Interpelacja nr 15086
Interpelacja w sprawie refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa mutacji w genie PLP1
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa mutacji w genie PLP1
Interpelacja nr 15086
do ministra zdrowia
w sprawie refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa mutacji w genie PLP1
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 03-02-2026
Szanowna Pani Minister,
mutacja w genie PLP1 prowadzi do poważnych zaburzeń mielinizacji ośrodkowego układu nerwowego, odpowiadając za ciężkie, nieuleczalne choroby neurologiczne, w szczególności chorobę Pelizaeusa-Merzbachera. Choroba ta skutkuje głęboką niepełnosprawnością, ciężkimi zaburzeniami neurologicznymi, znacznym cierpieniem pacjentów oraz ich rodzin, a także koniecznością wieloletniej, kosztownej opieki medycznej, rehabilitacyjnej i społecznej.
Dla osób będących nosicielami mutacji PLP1 jedyną realną i bezpieczną drogą do urodzenia zdrowego dziecka jest skorzystanie z procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną, pozwalającą na wykluczenie zarodków obciążonych mutacją. Nosicielstwo tej mutacji wiąże się bowiem z 50-procentowym ryzykiem urodzenia ciężko chorego chłopca oraz 50-procentowym ryzykiem urodzenia dziewczynki będącej nosicielką mutacji, co w praktyce czyni naturalne poczęcie obciążonym bardzo wysokim i trudnym do zaakceptowania ryzykiem.
Pomimo funkcjonowania w Polsce programu refundacji procedury in vitro przypadki nosicielstwa ciężkich, dziedzicznych chorób genetycznych, takich jak mutacja PLP1, nie są obecnie objęte wsparciem finansowym państwa. W efekcie osoby i rodziny dotknięte tym problemem pozostają w swoistej „luce systemowej”, pozbawione realnej możliwości skorzystania z osiągnięć nowoczesnej medycyny, mimo że procedury te służą zapobieganiu ciężkim chorobom i długofalowo ograniczają koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia i system pomocy społecznej.
Refundacja procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną w takich przypadkach byłaby nie tylko wyrazem empatii i odpowiedzialności państwa wobec obywateli, lecz także działaniem racjonalnym ekonomicznie – zapobiegającym powstawaniu bardzo wysokich kosztów leczenia i opieki w przyszłości.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało możliwość rozszerzenia kryteriów refundacji procedury in vitro o przypadki nosicielstwa ciężkich, dziedzicznych chorób genetycznych, w tym mutacji w genie PLP1?
Czy prowadzone są lub planowane prace legislacyjne bądź programowe mające na celu objęcie refundacją procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w takich przypadkach?
Jakie są obecnie główne przeszkody prawne, organizacyjne lub finansowe uniemożliwiające wprowadzenie takiego rozwiązania?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa uwzględnienie w polityce zdrowotnej długofalowych oszczędności dla systemu ochrony zdrowia i systemu pomocy społecznej wynikających z zapobiegania ciężkim, nieuleczalnym chorobom genetycznym poprzez stosowanie PGT?
Jakie alternatywne formy wsparcia państwo przewiduje obecnie dla osób będących nosicielami ciężkich mutacji genetycznych, które pragną bezpiecznie zostać rodzicami?
Z poważaniem
Małgorzata Niemczyk
Interpelacja nr 15086
do ministra zdrowia
w sprawie refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w przypadku nosicielstwa mutacji w genie PLP1
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 03-02-2026
Szanowna Pani Minister,
mutacja w genie PLP1 prowadzi do poważnych zaburzeń mielinizacji ośrodkowego układu nerwowego, odpowiadając za ciężkie, nieuleczalne choroby neurologiczne, w szczególności chorobę Pelizaeusa-Merzbachera. Choroba ta skutkuje głęboką niepełnosprawnością, ciężkimi zaburzeniami neurologicznymi, znacznym cierpieniem pacjentów oraz ich rodzin, a także koniecznością wieloletniej, kosztownej opieki medycznej, rehabilitacyjnej i społecznej.
Dla osób będących nosicielami mutacji PLP1 jedyną realną i bezpieczną drogą do urodzenia zdrowego dziecka jest skorzystanie z procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną, pozwalającą na wykluczenie zarodków obciążonych mutacją. Nosicielstwo tej mutacji wiąże się bowiem z 50-procentowym ryzykiem urodzenia ciężko chorego chłopca oraz 50-procentowym ryzykiem urodzenia dziewczynki będącej nosicielką mutacji, co w praktyce czyni naturalne poczęcie obciążonym bardzo wysokim i trudnym do zaakceptowania ryzykiem.
Pomimo funkcjonowania w Polsce programu refundacji procedury in vitro przypadki nosicielstwa ciężkich, dziedzicznych chorób genetycznych, takich jak mutacja PLP1, nie są obecnie objęte wsparciem finansowym państwa. W efekcie osoby i rodziny dotknięte tym problemem pozostają w swoistej „luce systemowej”, pozbawione realnej możliwości skorzystania z osiągnięć nowoczesnej medycyny, mimo że procedury te służą zapobieganiu ciężkim chorobom i długofalowo ograniczają koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia i system pomocy społecznej.
Refundacja procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną w takich przypadkach byłaby nie tylko wyrazem empatii i odpowiedzialności państwa wobec obywateli, lecz także działaniem racjonalnym ekonomicznie – zapobiegającym powstawaniu bardzo wysokich kosztów leczenia i opieki w przyszłości.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało możliwość rozszerzenia kryteriów refundacji procedury in vitro o przypadki nosicielstwa ciężkich, dziedzicznych chorób genetycznych, w tym mutacji w genie PLP1?
Czy prowadzone są lub planowane prace legislacyjne bądź programowe mające na celu objęcie refundacją procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną (PGT) w takich przypadkach?
Jakie są obecnie główne przeszkody prawne, organizacyjne lub finansowe uniemożliwiające wprowadzenie takiego rozwiązania?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa uwzględnienie w polityce zdrowotnej długofalowych oszczędności dla systemu ochrony zdrowia i systemu pomocy społecznej wynikających z zapobiegania ciężkim, nieuleczalnym chorobom genetycznym poprzez stosowanie PGT?
Jakie alternatywne formy wsparcia państwo przewiduje obecnie dla osób będących nosicielami ciężkich mutacji genetycznych, które pragną bezpiecznie zostać rodzicami?
Z poważaniem
Małgorzata Niemczyk
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3551 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZP.050.2.2026
Warszawa, 17 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację z dnia 5 lutego 2026 r. nr 15086 złożoną przez Poseł
Małgorzatę Niemczyk ws.
refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną
(PGT) w przypadku nosicielstwa mutacji w genie PLP1, uprzejmie przekazuję poniższe
informacje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o leczeniu niepłodności (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 442) - dalej
„ustawa” - leczenie niepłodności obejmuje:
1) poradnictwo medyczne;
2) diagnozowanie przyczyn niepłodności;
3) zachowawcze leczenie farmakologiczne;
4) leczenie chirurgiczne;
5) procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe
prowadzone w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji;
6) zabezpieczenie płodności na przyszłość.
Stosownie do art. 5 ust 1 ww. ustawy, leczenie niepłodności w drodze procedury
zapłodnienia pozaustrojowego może być podejmowane po wyczerpaniu innych metod
leczenia prowadzonych przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy. Procedurę zapłodnienia
pozaustrojowego można podejmować bez wyczerpania innych metod leczenia i w terminie
krótszym niż 12 miesięcy od rozpoczęcia leczenia niepłodności, jeżeli zgodnie z aktualną
wiedzą medyczną nie jest możliwe uzyskanie ciąży w wyniku zastosowania tych metod.
Kolejno wyjaśniam, iż do leczenia niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego
w ramach rządowego Programu pn.
Leczenie niepłodności obejmujące procedury
medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024-2028 (dalej Program), mogą
zostać zakwalifikowane pary spełniające łącznie następujące kryteria:
1) pozostające w związku małżeńskim lub we wspólnym pożyciu;
2) objęte ubezpieczeniem zdrowotnym zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) u których stwierdzono i potwierdzono dokumentacją medyczną, bezwzględną
przyczynę niepłodności lub nieskuteczne zgodne z rekomendacjami i standardami
praktyki lekarskiej leczenie niepłodności w okresie 12 miesięcy poprzedzających
zgłoszenie do Programu.
W ramach Programu umożliwia się parom zakwalifikowanym do Programu wykonywanie
diagnostyki preimplantacyjnej (dalej również jako PGT) na zasadach komercyjnych,
w przypadku wskazań.
Podkreślenia wymaga, iż diagnostyka preimplantacyjna nie jest świadczeniem wchodzącym
w zakres Programu i nie stanowi elementu procedury medycznie wspomaganej prokreacji.
Badanie genetyczne zarodków powstałych metodą zapłodnienia pozaustrojowego nie
warunkuje jej przebiegu, nie jest etapem procedury medycznie wspomaganej prokreacji
oraz odbywa się niezależnie, poza Programem.
Podsumowując, ustawa przewiduje realizację procedury medycznie wspomaganej
prokreacji jedynie jako formę leczenia niepłodności, stąd też brak jest podstaw do
rozszerzenia kryteriów włączenia do Programu lub jego rozszerzenia uwzględniając
refundację diagnostyki preimplantacyjnej.
Na ten moment zmiany legislacyjne oraz programowe w przedmiotowym zakresie nie są
planowane z uwagi na powyżej wskazane ograniczenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZP.050.2.2026
Warszawa, 17 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację z dnia 5 lutego 2026 r. nr 15086 złożoną przez Poseł
Małgorzatę Niemczyk ws.
refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną
(PGT) w przypadku nosicielstwa mutacji w genie PLP1, uprzejmie przekazuję poniższe
informacje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o leczeniu niepłodności (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 442) - dalej
„ustawa” - leczenie niepłodności obejmuje:
1) poradnictwo medyczne;
2) diagnozowanie przyczyn niepłodności;
3) zachowawcze leczenie farmakologiczne;
4) leczenie chirurgiczne;
5) procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe
prowadzone w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji;
6) zabezpieczenie płodności na przyszłość.
Stosownie do art. 5 ust 1 ww. ustawy, leczenie niepłodności w drodze procedury
zapłodnienia pozaustrojowego może być podejmowane po wyczerpaniu innych metod
leczenia prowadzonych przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy. Procedurę zapłodnienia
pozaustrojowego można podejmować bez wyczerpania innych metod leczenia i w terminie
krótszym niż 12 miesięcy od rozpoczęcia leczenia niepłodności, jeżeli zgodnie z aktualną
wiedzą medyczną nie jest możliwe uzyskanie ciąży w wyniku zastosowania tych metod.
Kolejno wyjaśniam, iż do leczenia niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego
w ramach rządowego Programu pn.
Leczenie niepłodności obejmujące procedury
medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024-2028 (dalej Program), mogą
zostać zakwalifikowane pary spełniające łącznie następujące kryteria:
1) pozostające w związku małżeńskim lub we wspólnym pożyciu;
2) objęte ubezpieczeniem zdrowotnym zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) u których stwierdzono i potwierdzono dokumentacją medyczną, bezwzględną
przyczynę niepłodności lub nieskuteczne zgodne z rekomendacjami i standardami
praktyki lekarskiej leczenie niepłodności w okresie 12 miesięcy poprzedzających
zgłoszenie do Programu.
W ramach Programu umożliwia się parom zakwalifikowanym do Programu wykonywanie
diagnostyki preimplantacyjnej (dalej również jako PGT) na zasadach komercyjnych,
w przypadku wskazań.
Podkreślenia wymaga, iż diagnostyka preimplantacyjna nie jest świadczeniem wchodzącym
w zakres Programu i nie stanowi elementu procedury medycznie wspomaganej prokreacji.
Badanie genetyczne zarodków powstałych metodą zapłodnienia pozaustrojowego nie
warunkuje jej przebiegu, nie jest etapem procedury medycznie wspomaganej prokreacji
oraz odbywa się niezależnie, poza Programem.
Podsumowując, ustawa przewiduje realizację procedury medycznie wspomaganej
prokreacji jedynie jako formę leczenia niepłodności, stąd też brak jest podstaw do
rozszerzenia kryteriów włączenia do Programu lub jego rozszerzenia uwzględniając
refundację diagnostyki preimplantacyjnej.
Na ten moment zmiany legislacyjne oraz programowe w przedmiotowym zakresie nie są
planowane z uwagi na powyżej wskazane ograniczenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --