatycznych, takich jak
wyszukiwarka ofert pracy - ePraca oraz aplikacja ePraca.
W ramach poradnictwa zawodowego badane są predyspozycje zawodowe osób
bezrobotnych, którym przekazuje się wiedzę o sposobach efektywnego szukania pracy
(m.in. w ramach szkoleń prowadzonych przez doradców zawodowych) czy świadczy pomoc
w określaniu i uzupełnianiu kwalifikacji pożądanych na rynku pracy. Ponadto, celem
podnoszenia jakości obsługi osób młodych, przygotowywane są standardy wsparcia osób
młodych w urzędach pracy. Standardy powstaną w ramach projektu finansowanego ze
środków UE. Ich wprowadzenie ma się przyczynić do pełniejszego wdrożenia zalecenia Rady
UE z dnia 30 października 2020 r. w sprawie pomostu do zatrudnienia – wzmocnienia
gwarancji dla młodzieży.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --