Interpelacja nr 15087
Interpelacja w sprawie zasad finansowania kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad finansowania kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka
Interpelacja nr 15087
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad finansowania kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Iwona Małgorzata Krawczyk
Data wpływu: 03-02-2026
Szanowna Pani Minister,
z dużą satysfakcją przyjmuję informację o trwających intensywnych pracach nad projektem ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Cieszy w szczególności fakt, że projektowane zmiany są odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez środowiska rodzin zastępczych oraz że podlegają one szerokiej analizie zarówno ze strony samych rodzin, jak i jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego, powiatowego i wojewódzkiego.
Do biur poselskich napływają jednak liczne sygnały od samorządów powiatowych wskazujące na istotne wątpliwości związane z projektowanymi rozwiązaniami w zakresie finansowania kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka. Samorządy zwracają uwagę, że proponowane przepisy zachowują nadal bez zmian obligatoryjność prawa do świadczenia, a jednocześnie wysokość tego świadczenia nie jest w żaden sposób uzależniona od aktualnych możliwości finansowych powiatów i wynosi najczęściej pełną wysokość kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego lub domu.
W tym kontekście pojawia się postulat doprecyzowania przepisów ustawy w sposób gwarantujący stabilność i bezpieczeństwo prawne zarówno rodzin zastępczych, jak i jednostek samorządu terytorialnego. Jednym z rozważanych rozwiązań byłoby wprowadzenie minimalnego poziomu finansowania, np. na poziomie nie niższym niż 50% kosztów ustalonych zgodnie z art. 83 ust. 2 oraz art. 84 pkt 1 ustawy, analogicznie do rozwiązań funkcjonujących w ustawie o pomocy społecznej w odniesieniu do zasiłku okresowego.
Jednocześnie należy wskazać, że obowiązujące obecnie przepisy art. 83 ust. 3a oraz art. 84 pkt 1 ustawy nakładają na powiaty obowiązek finansowania w pełnej wysokości kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin zastępczych zawodowych (w których umieszczono więcej niż troje dzieci) oraz rodzinnych domów dziecka. Przepisy te, w zasadniczym kształcie obowiązujące od 2011 r., były projektowane w realiach zupełnie odmiennych od obecnych zarówno pod względem poziomu cen, jak i możliwości finansowych samorządów.
Z danych dotyczących wskaźnika CPI (wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych) wynika, że ceny towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce w roku 2025 w porównaniu do roku 2011 wzrosły o około 167,4%, co oznacza, że koszty utrzymania wzrosły przeciętnie 2,67-krotnie. Analogicznie wzrosły koszty ponoszone przez rodziny zastępcze na utrzymanie lokali mieszkalnych — od poziomu kilkuset złotych do maksymalnie ok. 2000 zł miesięcznie w momencie uchwalania ustawy, do kwot rzędu kilku tysięcy złotych miesięcznie obecnie, a w okresach grzewczych nierzadko przekraczających nawet 10 tys. zł.
W takich realiach finansowych obligatoryjność świadczeń, o których mowa w art. 83 ust. 3a oraz art. 84 pkt 1 ustawy, staje się dla wielu powiatów nadmiernym i trudnym do udźwignięcia obciążeniem budżetowym. Powiaty, realizując szereg innych ustawowych zadań własnych, stają przed realnym dylematem: czy w pierwszej kolejności zabezpieczać środki na wynagrodzenia rodzin zastępczych, czy też na bardzo wysokie koszty utrzymania prywatnych lokali mieszkalnych.
W związku z powyższym samorządy postulują rozważenie zmiany modelu finansowania poprzez umożliwienie powiatom podejmowania decyzji co do zakresu ponoszenia wydatków na lokale mieszkalne, tj. poprzez wprowadzenie fakultatywnego charakteru świadczeń dla wszystkich grup rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka. Proponowane rozwiązanie polegałoby na pozostawieniu starostom decyzji o pokryciu całości bądź części kosztów (z minimalną wysokością na poziomie 50%), przy jednoczesnym uchyleniu art. 83 ust. 3a ustawy oraz modyfikacji art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 w kierunku dopuszczenia finansowania „w części lub w całości” kosztów utrzymania lokalu z zastrzeżeniem, iż ich wysokość musi być zagwarantowana w umowie (art. 54 ust. 3 pkt 12a) i wynosić nie mniej niż 50% wszystkich kosztów.
W ocenie samorządów obecne obligatoryjne przepisy ustawy, przy braku adekwatnych dotacji celowych ze strony państwa na realizację zadań własnych powiatów, doprowadzą do konieczności poszukiwania oszczędności w innych obszarach działalności publicznej, równie istotnych społecznie. Jednocześnie należy podkreślić, że lokale mieszkalne i domy jednorodzinne wykorzystywane przez rodziny zastępcze stanowią własność prywatną osób fizycznych, które – podobnie jak miliony innych polskich rodzin, w tym wielodzietnych – ponoszą koszty ich utrzymania z własnych dochodów, nie mogąc liczyć na wsparcie ze strony państwa.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia fakultatywnego charakteru świadczeń na utrzymanie lokali mieszkalnych dla wszystkich form rodzinnej pieczy zastępczej?
Czy rozważane jest uchylenie aktualnego art. 83 ust. 3a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?
Czy planowane są dodatkowe mechanizmy wsparcia finansowego powiatów w postaci dotacji celowych na realizację zadań związanych z pieczą zastępczą, w szczególności w zakresie kosztów mieszkaniowych?
Jak ministerstwo odnosi się do argumentu istotnego wzrostu kosztów utrzymania lokali w porównaniu z realiami finansowymi z 2011 r., w których projektowane były aktualne przepisy?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 15087
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad finansowania kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Iwona Małgorzata Krawczyk
Data wpływu: 03-02-2026
Szanowna Pani Minister,
z dużą satysfakcją przyjmuję informację o trwających intensywnych pracach nad projektem ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Cieszy w szczególności fakt, że projektowane zmiany są odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez środowiska rodzin zastępczych oraz że podlegają one szerokiej analizie zarówno ze strony samych rodzin, jak i jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego, powiatowego i wojewódzkiego.
Do biur poselskich napływają jednak liczne sygnały od samorządów powiatowych wskazujące na istotne wątpliwości związane z projektowanymi rozwiązaniami w zakresie finansowania kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka. Samorządy zwracają uwagę, że proponowane przepisy zachowują nadal bez zmian obligatoryjność prawa do świadczenia, a jednocześnie wysokość tego świadczenia nie jest w żaden sposób uzależniona od aktualnych możliwości finansowych powiatów i wynosi najczęściej pełną wysokość kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego lub domu.
W tym kontekście pojawia się postulat doprecyzowania przepisów ustawy w sposób gwarantujący stabilność i bezpieczeństwo prawne zarówno rodzin zastępczych, jak i jednostek samorządu terytorialnego. Jednym z rozważanych rozwiązań byłoby wprowadzenie minimalnego poziomu finansowania, np. na poziomie nie niższym niż 50% kosztów ustalonych zgodnie z art. 83 ust. 2 oraz art. 84 pkt 1 ustawy, analogicznie do rozwiązań funkcjonujących w ustawie o pomocy społecznej w odniesieniu do zasiłku okresowego.
Jednocześnie należy wskazać, że obowiązujące obecnie przepisy art. 83 ust. 3a oraz art. 84 pkt 1 ustawy nakładają na powiaty obowiązek finansowania w pełnej wysokości kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin zastępczych zawodowych (w których umieszczono więcej niż troje dzieci) oraz rodzinnych domów dziecka. Przepisy te, w zasadniczym kształcie obowiązujące od 2011 r., były projektowane w realiach zupełnie odmiennych od obecnych zarówno pod względem poziomu cen, jak i możliwości finansowych samorządów.
Z danych dotyczących wskaźnika CPI (wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych) wynika, że ceny towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce w roku 2025 w porównaniu do roku 2011 wzrosły o około 167,4%, co oznacza, że koszty utrzymania wzrosły przeciętnie 2,67-krotnie. Analogicznie wzrosły koszty ponoszone przez rodziny zastępcze na utrzymanie lokali mieszkalnych — od poziomu kilkuset złotych do maksymalnie ok. 2000 zł miesięcznie w momencie uchwalania ustawy, do kwot rzędu kilku tysięcy złotych miesięcznie obecnie, a w okresach grzewczych nierzadko przekraczających nawet 10 tys. zł.
W takich realiach finansowych obligatoryjność świadczeń, o których mowa w art. 83 ust. 3a oraz art. 84 pkt 1 ustawy, staje się dla wielu powiatów nadmiernym i trudnym do udźwignięcia obciążeniem budżetowym. Powiaty, realizując szereg innych ustawowych zadań własnych, stają przed realnym dylematem: czy w pierwszej kolejności zabezpieczać środki na wynagrodzenia rodzin zastępczych, czy też na bardzo wysokie koszty utrzymania prywatnych lokali mieszkalnych.
W związku z powyższym samorządy postulują rozważenie zmiany modelu finansowania poprzez umożliwienie powiatom podejmowania decyzji co do zakresu ponoszenia wydatków na lokale mieszkalne, tj. poprzez wprowadzenie fakultatywnego charakteru świadczeń dla wszystkich grup rodzin zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka. Proponowane rozwiązanie polegałoby na pozostawieniu starostom decyzji o pokryciu całości bądź części kosztów (z minimalną wysokością na poziomie 50%), przy jednoczesnym uchyleniu art. 83 ust. 3a ustawy oraz modyfikacji art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 w kierunku dopuszczenia finansowania „w części lub w całości” kosztów utrzymania lokalu z zastrzeżeniem, iż ich wysokość musi być zagwarantowana w umowie (art. 54 ust. 3 pkt 12a) i wynosić nie mniej niż 50% wszystkich kosztów.
W ocenie samorządów obecne obligatoryjne przepisy ustawy, przy braku adekwatnych dotacji celowych ze strony państwa na realizację zadań własnych powiatów, doprowadzą do konieczności poszukiwania oszczędności w innych obszarach działalności publicznej, równie istotnych społecznie. Jednocześnie należy podkreślić, że lokale mieszkalne i domy jednorodzinne wykorzystywane przez rodziny zastępcze stanowią własność prywatną osób fizycznych, które – podobnie jak miliony innych polskich rodzin, w tym wielodzietnych – ponoszą koszty ich utrzymania z własnych dochodów, nie mogąc liczyć na wsparcie ze strony państwa.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia fakultatywnego charakteru świadczeń na utrzymanie lokali mieszkalnych dla wszystkich form rodzinnej pieczy zastępczej?
Czy rozważane jest uchylenie aktualnego art. 83 ust. 3a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?
Czy planowane są dodatkowe mechanizmy wsparcia finansowego powiatów w postaci dotacji celowych na realizację zadań związanych z pieczą zastępczą, w szczególności w zakresie kosztów mieszkaniowych?
Jak ministerstwo odnosi się do argumentu istotnego wzrostu kosztów utrzymania lokali w porównaniu z realiami finansowymi z 2011 r., w których projektowane były aktualne przepisy?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5862 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.95.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15087 Pań Posłanek Sylwii Bielawskiej i Iwony Małgorzaty
Krawczyk, w sprawie zasad finansowania kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin
zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W obecnym stanie prawnym rodzina zastępcza niezawodowa i zawodowa może
otrzymywać środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku
wielorodzinnym lub na utrzymanie domu jednorodzinnego w wysokości odpowiadającej
kosztom ponoszonym przez nie na czynsz, opłaty z tytułu najmu, opłaty za energię
elektryczną i cieplną, opał, wodę, gaz, odbiór nieczystości stałych i płynnych, dźwig
osobowy, antenę zbiorczą, abonament telewizyjny i radiowy, usługi telekomunikacyjne oraz
związanym z eksploatacją. Koszty te oblicza się poprzez podzielenie ich łącznej kwoty przez
liczbę osób zamieszkujących w danym lokum i pomnożenie przez liczbę dzieci oraz osób,
które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, a także osób opuszczających
rodzinną pieczę zastępczą jako niepełnoletnie, umieszczonych w rodzinie zastępczej, wraz
z osobami ją tworzącymi.
Starosta jest zobowiązany przyznać ww. środki rodzinie zastępczej zawodowej, w której
umieszczono powyżej 3 dzieci lub osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy
zastępczej oraz osób opuszczających rodzinną pieczę zastępczą jako niepełnoletnie, oraz
jeżeli potrzeba przyznania tych środków zostanie potwierdzona przez organizatora
rodzinnej pieczy zastępczej. Prowadzący rodzinny dom dziecka otrzymuje odpowiednio ww.
środki finansowe obligatoryjnie w wysokości odpowiadającej poniesionym kosztom. Zmiany
projektowane w nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
zakładają utrzymanie obligatoryjności wypłacania ww. środków rodzinie zastępczej
zawodowej, w której umieszczono powyżej 3 osób1.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz
niektórych innych ustaw uzyskał 22 grudnia 2025 r. wpis do wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów (UD354). W najbliższym czasie zostaną przeprowadzone
konsultacje publiczne. Zmiany projektowane w nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej zakładają, że charakter ww. świadczeń na utrzymanie lokali
mieszkalnych pozostanie bez zmian fakultatywny w stosunku do rodzin zastępczych
niezawodowych oraz zawodowych z zastrzeżeniem, iż charakter ww. świadczeń na
1 Warto podkreślić, że na etapie prac nad ustawą rozważano wprowadzenie obligatoryjności finansowania przez
powiaty kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego rodziny zastępczej bez względu na liczbę dzieci znajdujących się
w pieczy. Rozwiązanie to zrywałoby z obecną sytuacją, w której osoby sprawujące pieczę zastępczą - również bez
wynagrodzenia jako rodziny niezawodowe – de facto dofinansowują powiat, pokrywając koszty utrzymania dzieci
powierzonych im w ramach pieczy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że świadczenia dla rodzin zastępczych w kwocie
1500 zł na dziecko nie pokrywają całości ponoszonych przez nie kosztów. Niemniej, ze względu na sytuację
finansową powiatów i rosnące wydatki na pieczę zastępczą, ostatecznie zdecydowano o niezmienianiu
dotychczasowych mechanizmów.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
utrzymanie lokali mieszkalnych pozostanie obligatoryjny w stosunku do rodzin zastępczych
zawodowych, w których umieszczono powyżej 3 dzieci, osób, które osiągnęły pełnoletność
przebywając w pieczy zastępczej, oraz osób opuszczających rodzinną pieczę zastępczą jako
niepełnoletnie – bez konieczności potwierdzania potrzeby przyznania tych środków opinią
organizatora rodzinnej pieczy zastępczej.
Informuję, że nie jest rozważane uchylenie aktualnego art. 83 ust. 3a ustawy.
Organizacja systemu pieczy zastępczej na terenie powiatu jest jego zadaniem własnym
o charakterze publicznym i stanowi ustawowy obowiązek starosty. Rodziny zastępcze
i prowadzący rodzinne domy dziecka wykonują w imieniu powiatu zadanie publiczne
polegające na zapewnieniu pieczy dzieciom pozbawionym opieki rodzicielskiej.
Nie sposób podzielić stanowiska, w którym akcentuje się wyłącznie prywatnoprawny
charakter własności lokali wykorzystywanych przez rodziny zastępcze i prowadzących
rodzinne domy dziecka, pomijając publicznoprawny wymiar wykonywanego w nich zadania.
Trzeba bowiem podkreślić, że choć nieruchomości stanowią własność osób fizycznych, to
w zakresie, w którym przeznaczone są do wykonywania pieczy zastępczej stają się miejscem
realizacji zadania publicznego. Rodziny zastępcze przyjmują dzieci na podstawie decyzji
organów władzy publicznej i działają w ramach systemu, którego organizacja i finansowanie
należą do powiatu, wykonując tym samym obowiązek przypisany powiatowi przez
ustawodawcę. Nie działają zatem w sferze prywatnej, lecz realizują zadanie publiczne
przejmując na siebie ciężar wychowania dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej.
Finansowania kosztów związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków lokalowych
nie należy w związku z tym postrzegać w kategoriach szczególnego uprzywilejowania ani
formy pomocy socjalnej dla właścicieli prywatnych domów i pomieszczeń, gdyż jest to
element finansowania zadania publicznego wykonywanego w formie
zdeinstytucjonalizowanej. Wypłata należnych świadczeń nie jest zatem przejawem dobrej
woli, lecz bezpośrednim wykonaniem obowiązku wynikającego z ustawy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.95.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15087 Pań Posłanek Sylwii Bielawskiej i Iwony Małgorzaty
Krawczyk, w sprawie zasad finansowania kosztów utrzymania lokali mieszkalnych rodzin
zastępczych oraz rodzinnych domów dziecka, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W obecnym stanie prawnym rodzina zastępcza niezawodowa i zawodowa może
otrzymywać środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku
wielorodzinnym lub na utrzymanie domu jednorodzinnego w wysokości odpowiadającej
kosztom ponoszonym przez nie na czynsz, opłaty z tytułu najmu, opłaty za energię
elektryczną i cieplną, opał, wodę, gaz, odbiór nieczystości stałych i płynnych, dźwig
osobowy, antenę zbiorczą, abonament telewizyjny i radiowy, usługi telekomunikacyjne oraz
związanym z eksploatacją. Koszty te oblicza się poprzez podzielenie ich łącznej kwoty przez
liczbę osób zamieszkujących w danym lokum i pomnożenie przez liczbę dzieci oraz osób,
które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, a także osób opuszczających
rodzinną pieczę zastępczą jako niepełnoletnie, umieszczonych w rodzinie zastępczej, wraz
z osobami ją tworzącymi.
Starosta jest zobowiązany przyznać ww. środki rodzinie zastępczej zawodowej, w której
umieszczono powyżej 3 dzieci lub osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy
zastępczej oraz osób opuszczających rodzinną pieczę zastępczą jako niepełnoletnie, oraz
jeżeli potrzeba przyznania tych środków zostanie potwierdzona przez organizatora
rodzinnej pieczy zastępczej. Prowadzący rodzinny dom dziecka otrzymuje odpowiednio ww.
środki finansowe obligatoryjnie w wysokości odpowiadającej poniesionym kosztom. Zmiany
projektowane w nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
zakładają utrzymanie obligatoryjności wypłacania ww. środków rodzinie zastępczej
zawodowej, w której umieszczono powyżej 3 osób1.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz
niektórych innych ustaw uzyskał 22 grudnia 2025 r. wpis do wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów (UD354). W najbliższym czasie zostaną przeprowadzone
konsultacje publiczne. Zmiany projektowane w nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej zakładają, że charakter ww. świadczeń na utrzymanie lokali
mieszkalnych pozostanie bez zmian fakultatywny w stosunku do rodzin zastępczych
niezawodowych oraz zawodowych z zastrzeżeniem, iż charakter ww. świadczeń na
1 Warto podkreślić, że na etapie prac nad ustawą rozważano wprowadzenie obligatoryjności finansowania przez
powiaty kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego rodziny zastępczej bez względu na liczbę dzieci znajdujących się
w pieczy. Rozwiązanie to zrywałoby z obecną sytuacją, w której osoby sprawujące pieczę zastępczą - również bez
wynagrodzenia jako rodziny niezawodowe – de facto dofinansowują powiat, pokrywając koszty utrzymania dzieci
powierzonych im w ramach pieczy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że świadczenia dla rodzin zastępczych w kwocie
1500 zł na dziecko nie pokrywają całości ponoszonych przez nie kosztów. Niemniej, ze względu na sytuację
finansową powiatów i rosnące wydatki na pieczę zastępczą, ostatecznie zdecydowano o niezmienianiu
dotychczasowych mechanizmów.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
utrzymanie lokali mieszkalnych pozostanie obligatoryjny w stosunku do rodzin zastępczych
zawodowych, w których umieszczono powyżej 3 dzieci, osób, które osiągnęły pełnoletność
przebywając w pieczy zastępczej, oraz osób opuszczających rodzinną pieczę zastępczą jako
niepełnoletnie – bez konieczności potwierdzania potrzeby przyznania tych środków opinią
organizatora rodzinnej pieczy zastępczej.
Informuję, że nie jest rozważane uchylenie aktualnego art. 83 ust. 3a ustawy.
Organizacja systemu pieczy zastępczej na terenie powiatu jest jego zadaniem własnym
o charakterze publicznym i stanowi ustawowy obowiązek starosty. Rodziny zastępcze
i prowadzący rodzinne domy dziecka wykonują w imieniu powiatu zadanie publiczne
polegające na zapewnieniu pieczy dzieciom pozbawionym opieki rodzicielskiej.
Nie sposób podzielić stanowiska, w którym akcentuje się wyłącznie prywatnoprawny
charakter własności lokali wykorzystywanych przez rodziny zastępcze i prowadzących
rodzinne domy dziecka, pomijając publicznoprawny wymiar wykonywanego w nich zadania.
Trzeba bowiem podkreślić, że choć nieruchomości stanowią własność osób fizycznych, to
w zakresie, w którym przeznaczone są do wykonywania pieczy zastępczej stają się miejscem
realizacji zadania publicznego. Rodziny zastępcze przyjmują dzieci na podstawie decyzji
organów władzy publicznej i działają w ramach systemu, którego organizacja i finansowanie
należą do powiatu, wykonując tym samym obowiązek przypisany powiatowi przez
ustawodawcę. Nie działają zatem w sferze prywatnej, lecz realizują zadanie publiczne
przejmując na siebie ciężar wychowania dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej.
Finansowania kosztów związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków lokalowych
nie należy w związku z tym postrzegać w kategoriach szczególnego uprzywilejowania ani
formy pomocy socjalnej dla właścicieli prywatnych domów i pomieszczeń, gdyż jest to
element finansowania zadania publicznego wykonywanego w formie
zdeinstytucjonalizowanej. Wypłata należnych świadczeń nie jest zatem przejawem dobrej
woli, lecz bezpośrednim wykonaniem obowiązku wynikającego z ustawy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --