Interpelacja w sprawie umniejszeń w kwotach Funduszu Pracy przyznanych na 2026 r. na aktywizację osób bezrobotnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15170
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie umniejszeń w kwotach Funduszu Pracy przyznanych na 2026 r. na aktywizację osób bezrobotnych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 05-02-2026
Gniezno, 4 lutego 2026 r.
Szanowna Pani Ministro,
w budżecie państwa na 2026 r. na programy związane z promocją zatrudnienia, łagodzeniem skutków bezrobocia i aktywizacją zawodową zaplanowano 2,14 mld zł. To o 1,5 mld zł mniej niż rok wcześniej. Realna kwota, która trafi do wszystkich samorządów, wyniesie nieco ponad 1,7 mld zł. Urzędnicy wskazują na duże zróżnicowanie cięć między poszczególnymi regionami.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z dnia 3 grudnia 2025 r., przydzieliło dla samorządów powiatowych Wielkopolski na rok 2026 kwotę w wysokości 111 325 003,92 zł, z tego:
• 94 712 333,70 zł na koszty realizacji form pomocy - w tym 63 999 998,00 zł na realizację Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski,
• 11 690 967,20 zł na zadania fakultatywne,
• 4 921 703,02 zł na dodatki motywacyjne dla pracowników PUP.
W porównaniu do kwot przyznanych dla Wielkopolski w 2025 r. wysokość środków Funduszu Pracy w 2026 r. ogółem uległa zmniejszeniu o 122 837 477,70 zł, co stanowi 52,5%. Koszty na realizację form pomocy zostały pomniejszone o 125 394 148,83 zł (57%).
Zarząd Województwa Wielkopolskiego w dniu 12 grudnia 2025 roku dokonał podziału ww. środków Funduszu Pracy pomiędzy samorządy powiatowe województwa wielkopolskiego na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym realizowanych w ramach projektów Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) wdrażanych w ramach regionalnego programu perspektywy finansowej 2021-2027 oraz na finansowanie zadań fakultatywnych i dodatków motywacyjnych dla pracowników powiatowych urzędów pracy.
Zgodnie z zapisami ustawy, wszystkie powiatowe urzędy pracy - w ramach płynnej realizacji zadań i aktywizacji zawodowej, zaciągnęły zobowiązania finansowe na rok następny. Nikt nie przewidział, że przyznana kwota na działania aktywizacyjne, poza programami z EFS+, będzie mniejsza o prawie 80%. To już na progu nowego roku, spowodowało jeszcze większe ograniczenie realizacji nowych działań aktywizacyjnych, a w 5 powiatach zobowiązania przekroczyły kwotę limitu na 2026 przyznanego algorytmem. W tych przypadkach Pani Ministra przyznała z rezerwy Funduszu Pracy kwoty dodatkowych środków z przeznaczeniem na finansowanie w 2026 roku przez powiatowe urzędy pracy zobowiązań, powstałych na podstawie art. 269 ustawy.
Już w październiku 2025 r., po pierwszych informacjach o planowanym zmniejszeniu kwot FP, Konwent Dyrektorów WUP przyjął Stanowisko, w którym wyrażał zaniepokojenie planowaną wysokością środków Funduszu Pracy przeznaczonych na finansowanie form pomocy, zawartą w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026, a w grudniu 2025 r. Rada Rynku Pracy przyjęła Stanowisko w sprawie sytuacji finansowej Funduszu Pracy w 2026 roku, w którym stwierdziła, że tak głęboka redukcja środków FP może mieć konsekwencje wykraczające poza sektor publicznych służb zatrudnienia.
W wymienionym Stanowisku Rada Rynku Pracy rekomendowała:
1. Zwiększenie planowanej wysokości środków Funduszu Pracy na rok 2026, tak aby co najmniej utrzymać możliwość finansowania form pomocy pracy na poziomie porównywalnym do roku 2025.
2. Zapewnienie środków przeznaczonych na nowe obowiązki wynikające z ustawy oraz zadania rozwojowe przewidziane w Planie Rozwoju PSZ 2025-2027.
3. Uwzględnienie realnego zakresu zobowiązań kontynuowanych w 2026 r.
4. Regularny monitoring sytuacji finansowej FP w 2026 r. wraz z możliwością dokonywania korekt w trakcie roku budżetowego.
Rada Rynku Pracy podkreślała, że zapewnienie stabilności finansowej Funduszu Pracy jest warunkiem realizacji ustawowej polityki rynku pracy, osiągnięcia celów Planu Rozwoju PSZ oraz utrzymania pozytywnych trendów w zatrudnieniu i aktywności zawodowej.
Wielkopolski Urząd Pracy w Poznaniu aktywnie uczestniczył w pracach nad wyżej wymienionymi Stanowiskami. Wniósł swój wkład merytoryczny i wyraził niezadowolenie z największego spośród wszystkich województw procentowego spadku limitu środków FP 57% przy średnim spadku 44,4%.
Mając na uwadze treść interpelacji, uprzejmie proszę Panią Ministrę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Co jest powodem tak drastycznego zmniejszenia w kwotach Funduszu Pracy przyznanych na 2026 r. na aktywizację osób bezrobotnych stosunku do roku 2026?
Jak Pani Ministra odniesie się do postulatów przedstawionych przez Radę Rynku Pracy?
W jaki sposób, przy wzrastających wskaźnikach liczby osób bezrobotnych i tak dużych zmniejszeniach środków Funduszu Pracy przeznaczonych na ich aktywizację, powiatowe urzędy pracy mają zapewnić prawidłową realizację zapisów ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która to ustawa przewiduje szerszy niż dotychczas zakres możliwych do stosowania instrumentów?
Czy nie ulegnie zmniejszeniu względem lat wcześniejszych np. liczba udzielanych dotacji na założenie własnej działalności gospodarczej lub skierowań na staże, czy też do wykonywania prac interwencyjnych?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8311 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.99.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15170 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego „w sprawie
umniejszeń w kwotach Funduszu Pracy przyznanych na 2026 r. na aktywizację osób
bezrobotnych”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 podstawę gospodarki finansowej Funduszu Pracy (dalej
„FP”) będącego państwowym funduszem celowym stanowi roczny plan finansowy FP.
Określa on m.in. przychody funduszu i ich źródła oraz zadania realizowane z jego środków.
Plan obejmuje również kwotę środków na finansowanie form pomocy przeznaczaną przez
urzędy pracy w danym roku budżetowym na aktywizację osób bezrobotnych i
poszukujących pracy.
Plan finansowy FP stanowi załącznik do ustawy budżetowej na dany rok – jego projekt jest
przekazywany Ministrowi Finansów i Gospodarki w trybie i terminach określonych przez
przepisy dotyczące prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister Finansów i Gospodarki
przedstawia następnie projekt ustawy budżetowej na rok kolejny wraz z uzasadnieniem
Radzie Ministrów, która przedkłada go Sejmowi w terminie do 30 września roku
poprzedzającego dany rok budżetowy2.
Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu
finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie 10,1 mld zł.
Kierownictwo MRPiPS na każdym etapie uzgodnień wskazywało, że dla prawidłowego
funkcjonowania powiatowych urzędów pracy konieczne jest utrzymanie finansowania
aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie z 2025 r., tj. ok. 3,65 mld zł.
Przedstawiono w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, wskazując m.in. na:
— wzrost kosztów świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy (zasiłki, stypendia,
refundacje);
— wzrost minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia, które wpływają na wysokość
refundacji i dofinansowań;
— rosnącą efektywność kosztową form aktywizacji zawodowej (z ok. 18 tys. zł w 2023 r.
do ponad 21 tys. zł w 2026 r.);
— konieczność utrzymania liczby osób objętych wsparciem, w tym seniorów i osób
długotrwale bezrobotnych.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Mimo to kwotę zabezpieczoną w planie FP na 2026 r. ustalono na poziomie niższym od
postulowanych potrzeb finansowych, tj. niższym od planu na 2025 r. o 1,5 mld zł w zakresie
zadania dotyczącego aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych realizowanej przez urzędy
pracy i niższym o 0,27 mld zł w zakresie refundacji wynagrodzeń wypłacanych
młodocianym pracownikom (zadanie realizuje OHP). W planie finansowym Funduszu Pracy
na 2026 r. na aktywizację zawodową bezrobotnych zabezpieczono zatem 2 147 808 000
zł, z czego
429,6 mln zł stanowi rezerwa Funduszu Pracy.
Obok środków przekazywanych przez dysponenta Funduszu Pracy powiatowym urzędom
pracy na realizację zadań ustawowych wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o
rynku pracy i służbach zatrudnienia3 - takich jak świadczenia obligatoryjne obejmujące m.in.
zasiłki dla bezrobotnych wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia emerytalne i
rentowe, zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne - oraz środków dla
powiatowych urzędów pracy na realizację form pomocy przewidzianych w ustawie,
przekazywane są również środki na finansowanie kosztów tzw. zadań fakultatywnych. W
ich ramach możliwe jest częściowe finansowanie wydatków ponoszonych w związku
z zapewnieniem funkcjonowania powiatowych urzędów pracy (m.in. kosztów zakupu części
wyposażenia czy komunikowania się z bezrobotnymi). Finansowane są z nich również
dodatki motywacyjne dla pracowników powiatowych urzędów pracy.
Równocześnie, zgodnie z art. 280 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, minister
właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów środki na dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników powiatowych urzędów pracy oraz składek na ubezpieczenia
społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń. Środki przekazywane są
miesięcznie w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok budżetowy.
Jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej już w grudniu 2025 r. oraz na początku
stycznia 2026 r. rozdysponowałam pomiędzy urzędy pracy środki w łącznej kwocie ok. 1,7
mld zł, w tym ok. 1,1 mld zł na realizację projektów w ramach Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus (EFS+), a także 50 mln zł z rezerwy Funduszu Pracy na zabezpieczenie
środków umożliwiających regulowanie przez te jednostki zobowiązań przechodzących
z 2025 roku na 2026 rok.
Na początku lutego 2026 r. podjęłam też decyzję o uruchomieniu naboru z rezerwy FP,
który pozwolił przekazać dodatkowe środki na finansowanie działań aktywizujących osoby
bezrobotne (m.in. bezrobotnych rodziców powracających na rynek pracy po okresie
sprawowania opieki nad dzieckiem, bezrobotnych powracających z zagranicy, bezrobotnych
i poszukujących pracy w grupie wiekowej 50+, bezrobotnych, którzy chcą podjąć
zatrudnienie w zawodach deficytowych).
Trwający do 16 lutego nabór skierowany był do powiatowych urzędów pracy działających
w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Urzędy mogły wnioskować o środki rezerwy FP na
finansowanie wszystkich form pomocy ujętych w ustawie o rynku pracy i służbach
zatrudnienia. Łączna wartość wniosków złożonych przez wszystkie urzędy pracy, które
spełniały warunki udziału wynosiła 174,9 mln zł.
Ze względu na wyższą niż określone w ogłoszeniu 150 mln zł kwotę wnioskowaną, mając
na uwadze potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia możliwości działań w zakresie
3 Dz. U. poz. 620.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, zdecydowałam o zwiększeniu alokacji o 23,5
mln zł.
W efekcie, po dokonaniu oceny wszystkich wniosków oraz dostosowaniu wysokości
wsparcia do liczby osób bezrobotnych w danym powiecie z uwzględnieniem limitów
środków, jakimi poszczególne powiatowe urzędy pracy dysponują, kwotę przysługującego
im łącznie wsparcia ustalono na 173,5 mln zł. Oznacza to, że każdy urząd pracy, który mógł
uczestniczyć w naborze, i z którego złożono wniosek, otrzyma środki z rezerwy Funduszu
Pracy.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje zapotrzebowanie urzędów pracy.
Równolegle prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w sprawie
możliwości podniesienia limitów w Funduszu Pracy w 2026 roku.
Trzeba podkreślić, że rynek pracy w Polsce pozostaje w dobrej kondycji, pomimo, iż
w ostatnich miesiącach obserwowano wzrost stopy bezrobocia rejestrowanego.
Województwo wielkopolskie wyróżnia się na tle kraju najlepszymi wskaźnikami rynku pracy
(stopa bezrobocia w województwie w końcu lutego br. wyniosła 3,9% wobec 6,1% w kraju).
W sytuacji ograniczonych środków na aktywizację, urzędy pracy mogą realizować pomoc w
ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego. Klienci mogą otrzymać propozycję
oferty pracy, propozycję udziału w targach pracy lub giełdzie pracy. Mogą też korzystać
samodzielnie z dedykowanych, nowoczesnych i stale rozwijanych narzędzi
teleinformatycznych, takich jak wyszukiwarka ofert pracy - ePraca oraz aplikacja ePraca.
W przypadku osób, którym urząd pracy nie będzie mógł zaproponować oferty pracy
stosowane powinno być intensywne poradnictwo zawodowe, którego celem jest zbadanie
predyspozycji zawodowych, przekazanie wiedzy w jaki sposób szukać pracy (np. w ramach
szkoleń prowadzonych przez doradców zawodowych), czy pomoc w określeniu kwalifikacji
poszukiwanych na rynku pracy, które osoba bezrobotna mogłaby uzupełnić. Bezrobotni
mogą być też, w ramach dostępnych środków, kierowani do udziału w realizowanych
formach pomocy.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --