Interpelacja w sprawie niedoboru środków Funduszu Pracy na realizację zadań powiatowych urzędów pracy w 2026 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15065
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie niedoboru środków Funduszu Pracy na realizację zadań powiatowych urzędów pracy w 2026 r.
Zgłaszający: Jolanta Zięba-Gzik
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie drastycznego niedoboru środków Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację zadań powiatowych urzędów pracy w 2026 roku oraz konsekwencji tej sytuacji dla funkcjonowania lokalnych rynków pracy.
Do mojego biura poselskiego wpłynęło stanowisko starosty zduńskowolskiego z dnia 30 stycznia 2026 r., w którym wskazano, że powiatowe urzędy pracy funkcjonujące na terenie województwa łódzkiego zostały w 2026 roku pozbawione środków w ramach algorytmu Funduszu Pracy, co w praktyce uniemożliwia pełną realizację zadań wynikających z ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
Jak wynika z przekazanych informacji, brak środków skutkuje ograniczeniem skali działań aktywizacyjnych, utrudnia bieżące wykonywanie obowiązków ustawowych oraz obniża efektywność wsparcia kierowanego do osób bezrobotnych i pracodawców. Sytuacja ta jest szczególnie niepokojąca w kontekście wdrażanej reformy służb zatrudnienia, która wiąże się z rozszerzeniem katalogu zadań realizowanych przez urzędy pracy oraz objęciem wsparciem szerszej grupy osób, przy jednoczesnym braku zapewnienia stabilnego i przewidywalnego finansowania.
W stanowisku starosty zwrócono również uwagę na wątpliwości dotyczące mechanizmu podziału środków Funduszu Pracy pomiędzy województwa, opartego na algorytmie wynikającym z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r. Wskazano m.in. na nieadekwatność niektórych wskaźników statystycznych do faktycznego zapotrzebowania na środki oraz na przypadki powiatów, które mimo uzyskania dodatniego wskaźnika globalnego nie otrzymały realnego finansowania, co rodzi pytania o przejrzystość i spójność obowiązujących rozwiązań.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Z jakich przyczyn w 2026 roku część powiatowych urzędów pracy, w tym w województwie łódzkim, nie otrzymała środków w ramach algorytmu Funduszu Pracy, mimo obowiązujących przepisów?
Czy ministerstwo planuje korektę zasad podziału środków Funduszu Pracy, tak aby lepiej odzwierciedlały one faktyczne potrzeby lokalnych rynków pracy?
Czy przewidywane jest uruchomienie środków z rezerwy Funduszu Pracy na wczesnym etapie 2026 roku w celu zapewnienia ciągłości działań powiatowych urzędów pracy?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić stabilne finansowanie rozszerzonego katalogu zadań służb zatrudnienia wynikającego z reformy rynku pracy?
Czy planowany jest dialog z przedstawicielami samorządów powiatowych w celu wypracowania rozwiązań umożliwiających skuteczną realizację zadań ustawowych przez urzędy pracy?
Z uwagi na znaczenie tej problematyki dla bezpieczeństwa społecznego, sytuacji osób poszukujących pracy oraz stabilności lokalnych rynków pracy, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi.
Z wyrazami szacunku Jolanta Zięba-Gzik
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 15 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9354 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.86.2026
Warszawa, /elektron. znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15065 Pani Posłanki Jolanty Zięby-Gzik „w sprawie
niedoboru środków Funduszu Pracy na realizację zadań powiatowych urzędów pracy
w 2026 r.”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 podstawę gospodarki finansowej Funduszu Pracy (dalej
„FP”) będącego państwowym funduszem celowym stanowi roczny plan finansowy FP.
Określa on m.in. przychody funduszu i ich źródła oraz zadania realizowane z jego środków.
Plan obejmuje również kwotę środków na finansowanie form pomocy przeznaczaną przez
urzędy pracy w danym roku budżetowym na aktywizację osób bezrobotnych i
poszukujących pracy.
Plan finansowy FP stanowi załącznik do ustawy budżetowej na dany rok – jego projekt jest
przekazywany Ministrowi Finansów i Gospodarki w trybie i terminach określonych przez
przepisy dotyczące prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister Finansów i Gospodarki
przedstawia następnie projekt ustawy budżetowej na rok kolejny wraz z uzasadnieniem
Radzie Ministrów, która przedkłada go Sejmowi w terminie do 30 września roku
poprzedzającego dany rok budżetowy2.
Pismem z 25 lipca 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu
finansowego na 2026 r. Limit określono na poziomie 10,1 mld zł.
Kierownictwo MRPiPS na każdym etapie uzgodnień wskazywało, że dla prawidłowego
funkcjonowania powiatowych urzędów pracy konieczne jest utrzymanie finansowania
aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie z 2025 r., tj. ok. 3,65 mld zł.
Przedstawiono w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, wskazując m.in. na:
— wzrost kosztów świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy (zasiłki, stypendia,
refundacje);
— wzrost minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia, które wpływają na wysokość
refundacji i dofinansowań;
— rosnącą efektywność kosztową form aktywizacji zawodowej (z ok. 18 tys. zł w 2023 r.
do ponad 21 tys. zł w 2026 r.);
— konieczność utrzymania liczby osób objętych wsparciem, w tym seniorów i osób
długotrwale bezrobotnych.
Mimo to kwotę zabezpieczoną w planie FP na 2026 r. ustalono na poziomie niższym od
postulowanych potrzeb finansowych, tj. niższym od planu na 2025 r. o 1,5 mld zł w zakresie
zadania dotyczącego aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych realizowanej przez urzędy
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Ustawa budżetowa na rok 2026 (Dz.U. poz. 62) została podpisana przez Prezydenta RP 20 stycznia 2026 r.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pracy i niższym o 0,27 mld zł w zakresie refundacji wynagrodzeń wypłacanych
młodocianym pracownikom (zadanie realizuje OHP). W planie finansowym Funduszu Pracy
na 2026 r. na aktywizację zawodową bezrobotnych zabezpieczono zatem 2 147 808 000
zł, z czego 429,6 mln zł stanowi rezerwa Funduszu Pracy.
Podział kwot środków FP wynikających z planu finansowego FP na finansowanie kosztów
realizacji form pomocy przez samorządy powiatowe regulują przepisy ustawy oraz wydane
na podstawie art. 277 ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r.
w sprawie zasad gospodarki finansowej FP, zwane dalej rozporządzeniem RM.
Na podstawie art. 267 ust. 4 ustawy w związku z § 6 rozporządzenia RM, kwota środków
FP na finansowanie form pomocy określona w planie finansowym FP na 2026 rok
pomniejszona o rezerwę pozostającą w mojej dyspozycji jest dzielona między województwa
algorytmem. Kwoty ustalone dla samorządów województw są dzielone dla poszczególnych
samorządów powiatowych przez zarząd województwa według kryteriów określonych przez
sejmik województwa. Oznacza to, że podczas opracowywania kryteriów podziału istnieje
możliwość uwzględnienia szczególnych potrzeb lokalnych rynków pracy.
Zgodnie ze wzorem określonym w § 6 rozporządzenia RM kwota na formy pomocy
(określona w planie finansowym FP na dany rok i pomniejszona o rezerwę pozostającą
w dyspozycji Ministra) dzielona jest między województwa w następujących proporcjach
w ramach 4 wskaźników:
— Wskaźnik B: 75% kwoty dzielone jest z uwzględnieniem liczby osób bezrobotnych
w województwach;
— Wskaźnik S: 5% kwoty dzielone jest na podstawie efektów zastosowanych działań
aktywizacyjnych związanych z subsydiowaniem zatrudnienia (refundacja wyposażenia
stanowiska pracy, środki na działalność gospodarczą, prace interwencyjne oraz roboty
publiczne);
— Wskaźnik E: 10% kwoty dzielone jest na podstawie efektów zastosowanych działań
edukacyjnych (szkolenia, staże);
— Wskaźnik N: 10% kwoty dzielone jest na podstawie efektów pozostałych działań
aktywizacyjnych w danym województwie.
Podział środków dokonywany jest w ten sposób, że po zebraniu wszystkich niezbędnych
danych kwota dla województwa w ramach każdego z wskaźników (B, S, E i N) jest wyliczana
w wysokości proporcjonalnej do udziału osiągniętego w województwie wskaźnika w sumie
wskaźników ze wszystkich województw. Po podziale środków na województwa w ramach
każdego ze wskaźników są one sumowane i na tej podstawie ustalana jest ogólna kwota
środków FP dla poszczególnych województw.
Jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej już w grudniu 2025 r. oraz na początku
stycznia 2026 r. zdecydowałam o rozdysponowaniu pomiędzy urzędy pracy ok. 1,7 mld zł,
w tym ok. 1,1 mld zł na realizację projektów w ramach Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus (EFS+), a także ponad 50 mln zł z rezerwy FP na zabezpieczenie środków
umożliwiających regulowanie przez te jednostki zobowiązań przechodzących z roku 2025
na rok bieżący. Województwo łódzkie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, otrzymało
w ramach zastosowania algorytmu 105,5 mln zł na realizację projektów EFS+ oraz środki
z rezerwy w wysokości 24,1 mln zł na poczet realizacji zobowiązań przechodzących z roku
poprzedniego.
Trzeba podkreślić, że wszystkie województwa otrzymały środki Funduszu Pracy wyliczone
w oparciu o ww. algorytm, jednak przyznane środki są niższe niż te, które rozdysponowano
w roku 2025. Zmniejszenie środków dla województwa łódzkiego wynika przede wszystkim
z niższej kwoty ogółem, jaką zabezpieczono dla wszystkich urzędów w projekcie planu
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
finansowego FP na rok 2026. Nie bez wpływu na wysokość przyznanych dla województwa
środków pozostaje też niższa efektywność działań o charakterze edukacyjnym, mierzona
w ramach wskaźnika E (w ramach tego wskaźnika województwo łódzkie nie uczestniczyło
w podziale środków).
Należy nadmienić, że zgodnie z art. 268 ww. ustawy, wyboru wdrażanych form pomocy
dokonuje starosta, w ramach łącznej kwoty środków FP ustalonej dla samorządu powiatu
oraz po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy. Kwoty na finansowanie
poszczególnych form pomocy nie są zatem planowane odgórnie. To samorządy powiatów
decydują, uwzględniając potrzeby lokalnych rynków pracy i swoje możliwości finansowe,
o ich wyborze i finansowaniu.
Informuję ponadto, że w odpowiedzi na zgłaszane przez urzędy pracy potrzeby na początku
lutego 2026 r. podjęłam też decyzję o uruchomieniu naboru z rezerwy FP, który pozwolił
przekazać dodatkowe środki na finansowanie działań aktywizujących osoby bezrobotne
(m.in. bezrobotnych rodziców powracających na rynek pracy po okresie sprawowania opieki
nad dzieckiem, bezrobotnych powracających z zagranicy, bezrobotnych i poszukujących
pracy w grupie wiekowej 50+, bezrobotnych, którzy chcą podjąć zatrudnienie w zawodach
deficytowych).
Trwający do 16 lutego nabór skierowany był do powiatowych urzędów pracy działających
w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Urzędy mogły wnioskować o środki rezerwy FP na
finansowanie wszystkich form pomocy ujętych w ustawie o rynku pracy i służbach
zatrudnienia. Łączna wartość wniosków złożonych przez wszystkie urzędy pracy, które
spełniały warunki udziału wynosiła 174,9 mln zł.
Ze względu na wyższą niż określone w ogłoszeniu 150 mln zł kwotę wnioskowaną, mając
na uwadze potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia możliwości działań w zakresie
aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, zdecydowałam o zwiększeniu alokacji o 23,5
mln zł.
W efekcie, po dokonaniu oceny wszystkich wniosków oraz dostosowaniu wysokości
wsparcia do liczby osób bezrobotnych w danym powiecie z uwzględnieniem limitów
środków, jakimi poszczególne powiatowe urzędy pracy dysponują, kwotę przysługującego
im łącznie wsparcia ustalono na 173,5 mln zł (w tym 28,8 mln zł dla woj. łódzkiego). Każdy
urząd pracy, który mógł uczestniczyć w naborze i z którego złożono wniosek, otrzyma środki
z rezerwy Funduszu Pracy.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje zapotrzebowanie urzędów pracy.
Równolegle prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w sprawie
możliwości podniesienia limitów w Funduszu Pracy w 2026 roku.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --