Interpelacja nr 15075
Interpelacja w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku z trwającą transformacją gospodarczą
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku z trwającą transformacją gospodarczą
Interpelacja nr 15075
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku z trwającą transformacją gospodarczą
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku z trwającą transformacją gospodarczą.
Proces transformacji gospodarczej na Górnym Śląsku, w tym stopniowe wygaszanie działalności wydobywczej, rodzi szereg pytań o przyszłość unikalnych tradycji górniczych, które stanowią ważny element polskiego i regionalnego dziedzictwa niematerialnego. Trwa obecnie procedura mająca na celu wpisanie Barbórki i tradycji górniczych z Górnego Śląska na prestiżową listę UNESCO. Jest to ogromna szansa na wzmocnienie ochrony i promocji kultury, która przez dekady kształtowała tożsamość społeczności górniczych.
Jednocześnie warto podkreślić, że zapisanie tradycji górniczych na listę UNESCO będzie miało trwały sens tylko wtedy, gdy zagwarantujemy realne wsparcie ich depozytariuszom. Szczególnie istotną rolę w zachowaniu charakteru święta odgrywają górnicze orkiestry dęte, które uczestniczą w pochodach, nabożeństwach, uroczystościach oraz stanowią rozpoznawalny symbol kultury górniczej.
Doświadczenia międzynarodowe pokazują, że tradycje tego rodzaju mogą funkcjonować także wtedy, gdy kopalnie przestają działać. Przykłady z Austrii czy Luksemburga, gdzie przemysł wydobywczy został znacznie ograniczony, wskazują, że parady, msze i obchody nadal odbywają się i cieszą dużym zainteresowaniem społecznym.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje uruchomienie lub rozwinięcie programów wsparcia skierowanych do górniczych orkiestr dętych, jako kluczowych depozytariuszy tradycji Barbórki i kultury górniczej?
Czy rozważane jest stworzenie dedykowanego mechanizmu finansowania, który umożliwi orkiestrom kontynuowanie działalności mimo zmian strukturalnych w regionie — np. w ramach programów ochrony dziedzictwa niematerialnego lub kultury społeczności lokalnych?
Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z depozytariuszami tradycji, takimi jak orkiestry dęte, bractwa górnicze oraz organizacje społeczne, aby wypracować model wsparcia odpowiadający ich realnym potrzebom?
Interpelacja nr 15075
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku z trwającą transformacją gospodarczą
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku z trwającą transformacją gospodarczą.
Proces transformacji gospodarczej na Górnym Śląsku, w tym stopniowe wygaszanie działalności wydobywczej, rodzi szereg pytań o przyszłość unikalnych tradycji górniczych, które stanowią ważny element polskiego i regionalnego dziedzictwa niematerialnego. Trwa obecnie procedura mająca na celu wpisanie Barbórki i tradycji górniczych z Górnego Śląska na prestiżową listę UNESCO. Jest to ogromna szansa na wzmocnienie ochrony i promocji kultury, która przez dekady kształtowała tożsamość społeczności górniczych.
Jednocześnie warto podkreślić, że zapisanie tradycji górniczych na listę UNESCO będzie miało trwały sens tylko wtedy, gdy zagwarantujemy realne wsparcie ich depozytariuszom. Szczególnie istotną rolę w zachowaniu charakteru święta odgrywają górnicze orkiestry dęte, które uczestniczą w pochodach, nabożeństwach, uroczystościach oraz stanowią rozpoznawalny symbol kultury górniczej.
Doświadczenia międzynarodowe pokazują, że tradycje tego rodzaju mogą funkcjonować także wtedy, gdy kopalnie przestają działać. Przykłady z Austrii czy Luksemburga, gdzie przemysł wydobywczy został znacznie ograniczony, wskazują, że parady, msze i obchody nadal odbywają się i cieszą dużym zainteresowaniem społecznym.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje uruchomienie lub rozwinięcie programów wsparcia skierowanych do górniczych orkiestr dętych, jako kluczowych depozytariuszy tradycji Barbórki i kultury górniczej?
Czy rozważane jest stworzenie dedykowanego mechanizmu finansowania, który umożliwi orkiestrom kontynuowanie działalności mimo zmian strukturalnych w regionie — np. w ramach programów ochrony dziedzictwa niematerialnego lub kultury społeczności lokalnych?
Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z depozytariuszami tradycji, takimi jak orkiestry dęte, bractwa górnicze oraz organizacje społeczne, aby wypracować model wsparcia odpowiadający ich realnym potrzebom?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3350 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2393373.10551130.9986745
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15075 poseł Barbary Dolniak z 6 lutego 2026 roku
w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku
z trwającą transformacją gospodarczą, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi obecnie odrębnego
programu poświęconego wyłącznie górniczym orkiestrom dętym, jednak podmioty te mogą
korzystać z istniejących programów ministra właściwego do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego. W szczególności możliwe jest ubieganie się o dofinansowanie
w ramach programów Infrastruktura kultury, Infrastruktura domów kultury, Kultura ludowa
i tradycyjna oraz Edukacja kulturalna. Programy te umożliwiają finansowanie zarówno zakupu
instrumentów i wyposażenia, jak i działań związanych z kultywowaniem oraz
upowszechnianiem tradycji.
W przypadku orkiestr działających w strukturach domów lub ośrodków kultury właściwym
instrumentem wsparcia jest program Infrastruktura domów kultury, natomiast orkiestry
funkcjonujące jako organizacje pozarządowe mogą aplikować o środki w ramach programu
Infrastruktura kultury. Lista podmiotów uprawnionych do składania wniosków znajduje się
w sekcji A specyfikacji każdego programu.
Ad 2.
Na obecnym etapie nie są prowadzone prace nad stworzeniem odrębnego mechanizmu
finansowania skierowanego wyłącznie do orkiestr górniczych. Ochrona i wsparcie
depozytariuszy dziedzictwa niematerialnego realizowane są poprzez istniejące programy
grantowe oraz działania systemowe w obszarze ochrony niematerialnego dziedzictwa
kulturowego.
Ad 3.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi współpracę i konsultacje
z depozytariuszami niematerialnego dziedzictwa kulturowego, w tym ze środowiskami
związanymi z tradycjami górniczymi, przede wszystkim w ramach działań dotyczących
identyfikacji, dokumentowania i ochrony dziedzictwa niematerialnego. Konsultacje te
odbywają się m.in. przy przygotowywaniu wpisów na Krajową listę niematerialnego
dziedzictwa kulturowego oraz w toku prac związanych z wnioskami nominacyjnymi do
UNESCO.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Jednocześnie należy podkreślić, że wypracowywanie modeli wsparcia dla depozytariuszy
odbywa się w dużej mierze na poziomie lokalnym i regionalnym, z udziałem samorządów
oraz instytucji kultury działających w danym środowisku. Ministerstwo pozostaje w dialogu
z depozytariuszami i analizuje zgłaszane potrzeby w kontekście istniejących instrumentów
wsparcia.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2393373.10551130.9986745
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15075 poseł Barbary Dolniak z 6 lutego 2026 roku
w sprawie wsparcia dla orkiestr dętych oraz depozytariuszy tradycji górniczych w związku
z trwającą transformacją gospodarczą, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi obecnie odrębnego
programu poświęconego wyłącznie górniczym orkiestrom dętym, jednak podmioty te mogą
korzystać z istniejących programów ministra właściwego do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego. W szczególności możliwe jest ubieganie się o dofinansowanie
w ramach programów Infrastruktura kultury, Infrastruktura domów kultury, Kultura ludowa
i tradycyjna oraz Edukacja kulturalna. Programy te umożliwiają finansowanie zarówno zakupu
instrumentów i wyposażenia, jak i działań związanych z kultywowaniem oraz
upowszechnianiem tradycji.
W przypadku orkiestr działających w strukturach domów lub ośrodków kultury właściwym
instrumentem wsparcia jest program Infrastruktura domów kultury, natomiast orkiestry
funkcjonujące jako organizacje pozarządowe mogą aplikować o środki w ramach programu
Infrastruktura kultury. Lista podmiotów uprawnionych do składania wniosków znajduje się
w sekcji A specyfikacji każdego programu.
Ad 2.
Na obecnym etapie nie są prowadzone prace nad stworzeniem odrębnego mechanizmu
finansowania skierowanego wyłącznie do orkiestr górniczych. Ochrona i wsparcie
depozytariuszy dziedzictwa niematerialnego realizowane są poprzez istniejące programy
grantowe oraz działania systemowe w obszarze ochrony niematerialnego dziedzictwa
kulturowego.
Ad 3.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi współpracę i konsultacje
z depozytariuszami niematerialnego dziedzictwa kulturowego, w tym ze środowiskami
związanymi z tradycjami górniczymi, przede wszystkim w ramach działań dotyczących
identyfikacji, dokumentowania i ochrony dziedzictwa niematerialnego. Konsultacje te
odbywają się m.in. przy przygotowywaniu wpisów na Krajową listę niematerialnego
dziedzictwa kulturowego oraz w toku prac związanych z wnioskami nominacyjnymi do
UNESCO.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Jednocześnie należy podkreślić, że wypracowywanie modeli wsparcia dla depozytariuszy
odbywa się w dużej mierze na poziomie lokalnym i regionalnym, z udziałem samorządów
oraz instytucji kultury działających w danym środowisku. Ministerstwo pozostaje w dialogu
z depozytariuszami i analizuje zgłaszane potrzeby w kontekście istniejących instrumentów
wsparcia.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --