Interpelacja nr 15183
Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi
Interpelacja nr 15183
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi
Zgłaszający: Krzysztof Habura, Henryk Szopiński, Bartosz Zawieja, Jacek Niedźwiedzki
Data wpływu: 06-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
w dniu 1 lipca 2025 r. Najwyższa Izba Kontroli opublikowała informację o wynikach kontroli nr ewid. 1/2025/P23/013/KGP pt. "Wdrożenie gospodarki o obiegu zamkniętym". Izba w trakcie kontroli skontrolowała m.in. poziom cyrkularności w polskiej gospodarce, w tym zajęła się wskaźnikiem wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym, zwanym również „wskaźnikiem cyrkularności - CMU”, który mierzy w procentach udział materiałów poddanych recyklingowi i wprowadzonych z powrotem do gospodarki – oszczędzając w ten sposób wydobycie surowców pierwotnych w ogólnym zużyciu materiałów. Wskaźnik cyrkularności jest definiowany jako stosunek cyrkularnego wykorzystania materiałów (U) do ogólnego wykorzystania materiałów (M). Jak wskazano w ww. dokumencie, działania na rzecz GOZ nie spowodowały poprawy cyrkularnego wykorzystania materiałów w polskiej gospodarce.
Według danych Eurostatu w kontrolowanym okresie od 2018 r. do 2023 r. nastąpił istotny spadek wykorzystania w polskim przemyśle materiałów z recyklingu z 76 mln ton w 2018 r. do 46 mln ton w 2023 r. Miało to przełożenie na wskaźnik wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym, który zmniejszył się z poziomu 10,5% w 2018 r. (10. miejsce wśród krajów UE) do 7,5% w 2023 r. (16. miejsce w UE). Dla porównania wskaźnik cyrkularności dla UE-27 wyniósł 11,5% w 2022 r. (11,8 % w 2023 r.), 11,6% w 2018 r. oraz 10,7% w 2010 r. Oznacza to, że ponad 90% materiałów wykorzystywanych w naszej gospodarce pochodziło z surowców pierwotnych pochodzących z natury, w tym z surowców kopalnych.
Izba przyjęła, że jedną z przyczyn spadku wskaźnika cyrkularności jest rosnący poziom gromadzenia (akumulacji) materiałów w infrastrukturze (budynki, drogi i maszyny) i produktach, wykorzystywanych przez długi czas, a także znaczny udział spalania paliw kopalnych. Izba uznała, że poprawa tego wskaźnika może nastąpić m.in. poprzez zwiększenie poziomu recyklingu odpadów, rozwijanie rynku surowców wtórnych czy wprowadzanie nowych technologii, które umożliwiają bardziej efektywne wykorzystanie materiałów (ekoprojektowanie). Dodatkowo Izba uznała, że istniejący – wymagający poprawy – stan rzeczy wynika m.in. z pogorszenia gospodarowania odpadami przemysłowymi: z ogólnej ilości 115,0 mln ton odpadów przemysłowych wytworzonych w 2022 r. (wobec 115,3 mln ton w 2018 r.), jedynie ok. 48% (55,7 mln ton) odpadów zostało poddanych odzyskowi (51% w 2018 r., 58,4 mln ton), 42% (47,9 mln ton) poddano unieszkodliwieniu poprzez składowanie (43% w 2018 r., 49,0 mln ton), 6% (7,7 mln ton) unieszkodliwiono w inny sposób (4% w 2018 r., 5,6 mln ton), zaś pozostałą część magazynowano (ok. 1%, 1,3 mln ton w 2018 r. i ok. 1%, 1,5 mln ton w 2022 r.) lub przekazano innym odbiorcom (1%, 1,0 mln ton w 2018 r. i 2%, 2,1 mln ton w 2022 r.). Przyczyn pogorszenia się tego wskaźnika można szukać w zmianach sposobu wyliczania poziomu recyklingu na poziomie krajowym i UE. Ponadto przed 2020 r. (tj. przed uruchomieniem BDO) proces zbierania danych w Polsce był niezautomatyzowany, co mogło powodować trudności w agregacji i szacowaniu danych na poziomie krajowym.
W piśmie z dnia 14 maja 2025 r., znak PL. 3778597.14986482.12145332 - stanowiącym odpowiedź na wystąpienie NIK z dnia 6 kwietnia 2025 r., znak KGP.430.1.2023 - Pani Ministra przedstawiła działania planowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska adresowane do gmin związane z odpadami komunalnymi, służące osiągnięciu wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w perspektywie do roku 2035, związane z odpadami komunalnymi, oraz zadaniami gmin, w tym w zakresie prowadzenia PSZOK-ów. W przywołanym piśmie zabrakło informacji dotyczących planów resortu związanych z gospodarowaniem odpadami przemysłowymi.
W świetle przedstawionych faktów proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Jakie działania planuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby poprawić efektywność gospodarowania odpadami przemysłowymi, tak aby zapewnić transformację przemysłu w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Interpelacja nr 15183
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi
Zgłaszający: Krzysztof Habura, Henryk Szopiński, Bartosz Zawieja, Jacek Niedźwiedzki
Data wpływu: 06-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
w dniu 1 lipca 2025 r. Najwyższa Izba Kontroli opublikowała informację o wynikach kontroli nr ewid. 1/2025/P23/013/KGP pt. "Wdrożenie gospodarki o obiegu zamkniętym". Izba w trakcie kontroli skontrolowała m.in. poziom cyrkularności w polskiej gospodarce, w tym zajęła się wskaźnikiem wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym, zwanym również „wskaźnikiem cyrkularności - CMU”, który mierzy w procentach udział materiałów poddanych recyklingowi i wprowadzonych z powrotem do gospodarki – oszczędzając w ten sposób wydobycie surowców pierwotnych w ogólnym zużyciu materiałów. Wskaźnik cyrkularności jest definiowany jako stosunek cyrkularnego wykorzystania materiałów (U) do ogólnego wykorzystania materiałów (M). Jak wskazano w ww. dokumencie, działania na rzecz GOZ nie spowodowały poprawy cyrkularnego wykorzystania materiałów w polskiej gospodarce.
Według danych Eurostatu w kontrolowanym okresie od 2018 r. do 2023 r. nastąpił istotny spadek wykorzystania w polskim przemyśle materiałów z recyklingu z 76 mln ton w 2018 r. do 46 mln ton w 2023 r. Miało to przełożenie na wskaźnik wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym, który zmniejszył się z poziomu 10,5% w 2018 r. (10. miejsce wśród krajów UE) do 7,5% w 2023 r. (16. miejsce w UE). Dla porównania wskaźnik cyrkularności dla UE-27 wyniósł 11,5% w 2022 r. (11,8 % w 2023 r.), 11,6% w 2018 r. oraz 10,7% w 2010 r. Oznacza to, że ponad 90% materiałów wykorzystywanych w naszej gospodarce pochodziło z surowców pierwotnych pochodzących z natury, w tym z surowców kopalnych.
Izba przyjęła, że jedną z przyczyn spadku wskaźnika cyrkularności jest rosnący poziom gromadzenia (akumulacji) materiałów w infrastrukturze (budynki, drogi i maszyny) i produktach, wykorzystywanych przez długi czas, a także znaczny udział spalania paliw kopalnych. Izba uznała, że poprawa tego wskaźnika może nastąpić m.in. poprzez zwiększenie poziomu recyklingu odpadów, rozwijanie rynku surowców wtórnych czy wprowadzanie nowych technologii, które umożliwiają bardziej efektywne wykorzystanie materiałów (ekoprojektowanie). Dodatkowo Izba uznała, że istniejący – wymagający poprawy – stan rzeczy wynika m.in. z pogorszenia gospodarowania odpadami przemysłowymi: z ogólnej ilości 115,0 mln ton odpadów przemysłowych wytworzonych w 2022 r. (wobec 115,3 mln ton w 2018 r.), jedynie ok. 48% (55,7 mln ton) odpadów zostało poddanych odzyskowi (51% w 2018 r., 58,4 mln ton), 42% (47,9 mln ton) poddano unieszkodliwieniu poprzez składowanie (43% w 2018 r., 49,0 mln ton), 6% (7,7 mln ton) unieszkodliwiono w inny sposób (4% w 2018 r., 5,6 mln ton), zaś pozostałą część magazynowano (ok. 1%, 1,3 mln ton w 2018 r. i ok. 1%, 1,5 mln ton w 2022 r.) lub przekazano innym odbiorcom (1%, 1,0 mln ton w 2018 r. i 2%, 2,1 mln ton w 2022 r.). Przyczyn pogorszenia się tego wskaźnika można szukać w zmianach sposobu wyliczania poziomu recyklingu na poziomie krajowym i UE. Ponadto przed 2020 r. (tj. przed uruchomieniem BDO) proces zbierania danych w Polsce był niezautomatyzowany, co mogło powodować trudności w agregacji i szacowaniu danych na poziomie krajowym.
W piśmie z dnia 14 maja 2025 r., znak PL. 3778597.14986482.12145332 - stanowiącym odpowiedź na wystąpienie NIK z dnia 6 kwietnia 2025 r., znak KGP.430.1.2023 - Pani Ministra przedstawiła działania planowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska adresowane do gmin związane z odpadami komunalnymi, służące osiągnięciu wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w perspektywie do roku 2035, związane z odpadami komunalnymi, oraz zadaniami gmin, w tym w zakresie prowadzenia PSZOK-ów. W przywołanym piśmie zabrakło informacji dotyczących planów resortu związanych z gospodarowaniem odpadami przemysłowymi.
W świetle przedstawionych faktów proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Jakie działania planuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby poprawić efektywność gospodarowania odpadami przemysłowymi, tak aby zapewnić transformację przemysłu w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14795 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-WO.0500.4.2026.ML
4229460.17136150.13967337
Warszawa, 02-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Krzysztofa Habury oraz grupy posłów
(K10INT15183).
Temat: działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska mające na celu poprawę efektywności
gospodarowania odpadami przemysłowymi.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację złożoną przez Posła Krzysztofa Haburę wraz z grupą posłów,
w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę
efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi (K10INT15183), przedstawiam
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że Minister Klimatu i Środowiska wspiera wszelkie działania
mające na celu stworzenie gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Z korzyścią dla
środowiska i gospodarki jest to, aby produkty, materiały oraz surowce pozostawały
w obiegu tak długo, jak jest to możliwe, a wytwarzanie odpadów powinno być jak
najbardziej zminimalizowane. Na wszystkich pozostałych etapach cyklu życia powinny
istnieć mechanizmy, które przyczynią się do wydłużenia czasu korzystania z produktów
albo zastępowania produktów innymi.
Zatem w odniesieniu do działań poprawiających efektywność gospodarowania odpadami
przemysłowymi prowadzonymi przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska należy wskazać
choćby zapisy Krajowego plan gospodarki odpadami 2028 (KPGO). W KPGO uwzględnia
się założenia, które mają dążyć do gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ) i określa się
politykę gospodarki odpadami, która powinna być prowadzona w sposób zgodny
z hierarchią sposobów postępowania z odpadami, wskazując zapobieganie powstawaniu
odpadów i recykling jako działania priorytetowe.
KPGO wskazuje wśród działań ekoprojektowanie i wydłużenie czasu życia produktu.
W ramach gospodarki odpadami wydobywczymi, odpadami z produkcji chemii organicznej
i odpadami z procesów termicznych w KPGO wskazano takie kierunki działań, jak:
-- 1 of 6 --
projektowanie nowych procesów i wyrobów w taki sposób, aby w jak
najmniejszym stopniu oddziaływały na środowisko w fazie produkcji, użytkowania
i po zakończeniu użytkowania;
promowanie uwzględniania w fazie projektowej danego przedsięwzięcia
sposobów i możliwości zagospodarowania odpadów w trakcie eksploatacji i po
zakończeniu jego realizacji, na przykład zastosowania odpadów wydobywczych
lub produktów powstałych po procesach odzysku odpadów wydobywczych oraz
popiołów i żużli stanowiących pozostałości ze spalania do produkcji cementu,
betonu oraz kruszyw, zastępujących materiały naturalne, w szczególności
w projektach inwestycji budowlanych na przykład drogowych i projektach
rekultywacji terenów.
Istotnym zagadnieniem w zakresie gospodarki odpadami ujętym w KPGO są rozwiązania
dotyczące surowców krytycznych w gałęziach przemysłu. Można wskazać następującą
listę grup odpadów powstałych z użytkowanych produktów, które mogą zawierać znaczne
ilości surowców krytycznych (wykaz należy traktować jako otwarty):
odpady z przemysłu fotograficznego i usług fotograficznych;
opakowania z metali;
zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy;
odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych;
partie produktów nieodpowiadające wymaganiom oraz produkty
przeterminowane lub nieprzydatne do użytku (dotyczy wybranych odpadów);
baterie i akumulatory;
zużyte katalizatory;
magnetyczne i optyczne nośniki informacji;
odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz
infrastruktury drogowej (dotyczy wybranych odpadów);
odpady łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie (dotyczy wybranych
odpadów).
Ponadto KPGO zawiera rekomendowane działania w zakresie odpadów zawierających
znaczne ilości surowców krytycznych, tj.:
1) wsparcie finansowe w zakresie opracowywania przez polskie przedsiębiorstwa
nowych rozwiązań technologicznych (w tym procesowych) recyklingu zużytych baterii
w celu odzyskiwania kluczowych surowców niezbędnych m.in. do rozwoju sektora
baterii w Polsce, a więc głównie: kobaltu, litu, antymonu, grafitu naturalnego, niklu,
a także metali ziem rzadkich;
2) promowanie efektywnego odzysku energii w połączeniu z odzyskiem metali i soli
z odpadów zawierających znaczne ilości surowców krytycznych, których z określonych
przyczyn (np. zanieczyszczenia, zmęczenia materiału, obecności materiałów
złożonych) nie można wykorzystać w inny sposób;
3) ograniczenie wywożenia poza UE odpadów zawierających znaczne ilości surowców
krytycznych oraz poddawanie ich recyklingowi wewnątrz UE;
4) prowadzenia badań w zakresie możliwości ponownego wykorzystania wcześniej
składowanych odpadów mogących zawierać znaczne ilości surowców krytycznych;
-- 2 of 6 --
5) promowanie recyklingu i odzyskiwania surowców krytycznych ze strumienia
wytwarzanych odpadów.
W KPGO zawarty jest również Krajowy program zapobiegania powstawaniu odpadów
(KPZPO), w którym zaplanowano m.in. takie działania jak:
koordynacja i wsparcie realizacji prac naukowo-badawczych w zakresie
gospodarki odpadami oraz projektów badawczych i demonstracyjnych
w dziedzinie technologii zapobiegania powstawaniu odpadów, w tym kampania
informacyjna na temat ubiegania się o środki unijne na projekty badawcze i
wdrożeniowe oraz upowszechnianie wyników badań;
uwzględnienie w priorytetach NFOŚiGW/WFOŚiGW w perspektywie finansowej
na lata 2022–2028 możliwości wsparcia dla przedsiębiorstw przeznaczonego na
działania dotyczące zmiany technologii na technologie małoodpadowe,
innowacyjne (analogiczne do programów efektywności energetycznej); tworzenie
nowych form zajmujących się działalnością związaną z ZPO;
promowanie ekoprojektowania, w tym wydłużaniu cyklu życia produktów,
w szczególności do których wytworzenia są niezbędne surowce krytyczne
i promowanie naprawy tych produktów, a także zastępowania surowców
krytycznych łatwiej dostępnymi materiałami;
promowanie i wspieranie badań i rozwoju technologii pozwalających poddawać
recyklingowi odpady zawierające znaczne ilości surowców krytycznych, które
dotychczas takiemu recyklingowi nie były poddawane.
Ponadto oprócz zapisów KPGO, które mają za zadanie wyznaczać kierunki działań
w zakresie zarządzania odpadami, zgodnych z hierarchią sposobów postępowania
z odpadami oraz zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), Ministerstwo Klimatu
i Środowiska wprowadza również zapisy prawne, które wspierają rozwiązania w zakresie
wykorzystania odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec. Jednym z takich
przepisów jest choćby art. 14 ustawy o odpadach1, który dopuszcza możliwość
przeprowadzenia utraty statusu odpadu w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek
określonych szczegółowo w tym przepisie.
Przepisy odnośnie utraty statusu odpadów stanowią mechanizm wspierający
w ponownym wprowadzaniu materiałów do obrotu gospodarczego, tym samym
przyczyniając się do rozwoju rynku surowców wtórnych, jak również ograniczają ilość
odpadów kierowanych na przykład do unieszkodliwiania. Zatem stanowią narzędzie, które
wspiera odejście od modelu liniowego do modelu cyrkularnego (GOZ-u) kładąc nacisk na
wykorzystanie zasobów np. w przemyśle.
Podobną rolę odgrywają przepisy dotyczące produktów ubocznych. Umożliwiają one
wykorzystanie pozostałości pochodzących z jednych procesów produkcyjnych jako
surowców w innych procesach wytwórczych. Prowadzą tym samym do zmniejszenia
powstawania odpadów w przemyśle.
1 Dz. U. z 2023 r. poz.1587, ze zm.
-- 3 of 6 --
W odniesieniu do baterii i akumulatorów przemysłowych funkcjonuje ustawa z dnia 24
kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach.2 Ustawa ta określa m.in. prawa i obowiązki
przedsiębiorców wprowadzających na rynek baterie i akumulatory przemysłowe oraz
stworzyła ramy funkcjonowania zakładów przetwarzania zużytych baterii i akumulatorów.
Na podstawie ww. ustawy minister właściwy do spraw klimatu określił również
szczegółowe wymagania dotyczące procesów przetwarzania baterii i akumulatorów
przemysłowych. Ponadto MKiŚ współpracuje z MRiT przy wdrożeniu do prawa krajowego
postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12
lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii, zmieniającego dyrektywę 2008/98/WE i
rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz uchylającego dyrektywę 2006/66/WE, które
wprowadza m.in. obowiązki w zakresie zbierania zużytych baterii przemysłowych.
Warto również zwrócić uwagę, że działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska
koncentrują się także na tworzeniu ułatwień dla przedsiębiorców. Przykładowo, zgodnie
z przepisami ustawy o odpadach, niektóre materiały, które spełniają warunki uznania za
produkt uboczny, mogą być w dalszej kolejności wykorzystywane bez konieczności
przeprowadzenia postępowania przed odpowiednim marszałkiem województwa
w przedmiocie potwierdzenia spełnienia warunków uznania przedmiotu lub substancji za
produkt uboczny3. Wprowadzenie zwolnień z obowiązku uzyskania decyzji
potwierdzającej spełnienie warunków uznania przedmiotu lub substancji za produkt
uboczny stanowi znaczne ułatwienie dla podmiotów prowadzących działalność polegającą
na przetwórstwie drewna czy produkcji biogazu i powinno prowadzić do zwiększenia
gospodarczego wykorzystania pozostałości poprodukcyjnych.
W ramach działań deregulacyjnych resort wprowadza też przepisy wspierające innowacje.
W tym miejscu warto wspomnieć choćby o ustawie z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie
ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw4, w której
wprowadzono przepisy wydłużające do 30 miesięcy okres przewidziany na testowanie
nowych technik dla instalacji ubiegających się o wydanie pozwolenia zintegrowanego.
Odnosząc się do działań systemowych warto wspomnieć o zmianie art. 101a ustawy
o odpadach, która dotyczy odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Wychodząc
naprzeciw oczekiwaniom branży, resort klimatu i środowiska wprowadził zmiany
w zakresie obowiązku selektywnego zbierania odpadów budowlanych i rozbiórkowych.
Określony podział odpadów budowlanych i rozbiórkowych (odpady BiR) na poszczególne
frakcje, takie jak: drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady mineralne
(beton, cegła, płytki i materiały ceramiczne, kamienie), nie opiera się tylko na obowiązku
segregacji u źródła, ale również umożliwia przekazanie odpadów innemu uprawnionemu
podmiotowi, który zajmie się segregacją odpadów BiR. Powyższy przepis pozwala na
stworzenie jednolitego systemu selektywnej zbiórki, a prawidłowa segregacja będzie mieć
również wpływ na poprawę dostępności do surowca na rynku oraz ułatwi jego dalsze
wykorzystanie, co również wpisuje się w koncepcje gospodarki o obiegu zamkniętym.
2 T.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 809
3 Art. 10-11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn.
zm.)
4 Ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz
niektórych innych ustawa (Dz. Z 2025 r. poz. 1812)
-- 4 of 6 --
Ponadto warto również wspomnieć o projekcie ustawy o zapewnieniu dostępu do
surowców krytycznych, w tym do surowców ważnych dla krajowej gospodarki (UC83),
który wdraża przepisy rozporządzenia unijnego CRMA5. We wspomnianym
rozporządzeniu ustanawia się ramy na potrzeby zapewnienia bezpiecznych i
zrównoważonych dostaw surowców krytycznych. Warto zwrócić uwagę na określone cele
wskazane w ww. rozporządzeniu, jednym z nich jest wzmocnienie obiegu zamkniętego
w sektorze surowców krytycznych. W kontekście odpadów należy podkreślić, że zapisy
projektu ustawy będą zawierać przepisy odnośnie tworzenie krajowych środków
wspierających obieg zamknięty. Jednym z tych środków będzie utworzenie i prowadzenie
bazy danych zamkniętych, w tym opuszczonych, obiektów unieszkodliwiania odpadów
wydobywczych, wraz z możliwym wytypowaniem obiektów z potencjałem do odzysku
surowców krytycznych. Baza ta będzie tworzona przy współpracy z państwową służbą
geologiczną, która również będzie prowadziła odpowiednie badania terenowe. Obecnie
projekt znajduje jest na końcowym etapie uzgodnień międzyresortowych.
Odnosząc się do kwestii poziomu cyrkularności polskiej gospodarki, należy wskazać, że
wskaźnik wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym (tzw. Circularity Metric / CMU)
pozostaje wskaźnikiem syntetycznym, którego wartość w istotnym stopniu zależy od
struktury gospodarki danego państwa, w tym od udziału sektorów materiałochłonnych,
charakterystyki zużycia surowców oraz sposobu zagospodarowania odpadów.
Gospodarka polska, podobnie jak gospodarki wielu państw o silnym zapleczu
przemysłowym, pozostaje w znacznym stopniu powiązana z sektorami wykorzystującymi
surowce mineralne, budownictwem oraz transformującym się sektorem energetycznym.
W konsekwencji część przepływów materiałowych – w tym materiały wprowadzane do
długoterminowych zasobów gospodarki (np. infrastruktura) lub zagospodarowywane
w procesach technicznych związanych z działalnością wydobywczą i budowlaną – wpływa
na poziom wskaźników cyrkularności w sposób odmienny niż w gospodarkach o strukturze
bardziej usługowej.
Wnioski te znajdują odzwierciedlenie zarówno w ustaleniach Najwyższej Izby Kontroli, jak
i w analizach przedstawionych w raporcie Circularity Gap Report – Poland6, który
wskazuje, że pojedynczy miernik cyrkularności nie oddaje w pełni złożoności procesów
materiałowych zachodzących w gospodarce oraz powinien być interpretowany
z uwzględnieniem m.in. poziomu akumulacji materiałów w zasobach, struktury zużycia
surowców pierwotnych, charakteru strumieni odpadów czy znaczenia sektorów
infrastrukturalnych i energetycznych.
W warunkach obecnych przekształceń gospodarek europejskich i światowych, związanych
w szczególności z transformacją energetyczną, rozwojem technologii niskoemisyjnych oraz
rosnącym znaczeniem surowców krytycznych, zasadne jest analizowanie wskaźnika
cyrkularności łącznie z innymi miernikami, takimi jak efektywność materiałowa, poziom
5 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 z dnia 11 kwietnia
2024 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia bezpiecznych
i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr
168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1724 i (UE) 2019/1020.
6 https://www.circularity-gap.world/poland
-- 5 of 6 --
zapobiegania powstawaniu odpadów, odzysk surowców strategicznych czy ograniczanie
wykorzystania surowców pierwotnych. Dopiero takie podejście pozwala na uzyskanie
spójnego i porównywalnego obrazu postępów państw w kierunku gospodarki o obiegu
zamkniętym.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 6 of 6 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-WO.0500.4.2026.ML
4229460.17136150.13967337
Warszawa, 02-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Krzysztofa Habury oraz grupy posłów
(K10INT15183).
Temat: działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska mające na celu poprawę efektywności
gospodarowania odpadami przemysłowymi.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację złożoną przez Posła Krzysztofa Haburę wraz z grupą posłów,
w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę
efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi (K10INT15183), przedstawiam
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że Minister Klimatu i Środowiska wspiera wszelkie działania
mające na celu stworzenie gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Z korzyścią dla
środowiska i gospodarki jest to, aby produkty, materiały oraz surowce pozostawały
w obiegu tak długo, jak jest to możliwe, a wytwarzanie odpadów powinno być jak
najbardziej zminimalizowane. Na wszystkich pozostałych etapach cyklu życia powinny
istnieć mechanizmy, które przyczynią się do wydłużenia czasu korzystania z produktów
albo zastępowania produktów innymi.
Zatem w odniesieniu do działań poprawiających efektywność gospodarowania odpadami
przemysłowymi prowadzonymi przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska należy wskazać
choćby zapisy Krajowego plan gospodarki odpadami 2028 (KPGO). W KPGO uwzględnia
się założenia, które mają dążyć do gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ) i określa się
politykę gospodarki odpadami, która powinna być prowadzona w sposób zgodny
z hierarchią sposobów postępowania z odpadami, wskazując zapobieganie powstawaniu
odpadów i recykling jako działania priorytetowe.
KPGO wskazuje wśród działań ekoprojektowanie i wydłużenie czasu życia produktu.
W ramach gospodarki odpadami wydobywczymi, odpadami z produkcji chemii organicznej
i odpadami z procesów termicznych w KPGO wskazano takie kierunki działań, jak:
-- 1 of 6 --
projektowanie nowych procesów i wyrobów w taki sposób, aby w jak
najmniejszym stopniu oddziaływały na środowisko w fazie produkcji, użytkowania
i po zakończeniu użytkowania;
promowanie uwzględniania w fazie projektowej danego przedsięwzięcia
sposobów i możliwości zagospodarowania odpadów w trakcie eksploatacji i po
zakończeniu jego realizacji, na przykład zastosowania odpadów wydobywczych
lub produktów powstałych po procesach odzysku odpadów wydobywczych oraz
popiołów i żużli stanowiących pozostałości ze spalania do produkcji cementu,
betonu oraz kruszyw, zastępujących materiały naturalne, w szczególności
w projektach inwestycji budowlanych na przykład drogowych i projektach
rekultywacji terenów.
Istotnym zagadnieniem w zakresie gospodarki odpadami ujętym w KPGO są rozwiązania
dotyczące surowców krytycznych w gałęziach przemysłu. Można wskazać następującą
listę grup odpadów powstałych z użytkowanych produktów, które mogą zawierać znaczne
ilości surowców krytycznych (wykaz należy traktować jako otwarty):
odpady z przemysłu fotograficznego i usług fotograficznych;
opakowania z metali;
zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy;
odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych;
partie produktów nieodpowiadające wymaganiom oraz produkty
przeterminowane lub nieprzydatne do użytku (dotyczy wybranych odpadów);
baterie i akumulatory;
zużyte katalizatory;
magnetyczne i optyczne nośniki informacji;
odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz
infrastruktury drogowej (dotyczy wybranych odpadów);
odpady łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie (dotyczy wybranych
odpadów).
Ponadto KPGO zawiera rekomendowane działania w zakresie odpadów zawierających
znaczne ilości surowców krytycznych, tj.:
1) wsparcie finansowe w zakresie opracowywania przez polskie przedsiębiorstwa
nowych rozwiązań technologicznych (w tym procesowych) recyklingu zużytych baterii
w celu odzyskiwania kluczowych surowców niezbędnych m.in. do rozwoju sektora
baterii w Polsce, a więc głównie: kobaltu, litu, antymonu, grafitu naturalnego, niklu,
a także metali ziem rzadkich;
2) promowanie efektywnego odzysku energii w połączeniu z odzyskiem metali i soli
z odpadów zawierających znaczne ilości surowców krytycznych, których z określonych
przyczyn (np. zanieczyszczenia, zmęczenia materiału, obecności materiałów
złożonych) nie można wykorzystać w inny sposób;
3) ograniczenie wywożenia poza UE odpadów zawierających znaczne ilości surowców
krytycznych oraz poddawanie ich recyklingowi wewnątrz UE;
4) prowadzenia badań w zakresie możliwości ponownego wykorzystania wcześniej
składowanych odpadów mogących zawierać znaczne ilości surowców krytycznych;
-- 2 of 6 --
5) promowanie recyklingu i odzyskiwania surowców krytycznych ze strumienia
wytwarzanych odpadów.
W KPGO zawarty jest również Krajowy program zapobiegania powstawaniu odpadów
(KPZPO), w którym zaplanowano m.in. takie działania jak:
koordynacja i wsparcie realizacji prac naukowo-badawczych w zakresie
gospodarki odpadami oraz projektów badawczych i demonstracyjnych
w dziedzinie technologii zapobiegania powstawaniu odpadów, w tym kampania
informacyjna na temat ubiegania się o środki unijne na projekty badawcze i
wdrożeniowe oraz upowszechnianie wyników badań;
uwzględnienie w priorytetach NFOŚiGW/WFOŚiGW w perspektywie finansowej
na lata 2022–2028 możliwości wsparcia dla przedsiębiorstw przeznaczonego na
działania dotyczące zmiany technologii na technologie małoodpadowe,
innowacyjne (analogiczne do programów efektywności energetycznej); tworzenie
nowych form zajmujących się działalnością związaną z ZPO;
promowanie ekoprojektowania, w tym wydłużaniu cyklu życia produktów,
w szczególności do których wytworzenia są niezbędne surowce krytyczne
i promowanie naprawy tych produktów, a także zastępowania surowców
krytycznych łatwiej dostępnymi materiałami;
promowanie i wspieranie badań i rozwoju technologii pozwalających poddawać
recyklingowi odpady zawierające znaczne ilości surowców krytycznych, które
dotychczas takiemu recyklingowi nie były poddawane.
Ponadto oprócz zapisów KPGO, które mają za zadanie wyznaczać kierunki działań
w zakresie zarządzania odpadami, zgodnych z hierarchią sposobów postępowania
z odpadami oraz zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), Ministerstwo Klimatu
i Środowiska wprowadza również zapisy prawne, które wspierają rozwiązania w zakresie
wykorzystania odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec. Jednym z takich
przepisów jest choćby art. 14 ustawy o odpadach1, który dopuszcza możliwość
przeprowadzenia utraty statusu odpadu w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek
określonych szczegółowo w tym przepisie.
Przepisy odnośnie utraty statusu odpadów stanowią mechanizm wspierający
w ponownym wprowadzaniu materiałów do obrotu gospodarczego, tym samym
przyczyniając się do rozwoju rynku surowców wtórnych, jak również ograniczają ilość
odpadów kierowanych na przykład do unieszkodliwiania. Zatem stanowią narzędzie, które
wspiera odejście od modelu liniowego do modelu cyrkularnego (GOZ-u) kładąc nacisk na
wykorzystanie zasobów np. w przemyśle.
Podobną rolę odgrywają przepisy dotyczące produktów ubocznych. Umożliwiają one
wykorzystanie pozostałości pochodzących z jednych procesów produkcyjnych jako
surowców w innych procesach wytwórczych. Prowadzą tym samym do zmniejszenia
powstawania odpadów w przemyśle.
1 Dz. U. z 2023 r. poz.1587, ze zm.
-- 3 of 6 --
W odniesieniu do baterii i akumulatorów przemysłowych funkcjonuje ustawa z dnia 24
kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach.2 Ustawa ta określa m.in. prawa i obowiązki
przedsiębiorców wprowadzających na rynek baterie i akumulatory przemysłowe oraz
stworzyła ramy funkcjonowania zakładów przetwarzania zużytych baterii i akumulatorów.
Na podstawie ww. ustawy minister właściwy do spraw klimatu określił również
szczegółowe wymagania dotyczące procesów przetwarzania baterii i akumulatorów
przemysłowych. Ponadto MKiŚ współpracuje z MRiT przy wdrożeniu do prawa krajowego
postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12
lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii, zmieniającego dyrektywę 2008/98/WE i
rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz uchylającego dyrektywę 2006/66/WE, które
wprowadza m.in. obowiązki w zakresie zbierania zużytych baterii przemysłowych.
Warto również zwrócić uwagę, że działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska
koncentrują się także na tworzeniu ułatwień dla przedsiębiorców. Przykładowo, zgodnie
z przepisami ustawy o odpadach, niektóre materiały, które spełniają warunki uznania za
produkt uboczny, mogą być w dalszej kolejności wykorzystywane bez konieczności
przeprowadzenia postępowania przed odpowiednim marszałkiem województwa
w przedmiocie potwierdzenia spełnienia warunków uznania przedmiotu lub substancji za
produkt uboczny3. Wprowadzenie zwolnień z obowiązku uzyskania decyzji
potwierdzającej spełnienie warunków uznania przedmiotu lub substancji za produkt
uboczny stanowi znaczne ułatwienie dla podmiotów prowadzących działalność polegającą
na przetwórstwie drewna czy produkcji biogazu i powinno prowadzić do zwiększenia
gospodarczego wykorzystania pozostałości poprodukcyjnych.
W ramach działań deregulacyjnych resort wprowadza też przepisy wspierające innowacje.
W tym miejscu warto wspomnieć choćby o ustawie z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie
ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw4, w której
wprowadzono przepisy wydłużające do 30 miesięcy okres przewidziany na testowanie
nowych technik dla instalacji ubiegających się o wydanie pozwolenia zintegrowanego.
Odnosząc się do działań systemowych warto wspomnieć o zmianie art. 101a ustawy
o odpadach, która dotyczy odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Wychodząc
naprzeciw oczekiwaniom branży, resort klimatu i środowiska wprowadził zmiany
w zakresie obowiązku selektywnego zbierania odpadów budowlanych i rozbiórkowych.
Określony podział odpadów budowlanych i rozbiórkowych (odpady BiR) na poszczególne
frakcje, takie jak: drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady mineralne
(beton, cegła, płytki i materiały ceramiczne, kamienie), nie opiera się tylko na obowiązku
segregacji u źródła, ale również umożliwia przekazanie odpadów innemu uprawnionemu
podmiotowi, który zajmie się segregacją odpadów BiR. Powyższy przepis pozwala na
stworzenie jednolitego systemu selektywnej zbiórki, a prawidłowa segregacja będzie mieć
również wpływ na poprawę dostępności do surowca na rynku oraz ułatwi jego dalsze
wykorzystanie, co również wpisuje się w koncepcje gospodarki o obiegu zamkniętym.
2 T.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 809
3 Art. 10-11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn.
zm.)
4 Ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz
niektórych innych ustawa (Dz. Z 2025 r. poz. 1812)
-- 4 of 6 --
Ponadto warto również wspomnieć o projekcie ustawy o zapewnieniu dostępu do
surowców krytycznych, w tym do surowców ważnych dla krajowej gospodarki (UC83),
który wdraża przepisy rozporządzenia unijnego CRMA5. We wspomnianym
rozporządzeniu ustanawia się ramy na potrzeby zapewnienia bezpiecznych i
zrównoważonych dostaw surowców krytycznych. Warto zwrócić uwagę na określone cele
wskazane w ww. rozporządzeniu, jednym z nich jest wzmocnienie obiegu zamkniętego
w sektorze surowców krytycznych. W kontekście odpadów należy podkreślić, że zapisy
projektu ustawy będą zawierać przepisy odnośnie tworzenie krajowych środków
wspierających obieg zamknięty. Jednym z tych środków będzie utworzenie i prowadzenie
bazy danych zamkniętych, w tym opuszczonych, obiektów unieszkodliwiania odpadów
wydobywczych, wraz z możliwym wytypowaniem obiektów z potencjałem do odzysku
surowców krytycznych. Baza ta będzie tworzona przy współpracy z państwową służbą
geologiczną, która również będzie prowadziła odpowiednie badania terenowe. Obecnie
projekt znajduje jest na końcowym etapie uzgodnień międzyresortowych.
Odnosząc się do kwestii poziomu cyrkularności polskiej gospodarki, należy wskazać, że
wskaźnik wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym (tzw. Circularity Metric / CMU)
pozostaje wskaźnikiem syntetycznym, którego wartość w istotnym stopniu zależy od
struktury gospodarki danego państwa, w tym od udziału sektorów materiałochłonnych,
charakterystyki zużycia surowców oraz sposobu zagospodarowania odpadów.
Gospodarka polska, podobnie jak gospodarki wielu państw o silnym zapleczu
przemysłowym, pozostaje w znacznym stopniu powiązana z sektorami wykorzystującymi
surowce mineralne, budownictwem oraz transformującym się sektorem energetycznym.
W konsekwencji część przepływów materiałowych – w tym materiały wprowadzane do
długoterminowych zasobów gospodarki (np. infrastruktura) lub zagospodarowywane
w procesach technicznych związanych z działalnością wydobywczą i budowlaną – wpływa
na poziom wskaźników cyrkularności w sposób odmienny niż w gospodarkach o strukturze
bardziej usługowej.
Wnioski te znajdują odzwierciedlenie zarówno w ustaleniach Najwyższej Izby Kontroli, jak
i w analizach przedstawionych w raporcie Circularity Gap Report – Poland6, który
wskazuje, że pojedynczy miernik cyrkularności nie oddaje w pełni złożoności procesów
materiałowych zachodzących w gospodarce oraz powinien być interpretowany
z uwzględnieniem m.in. poziomu akumulacji materiałów w zasobach, struktury zużycia
surowców pierwotnych, charakteru strumieni odpadów czy znaczenia sektorów
infrastrukturalnych i energetycznych.
W warunkach obecnych przekształceń gospodarek europejskich i światowych, związanych
w szczególności z transformacją energetyczną, rozwojem technologii niskoemisyjnych oraz
rosnącym znaczeniem surowców krytycznych, zasadne jest analizowanie wskaźnika
cyrkularności łącznie z innymi miernikami, takimi jak efektywność materiałowa, poziom
5 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 z dnia 11 kwietnia
2024 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia bezpiecznych
i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr
168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1724 i (UE) 2019/1020.
6 https://www.circularity-gap.world/poland
-- 5 of 6 --
zapobiegania powstawaniu odpadów, odzysk surowców strategicznych czy ograniczanie
wykorzystania surowców pierwotnych. Dopiero takie podejście pozwala na uzyskanie
spójnego i porównywalnego obrazu postępów państw w kierunku gospodarki o obiegu
zamkniętym.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 6 of 6 --