Interpelacja w sprawie doprecyzowania zasad sporządzania przez jst sprawozdań w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) a także ewentualnej zmiany przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie zmniejszenia lub ograniczenia odpowiedzialności gmin za nieosiągnięte poziomy odzysku odpadów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15133
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie doprecyzowania zasad sporządzania przez jst sprawozdań w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) a także ewentualnej zmiany przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie zmniejszenia lub ograniczenia odpowiedzialności gmin za nieosiągnięte poziomy odzysku odpadów
Zgłaszający: Michał Pyrzyk
Data wpływu: 04-02-2026
W imieniu samorządów gminnych zwracam się z prośbą o rozważenie ewentualnych zmian w systemie naliczania kar pieniężnych na gminy przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu poszczególnych frakcji odpadów komunalnych.
Samorządy zgłaszają problemy związane z:
- brakiem narzędzi kontroli nad działaniami firm, którym przekazywane są odpady,
- brakiem wpływu na ostateczne przeznaczenie danego odpadu w procesie jego przetwarzania i odzysku w regionalnych instalacjach przetwarzania odpadów komunalnych,
- brakiem jednolitej interpretacji w poszczególnych województwach w zakresie możliwości zaliczenia do poziomu recyklingu różnych frakcji odpadów,
- wygórowanym, zwiększanym corocznie poziomem recyklingu obowiązkowym do osiągnięcia, określonym przez zapisy ustawowe,
- a także wprowadzonym systemem kaucyjnym, który dodatkowo zmniejsza możliwość osiągnięcia ww. poziomu.
Wartość poziomu recyklingu jest ustalana w sprawozdaniu z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, składanym corocznie właściwemu marszałkowi województwa.
Jako przykład podaję szczegółową argumentację w piśmie wójta gminy Orchowo, znak RGKOŚ.P.0640.4.2025, z dnia 7 października 2025 roku.
W związku z powyższym mam pytanie:
Czy istnieje możliwość doprecyzowania zasad sporządzania przez jednostki samorządu terytorialnego sprawozdań w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) oraz możliwość ewentualnej zmiany przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie zmniejszenia lub ograniczenia odpowiedzialności gmin za nieosiągnięte poziomy odzysku odpadów?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7036 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.0500.6.2026.PL
4221642.17079400.13864951
Warszawa, 12-02-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 5 lutego 2026 r. Pana Posła Michała Pyrzyka w sprawie
doprecyzowania zasad sporządzania przez jst sprawozdań w Bazie danych o produktach
i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) a także ewentualnej zmiany przepisów
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie zmniejszenia lub ograniczenia
odpowiedzialności gmin za nieosiągnięte poziomy odzysku odpadów (znak: K10INT15133),
przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska we wszystkich
dotychczas prezentowanych stanowiskach przedstawiało jednolite podejście w sprawie
zasad obliczania osiągniętego poziomu recyklingu odpadów komunalnych. Informacja
w sprawie obliczania poziomu została zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa1
jak również przekazywano wyjaśnienia do urzędów marszałkowskich, gmin oraz podmiotów
w odpowiedzi na kierowane do Ministerstwa pytania.
Ponadto Ministerstwo Klimatu i Środowiska skierowało do wszystkich urzędów
marszałkowskich pismo z dnia 1 grudnia 2025 r.2 przypominające zasady prawidłowego
obliczania poziomu recyklingu odpadów komunalnych.
Ministerstwo wielokrotnie zwracało uwagę, że obliczanie poziomów przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu w sposób odbiegający od sposobu określonego w Unii
Europejskiej, może w efekcie narazić Polskę, w pierwszej kolejności na zarzut
nieprawidłowego wdrożenia przepisów Unii Europejskiej, a następnie na kary nałożone
przez organy Unii Europejskiej.
Należy również mieć na uwadze, że organem odpowiedzialnym za weryfikację
prawidłowości danych w sprawozdaniach gminnych, w tym zgodnego z przepisami
wyliczania osiąganego poziomu recyklingu są poszczególne urzędy marszałkowskie3.
1 https://www.gov.pl/web/klimat/obliczanie-poziomu-przygotowania-do-ponownego-uzycia-i-recyklingu-
odpadow-komunalnych
2 Pismo z dnia 1 grudnia 2025 r. (znak: DGO-OK.055.324.2025).
3 Art. 9r ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733).
-- 1 of 3 --
Odnosząc się do kwestii kontroli nad gospodarowaniem odpadami komunalnymi informuję,
że gminy posiadają uprawnienia do przeprowadzania takich kontroli – ustawa o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach zobowiązuje gminy do przeprowadzenia kontroli wszystkich
podmiotów wpisanych do rejestru działalności regulowanej4. Ponadto gminy zgodnie
z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach organizują systemy
odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na swoim terenie. Decydują o sposobie
odbioru odpadów od właścicieli nieruchomości i przetworzenia tych odpadów oraz są
odpowiedzialne za odpowiednią edukację mieszkańców w tym zakresie. Zorganizowany
w ten sposób system pozwala na kontrolę nad sposobem ostatecznego zagospodarowania
odpadów komunalnych oraz w efekcie nad osiąganymi poziomami recyklingu odpadów.
Należy dodać, że również podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie
indywidualnych umów z właścicielami nieruchomości są obowiązane do osiągnięcia
w danym roku kalendarzowym ww. poziomów w odniesieniu do masy odebranych przez
siebie odpadów komunalnych5.
Odnosząc się do wymaganych do osiągnięcia poziomów recyklingu odpadów komunalnych,
należy zauważyć, że wynikają one z obowiązków w ramach UE. Wymagania te zostały
określone w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja
2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów. Wdrażając ww.
wymagania dyrektywy dokonano zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach, wyznaczając wymagane do osiągniecia poziomy recyklingu, wskazując gminy
jako odpowiedzialne za ich osiąganie.
Jednocześnie w związku z uzyskaną z KE derogacją dla celu na rok 2025, dotyczącego
osiągnięcia 55% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów
komunalnych informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska zgłosiło propozycję zmiany
przepisów, obniżających do 50% wymagany do osiągnięcia poziom recyklingu, w ramach
prowadzonego procesu legislacyjnego projektu ustawy o związku metropolitalnym
w województwie pomorskim (UD214). Ministerstwo zaproponowało wprowadzenie zmian
do ww. projektu ustawy z uwagi na zaawansowany etap prac nad projektem6.
W przesłanej propozycji zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Ministerstwo zaproponowało wprowadzenie 50% poziomu przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych dla roku 2025 z proporcjonalnym
dostosowaniem wartości dla lat 2026–2029 i pozostawieniem niezmienionych celów od
2030 r. Zaproponowano również odpowiednie przepisy przejściowe w zakresie wejścia
w życie ww. przepisów dot. m.in. kwestii ewentualnych kar za nieosiągnięcie wymaganych
poziomów.
Należy również wskazać, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaproponowało
wprowadzenie przez ustawodawcę zmian dotyczących złagodzenia kar za ewentualne
nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu za rok 2024 i 2025 oraz poziomów
składowania za rok 2025 przez gminy i inne podmioty odbierające odpady komunalne.
W stosunku do podmiotów oraz gmin z obszaru objętego klęską żywiołową wprowadzono
zwolnienie z kar, natomiast w przypadku gmin i podmiotów z pozostałych obszarów kraju
zmniejszono kary o połowę7.
4 Art. 9u ust. 1a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
5 Art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
6 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12400304
7 Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem
skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1717).
-- 2 of 3 --
Odnosząc się do odpadów zebranych w ramach systemu kaucyjnego informuję, że ustawa
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi8 zobowiązuje podmiot
reprezentujący do sporządzania rocznego sprawozdania o odpadach opakowaniowych
odebranych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających
opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym na terenie danej gminy.
To sprawozdanie zostanie przekazane do gminy, na terenie której znajdują się ww. miejsca
zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych objętych systemem kaucyjnym. Dane
otrzymane od podmiotu reprezentującego mogą zostać uwzględnione przez gminy przy
obliczeniach osiągniętego poziomu recyklingu, o ile zostały skierowane do odpowiednich
procesów, umożliwiających ich zaliczenie do ww. poziomu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
8 Art. 40p ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
-- 3 of 3 --