Interpelacja nr 15172
Interpelacja w sprawie ochrony zabytków zniszczonych w trakcie powodzi w 2024 r.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony zabytków zniszczonych w trakcie powodzi w 2024 r.
Interpelacja nr 15172
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie ochrony zabytków zniszczonych w trakcie powodzi w 2024 r.
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 05-02-2026
Szanowna Pani Minister,
powódź, która dotknęła południowo-zachodnią Polskę we wrześniu 2024 r., spowodowała ogromne straty w infrastrukturze, mieniu prywatnym oraz w obszarze dziedzictwa kulturowego. Pomimo upływu kilku miesięcy od katastrofy, samorządy oraz zarządcy obiektów zabytkowych nadal alarmują o braku realnej pomocy ze strony rządu, niewystarczających środkach finansowych oraz długotrwałych i niejasnych procedurach administracyjnych.
W praktyce ciężar ratowania i odbudowy zabytków został przerzucony na jednostki samorządu terytorialnego, które – po poniesieniu ogromnych kosztów związanych z usuwaniem skutków powodzi – nie dysponują środkami pozwalającymi na samodzielne zabezpieczenie i odbudowę obiektów zabytkowych. Brak szybkiej reakcji ze strony rządu prowadzi do dalszej degradacji zniszczonych obiektów i grozi bezpowrotną utratą części dziedzictwa kulturowego.
W związku z powyższym wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego do chwili obecnej rząd nie uruchomił dedykowanego, nadzwyczajnego programu odbudowy zabytków zniszczonych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., mimo skali strat porównywalnej z największymi klęskami żywiołowymi ostatnich lat?
2. Jakie są konkretne przyczyny opóźnień w uruchamianiu środków finansowych na ratowanie zabytków oraz kto ponosi odpowiedzialność za brak skutecznej koordynacji działań pomiędzy administracją rządową a samorządami?
3. Jaką rzeczywistą kwotę środków finansowych rząd przeznaczył do tej pory na odbudowę i zabezpieczenie zabytków po powodzi oraz jaki procent tych środków został faktycznie wypłacony, a nie jedynie zapowiedziany w komunikatach medialnych?
4. Ile wniosków złożonych przez samorządy i instytucje kultury zostało dotychczas:
a) pozostawionych bez rozpatrzenia,
b) odrzuconych z przyczyn formalnych,
c) skierowanych do uzupełnień,
d) rozpatrzonych pozytywnie i na jaką kwotę ogólną?
5. Czy rząd zamierza zrekompensować samorządom koszty poniesione na doraźne zabezpieczenie zabytków, które były konieczne z uwagi na brak szybkiego wsparcia ze strony administracji centralnej?
6. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje wprowadzenie specjalnego trybu awaryjnego dla obiektów zabytkowych dotkniętych klęskami żywiołowymi?
Brak zdecydowanych działań rządu w tej sprawie skutkuje nie tylko stratami materialnymi, ale także nieodwracalnym niszczeniem dziedzictwa kulturowego, za które odpowiedzialność spoczywa na administracji państwowej.
Z poważaniem
Katarzyna Czochara
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 15172
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie ochrony zabytków zniszczonych w trakcie powodzi w 2024 r.
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 05-02-2026
Szanowna Pani Minister,
powódź, która dotknęła południowo-zachodnią Polskę we wrześniu 2024 r., spowodowała ogromne straty w infrastrukturze, mieniu prywatnym oraz w obszarze dziedzictwa kulturowego. Pomimo upływu kilku miesięcy od katastrofy, samorządy oraz zarządcy obiektów zabytkowych nadal alarmują o braku realnej pomocy ze strony rządu, niewystarczających środkach finansowych oraz długotrwałych i niejasnych procedurach administracyjnych.
W praktyce ciężar ratowania i odbudowy zabytków został przerzucony na jednostki samorządu terytorialnego, które – po poniesieniu ogromnych kosztów związanych z usuwaniem skutków powodzi – nie dysponują środkami pozwalającymi na samodzielne zabezpieczenie i odbudowę obiektów zabytkowych. Brak szybkiej reakcji ze strony rządu prowadzi do dalszej degradacji zniszczonych obiektów i grozi bezpowrotną utratą części dziedzictwa kulturowego.
W związku z powyższym wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego do chwili obecnej rząd nie uruchomił dedykowanego, nadzwyczajnego programu odbudowy zabytków zniszczonych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., mimo skali strat porównywalnej z największymi klęskami żywiołowymi ostatnich lat?
2. Jakie są konkretne przyczyny opóźnień w uruchamianiu środków finansowych na ratowanie zabytków oraz kto ponosi odpowiedzialność za brak skutecznej koordynacji działań pomiędzy administracją rządową a samorządami?
3. Jaką rzeczywistą kwotę środków finansowych rząd przeznaczył do tej pory na odbudowę i zabezpieczenie zabytków po powodzi oraz jaki procent tych środków został faktycznie wypłacony, a nie jedynie zapowiedziany w komunikatach medialnych?
4. Ile wniosków złożonych przez samorządy i instytucje kultury zostało dotychczas:
a) pozostawionych bez rozpatrzenia,
b) odrzuconych z przyczyn formalnych,
c) skierowanych do uzupełnień,
d) rozpatrzonych pozytywnie i na jaką kwotę ogólną?
5. Czy rząd zamierza zrekompensować samorządom koszty poniesione na doraźne zabezpieczenie zabytków, które były konieczne z uwagi na brak szybkiego wsparcia ze strony administracji centralnej?
6. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje wprowadzenie specjalnego trybu awaryjnego dla obiektów zabytkowych dotkniętych klęskami żywiołowymi?
Brak zdecydowanych działań rządu w tej sprawie skutkuje nie tylko stratami materialnymi, ale także nieodwracalnym niszczeniem dziedzictwa kulturowego, za które odpowiedzialność spoczywa na administracji państwowej.
Z poważaniem
Katarzyna Czochara
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3708 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2396248.10524068.10002142
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15172 poseł Katarzyny Czochary z 9 lutego 2026 roku
w sprawie ochrony zabytków zniszczonych w trakcie powodzi w 2024 r., uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przygotowało nabór w ramach programu
„Ochrona zabytków 2025” pod nazwą „Usuwanie skutków powodzi w zabytkach wpisanych
do rejestru zabytków”. Nabór ten został uruchomiony w odpowiedzi na skutki powodzi,
która wystąpiła we wrześniu 2024 r., i dotyczył zabytków wpisanych do rejestru zabytków
położonych na obszarach objętych stanem klęski żywiołowej.
Ad 2.
Odpowiedź na pytanie zostanie udzielona, jeśli zostaną wskazane konkretne przypadki
opóźnień w uruchamianiu środków finansowych na ratowanie zabytków oraz konkretne
przypadki braku skutecznej koordynacji działań pomiędzy Ministerstwem Kultury
i Dziedzictwa Narodowego a samorządami.
Ad 3.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przewidziało na ten cel kwotę 100 000 000
zł, z czego część środków została przeznaczona na finansowanie w trybie konkursowym, a
część stanowiła rezerwę ministra.
Zawarto 83 umowy o udzielenie dotacji z beneficjentami spełniającymi warunki programu na
łączną kwotę 39 097 629,00 zł.
Ad 4.
Dotychczasowa liczba wniosków:
a) pozostawionych bez rozpatrzenia – 0,
b) odrzuconych z przyczyn formalnych – 33,
c) skierowanych do uzupełnień – 0,
d) rozpatrzonych pozytywnie – 15; ogólna kwota: 9 174 055,00 zł.
Ad 5.
Właściciele lub posiadacze zabytków wpisanych do rejestru zabytków mogą ubiegać się
w ramach programu Ochrona zabytków o refundację kosztów poniesionych na prace przy
tych zabytkach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami o refundację można ubiegać się po
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
wykonaniu wszystkich prac, na które zostało wydane pozwolenie właściwego
wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Ad 6.
Specjalny tryb awaryjny dla obiektów zabytkowych dotkniętych klęskami żywiołowymi
funkcjonuje i był również wykorzystywany do wsparcia właścicieli zabytków
poszkodowanych w wyniku powodzi w 2024 roku. Działania te podejmowane są w oparciu
o § 5 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 sierpnia
2017 r. w sprawie dotacji celowej na prace konserwatorskie lub restauratorskie przy
zabytku wpisanym na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz prace konserwatorskie,
restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, który
wskazuje, że wniosek może być złożony z pominięciem określonych terminów, jeżeli prace
przy zabytku są wymagane ze względu na uszkodzenie tego zabytku w następstwie pożaru,
wybuchu, wstrząsu sejsmicznego, silnego wiatru, intensywnych opadów atmosferycznych,
osuwiska ziemi, powodzi, katastrofy budowlanej lub innego nagłego zdarzenia o podobnym
przebiegu, które wystąpiło w okresie 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2396248.10524068.10002142
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15172 poseł Katarzyny Czochary z 9 lutego 2026 roku
w sprawie ochrony zabytków zniszczonych w trakcie powodzi w 2024 r., uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przygotowało nabór w ramach programu
„Ochrona zabytków 2025” pod nazwą „Usuwanie skutków powodzi w zabytkach wpisanych
do rejestru zabytków”. Nabór ten został uruchomiony w odpowiedzi na skutki powodzi,
która wystąpiła we wrześniu 2024 r., i dotyczył zabytków wpisanych do rejestru zabytków
położonych na obszarach objętych stanem klęski żywiołowej.
Ad 2.
Odpowiedź na pytanie zostanie udzielona, jeśli zostaną wskazane konkretne przypadki
opóźnień w uruchamianiu środków finansowych na ratowanie zabytków oraz konkretne
przypadki braku skutecznej koordynacji działań pomiędzy Ministerstwem Kultury
i Dziedzictwa Narodowego a samorządami.
Ad 3.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przewidziało na ten cel kwotę 100 000 000
zł, z czego część środków została przeznaczona na finansowanie w trybie konkursowym, a
część stanowiła rezerwę ministra.
Zawarto 83 umowy o udzielenie dotacji z beneficjentami spełniającymi warunki programu na
łączną kwotę 39 097 629,00 zł.
Ad 4.
Dotychczasowa liczba wniosków:
a) pozostawionych bez rozpatrzenia – 0,
b) odrzuconych z przyczyn formalnych – 33,
c) skierowanych do uzupełnień – 0,
d) rozpatrzonych pozytywnie – 15; ogólna kwota: 9 174 055,00 zł.
Ad 5.
Właściciele lub posiadacze zabytków wpisanych do rejestru zabytków mogą ubiegać się
w ramach programu Ochrona zabytków o refundację kosztów poniesionych na prace przy
tych zabytkach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami o refundację można ubiegać się po
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
wykonaniu wszystkich prac, na które zostało wydane pozwolenie właściwego
wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Ad 6.
Specjalny tryb awaryjny dla obiektów zabytkowych dotkniętych klęskami żywiołowymi
funkcjonuje i był również wykorzystywany do wsparcia właścicieli zabytków
poszkodowanych w wyniku powodzi w 2024 roku. Działania te podejmowane są w oparciu
o § 5 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 sierpnia
2017 r. w sprawie dotacji celowej na prace konserwatorskie lub restauratorskie przy
zabytku wpisanym na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz prace konserwatorskie,
restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, który
wskazuje, że wniosek może być złożony z pominięciem określonych terminów, jeżeli prace
przy zabytku są wymagane ze względu na uszkodzenie tego zabytku w następstwie pożaru,
wybuchu, wstrząsu sejsmicznego, silnego wiatru, intensywnych opadów atmosferycznych,
osuwiska ziemi, powodzi, katastrofy budowlanej lub innego nagłego zdarzenia o podobnym
przebiegu, które wystąpiło w okresie 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --