Interpelacja w sprawie braku realnych działań adaptacyjnych do zmian klimatu na poziomie lokalnym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15122
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie braku realnych działań adaptacyjnych do zmian klimatu na poziomie lokalnym
Zgłaszający: Wiesław Krajewski
Data wpływu: 03-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora składam interpelację do Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie działań państwa w zakresie adaptacji do zmian klimatu.
Zmiany klimatu coraz częściej przekładają się na konkretne i odczuwalne skutki dla mieszkańców i samorządów, takie jak długotrwałe susze, gwałtowne opady, podtopienia, fale upałów oraz pogorszenie bezpieczeństwa wodnego. Są to zjawiska, które bezpośrednio wpływają na jakość życia obywateli, lokalną infrastrukturę oraz budżety samorządowe. Pomimo skali wyzwań samorządy sygnalizują brak stabilnego i przewidywalnego wsparcia ze strony państwa w zakresie działań adaptacyjnych. Brakuje długoterminowych programów, jasnych zasad finansowania oraz realnej koordynacji między administracją rządową a jednostkami samorządu terytorialnego. W efekcie odpowiedzialność za przeciwdziałanie skutkom zmian klimatu jest w dużej mierze przerzucana na poziom lokalny, bez zapewnienia odpowiednich narzędzi i środków.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne programy rządowe są obecnie realizowane w zakresie adaptacji do zmian klimatu na poziomie lokalnym?
Jakimi środkami finansowymi dysponują samorządy na realizację działań adaptacyjnych i czy są one wystarczające w skali rosnących zagrożeń klimatycznych?
Czy rząd planuje stworzenie długoterminowej strategii adaptacyjnej z jasno określonym podziałem zadań i odpowiedzialności między administrację rządową a samorządy?
W jaki sposób ministerstwo monitoruje skuteczność realizowanych działań adaptacyjnych oraz ich rzeczywisty wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców?
Czy są planowane uproszczenia procedur oraz zwiększenie dostępności środków finansowych dla samorządów realizujących inwestycje związane z retencją wody, ochroną przeciwpowodziową i przeciwdziałaniem skutkom suszy?
Jak rząd zamierza zapewnić spójność między celami klimatycznymi a realnymi możliwościami finansowymi i organizacyjnymi samorządów?
Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Poseł na sejm RP
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6797 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DSOK-S.0500.1.2026.sDSO
4221641.17083465.13935376
Warszawa, 24-02-2026
dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Wiesława Krajewskiego (znak: K10INT15122)
temat: w sprawie braku realnych działań adaptacyjnych do zmian klimatu na poziomie
lokalnym
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Ad. 1 Jakie konkretne programy rządowe są obecnie realizowane w zakresie adaptacji
do zmian klimatu na poziomie lokalnym?
Wsparcie działań adaptacyjnych dla Polski Wschodniej
Projekt skierowany jest do miast średnich oraz gmin uzdrowiskowych w województwach:
podkarpackim, lubelskim, świętokrzyskim, podlaskim, warmińsko-mazurskim oraz w części
województwa mazowieckiego.
Zgodnie z nowelizacją ustawy – Prawo ochrony środowiska wszystkie miasta liczące co
najmniej 20 tysięcy mieszkańców są zobowiązane do opracowania miejskich planów
adaptacji. W procesie doradczym dla Polski Wschodniej zapewniamy szerokie wsparcie przy
pracach nad tymi dokumentami oraz przy planowaniu konkretnych inwestycji
adaptacyjnych.
Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju
Projekt łączy podmioty, które odpowiadają za zarządzanie ochroną środowiska w Polsce
oraz instytucje zaangażowane we wdrażanie funduszy europejskich.
W ramach prac grupy Adaptacja do zmiany klimatu przygotowano propozycję zmiany
przepisów dotyczących retencji, które są odpowiedzią na problemy samorządów.
W opracowanie materiału zaangażowani byli bezpośrednio zainteresowani tematem
przedstawiciele miast podejmujących działania w zakresie odporności klimatycznej.
Przeprowadzono także analizę funkcjonowania służb miejskich odpowiedzianych
za rozwój, konserwację i utrzymanie zieleni miejskiej oraz błękitno-zielonej infrastruktury.
Wyniki tych badań są podstawą planowania dalszych działań Ministerstwa i Rządu RP.
Klimada 3.0
Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy przygotowuje podstawę
analityczną prac nad Krajową Strategią Adaptacji, w tym analizę ryzyka klimatycznego oraz
scenariusze zmiany klimatu. Częścią tego procesu są działania skierowane do samorządów.
Ad.2 Jakimi środkami finansowymi dysponują samorządy na realizację działań
adaptacyjnych i czy są one wystarczające w skali rosnących zagrożeń klimatycznych?
Są to programy europejskie FENX.01.02 i FENX.02.04 (Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko) i FEPW.02.02 (Fundusze Europejskie dla Polski
Wschodniej) oraz program krajowy. Dla samorządów dostępne są środki na inwestycje
-- 1 of 3 --
adaptacyjne, opracowanie miejskich planów adaptacji i przeprowadzenie edukacji
klimatycznej.
Opracowanie Miejskich Planów Adaptacji (MPA)
W ramach FENX.02.04 prowadzone są nabory, w których miasta średnie mogą ubiegać się
o wsparcie na opracowanie MPA – ostatni obejmował 10 mln zł, został zakończony
31 grudnia. Aktualnie trwa ocena wniosków o dofinansowanie.
W ramach FEPW.02.02 nabór jest prowadzony do 16 kwietnia, obejmuje 3 mln zł.
Inwestycje adaptacyjne
Unia Europejska i Rząd RP wspierają inwestycje w zakresie budowy zrównoważonych
systemów gospodarowania wodami opadowymi, zieleni i zielono-niebieskiej infrastruktury.
Są to:
FENX.01.02 – nabory dla miast dużych miast, które uczestniczyły w projekcie
pilotażowym dotyczącym opracowania MPA – aktualny nabór jest prowadzony
do 27 lutego, obejmuje 500 mln zł,
FENX.02.04 – nabory dla miast średnich – aktualny nabór jest prowadzony
do 30 kwietnia, obejmuje 500 mln zł,
FEPW.02.02 – nabory dla miast średnich oraz gmin uzdrowiskowych w Polsce
Wschodniej – aktualny nabór jest prowadzony do 16 marca, obejmuje 210 mln zł.
W tym obszarze, Narodowy Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej realizuje
Program Priorytetowy Adaptacja do zmian klimatu, obejmujący pożyczki i dotacje
(wyłącznie na retencję korytową lub przykorytową na obszarach wiejskich).
Przygotowywane są również pakiety wsparcia z Funduszy Norweskich i EOG.
Projekty edukacyjne
W ramach FENX.02.04 prowadzony był nabór dla jednostek samorządu terytorialnego,
organizacji pozarządowych i ich partnerstw w zakresie projektów edukacyjnych w szkołach
z komponentem infrastrukturalnym dotyczącym zieleni i zielono-niebieskiej infrastruktury.
Obejmował 30 mln zł, zakończył się 30 stycznia.
Ad. 3 Czy rząd planuje stworzenie długoterminowej strategii adaptacyjnej z jasno
określonym podziałem zadań i odpowiedzialności pomiędzy administrację rządową
a samorządy?
Tak. Rząd RP pracuje nad nową Krajową Strategią Adaptacji i Planem Działań
Adaptacyjnych. Proces zakończy się do połowy 2027 r.
Ad. 4 W jaki sposób Ministerstwo monitoruje skuteczność realizowanych działań
adaptacyjnych oraz ich rzeczywisty wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców?
Minister Klimatu i Środowiska pracuje nad kształtem takiego monitoringu. Projekt
rozporządzenia Ministra Klimatu
i Środowiska w sprawie szczegółowego zakresu sprawozdania z monitorowania wdrażania
działań adaptacyjnych do zmian klimatu oraz mierników monitorowania i wskaźników
monitorowania zawartych w miejskich planach adaptacji dostępny jest na stronie Rządowego
Centrum Legislacji [link].
-- 2 of 3 --
Ad. 5 Czy planowane są uproszczenia procedur oraz zwiększenie dostępności środków
finansowych dla samorządów realizujących inwestycje związane z retencją wody, ochroną
przeciwpowodziową i przeciwdziałaniem skutkom suszy?
Tak, Rząd RP jest w trakcie opracowywania projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w
związku z przywracaniem retencji oraz zapobieganiem skutkom suszy. W jej ramach
opracowywane są rozwiązania mające na celu usprawnienie realizacji zielonej retencji,
projektów renaturyzacji cieków i działań zwiększających retencję krajobrazową i
ograniczających procesy osuszania gleb.
Złożony został wniosek o wpis projektu do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.
W przygotowaniu są również nowe nabory dotyczące renaturyzacji ekosystemów wodnych
i od wód zależnych, w których dostępne będą dodatkowe środki dla samorządów.
Ad. 6 Jak rząd zamierza zapewnić spójność pomiędzy celami klimatycznymi a realnymi
możliwościami finansowymi i organizacyjnymi samorządów?
Prace prowadzone są na bieżąco, m.in. w formie spotkań z samorządami i konferencji
regionalnych. Podczas spotkań o i warsztatów omawiane są możliwości pozyskania
bezzwrotnych grantów z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, a także montaże
finansowe i zapewnienie finansowania wkładu własnego w gminach i samorządach.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Sekretarz Stanu Urszula Zielińska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --