Interpelacja w sprawie finansowania sieci kanalizacyjnej na terenach wiejskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15071
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie finansowania sieci kanalizacyjnej na terenach wiejskich
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską w sprawie finansowania sieci kanalizacyjnej na terenach wiejskich.
Kanalizacja na terenach wiejskich pozostaje jednym z największych wyzwań infrastrukturalnych dla wielu gmin i ich mieszkańców. Zgodnie z danymi GUS ponad 2,5 mln budynków w Polsce wciąż korzysta z indywidualnych systemów, głównie szamb, co generuje koszty, obowiązki związane z ich regularnym opróżnianiem oraz ryzyka środowiskowe. Najwyższa Izba Kontroli zwraca uwagę na braki w nadzorze nad ewidencją i odbiorem nieczystości, co wskazuje na potrzebę wzmocnienia działań systemowych.
Choć długość sieci kanalizacyjnej w Polsce rośnie i w 2024 roku wyniosła 185,8 tys. km, a liczba przyłączy przekroczyła 4 mln, to na obszarach wiejskich nadal występują znaczące dysproporcje – znajduje się tam 60,7% sieci kanalizacyjnej, ale tylko 47,6% wszystkich przyłączy.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje przeznaczenie środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) na inwestycje związane z rozwojem sieci kanalizacyjnej na terenach wiejskich?
Czy są analizowane możliwości wsparcia gmin w zakresie budowy nowych przyłączy oraz modernizacji istniejącej infrastruktury, tak aby ograniczyć konieczność korzystania z kosztownych rozwiązań indywidualnych?
Sekretarz stanu Jan Szyszko
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5196 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 18 lutego 2026 r.
znak sprawy: DPI-XXIII.054.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 15071 Pani Poseł Barbary Dolniak
w sprawie finansowania sieci kanalizacyjnej na terenach wiejskich
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) w ramach reformy
B3.1.1 Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na terenach
wiejskich wspiera inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową
na terenach wiejskich. Zakresem wsparcia objęto budowę, rozbudowę lub
modernizację systemów zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków
na terenach wiejskich.
KPO ukierunkowany został na gminy wiejskie lub gminy miejsko-wiejskie,
z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców oraz z wyłączeniem
obszarów aglomeracji ujętych w KPOŚK. Program zakłada wsparcie gmin
charakteryzujących się najniższymi wskaźnikami zwodociągowania oraz tych,
których zdolność inwestycyjna jest niewystarczająca do samodzielnej realizacji
przedsięwzięcia.
Wyrazem tego, w ramach B3.1.1, zaplanowano powstanie co najmniej 467
projektów z zakresu wsparcia zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków.
-- 1 of 3 --
2
Ze względu na bardzo dużą liczbę złożonych i pozytywnie ocenionych wniosków
konkursowych, w ramach IV rewizji KPO pierwotna wartość środków
przeznaczona na realizację inwestycji została zwiększona do łącznej kwoty
ok. 2,04 mld zł.
Nabory dla wszystkich województw są obecnie zakończone. Były one
przeprowadzane w przedziale czasowym od grudnia 2024 r. do lutego 2025 r.,
w różnym terminie dla poszczególnych województw. Przykładowo
w województwie podlaskim wnioski należało składać w okresie od dnia
11 grudnia 2024 r. do dnia 10 stycznia 2025 r. Przez wzgląd na wyczerpanie
wolnych środków oraz znikomą ilość czasu pozostałego do realizacji całego KPO,
nie planuje się ogłaszać kolejnych naborów w ramach tej inwestycji.
Ad 2.
W sprawie umożliwienia wsparcia gminom w zakresie budowy nowych przyłączy
oraz modernizacji istniejącej infrastruktury przekazuję szczegółowe informację
w zakresie kompetencji Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej:
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
W ramach dotychczasowych perspektyw finansowych, dzięki wsparciu
ze środków unijnych, nastąpił znaczący rozwój infrastruktury komunalnej
zapewniającej zbieranie, odprowadzenie i efektywne oczyszczanie ścieków
komunalnych. Niemniej jednak istnieje konieczność dalszego wspierania
przedsięwzięć, które przyczyniają się do wypełnienia zobowiązań wynikających
z Dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych –
tzw. dyrektywy ściekowej.
W Polsce podstawowym aktem prawnym, który implementuje założenia
wspomnianej dyrektywy jest ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
(t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087, ze zm.), natomiast w dokumencie strategicznym,
jakim jest Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK),
oszacowano potrzeby i określono działania na rzecz wyposażenia aglomeracji
(o równoważnej liczbie mieszkańców - RLM większej od 2 000) w systemy
kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków.
Analiza stanu realizacji KPOŚK wskazuje, że w dalszym ciągu część aglomeracji
ma problemy ze spełnieniem wymogów dyrektywy ściekowej. Dotyczą one
wydajności oczyszczalni ścieków w aglomeracjach, standardów oczyszczania
ścieków oraz wyposażenia aglomeracji w systemy zbierania ścieków
komunalnych. Zgodnie z danymi zawartymi w KPOŚK potrzeby inwestycyjne
aglomeracji powyżej 15 tys. RLM, w celu spełnienia Dyrektywy, wynoszą ponad
19 mld zł. Środki unijne w ramach działania 1.3 Gospodarka wodno-ściekowa
programu operacyjnego FEnIKS wynoszą ponad 4 mld zł.
W związku z powyższym priorytetem dla Komisji Europejskiej jest wspieranie
działań związanych zarówno z budową nowej jak i przebudową i remontem
istniejącej infrastruktury, niezbędnej do zrealizowania zobowiązań wynikających
z Dyrektywy 91/271/EWG w aglomeracjach ujętych w KPOŚK o wielkości
-- 2 of 3 --
3
co najmniej 15 000 RLM, które nie spełniają wymogów, również w celu uniknięcia
płacenia kar za niezgodność z ww. dyrektywą.
Programy Regionalne 2021-2027
Podobnie jak w przypadku programu FEnIKS, fundusze w ramach programów
regionalnych nakierowane są na inwestycje w budowę, przebudowę i remonty
istniejącej infrastruktury, jak też oczyszczanie ścieków komunalnych, niezbędne
do zrealizowania zobowiązań wynikających z dyrektywy ściekowej.
W ramach programów regionalnych wsparcie w obszarze gospodarki
kanalizacyjno-ściekowej jest możliwie jedynie w aglomeracjach o wielkości
od co najmniej 2 tys. RLM do poniżej 15 tys. RLM niespełniających wymogów
dyrektywy ściekowej.
Szczegółowych informacji co do warunków wsparcia projektów z obszaru
gospodarki ściekowej oraz dostępnej alokacji w ramach programu regionalnego
udzielają instytucje zarządzające właściwymi programami regionalnymi,
tj. urzędy marszałkowskie.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --