Interpelacja nr 15081
Interpelacja w sprawie wydawania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach wobec przedsiębiorców wykonujących prawomocnie zatwierdzony układ restrukturyzacyjny
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wydawania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach wobec przedsiębiorców wykonujących prawomocnie zatwierdzony układ restrukturyzacyjny
Interpelacja nr 15081
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wydawania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach wobec przedsiębiorców wykonujących prawomocnie zatwierdzony układ restrukturyzacyjny
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 03-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpływają sygnały dotyczące istotnych problemów praktycznych związanych z wydawaniem przed urzędy skarbowe zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach przedsiębiorcom, którzy przeszli proces restrukturyzacji, a układy zawarte w ich postępowaniach są już prawomocne i wykonywane.
Organy podatkowe zaczęły maso wydawać postanowienia o odmowie wydania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach na rzecz Skarbu Państwa, powołując się, po pierwsze, na odpowiedź na interpelację nr 9613 posłanki Jolanty Zięby-Gzik z dnia 20 maja 2025 r., a następnie na wyrok NSA (sygn. akt II FSK 1867/20), wskazując przy tym, iż „ (…) jedynym skutkiem zawarcia ww. układu jest to, że zobowiązanie podatkowe spółki nie może być dochodzone w trybie postępowania egzekucyjnego na okres związania układem. Brak jest natomiast podstaw do wniosku, że zawarcie przez skarżącą układu oznacza, że nie posiada ona zaległości podatkowych lub zostały one objęte decyzją, o której mowa w art. 49 § 1 Op., nawet jeżeli zostały w całości objęte układem zatwierdzonym przez sąd powszechny”.
Powyższa odpowiedź na interpelację spowodowała, iż organy podatkowe zaczęły przyznawać, iż jedynym bezpośrednim skutkiem zawarcia układu jest czasowe wyłączenie możliwości dochodzenia zobowiązań w drodze egzekucji administracyjnej. Jednocześnie organy w sposób nieuprawniony utożsamiają istnienie zaległości podatkowych z niemożnością wydania zaświadczenia o niezaleganiu, pomijając fakt, że zaległości objęte układem restrukturyzacyjnym podlegają szczególnemu reżimowi prawnemu, który modyfikuje klasyczne rozumienie pojęcia „zaległości podatkowej” na potrzeby stosowania art. 306e Ordynacji podatkowej. Celem tej regulacji jest bowiem uwzględnienie realiów postępowania restrukturyzacyjnego i zapewnienie podmiotom objętym restrukturyzacją możliwości dalszego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Ponadto zgodnie z art. 365 par. 1 K.p.c. prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne sądy i organy administracji publicznej. Organy administracji podatkowej, wydając postanowienia o odmowie wydania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach, nie mogą zwyczajnie zignorować treści prawomocnego orzeczenia o zatwierdzeniu układu. Stanowisko organów, zgodnie z którym jedynym skutkiem zawarcia układu restrukturyzacyjnego jest czasowe wyłączenie możliwości dochodzenia zobowiązań podatkowych w trybie postępowania egzekucyjnego, należy uznać za błędne i nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z art. 156 ustawy Prawo restrukturyzacyjne propozycje układowe określają sposób restrukturyzacji zobowiązań dłużnika, w szczególności poprzez odroczenie terminu ich wykonania, rozłożenie spłaty na raty, zmniejszenie wysokości zobowiązań oraz ustalenie nowych terminów płatności. Oznacza to, że układ nie ogranicza się wyłącznie do wywołania skutku procesowego w postaci zawieszenia lub wyłączenia egzekucji, lecz prowadzi do materialnoprawnej modyfikacji treści zobowiązania, w tym zmiany terminów jego wykonania. Tym samym, do czasu nadejścia terminów płatności określonych w układzie, zobowiązania te nie mają charakteru wymagalnego, co organy podatkowe całkowicie pomijają, dokonując nieprawidłowej wykładni skutków prawnych zawarcia układu restrukturyzacyjnego.
Instytucja postępowania restrukturyzacyjnego została ustanowiona w celu umożliwienia przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, zachowania miejsc pracy oraz stopniowego zaspokojenia wierzycieli. Prawomocnie zatwierdzony układ prowadzi zatem do modyfikacji treści zobowiązań dłużnika, w szczególności poprzez zmianę terminów ich wymagalności, rozłożenie spłaty na raty czy inne formy restrukturyzacji przewidziane w ustawie.
W praktyce odmowa wydania zaświadczenia o niezaleganiu prowadzi do bardzo daleko idących skutków gospodarczych. Dokument ten jest powszechnie wymagany przez banki, instytucje finansowe, leasingodawców, faktorów, kontrahentów handlowych, a także w postępowaniach przetargowych i przy ubieganiu się o środki publiczne. W konsekwencji przedsiębiorca, mimo wykonywania układu i regulowania zobowiązań zgodnie z jego treścią, zostaje faktycznie ograniczony w możliwości prowadzenia działalności, co zagraża realizacji samego układu i interesom wierzycieli, w tym często Skarbu Państwa.
Co szczególnie istotne w tej sprawie, organy dopuszczają możliwość wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach na rzecz Skarbu Państwa w przypadku rozłożenia zaległości na raty na podstawie decyzji organu podatkowego, natomiast analogiczne zaświadczenie nie jest wydawane podatnikom wykonującym prawomocnie zatwierdzony przez sąd restrukturyzacyjny układ, mimo terminowej realizacji jego postanowień. Taki stan rzeczy rodzi poważne wątpliwości co do spójności systemu prawa oraz prowadzi do pomijania skutków prawomocnych orzeczeń sądów restrukturyzacyjnych, co w konsekwencji sprawia wrażenie, że rozstrzygnięcia organów administracji w praktyce uzyskują nadrzędne znaczenie nad orzeczeniami sądów powszechnych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ocenie ministra finansów i gospodarki zaległości podatkowe objęte prawomocnie zatwierdzonym i wykonywanym układem restrukturyzacyjnym powinny być traktowane na potrzeby art. 306e Ordynacji podatkowej jako zaległości wykluczające wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach?
Czy ministerstwo podziela pogląd, że skutkiem prawomocnego zatwierdzenia układu restrukturyzacyjnego jest materialnoprawna modyfikacja zobowiązania, w tym zmiana terminów jego wymagalności, a tym samym zobowiązania objęte układem do czasu nadejścia terminów płatności określonych w układzie nie mają charakteru zaległości wymagalnych w dotychczasowym rozumieniu?
Czy w ocenie ministra finansów i gospodarki dopuszczalna jest praktyka organów podatkowych polegająca na wydawaniu zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach w przypadku rozłożenia zaległości na raty na podstawie decyzji organu, przy jednoczesnej odmowie wydania takiego zaświadczenia podatnikom wykonującym prawomocnie zatwierdzony przez sąd restrukturyzacyjny układ, mimo terminowej realizacji jego postanowień, oraz czy praktyka ta pozostaje, zdaniem Pana Ministra, w zgodzie z zasadą spójności systemu prawa i skutkami wiążącymi prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych?
Czy ministerstwo dostrzega rozbieżności w praktyce organów podatkowych w zakresie wydawania zaświadczeń o niezaleganiu wobec podatników wykonujących prawomocnie zatwierdzony układ restrukturyzacyjny?
Czy planowane jest wydanie ogólnych wytycznych, objaśnień prawnych lub interpretacji w celu ujednolicenia praktyki organów podatkowych w tym zakresie?
Czy ministerstwo analizowało wpływ odmowy wydawania takich zaświadczeń na zdolność przedsiębiorców do generowania środków na wykonywanie układów, w tym na rzecz Skarbu Państwa?
Czy w ocenie ministra finansów i gospodarki obecny stan prawny wymaga doprecyzowania relacji pomiędzy przepisami Prawa restrukturyzacyjnego a art. 306e Ordynacji podatkowej w drodze zmian legislacyjnych?
Interpelacja nr 15081
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wydawania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach wobec przedsiębiorców wykonujących prawomocnie zatwierdzony układ restrukturyzacyjny
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 03-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpływają sygnały dotyczące istotnych problemów praktycznych związanych z wydawaniem przed urzędy skarbowe zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach przedsiębiorcom, którzy przeszli proces restrukturyzacji, a układy zawarte w ich postępowaniach są już prawomocne i wykonywane.
Organy podatkowe zaczęły maso wydawać postanowienia o odmowie wydania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach na rzecz Skarbu Państwa, powołując się, po pierwsze, na odpowiedź na interpelację nr 9613 posłanki Jolanty Zięby-Gzik z dnia 20 maja 2025 r., a następnie na wyrok NSA (sygn. akt II FSK 1867/20), wskazując przy tym, iż „ (…) jedynym skutkiem zawarcia ww. układu jest to, że zobowiązanie podatkowe spółki nie może być dochodzone w trybie postępowania egzekucyjnego na okres związania układem. Brak jest natomiast podstaw do wniosku, że zawarcie przez skarżącą układu oznacza, że nie posiada ona zaległości podatkowych lub zostały one objęte decyzją, o której mowa w art. 49 § 1 Op., nawet jeżeli zostały w całości objęte układem zatwierdzonym przez sąd powszechny”.
Powyższa odpowiedź na interpelację spowodowała, iż organy podatkowe zaczęły przyznawać, iż jedynym bezpośrednim skutkiem zawarcia układu jest czasowe wyłączenie możliwości dochodzenia zobowiązań w drodze egzekucji administracyjnej. Jednocześnie organy w sposób nieuprawniony utożsamiają istnienie zaległości podatkowych z niemożnością wydania zaświadczenia o niezaleganiu, pomijając fakt, że zaległości objęte układem restrukturyzacyjnym podlegają szczególnemu reżimowi prawnemu, który modyfikuje klasyczne rozumienie pojęcia „zaległości podatkowej” na potrzeby stosowania art. 306e Ordynacji podatkowej. Celem tej regulacji jest bowiem uwzględnienie realiów postępowania restrukturyzacyjnego i zapewnienie podmiotom objętym restrukturyzacją możliwości dalszego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Ponadto zgodnie z art. 365 par. 1 K.p.c. prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne sądy i organy administracji publicznej. Organy administracji podatkowej, wydając postanowienia o odmowie wydania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach, nie mogą zwyczajnie zignorować treści prawomocnego orzeczenia o zatwierdzeniu układu. Stanowisko organów, zgodnie z którym jedynym skutkiem zawarcia układu restrukturyzacyjnego jest czasowe wyłączenie możliwości dochodzenia zobowiązań podatkowych w trybie postępowania egzekucyjnego, należy uznać za błędne i nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z art. 156 ustawy Prawo restrukturyzacyjne propozycje układowe określają sposób restrukturyzacji zobowiązań dłużnika, w szczególności poprzez odroczenie terminu ich wykonania, rozłożenie spłaty na raty, zmniejszenie wysokości zobowiązań oraz ustalenie nowych terminów płatności. Oznacza to, że układ nie ogranicza się wyłącznie do wywołania skutku procesowego w postaci zawieszenia lub wyłączenia egzekucji, lecz prowadzi do materialnoprawnej modyfikacji treści zobowiązania, w tym zmiany terminów jego wykonania. Tym samym, do czasu nadejścia terminów płatności określonych w układzie, zobowiązania te nie mają charakteru wymagalnego, co organy podatkowe całkowicie pomijają, dokonując nieprawidłowej wykładni skutków prawnych zawarcia układu restrukturyzacyjnego.
Instytucja postępowania restrukturyzacyjnego została ustanowiona w celu umożliwienia przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, zachowania miejsc pracy oraz stopniowego zaspokojenia wierzycieli. Prawomocnie zatwierdzony układ prowadzi zatem do modyfikacji treści zobowiązań dłużnika, w szczególności poprzez zmianę terminów ich wymagalności, rozłożenie spłaty na raty czy inne formy restrukturyzacji przewidziane w ustawie.
W praktyce odmowa wydania zaświadczenia o niezaleganiu prowadzi do bardzo daleko idących skutków gospodarczych. Dokument ten jest powszechnie wymagany przez banki, instytucje finansowe, leasingodawców, faktorów, kontrahentów handlowych, a także w postępowaniach przetargowych i przy ubieganiu się o środki publiczne. W konsekwencji przedsiębiorca, mimo wykonywania układu i regulowania zobowiązań zgodnie z jego treścią, zostaje faktycznie ograniczony w możliwości prowadzenia działalności, co zagraża realizacji samego układu i interesom wierzycieli, w tym często Skarbu Państwa.
Co szczególnie istotne w tej sprawie, organy dopuszczają możliwość wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach na rzecz Skarbu Państwa w przypadku rozłożenia zaległości na raty na podstawie decyzji organu podatkowego, natomiast analogiczne zaświadczenie nie jest wydawane podatnikom wykonującym prawomocnie zatwierdzony przez sąd restrukturyzacyjny układ, mimo terminowej realizacji jego postanowień. Taki stan rzeczy rodzi poważne wątpliwości co do spójności systemu prawa oraz prowadzi do pomijania skutków prawomocnych orzeczeń sądów restrukturyzacyjnych, co w konsekwencji sprawia wrażenie, że rozstrzygnięcia organów administracji w praktyce uzyskują nadrzędne znaczenie nad orzeczeniami sądów powszechnych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ocenie ministra finansów i gospodarki zaległości podatkowe objęte prawomocnie zatwierdzonym i wykonywanym układem restrukturyzacyjnym powinny być traktowane na potrzeby art. 306e Ordynacji podatkowej jako zaległości wykluczające wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach?
Czy ministerstwo podziela pogląd, że skutkiem prawomocnego zatwierdzenia układu restrukturyzacyjnego jest materialnoprawna modyfikacja zobowiązania, w tym zmiana terminów jego wymagalności, a tym samym zobowiązania objęte układem do czasu nadejścia terminów płatności określonych w układzie nie mają charakteru zaległości wymagalnych w dotychczasowym rozumieniu?
Czy w ocenie ministra finansów i gospodarki dopuszczalna jest praktyka organów podatkowych polegająca na wydawaniu zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach w przypadku rozłożenia zaległości na raty na podstawie decyzji organu, przy jednoczesnej odmowie wydania takiego zaświadczenia podatnikom wykonującym prawomocnie zatwierdzony przez sąd restrukturyzacyjny układ, mimo terminowej realizacji jego postanowień, oraz czy praktyka ta pozostaje, zdaniem Pana Ministra, w zgodzie z zasadą spójności systemu prawa i skutkami wiążącymi prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych?
Czy ministerstwo dostrzega rozbieżności w praktyce organów podatkowych w zakresie wydawania zaświadczeń o niezaleganiu wobec podatników wykonujących prawomocnie zatwierdzony układ restrukturyzacyjny?
Czy planowane jest wydanie ogólnych wytycznych, objaśnień prawnych lub interpretacji w celu ujednolicenia praktyki organów podatkowych w tym zakresie?
Czy ministerstwo analizowało wpływ odmowy wydawania takich zaświadczeń na zdolność przedsiębiorców do generowania środków na wykonywanie układów, w tym na rzecz Skarbu Państwa?
Czy w ocenie ministra finansów i gospodarki obecny stan prawny wymaga doprecyzowania relacji pomiędzy przepisami Prawa restrukturyzacyjnego a art. 306e Ordynacji podatkowej w drodze zmian legislacyjnych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9243 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 21 lutego 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na Interpelację nr 15081 posła Przemysława Wiplera
Znak sprawy: DTS3.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15081 Pana posła Przemysława Wiplera uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Czy w ocenie Ministra Finansów zaległości podatkowe objęte prawomocnie
zatwierdzonym i wykonywanym układem restrukturyzacyjnym powinny być
traktowane na potrzeby art. 306e Ordynacji podatkowej jako zaległości wykluczające
wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach?
Czy Ministerstwo podziela pogląd, że skutkiem prawomocnego zatwierdzenia układu
restrukturyzacyjnego jest materialnoprawna modyfikacja zobowiązania, w tym zmiana
terminów jego wymagalności, a tym samym zobowiązania objęte układem do czasu
nadejścia terminów płatności określonych w układzie nie mają charakteru zaległości
wymagalnych w dotychczasowym rozumieniu?
Zgodnie z art. 306e § 5 Ordynacji podatkowej1, jeżeli zapłata zaległości podatkowej
wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty, uznaje się, że
podatnik, płatnik lub inkasent, do dnia upływu terminów, o których mowa w art. 49
§ 1, nie posiada zaległości podatkowych.
Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1
Ordynacji podatkowej). Zaległość podatkowa powstaje z mocy prawa już
następnego dnia po dniu, w którym upłynął termin płatności podatku. Zaległość
1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
2/4
podatkowa ma charakter obiektywny. Jej powstanie jest związane z niezapłaceniem
podatku w terminie płatności.
Zgodnie z art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie wydania decyzji rozkładającej
zapłatę zaległości podatkowej na raty, nowym terminem płatności jest dzień,
w którym, zgodnie z decyzją, powinna nastąpić zapłata poszczególnych rat, na jakie
została rozłożona zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę. Oznacza to, że
decyzja organu podatkowego o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty tworzy
nowy stan prawnopodatkowy między podatnikiem a organem podatkowym, gdyż
ustanawia nowe terminy płatności. W Prawie restrukturyzacyjnym2 nie ma przepisu
analogicznego do art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z orzecznictwem sądowym3, przyjęcie i zatwierdzenie układu nie ma
wpływu na samo istnienie objętej nim wierzytelności, lecz wyznacza granice jej
egzekwowalności lub inne sposoby zaspokojenia, obowiązujące tak długo, jak długo
zatwierdzony układ wiąże oraz pod warunkiem, że zostanie wykonany. Uchylenie
układu uchyla powyższe skutki jego zawarcia i sprawia, że objęta nim wierzytelność
staje się wierzytelnością egzekwowalną w jej pierwotnej wysokości lub też
podlegającą zaspokojeniu w sposób zgodny z treścią pierwotnego zobowiązania
dłużnika.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się również, że zawarcie i zatwierdzenie układu
odnosi ten skutek w odniesieniu do zaległości podatkowych, że nie jest możliwe jego
egzekwowanie na drodze postępowania egzekucyjnego, natomiast nie ustala
nowego terminu płatności podatku czy też nie wpływa na wygaśnięcie
zobowiązania4.
Warto także zwrócić uwagę, że skutki prawne niewykonywania układu
restrukturyzacyjnego i decyzji organu podatkowego rozkładającej zaległość
podatkową na raty są znacząco różne.
W razie niedotrzymania terminu płatności trzech rat, na jakie została rozłożona
decyzją organu podatkowego zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa
wygaśnięcie tej decyzji (art. 67da § 2 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy nie
musi wydawać decyzji o wygaśnięciu decyzji ratalnej z powodu niezapłacenia przez
podatnika trzech rat. Wygaśnięcie decyzji następuje bowiem automatycznie z mocy
prawa.
W przypadku układu restrukturyzacyjnego to sąd uchyla układ na wniosek
wierzyciela, dłużnika, nadzorcy wykonania układu albo innej osoby, która z mocy
układu jest uprawniona do wykonania lub nadzorowania wykonania układu, jeżeli
dłużnik nie wykonuje postanowień układu albo jest oczywiste, że układ nie będzie
wykonany. Domniemywa się, że jest oczywiste, że układ nie będzie wykonany, jeżeli
dłużnik nie wykonuje zobowiązań powstałych po zatwierdzeniu układu. (art. 176
ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego).
Biorąc pod uwagę czas trwania postępowań sądowych może wystąpić sytuacja,
w której podatnik nie wywiązuje się z postanowień układu, a układ nie jest jeszcze
uchylony. Przyjęcie w takim przypadku fikcji prawnej braku zaległości podatkowych
2 Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428, z późn. zm.).
3 Wyrok SN z 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV CSK 591/12.
4 Por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1755/19 (orzeczenie
prawomocne).
-- 2 of 4 --
3/4
na potrzeby wydawania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach wydaje się zbyt
daleko idące.
Czy w ocenie Ministra Finansów dopuszczalna jest praktyka organów podatkowych
polegająca na wydawaniu zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach w przypadku
rozłożenia zaległości na raty na podstawie decyzji organu, przy jednoczesnej odmowie
wydania takiego zaświadczenia podatnikom wykonującym prawomocnie zatwierdzony
przez sąd restrukturyzacyjny układ, mimo terminowej realizacji jego postanowień, oraz
czy praktyka ta pozostaje zdaniem Ministra w zgodzie z zasadą spójności systemu prawa
i skutkami wiążącymi prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych?
Mając na uwadze przytoczone powyżej uregulowania prawne należy uznać
za prawidłową praktykę organów podatkowych, polegającą na wydawaniu
zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach w przypadku rozłożenia zaległości na raty
na podstawie decyzji organu, przy jednoczesnej odmowie wydania takiego
zaświadczenia podatnikom wykonującym prawomocnie zatwierdzony przez sąd
układ restrukturyzacyjny.
W przypadku zawarcia układu z wierzycielami w postępowaniu
restrukturyzacyjnym na podstawie art. 166 § 1 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne,
w wyniku którego następuje odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej
lub rozłożenie na raty zaległości podatkowej, przepis art. 306e § 5 Ordynacji
podatkowej nie ma zastosowania, ponieważ brak jest podstaw do uznania,
że zawarcie w powyższym zakresie układu powoduje, że podatnik nie posiada
zaległości podatkowych. W takiej sytuacji organ podatkowy nie może wydać
zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.
Czy Ministerstwo dostrzega rozbieżności w praktyce organów podatkowych w zakresie
wydawania zaświadczeń o niezaleganiu wobec podatników wykonujących
prawomocnie zatwierdzony układ restrukturyzacyjny?
Do Ministerstwa Finansów nie wpływały sygnały sugerujące rozbieżności
w praktyce działania organów podatkowych w zakresie wydawania zaświadczeń
o niezaleganiu w podatkach wobec podatników wykonujących prawomocnie
zatwierdzony układ restrukturyzacyjny.
Czy planowane jest wydanie ogólnych wytycznych, objaśnień prawnych lub
interpretacji w celu ujednolicenia praktyki organów podatkowych w tym zakresie?
W naszej ocenie, w świetle obowiązujących przepisów nie ma wątpliwości, które
wymagałyby wydania wytycznych dla organów podatkowych. W związku
z powyższym, nie dostrzegamy konieczności opracowania jednolitych zasad działań
podległych jednostek w zakresie, o którym mowa w interpelacji.
Czy Ministerstwo analizowało wpływ odmowy wydawania takich zaświadczeń na
zdolność przedsiębiorców do generowania środków na wykonywanie układów, w tym
na rzecz Skarbu Państwa?
W Ministerstwie Finansów nie były prowadzone analizy dotyczące wpływu odmowy
wydawania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach na zdolność przedsiębiorców
do generowania środków na wykonywanie układów, w tym na rzecz Skarbu
Państwa.
-- 3 of 4 --
4/4
Czy w ocenie Ministra Finansów obecny stan prawny wymaga doprecyzowania
relacji pomiędzy przepisami Prawa restrukturyzacyjnego a art. 306e Ordynacji
podatkowej w drodze zmian legislacyjnych?
Ministerstwo Finansów nie dostrzega argumentów uzasadniających
doprecyzowanie relacji pomiędzy przepisami Prawa restrukturyzacyjnego
a art. 306e Ordynacji podatkowej w drodze zmian legislacyjnych w postulowanym
zakresie. Obecne relacje między przepisami Prawa restrukturyzacyjnego,
a art. 306e Ordynacji podatkowej nie budzą w praktyce wątpliwości. Wprowadzenie
do art. 306e Ordynacji podatkowej wyjątków związanych z układem, który nie ma
wpływu na samo istnienie objętej nim wierzytelności (zaległości podatkowej),
naruszyłoby spójność systemu podatkowego.
Odmienne są bowiem cele postępowania restrukturyzacyjnego oraz uregulowań
ustawy – Ordynacja Podatkowa w zakresie udzielania ulg w spłacie zobowiązań
podatkowych. W pierwszym przypadku celem jest uniknięcie przez podmiot
zagrożony niewypłacalnością ogłoszenia upadłości, poprzez umożliwienie mu
restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami. W drugim –
uwzględnienie interesu publicznego lub ważnego, indywidualnego interesu
podatnika.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 21 lutego 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na Interpelację nr 15081 posła Przemysława Wiplera
Znak sprawy: DTS3.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15081 Pana posła Przemysława Wiplera uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Czy w ocenie Ministra Finansów zaległości podatkowe objęte prawomocnie
zatwierdzonym i wykonywanym układem restrukturyzacyjnym powinny być
traktowane na potrzeby art. 306e Ordynacji podatkowej jako zaległości wykluczające
wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach?
Czy Ministerstwo podziela pogląd, że skutkiem prawomocnego zatwierdzenia układu
restrukturyzacyjnego jest materialnoprawna modyfikacja zobowiązania, w tym zmiana
terminów jego wymagalności, a tym samym zobowiązania objęte układem do czasu
nadejścia terminów płatności określonych w układzie nie mają charakteru zaległości
wymagalnych w dotychczasowym rozumieniu?
Zgodnie z art. 306e § 5 Ordynacji podatkowej1, jeżeli zapłata zaległości podatkowej
wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty, uznaje się, że
podatnik, płatnik lub inkasent, do dnia upływu terminów, o których mowa w art. 49
§ 1, nie posiada zaległości podatkowych.
Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1
Ordynacji podatkowej). Zaległość podatkowa powstaje z mocy prawa już
następnego dnia po dniu, w którym upłynął termin płatności podatku. Zaległość
1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
2/4
podatkowa ma charakter obiektywny. Jej powstanie jest związane z niezapłaceniem
podatku w terminie płatności.
Zgodnie z art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie wydania decyzji rozkładającej
zapłatę zaległości podatkowej na raty, nowym terminem płatności jest dzień,
w którym, zgodnie z decyzją, powinna nastąpić zapłata poszczególnych rat, na jakie
została rozłożona zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę. Oznacza to, że
decyzja organu podatkowego o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty tworzy
nowy stan prawnopodatkowy między podatnikiem a organem podatkowym, gdyż
ustanawia nowe terminy płatności. W Prawie restrukturyzacyjnym2 nie ma przepisu
analogicznego do art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z orzecznictwem sądowym3, przyjęcie i zatwierdzenie układu nie ma
wpływu na samo istnienie objętej nim wierzytelności, lecz wyznacza granice jej
egzekwowalności lub inne sposoby zaspokojenia, obowiązujące tak długo, jak długo
zatwierdzony układ wiąże oraz pod warunkiem, że zostanie wykonany. Uchylenie
układu uchyla powyższe skutki jego zawarcia i sprawia, że objęta nim wierzytelność
staje się wierzytelnością egzekwowalną w jej pierwotnej wysokości lub też
podlegającą zaspokojeniu w sposób zgodny z treścią pierwotnego zobowiązania
dłużnika.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się również, że zawarcie i zatwierdzenie układu
odnosi ten skutek w odniesieniu do zaległości podatkowych, że nie jest możliwe jego
egzekwowanie na drodze postępowania egzekucyjnego, natomiast nie ustala
nowego terminu płatności podatku czy też nie wpływa na wygaśnięcie
zobowiązania4.
Warto także zwrócić uwagę, że skutki prawne niewykonywania układu
restrukturyzacyjnego i decyzji organu podatkowego rozkładającej zaległość
podatkową na raty są znacząco różne.
W razie niedotrzymania terminu płatności trzech rat, na jakie została rozłożona
decyzją organu podatkowego zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa
wygaśnięcie tej decyzji (art. 67da § 2 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy nie
musi wydawać decyzji o wygaśnięciu decyzji ratalnej z powodu niezapłacenia przez
podatnika trzech rat. Wygaśnięcie decyzji następuje bowiem automatycznie z mocy
prawa.
W przypadku układu restrukturyzacyjnego to sąd uchyla układ na wniosek
wierzyciela, dłużnika, nadzorcy wykonania układu albo innej osoby, która z mocy
układu jest uprawniona do wykonania lub nadzorowania wykonania układu, jeżeli
dłużnik nie wykonuje postanowień układu albo jest oczywiste, że układ nie będzie
wykonany. Domniemywa się, że jest oczywiste, że układ nie będzie wykonany, jeżeli
dłużnik nie wykonuje zobowiązań powstałych po zatwierdzeniu układu. (art. 176
ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego).
Biorąc pod uwagę czas trwania postępowań sądowych może wystąpić sytuacja,
w której podatnik nie wywiązuje się z postanowień układu, a układ nie jest jeszcze
uchylony. Przyjęcie w takim przypadku fikcji prawnej braku zaległości podatkowych
2 Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428, z późn. zm.).
3 Wyrok SN z 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV CSK 591/12.
4 Por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1755/19 (orzeczenie
prawomocne).
-- 2 of 4 --
3/4
na potrzeby wydawania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach wydaje się zbyt
daleko idące.
Czy w ocenie Ministra Finansów dopuszczalna jest praktyka organów podatkowych
polegająca na wydawaniu zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach w przypadku
rozłożenia zaległości na raty na podstawie decyzji organu, przy jednoczesnej odmowie
wydania takiego zaświadczenia podatnikom wykonującym prawomocnie zatwierdzony
przez sąd restrukturyzacyjny układ, mimo terminowej realizacji jego postanowień, oraz
czy praktyka ta pozostaje zdaniem Ministra w zgodzie z zasadą spójności systemu prawa
i skutkami wiążącymi prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych?
Mając na uwadze przytoczone powyżej uregulowania prawne należy uznać
za prawidłową praktykę organów podatkowych, polegającą na wydawaniu
zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach w przypadku rozłożenia zaległości na raty
na podstawie decyzji organu, przy jednoczesnej odmowie wydania takiego
zaświadczenia podatnikom wykonującym prawomocnie zatwierdzony przez sąd
układ restrukturyzacyjny.
W przypadku zawarcia układu z wierzycielami w postępowaniu
restrukturyzacyjnym na podstawie art. 166 § 1 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne,
w wyniku którego następuje odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej
lub rozłożenie na raty zaległości podatkowej, przepis art. 306e § 5 Ordynacji
podatkowej nie ma zastosowania, ponieważ brak jest podstaw do uznania,
że zawarcie w powyższym zakresie układu powoduje, że podatnik nie posiada
zaległości podatkowych. W takiej sytuacji organ podatkowy nie może wydać
zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.
Czy Ministerstwo dostrzega rozbieżności w praktyce organów podatkowych w zakresie
wydawania zaświadczeń o niezaleganiu wobec podatników wykonujących
prawomocnie zatwierdzony układ restrukturyzacyjny?
Do Ministerstwa Finansów nie wpływały sygnały sugerujące rozbieżności
w praktyce działania organów podatkowych w zakresie wydawania zaświadczeń
o niezaleganiu w podatkach wobec podatników wykonujących prawomocnie
zatwierdzony układ restrukturyzacyjny.
Czy planowane jest wydanie ogólnych wytycznych, objaśnień prawnych lub
interpretacji w celu ujednolicenia praktyki organów podatkowych w tym zakresie?
W naszej ocenie, w świetle obowiązujących przepisów nie ma wątpliwości, które
wymagałyby wydania wytycznych dla organów podatkowych. W związku
z powyższym, nie dostrzegamy konieczności opracowania jednolitych zasad działań
podległych jednostek w zakresie, o którym mowa w interpelacji.
Czy Ministerstwo analizowało wpływ odmowy wydawania takich zaświadczeń na
zdolność przedsiębiorców do generowania środków na wykonywanie układów, w tym
na rzecz Skarbu Państwa?
W Ministerstwie Finansów nie były prowadzone analizy dotyczące wpływu odmowy
wydawania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach na zdolność przedsiębiorców
do generowania środków na wykonywanie układów, w tym na rzecz Skarbu
Państwa.
-- 3 of 4 --
4/4
Czy w ocenie Ministra Finansów obecny stan prawny wymaga doprecyzowania
relacji pomiędzy przepisami Prawa restrukturyzacyjnego a art. 306e Ordynacji
podatkowej w drodze zmian legislacyjnych?
Ministerstwo Finansów nie dostrzega argumentów uzasadniających
doprecyzowanie relacji pomiędzy przepisami Prawa restrukturyzacyjnego
a art. 306e Ordynacji podatkowej w drodze zmian legislacyjnych w postulowanym
zakresie. Obecne relacje między przepisami Prawa restrukturyzacyjnego,
a art. 306e Ordynacji podatkowej nie budzą w praktyce wątpliwości. Wprowadzenie
do art. 306e Ordynacji podatkowej wyjątków związanych z układem, który nie ma
wpływu na samo istnienie objętej nim wierzytelności (zaległości podatkowej),
naruszyłoby spójność systemu podatkowego.
Odmienne są bowiem cele postępowania restrukturyzacyjnego oraz uregulowań
ustawy – Ordynacja Podatkowa w zakresie udzielania ulg w spłacie zobowiązań
podatkowych. W pierwszym przypadku celem jest uniknięcie przez podmiot
zagrożony niewypłacalnością ogłoszenia upadłości, poprzez umożliwienie mu
restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami. W drugim –
uwzględnienie interesu publicznego lub ważnego, indywidualnego interesu
podatnika.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --