Interpelacja w sprawie realizacji prawa do obecności osoby bliskiej przy hospitalizowanym dziecku, w szczególności w oddziałach intensywnej terapii
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15078
do ministra zdrowia
w sprawie realizacji prawa do obecności osoby bliskiej przy hospitalizowanym dziecku, w szczególności w oddziałach intensywnej terapii
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską w sprawie realizacji prawa do obecności osoby bliskiej przy hospitalizowanym dziecku, w szczególności w oddziałach intensywnej terapii.
Prawo dziecka do kontaktu z rodzicem lub opiekunem w trakcie hospitalizacji ma fundamentalne znaczenie dla jego poczucia bezpieczeństwa i procesu zdrowienia. Rzecznik Praw Dziecka w swoich stanowiskach wskazuje, że ewentualne ograniczenia tego prawa powinny być wprowadzane wyłącznie indywidualnie i tylko w wyjątkowych sytuacjach uzasadnionych względami medycznymi lub bezpieczeństwa.
Regulaminy odwiedzin w szpitalach są kształtowane autonomicznie przez osoby kierujące oddziałami, a zasady te różnią się diametralnie – od możliwości całodziennej obecności rodzica po przypadki ograniczania kontaktu do 3,5 godziny dziennie.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie jednolitych standardów w zakresie prawa do obecności osoby bliskiej przy hospitalizowanym dziecku, w szczególności w oddziałach intensywnej terapii?
Czy prowadzone są obecnie analizy dotyczące praktyk w szpitalach publicznych i ich zgodności z obowiązującym prawem oraz zaleceniami Rzecznika Praw Dziecka?
Czy rozważane jest wydanie wytycznych lub rekomendacji, które ujednoliciłyby praktyki szpitali w zakresie obecności rodziców przy dziecku, w tym także w godzinach nocnych?
Czy planowane są konsultacje społeczne lub międzyresortowe mające na celu wypracowanie systemowego rozwiązania tej kwestii, z udziałem m.in. przedstawicieli środowiska medycznego, prawnego oraz organizacji reprezentujących pacjentów?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6160 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZZR.050.4.2026.AW
Warszawa, 21 lutego 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pani Poseł Barbary Dolniak nr 15078 w sprawie realizacji
prawa do obecności osoby bliskiej przy hospitalizowanym dziecku, w szczególności
w oddziałach intensywnej terapii, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U.
z 2024 r. poz. 581), zwana dalej ustawą, gwarantuje każdemu pacjentowi, także dziecku,
prawo poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz prawo do dodatkowej opieki
pielęgnacyjnej. Przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która nie polega
na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad pacjentem
małoletnim (art. 34 ust. 2 ustawy).
Opiekę taką może sprawować dowolnie wskazana przez pacjenta osoba, która nie musi
posiadać do tego fachowych kwalifikacji. Ustawodawca gwarantuje każdemu pacjentowi
prawo skorzystania z dodatkowej opieki pielęgnacyjnej względem opieki, do której jest
zobowiązany szpital czy inny stacjonarny podmiot leczniczy, sprawowanej przez personel
tam zatrudniony.
W odniesieniu do pacjenta małoletniego dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się
również jako prawo do pobytu wraz z nim przedstawiciela ustawowego albo opiekuna
faktycznego (art. 34 ust. 3 ustawy), w tym możliwość dłuższego przebywania, również
w porze nocnej, korzystanie z udostępnionego przez podmiot leczniczy miejsca
(łóżka/fotela), pościeli i mediów. Kwestia organizacji miejsca pobytu rodzica/opiekuna
(w tej samej lub osobnej sali), jest uzależniona przede wszystkim od możliwości lokalowych
w danym podmiocie leczniczym.
Zastosowanie w tym zakresie mają przepisy zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność
leczniczą (Dz. U. z 2022 r. poz. 402), zgodnie z którymi w pokojach dzieci lub
w odrębnym pomieszczeniu, zapewnia się dodatkowe łóżka lub fotele wypoczynkowe, wraz
z pościelą, umożliwiające nocleg dla rodziców lub opiekunów dziecka.
Na podstawie art. 5 ustawy, kierownik podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub
upoważniony przez niego lekarz może ograniczyć korzystanie z praw pacjenta w przypadku
wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne
pacjentów, a w przypadku praw, o których mowa w art. 33 ust. 1, także ze względu na
możliwości organizacyjne podmiotu.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Powyższe upoważnia kierowników podmiotów leczniczych do podejmowania decyzji w tym
zakresie, uwzględniając przede wszystkim dobro pacjentów. Jednocześnie wprowadzane
ograniczenia muszą jak najmniej ingerować w realizację prawa pacjenta, być jak najmniej
uciążliwe (zgodnie z zasadą proporcjonalności), nie mogą być arbitralne (np. zależeć
wyłącznie od zgody personelu medycznego), a ustalone zasady powinny być jasne i równe
dla wszystkich.
W przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego, korzystanie z praw pacjenta może
zostać ograniczone, zgodnie z art. 5 ustawy, przy czym ustawa nie zezwala na całkowite
wyłączenie możliwości korzystania z poszczególnych praw. Kierownicy i personel
podmiotów leczniczych powinni starać się znaleźć takie rozwiązania organizacyjne, które
zapewnią dzieciom opiekę ze strony rodziców/ opiekunów prawnych.
W związku z podnoszonymi przez rodziców hospitalizowanych dzieci postulatami pełnej
realizacji prawa pacjentów do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, 10 kwietnia 2025 r. do
dyrektorów wszystkich podmiotów leczniczych posiadających w swojej strukturze oddziały
anestezjologii i intensywnej terapii dla dzieci, zostało skierowane pismo Ministra Zdrowia
wskazujące konieczność szczególnego uwzględnienia kwestii obecności rodziców lub
opiekunów prawnych przy dzieciach hospitalizowanych w tych oddziałach. Przy piśmie
zostało również przekazane zbieżne stanowisko Pani prof. dr. hab. n. med. Katarzyny Kotfis
ówczesnej konsultant krajowej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii w sprawie
pobytu rodziców/opiekunów prawnych z dziećmi w OAiIT.
Jednocześnie Pani profesor, w sierpniu 2025 r., przeprowadziła monitoring realizacji praw
dziecka do obecności rodzica lub opiekuna prawnego podczas leczenia w oddziałach
intensywnej terapii dziecięcej (OITD). Analiza objęła zarówno postanowienia regulaminów
wewnętrznych, jak i ocenę praktycznej realizacji prawa do pobytu rodziców przy dziecku,
a także identyfikację barier organizacyjnych, lokalowych i kadrowych.
Wyniki analizy potwierdziły, że większość oddziałów intensywnej terapii dziecięcej
umożliwia obecność rodziców przez całą dobę, traktując ją jako integralny element procesu
terapeutycznego oraz wsparcia emocjonalnego dziecka. W niektórych placówkach
ograniczenia wynikają z uwarunkowań infrastrukturalnych, tj. przede wszystkim z powodu
braku pomieszczeń socjalnych lub miejsc wypoczynku w bezpośrednim sąsiedztwie
stanowisk intensywnej terapii, albo z niedoboru personelu pielęgniarskiego i lekarskiego,
a tym samym z trudności w zapewnieniu pełnego nadzoru nad bezpieczeństwem dziecka
i rodzica w warunkach wysokiej intensywności opieki.
Odnotowano jedynie pojedyncze skargi rodziców, dotyczące ograniczeń lokalowych lub
czasowych, nie zaś odmowy samego prawa do obecności rodzica lub opiekuna z dzieckiem.
Ministerstwo Zdrowia podziela opinię Pani profesor, że stała obecność rodziców,
szczególnie w przypadku dzieci wymagających długotrwałego leczenia w oddziałach
anestezjologii i intensywnej terapii, stanowi istotny czynnik wspierający proces zdrowienia,
zmniejsza poziom lęku, poprawia komunikację z zespołem medycznym oraz wpływa
pozytywnie na relacje rodzinne po zakończeniu hospitalizacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --