Interpelacja nr 15050
Interpelacja w sprawie niedofinansowania zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego przez administrację rządową
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niedofinansowania zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego przez administrację rządową
Interpelacja nr 15050
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie niedofinansowania zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego przez administrację rządową
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
jednostki samorządu terytorialnego sygnalizują problem niedofinansowania zadań zleconych im przez administrację rządową. Problem ten ma charakter systemowy i dotyczy większości samorządów w Polsce.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami jednostki samorządu terytorialnego realizują część zadań z zakresu administracji rządowej, za które powinny otrzymywać środki w wysokości umożliwiającej ich pełne i rzetelne wykonanie. Tymczasem przekazywane dotacje często nie pokrywają rzeczywistych kosztów realizacji powierzonych obowiązków, co zmusza samorządy do finansowania części tych zadań z własnych budżetów.
Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w obowiązujących regulacjach brak jest jednolitej, transparentnej metody kalkulacji kosztów obsługi zadań zleconych oraz określonych standardów ich wykonywania. Skutkuje to uznaniowością w ustalaniu wysokości dotacji oraz znacznymi różnicami w poziomie finansowania poszczególnych zadań.
W efekcie wiele jednostek samorządu terytorialnego nie jest w stanie realizować zadań zleconych wyłącznie w oparciu o przekazywane środki. Szacuje się, że w niektórych obszarach – takich jak prowadzenie urzędów stanu cywilnego czy ewidencji ludności – dotacje pokrywają jedynie około 50% faktycznych kosztów realizacji tych zadań. Pozostała część obciąża budżety samorządów, ograniczając ich możliwości inwestycyjne i wpływając negatywnie na jakość świadczonych usług publicznych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rząd planuje opracowanie jednolitej, transparentnej metody kalkulacji kosztów realizacji zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego?
Czy przewidziane są prace nad określeniem standardów wykonywania zadań zleconych, które umożliwią bardziej precyzyjne i adekwatne ustalanie wysokości dotacji przekazywanych samorządom?
Z wyrazami szacunku
Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 15050
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie niedofinansowania zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego przez administrację rządową
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
jednostki samorządu terytorialnego sygnalizują problem niedofinansowania zadań zleconych im przez administrację rządową. Problem ten ma charakter systemowy i dotyczy większości samorządów w Polsce.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami jednostki samorządu terytorialnego realizują część zadań z zakresu administracji rządowej, za które powinny otrzymywać środki w wysokości umożliwiającej ich pełne i rzetelne wykonanie. Tymczasem przekazywane dotacje często nie pokrywają rzeczywistych kosztów realizacji powierzonych obowiązków, co zmusza samorządy do finansowania części tych zadań z własnych budżetów.
Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w obowiązujących regulacjach brak jest jednolitej, transparentnej metody kalkulacji kosztów obsługi zadań zleconych oraz określonych standardów ich wykonywania. Skutkuje to uznaniowością w ustalaniu wysokości dotacji oraz znacznymi różnicami w poziomie finansowania poszczególnych zadań.
W efekcie wiele jednostek samorządu terytorialnego nie jest w stanie realizować zadań zleconych wyłącznie w oparciu o przekazywane środki. Szacuje się, że w niektórych obszarach – takich jak prowadzenie urzędów stanu cywilnego czy ewidencji ludności – dotacje pokrywają jedynie około 50% faktycznych kosztów realizacji tych zadań. Pozostała część obciąża budżety samorządów, ograniczając ich możliwości inwestycyjne i wpływając negatywnie na jakość świadczonych usług publicznych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy rząd planuje opracowanie jednolitej, transparentnej metody kalkulacji kosztów realizacji zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego?
Czy przewidziane są prace nad określeniem standardów wykonywania zadań zleconych, które umożliwią bardziej precyzyjne i adekwatne ustalanie wysokości dotacji przekazywanych samorządom?
Z wyrazami szacunku
Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
19
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7568 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 19 lutego 2026 roku
Sprawa: Interpelacja 15050
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na otrzymaną interpelację nr 15050 Pana posła na Sejm RP Andrzeja
Śliwki proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Metodologia ustalania wysokości dotacji jednoznacznie wynika z zasad
określonych w art. 129 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych1,
zgodnie z którym, kwoty dotacji celowych na zadania z zakresu administracji
rządowej oraz na zadania zlecone odrębnymi ustawami określają dysponenci części
budżetowych według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia
wydatków podobnego rodzaju, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.
Ponadto, zgodnie z postanowieniem art. 166 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej2, jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa, ustawa może zlecić
jednostkom samorządu terytorialnego wykonywanie innych zadań publicznych.
W świetle powyższego, dotacje powinny być przekazywane na zadania, a nie na
finansowanie poszczególnych kosztów rodzajowych a ich wysokość nie może być
kształtowana w dowolny sposób. Wysokość dotacji na poszczególne zadania
kalkulowana jest według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia
wydatków podobnego rodzaju, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Co
-- 1 of 4 --
2/4
oznacza np., iż cześć wynagrodzeniowa dotacji przeliczana jest na dany rok
odpowiednio tak jak dla jednostek rządowych.
Dysponent części budżetowej (głównie właściwy wojewoda), co do zasady,
dokonuje w ramach ustalonego limitu wydatków podziału środków na
poszczególne zadania zlecone do realizacji jednostkom samorządu terytorialnego,
biorąc pod uwagę ww. zasady wynikające z ustawy o finansach publicznych oraz
przepisy odrębnych ustaw zlecających do realizacji dane zadanie.
Organ wykonawczy JST, realizując zadania zlecone, powinien gospodarować tymi
środkami publicznymi zgodnie z zasadą określoną w art. 254 pkt 3 ustawy o
finansach publicznych 1, tj. w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasady
uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.
Dodatkowo należy zauważyć, że Wojewoda ma uprawnienia kontrolne w zakresie
wykonywania zadań zleconych pod względem legalności, rzetelności i
gospodarności. Na określenie wysokości kwot dotacji na realizację poszczególnych
zadań powinny mieć zatem również wpływ wyniki sprawowanego nadzoru nad ich
realizacją. Od sposobu sprawowania kontroli i nadzoru, w tym w zakresie
prawidłowości wydatkowania środków, istotnie zależy, czy zadania te realizowane
są na optymalnym poziomie, przy wykorzystaniu środków w efektywny sposób i
zgodnie z obowiązującymi zasadami określonymi w obowiązujących przepisach.
Odnosząc się do zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
wynikających z ustawy - z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu
cywilnego3, ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności4 oraz ustawy z
dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych dowodach osobistych5 (tzw. sprawy
obywatelskie) podkreślenia wymaga, że we współpracy z ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych oraz wojewodami zostały podjęte działania, w wyniku
których, począwszy od 2015 roku, podział środków na realizację ww. zadań
zleconych pomiędzy poszczególne jednostki samorządu dokonywany jest w
oparciu o przyjęte jednolite sposoby kalkulacji kosztów ich realizacji.
Podział środków na realizację ww. zadań pomiędzy poszczególne jednostki
samorządu terytorialnego dokonywany jest przez właściwych wojewodów według
kryterium liczby zrealizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego spraw,
z uwzględnieniem ujednoliconego czasu realizacji zadań oraz przyjętej stawki
roboczogodziny. W ww. stawce roboczogodziny uwzględnione zostały, co do
zasady, wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotowych zadań zleconych, w
-- 2 of 4 --
3/4
tym koszty rzeczowe. Jedynie konserwacja ksiąg stanu cywilnego jest finansowana
odrębnie. Konieczność wykonania konserwacji ksiąg stanu cywilnego nie jest
bowiem bezpośrednio związana z liczbą rejestrowanych w danym urzędzie stanu
cywilnego zdarzeń, a uwarunkowana ich stanem.
Podobnie jak w 2015 r., także w kolejnych latach, podział dotacji na realizację
przedmiotowych zadań jest dokonywany w wystandaryzowany sposób. Jednakże
stawka roboczogodziny jest odpowiednio przeliczana (zwiększana) z uwagi na
przewidywany wzrost części wynagrodzeniowej dotacji przekazywanych z budżetu
państwa. Pierwotnie, w odniesieniu do roku 2015 wynosiła ona 22,92 zł, natomiast
obecnie wynosi 51,44 zł.
Dodatkowo, w ustawie budżetowej na dany rok - począwszy od roku 2015 -
ujmowana jest rezerwa celowa z przeznaczeniem m.in. na uzupełnienie dotacji dla
jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań wynikających z ustawy –
Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawy o ewidencji ludności oraz ustawy o
dowodach osobistych, w tym związanych z odmiejscowieniem niektórych
czynności.
W związku z powyższym, w przypadku uzasadnionego niedoboru środków na
realizację zadań wynikających z ww. ustaw, istnieje możliwość dofinansowania
kosztów ich realizacji z przedmiotowej rezerwy celowej, po rozliczeniu środków
ujętych na ich realizację w budżetach poszczególnych województw (tj. w sytuacji
wystąpienia większej liczby zadań niż zakładano pierwotnie). Zatem sytuacja
niedoboru środków na przedmiotowy cel, co do zasady, nie powinna mieć miejsca.
Niezależnie od powyższego, należy mieć na uwadze, iż w wielu ustawach
zlecających do realizacji dane zadania przyjęty jest odrębny sposób kalkulacji
wysokości środków na ich realizację. Takim przykładem są m.in. ustawy z dnia: 6
grudnia 2004 r. o Karcie Dużej Rodziny6, 28 listopada 2003 r. o świadczeniach
rodzinnych7, 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów8, 27
października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych9.
W toku prac nad rządowymi projektami ustaw, które zobowiązują jednostki
samorządu terytorialnego do realizacji nowych zadań z zakresu administracji
rządowej, Ministerstwo Finansów wskazuje na konieczność uwzględniania
odpowiednich regulacji prawnych, pozwalających w sposób jednoznaczny określić
-- 3 of 4 --
4/4
metodologię kalkulacji wysokości środków niezbędnych do realizacji danych zadań
zleconych.
Podstawa Prawna
1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz.1483, z późn. zm.);
2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483);
3. Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1378 z
późn. zm);
4. Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2024 r. poz. 736 z późn. zm);
5. Ustawa dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2021 r. poz. 816 z późn. zm.);
6. Ustawa z dnia 6 grudnia 2004 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1512);
7. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1208);
8. Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2026 r.
poz. 79);
9. Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2025 r. poz.
439);
10. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1370).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 19 lutego 2026 roku
Sprawa: Interpelacja 15050
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na otrzymaną interpelację nr 15050 Pana posła na Sejm RP Andrzeja
Śliwki proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Metodologia ustalania wysokości dotacji jednoznacznie wynika z zasad
określonych w art. 129 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych1,
zgodnie z którym, kwoty dotacji celowych na zadania z zakresu administracji
rządowej oraz na zadania zlecone odrębnymi ustawami określają dysponenci części
budżetowych według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia
wydatków podobnego rodzaju, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.
Ponadto, zgodnie z postanowieniem art. 166 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej2, jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa, ustawa może zlecić
jednostkom samorządu terytorialnego wykonywanie innych zadań publicznych.
W świetle powyższego, dotacje powinny być przekazywane na zadania, a nie na
finansowanie poszczególnych kosztów rodzajowych a ich wysokość nie może być
kształtowana w dowolny sposób. Wysokość dotacji na poszczególne zadania
kalkulowana jest według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia
wydatków podobnego rodzaju, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Co
-- 1 of 4 --
2/4
oznacza np., iż cześć wynagrodzeniowa dotacji przeliczana jest na dany rok
odpowiednio tak jak dla jednostek rządowych.
Dysponent części budżetowej (głównie właściwy wojewoda), co do zasady,
dokonuje w ramach ustalonego limitu wydatków podziału środków na
poszczególne zadania zlecone do realizacji jednostkom samorządu terytorialnego,
biorąc pod uwagę ww. zasady wynikające z ustawy o finansach publicznych oraz
przepisy odrębnych ustaw zlecających do realizacji dane zadanie.
Organ wykonawczy JST, realizując zadania zlecone, powinien gospodarować tymi
środkami publicznymi zgodnie z zasadą określoną w art. 254 pkt 3 ustawy o
finansach publicznych 1, tj. w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasady
uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.
Dodatkowo należy zauważyć, że Wojewoda ma uprawnienia kontrolne w zakresie
wykonywania zadań zleconych pod względem legalności, rzetelności i
gospodarności. Na określenie wysokości kwot dotacji na realizację poszczególnych
zadań powinny mieć zatem również wpływ wyniki sprawowanego nadzoru nad ich
realizacją. Od sposobu sprawowania kontroli i nadzoru, w tym w zakresie
prawidłowości wydatkowania środków, istotnie zależy, czy zadania te realizowane
są na optymalnym poziomie, przy wykorzystaniu środków w efektywny sposób i
zgodnie z obowiązującymi zasadami określonymi w obowiązujących przepisach.
Odnosząc się do zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
wynikających z ustawy - z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu
cywilnego3, ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności4 oraz ustawy z
dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych dowodach osobistych5 (tzw. sprawy
obywatelskie) podkreślenia wymaga, że we współpracy z ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych oraz wojewodami zostały podjęte działania, w wyniku
których, począwszy od 2015 roku, podział środków na realizację ww. zadań
zleconych pomiędzy poszczególne jednostki samorządu dokonywany jest w
oparciu o przyjęte jednolite sposoby kalkulacji kosztów ich realizacji.
Podział środków na realizację ww. zadań pomiędzy poszczególne jednostki
samorządu terytorialnego dokonywany jest przez właściwych wojewodów według
kryterium liczby zrealizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego spraw,
z uwzględnieniem ujednoliconego czasu realizacji zadań oraz przyjętej stawki
roboczogodziny. W ww. stawce roboczogodziny uwzględnione zostały, co do
zasady, wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotowych zadań zleconych, w
-- 2 of 4 --
3/4
tym koszty rzeczowe. Jedynie konserwacja ksiąg stanu cywilnego jest finansowana
odrębnie. Konieczność wykonania konserwacji ksiąg stanu cywilnego nie jest
bowiem bezpośrednio związana z liczbą rejestrowanych w danym urzędzie stanu
cywilnego zdarzeń, a uwarunkowana ich stanem.
Podobnie jak w 2015 r., także w kolejnych latach, podział dotacji na realizację
przedmiotowych zadań jest dokonywany w wystandaryzowany sposób. Jednakże
stawka roboczogodziny jest odpowiednio przeliczana (zwiększana) z uwagi na
przewidywany wzrost części wynagrodzeniowej dotacji przekazywanych z budżetu
państwa. Pierwotnie, w odniesieniu do roku 2015 wynosiła ona 22,92 zł, natomiast
obecnie wynosi 51,44 zł.
Dodatkowo, w ustawie budżetowej na dany rok - począwszy od roku 2015 -
ujmowana jest rezerwa celowa z przeznaczeniem m.in. na uzupełnienie dotacji dla
jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań wynikających z ustawy –
Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawy o ewidencji ludności oraz ustawy o
dowodach osobistych, w tym związanych z odmiejscowieniem niektórych
czynności.
W związku z powyższym, w przypadku uzasadnionego niedoboru środków na
realizację zadań wynikających z ww. ustaw, istnieje możliwość dofinansowania
kosztów ich realizacji z przedmiotowej rezerwy celowej, po rozliczeniu środków
ujętych na ich realizację w budżetach poszczególnych województw (tj. w sytuacji
wystąpienia większej liczby zadań niż zakładano pierwotnie). Zatem sytuacja
niedoboru środków na przedmiotowy cel, co do zasady, nie powinna mieć miejsca.
Niezależnie od powyższego, należy mieć na uwadze, iż w wielu ustawach
zlecających do realizacji dane zadania przyjęty jest odrębny sposób kalkulacji
wysokości środków na ich realizację. Takim przykładem są m.in. ustawy z dnia: 6
grudnia 2004 r. o Karcie Dużej Rodziny6, 28 listopada 2003 r. o świadczeniach
rodzinnych7, 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów8, 27
października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych9.
W toku prac nad rządowymi projektami ustaw, które zobowiązują jednostki
samorządu terytorialnego do realizacji nowych zadań z zakresu administracji
rządowej, Ministerstwo Finansów wskazuje na konieczność uwzględniania
odpowiednich regulacji prawnych, pozwalających w sposób jednoznaczny określić
-- 3 of 4 --
4/4
metodologię kalkulacji wysokości środków niezbędnych do realizacji danych zadań
zleconych.
Podstawa Prawna
1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz.1483, z późn. zm.);
2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483);
3. Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1378 z
późn. zm);
4. Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2024 r. poz. 736 z późn. zm);
5. Ustawa dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2021 r. poz. 816 z późn. zm.);
6. Ustawa z dnia 6 grudnia 2004 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1512);
7. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1208);
8. Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2026 r.
poz. 79);
9. Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2025 r. poz.
439);
10. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1370).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --