Interpelacja nr 15029
Interpelacja w sprawie barier rozwojowych oraz statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie barier rozwojowych oraz statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych w Polsce
Interpelacja nr 15029
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie barier rozwojowych oraz statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych w Polsce
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce, zrzeszająca miliony obywateli, znajduje się obecnie w krytycznym punkcie transformacji. Mimo wejścia w życie ostatnich nowelizacji (m.in. ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r.), które uregulowały kwestie członkostwa i ułatwiły wyodrębnianie własności lokali, wciąż nierozwiązany pozostaje fundamentalny problem „zawieszenia prawnego” spółdzielni między sferą działań społecznych a rynkową działalnością gospodarczą.
Z docierających do mojego biura poselskiego sygnałów od zarządów spółdzielni mieszkaniowych wynika, że ich specyficzny status prawny – jako podmiotu typu not-for-profit, który jednocześnie jest uznawany za przedsiębiorcę w rozumieniu Kodeksu cywilnego – staje się barierą w dostępie do nowoczesnych instrumentów finansowych.
Główne problemy zidentyfikowane przez sektor to:
1) wiele programów wsparcia (np. z funduszy strukturalnych czy tarczy osłonowych) stosuje definicję mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy, która w przypadku spółdzielni jest interpretowana niekorzystnie ze względu na sumowanie obrotów lub liczbę członków, co uniemożliwia im korzystanie z preferencyjnego finansowania,
2) traktowanie spółdzielni jako jednego dużego przedsiębiorcy przy ubieganiu się o granty na termomodernizację czy OZE (np. z programów FEnIKS czy KPO) powoduje szybkie wyczerpanie limitów pomocy, co stawia mieszkańców bloków w gorszej sytuacji niż właścicieli domów jednorodzinnych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy resort planuje prace nad systemową reformą statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych, która wyraźniej określiłaby ich rolę jako „przedsiębiorstw społecznych” o specjalnych uprawnieniach w obrocie gospodarczym?
Jakie konkretnie programy wsparcia zewnętrznego (krajowe i unijne) są obecnie dostępne dla spółdzielni mieszkaniowych w 2026 roku i czy ministerstwo monitoruje przypadki wykluczania spółdzielni z naborów ze względu na ich formę prawną?
Czy trwają prace nad wyłączeniem wsparcia na termomodernizację i OZE dla spółdzielni z limitów pomocy de minimis, tak aby traktować te środki jako wsparcie dla poszczególnych gospodarstw domowych (mieszkańców), a nie dla podmiotu zarządzającego?
Czy ministerstwo przewiduje stworzenie dedykowanej linii kredytowej lub gwarancyjnej w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) wyłącznie dla spółdzielni mieszkaniowych na cele rewitalizacji osiedli z lat 70. i 80.?
Z poważaniem
Interpelacja nr 15029
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie barier rozwojowych oraz statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych w Polsce
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce, zrzeszająca miliony obywateli, znajduje się obecnie w krytycznym punkcie transformacji. Mimo wejścia w życie ostatnich nowelizacji (m.in. ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r.), które uregulowały kwestie członkostwa i ułatwiły wyodrębnianie własności lokali, wciąż nierozwiązany pozostaje fundamentalny problem „zawieszenia prawnego” spółdzielni między sferą działań społecznych a rynkową działalnością gospodarczą.
Z docierających do mojego biura poselskiego sygnałów od zarządów spółdzielni mieszkaniowych wynika, że ich specyficzny status prawny – jako podmiotu typu not-for-profit, który jednocześnie jest uznawany za przedsiębiorcę w rozumieniu Kodeksu cywilnego – staje się barierą w dostępie do nowoczesnych instrumentów finansowych.
Główne problemy zidentyfikowane przez sektor to:
1) wiele programów wsparcia (np. z funduszy strukturalnych czy tarczy osłonowych) stosuje definicję mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy, która w przypadku spółdzielni jest interpretowana niekorzystnie ze względu na sumowanie obrotów lub liczbę członków, co uniemożliwia im korzystanie z preferencyjnego finansowania,
2) traktowanie spółdzielni jako jednego dużego przedsiębiorcy przy ubieganiu się o granty na termomodernizację czy OZE (np. z programów FEnIKS czy KPO) powoduje szybkie wyczerpanie limitów pomocy, co stawia mieszkańców bloków w gorszej sytuacji niż właścicieli domów jednorodzinnych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy resort planuje prace nad systemową reformą statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych, która wyraźniej określiłaby ich rolę jako „przedsiębiorstw społecznych” o specjalnych uprawnieniach w obrocie gospodarczym?
Jakie konkretnie programy wsparcia zewnętrznego (krajowe i unijne) są obecnie dostępne dla spółdzielni mieszkaniowych w 2026 roku i czy ministerstwo monitoruje przypadki wykluczania spółdzielni z naborów ze względu na ich formę prawną?
Czy trwają prace nad wyłączeniem wsparcia na termomodernizację i OZE dla spółdzielni z limitów pomocy de minimis, tak aby traktować te środki jako wsparcie dla poszczególnych gospodarstw domowych (mieszkańców), a nie dla podmiotu zarządzającego?
Czy ministerstwo przewiduje stworzenie dedykowanej linii kredytowej lub gwarancyjnej w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) wyłącznie dla spółdzielni mieszkaniowych na cele rewitalizacji osiedli z lat 70. i 80.?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Jaros
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 17 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.1 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (17)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16108 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-VI.054.1.2026
Warszawa, 19 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15029 w sprawie barier rozwojowych oraz statusu prawnego
spółdzielni mieszkaniowych w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15029 Pani Poseł Doroty Marek w sprawie barier
rozwojowych oraz statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych w Polsce przekazuję
poniższą odpowiedź.
1. Czy resort planuje prace nad systemową reformą statusu prawnego spółdzielni
mieszkaniowych, która wyraźniej określiłaby ich rolę jako „przedsiębiorstw
społecznych” o specjalnych uprawnieniach w obrocie gospodarczym?
Jak wynika z wyjaśnień przekazanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, Krajowy Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej (KKRES)1 opracował
koncepcję zmian w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej (Dz. U. z 2025
r. poz. 806). Ustawa reguluje m.in. organizację oraz zasady funkcjonowania
przedsiębiorstw społecznych. Jedna z propozycji obejmuje poszerzenie ustawowego
katalogu podmiotów ekonomii społecznej, uprawnionych do ubiegania się o nadanie
statusu przedsiębiorstwa społecznego, o podmioty, do których stosuje się przepisy ustawy
z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2024 r. poz. 593, z późn. zm.).
Propozycja zakłada, że obok obecnie znajdujących się tam spółdzielni pracy (w tym
spółdzielni inwalidów oraz spółdzielni niewidomych) i spółdzielni produkcji rolnej, katalog
podmiotów zostanie uzupełniony o kolejne podmioty spółdzielcze, w których co najmniej
30% członków stanowią ich pracownicy, co wpisuje się w przyjęty dotychczas
pracowniczy i członkowski charakter podmiotów ekonomii społecznej. Zaproponowane
przez KKRES rozwiązanie, w przypadku uwzględnienia w pracach legislacyjnych resortu,
nie powoduje nowych obowiązków, ale może wpłynąć pośrednio na status prawny
spółdzielni mieszkaniowych jako podmiotów prawa spółdzielczego – stwarzając im
możliwość podjęcia się spełnienia określonych powyżej kryteriów i ubiegania się o ich
weryfikację w ramach procedury nadawania statusu przedsiębiorstwa społecznego.
Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają pracę związane z
wpisem projektu nowelizacji ustawy o ekonomii społecznej do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów.
2. Jakie konkretnie programy wsparcia zewnętrznego (krajowe i unijne) są obecnie
dostępne dla spółdzielni mieszkaniowych w 2026 roku i czy Ministerstwo
monitoruje przypadki wykluczania spółdzielni z naborów ze względu na ich
formę prawną?
1 Organ opiniodawczo-doradczy działający przy Ministrze Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W zakresie działalności Ministerstwa Rozwoju i Technologii jest koordynacja
funkcjonującego od 1999 roku programu TERMO, w ramach którego dostępne są
różnorodne instrumenty wsparcia inwestycji polegających na termomodernizacji,
remontach oraz montażu instalacji odnawialnych źródeł energii w budynkach – co do
zasady – wielorodzinnych, w tym zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe.
Realizowane działania prowadzą m.in. do poprawy efektywności energetycznej budynków,
obniżenia rachunków za utrzymanie nieruchomości prowadząc do eliminacji zagrożenia
ubóstwem energetycznym, zmniejszenia zapotrzebowania na paliwa kopalne oraz
poprawy estetyki i stanu technicznego budynków. Dostępne w ramach programu TERMO
narzędzia wsparcia regulowane są przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o
wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności
budynków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1419, 1847.).
Program TERMO zawiera instrumenty wsparcia finansowane ze środków Funduszu
Termomodernizacji i Remontów (operacyjnie zarządzanego przez Bank Gospodarstwa
Krajowego) oraz środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO)
w ramach inwestycji B.1.1.5 „Inwestycje w efektywność energetyczną wielorodzinnych
budynków mieszkalnych”.
Podstawowym instrumentem wsparcia jest premia termomodernizacyjna. Jest to wsparcie
udzielane właścicielowi lub zarządcy budynku mieszkalnego (wspólnoty mieszkaniowe,
spółdzielnie mieszkaniowe) na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego,
w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na
potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków
mieszkalnych. Możliwe jest dofinansowanie m.in. ocieplenia ścian i dachów, wymiany
okien i drzwi, podłączenia do sieci ciepłowniczej itp. Warunkiem uzyskania wsparcia jest
osiągnięcie określonej w ustawie oszczędności energii. Podstawowa wysokość premii
wynosi 26% kosztów inwestycji. Wsparcie może być zwiększone do 31%, jeżeli wraz
z przedsięwzięciem termomodernizacyjnym realizowana jest instalacja OZE.
Jednocześnie, przy wnioskowaniu o premię termomodernizacyjną inwestor może wystąpić
o przyznanie grantu termomodernizacyjnego ze środków KPO, który jest udzielany
w wysokości 10% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego i powiększa premię
termomodernizacyjną.
Kolejnym istotnym z punktu widzenia spółdzielni mieszkaniowych działającym
instrumentem wsparcia jest premia remontowa na realizację przedsięwzięcia
remontowego, których przedmiotem jest: remont budynków wielorodzinnych, wymiana
w budynkach wielorodzinnych okien lub remont balkonów, nawet jeśli służą one do
wyłącznego użytku właścicieli lokali, przebudowa budynków wielorodzinnych, w wyniku
której następuje ich ulepszenie oraz wyposażenie budynków wielorodzinnych w instalacje
i urządzenia wymagane dla oddawanych do użytkowania budynków mieszkalnych, zgodnie
z przepisami techniczno-budowlanymi. Wysokość premii remontowej wynosi obecnie 25%
kosztów przedsięwzięcia remontowego.
W przypadku inwestycji polegającej na zakupie, montażu, budowie lub modernizacji
instalacji OZE w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wchodzącym w skład spółdzielni
mieszkaniowej istnieje możliwość skorzystania z grantu OZE. Grant ten jest udzielany
w wysokości 50% kosztów inwestycji netto oraz wypłacany jako refinansowanie po jej
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
udokumentowanym zakończeniu. Właściciele budynków często łączą inwestycje
w instalacje odnawialnych źródeł energii z pracami remontowymi, co poza poprawą jego
efektywności energetycznej pozytywnie wpływa również na estetykę budynku.
Dodatkowo, w odpowiedzi na niszczycielską powódź, która nawiedziła Polskę we
wrześniu 2024 roku, do Programu TERMO włączono nowy instrument wsparcia – premię
powodziową przysługującą, jeśli szkody dotyczące budynku wielorodzinnego będącego
przedmiotem przedsięwzięcia remontowego wynikające z uszkodzenia na skutek powodzi
oszacowano na poziomie uszkodzeń wynoszącym co najmniej 5 proc. wartości tego
budynku. Z premii mogą korzystać inwestorzy bez względu na status prawny,
z wyłączeniem jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, a więc
np. spółdzielnie mieszkaniowe, dla których umożliwiono sfinansowanie 50 proc. kosztów
przedsięwzięcia remontowego oraz jeżeli budynek jest wpisany do rejestru zabytków lub
znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków sfinansowanie 60 proc. kosztów
przedsięwzięcia remontowego.
Jak wynika z wyjaśnień przekazanych przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
spółdzielnie mieszkaniowe mogą także składać wnioski w dwóch toczących się aktualnie
naborach na wsparcie infrastruktury ciepłowniczej z programu FEnIKS 2021-2027:
FENX.02.01 Infrastruktura ciepłownicza – nabór na typ projektu: Sieć
ciepłownicza/chłodnicza – wsparcie nieefektywnych systemów ciepłowniczych
- forma wsparcia: dotacja
- termin naboru: od 12.01.2026 do 31.03.2026
- budżet naboru: 500 mln zł
- poziom dofinansowania: do 79,71% kosztów kwalifikowalnych
- beneficjenci: przedsiębiorcy, jednostki samorządu terytorialnego oraz działające w ich
imieniu jednostki organizacyjne, podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji
obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego niebędące przedsiębiorcami,
spółdzielnie mieszkaniowe.
- przedmiot naboru: dofinansowanie projektów realizowanych w systemach
ciepłowniczych nieposiadających statusu efektywnego energetycznie systemu
ciepłowniczego i/lub chłodniczego, w zakresie infrastruktury sieciowej, w tym: budowy
sieci ciepłowniczej (celem przyłączenia nowych odbiorców), modernizacji (przebudowy)
sieci ciepłowniczej/chłodniczej, budowy i przebudowy: komór ciepłowniczych,
przepompowni wody sieciowej oraz węzłów cieplnych, również jako układów
hybrydowych (w tym źródła OZE działające na potrzeby zasilania węzłów cieplnych
w układzie hybrydowym), m.in. w wyniku likwidacji grupowych węzłów cieplnych. Budowa
magazynu ciepła stanowi dodatkowy (nieobowiązkowy) element projektu.
- Instytucja Wdrażająca (odpowiedzialna za nabór wniosków): Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
- Więcej informacji można uzyskać na stronie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej: https://www.gov.pl/web/nfosigw/fenx0201-iw01-00126
FENX.02.01 Infrastruktura ciepłownicza – nabór na typ projektu: Źródła
wysokosprawnej kogeneracji - nabór dla ostatecznych odbiorców wsparcia.
- beneficjenci: przedsiębiorcy, jednostki samorządu terytorialnego oraz działające w ich
imieniu jednostki organizacyjne, podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego niebędące przedsiębiorcami,
spółdzielnie mieszkaniowe.
- forma wsparcia: Instrumenty finansowe tj. dotacja i pożyczka preferencyjna oraz
pożyczka na warunkach rynkowych.
- termin naboru: od 21.11.2025 do 10.03.2026
- budżet naboru: 627 mln zł (500 mln zł z EFRR + 127 mln zł ze środków krajowych
NFOŚiGW)
- poziom dofinansowania: do 100% kosztów kwalifikowalnych (79,71% kosztów
kwalifikowanych ze środków EFRR oraz 20,29% ze środków NFOŚiGW); w przypadku
przedsięwzięć realizowanych w formule "project finance" obligatoryjne jest finansowanie
przedsięwzięcia w formie pożyczki IF, dotacji IF i pożyczki NFOŚiGW obejmujących
łącznie 85% kosztów kwalifikowanych. Dla pozostałych 15 % kosztów kwalifikowanych
obowiązuje wymóg udziału środków własnych odbiorcy ostatecznego wsparcia.
- przedmiot naboru: budowa/rozbudowa jednostek wytwórczych, o mocy powyżej 50
kWe, pracujących w warunkach wysokosprawnej kogeneracji opartych o OZE, tj.
wykorzystujących biomasę (z wyłączeniem biomasy pochodzącej z produkcji leśnej),
biogaz (za wyjątkiem gazu ze zgazowania biomasy leśnej) lub biometan, w tym także
produkcję energii elektrycznej, ciepła i chłodu w procesie trigeneracji, budowa magazynów
energii, które stanowić mogą dodatkowy (nieobowiązkowy) element przedsięwzięcia pod
warunkiem zintegrowania magazynu z budowanym źródłem wytwórczym.
- Instytucja Wdrażająca (odpowiedzialna za nabór wniosków): Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
- Więcej informacji można uzyskać na stronie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej: https://www.gov.pl/web/nfosigw/wspolfinansowanie-projektow-
realizowanych-w-ramach-programu-fundusze-europejskie-na-infrastrukture-klimat-
srodowisko-2021-2027-feniks-czesc-5-zrodla-wysokosprawnej-kogeneracji
3. Czy trwają prace nad wyłączeniem wsparcia na termomodernizację i OZE dla
spółdzielni z limitów pomocy de minimis, tak aby traktować te środki jako
wsparcie dla poszczególnych gospodarstw domowych (mieszkańców), a nie dla
podmiotu zarządzającego?
Przepisy dotyczące pomocy publicznej regulowane są na szczeblu Unii Europejskiej.
Podstawą dla tych przepisów są art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(wersja skonsolidowana, Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.212 r.). Ponadto zasady udzielania
pomocy de minimis reguluje rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia
2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
do pomocy de minimis. Ww. rozporządzenie stanowi m.in., że całkowita kwota pomocy de
minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie
może przekroczyć 300 000 EUR w okresie trzech lat.
Przepisy regulujące wsparcie termomodernizacji i remontów w przypadku spółdzielni
mieszkaniowych ze środków krajowych i KPO, pozostając w zgodzie z przepisami UE,
zostały sformułowane w sposób maksymalnie korzystny dla beneficjentów, w tym dla
spółdzielni mieszkaniowych. Przede wszystkim premia termomodernizacyjna, jako
instrument wprowadzony przed wejściem Polski do UE, nie jest objęta zasadami pomocy
publicznej. Przepisy wdrażające instrumenty, które zostały wprowadzone do systemu
prawnego po wejściu Polski do UE, takie jak. np. premia remontowa oraz grant OZE,
zostały sformułowane w taki sposób, że pomoc publiczna jest udzielana jako pomoc de
minimis tylko wówczas, kiedy w danym budynku objętym wspieranym przedsięwzięciem
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
inwestor (np. spółdzielnia mieszkaniowa) prowadzi działalność gospodarczą. Dotyczy to
np. budynków, w których znajdują się wynajmowane przez spółdzielnie pomieszczenia
usługowe. W przypadku budynków, które składają się wyłącznie z mieszkań, wsparcie na
termomodernizację, remont lub OZE nie wlicza się do limitów pomocy publicznej.
Warto podkreślić, że zgodnie z art. 11 § 1. ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo
spółdzielcze (Dz. U. z 2024 r. poz. 593), spółdzielnia nabywa osobowość prawną
z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego. Posiadając osobowość prawną
spółdzielnia odpowiada m.in. za zobowiązania zaciągnięte w związku z prowadzonymi
pracami termomodernizacyjnymi i remontowymi. Ponadto prace te – co do zasady -
dotyczą powierzchni wspólnych budynku, takich jak elewacje, dachy, źródła ciepła, węzły
cieplne, stropy piwniczne, stolarka okienna i drzwiowa itp. W świetle prawa i reguł
zarówno UE jak i krajowych, to spółdzielnia jest beneficjentem instrumentów wsparcia
i korzysta z wynikających z tych instrumentów dofinansowania kosztów przedsięwzięcia,
ale wiąże się to również z obowiązkiem przestrzegania przepisów dotyczących pomocy
publicznej.
4. Czy Ministerstwo przewiduje stworzenie dedykowanej linii kredytowej lub
gwarancyjnej w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) wyłącznie dla spółdzielni
mieszkaniowych na cele rewitalizacji osiedli z lat 70. i 80.?
Wobec funkcjonowania Programu TERMO finansowanego ze środków krajowych i KPO,
Ministerstwo Finansów i Gospodarki uznaje, iż nie ma potrzeby stworzenia dodatkowej
dedykowanej linii kredytowej lub gwarancyjnej wyłącznie dla spółdzielni mieszkaniowych,
która dublowałaby istniejący instrument. Spółdzielnie mieszkaniowe mogą korzystać na
zasadach ogólnych z wyżej wymienionych (w odpowiedzi na pyt. 2) instrumentów
wsparcia na przedsięwzięcia termomodernizacyjne, remontowe oraz OZE. W przypadku
dofinansowania projektu w ramach premii remontowej, mogą ubiegać się właściciele lub
zarządcy budynków wielorodzinnych, których użytkowanie rozpoczęto co najmniej 40 lat
przed dniem złożenia wniosku o premię remontową. Oznacza to, że obecnie wszystkie
budynki powstałe przed 1986 roku są objęte możliwością wsparcia. Wsparcie w ramach
Programu TERMO obejmuje wszystkich właścicieli i zarządców budynków mieszkalnych,
zaś spółdzielnie mieszkaniowe pozostają aktywnym beneficjentem tego programu. W
latach 2024-2025 spółdzielnie mieszkaniowe stanowiły 28,1% beneficjentów premii
termomodernizacyjnej oraz 11,0% beneficjentów premii remontowych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 5 of 5 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-VI.054.1.2026
Warszawa, 19 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15029 w sprawie barier rozwojowych oraz statusu prawnego
spółdzielni mieszkaniowych w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15029 Pani Poseł Doroty Marek w sprawie barier
rozwojowych oraz statusu prawnego spółdzielni mieszkaniowych w Polsce przekazuję
poniższą odpowiedź.
1. Czy resort planuje prace nad systemową reformą statusu prawnego spółdzielni
mieszkaniowych, która wyraźniej określiłaby ich rolę jako „przedsiębiorstw
społecznych” o specjalnych uprawnieniach w obrocie gospodarczym?
Jak wynika z wyjaśnień przekazanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, Krajowy Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej (KKRES)1 opracował
koncepcję zmian w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej (Dz. U. z 2025
r. poz. 806). Ustawa reguluje m.in. organizację oraz zasady funkcjonowania
przedsiębiorstw społecznych. Jedna z propozycji obejmuje poszerzenie ustawowego
katalogu podmiotów ekonomii społecznej, uprawnionych do ubiegania się o nadanie
statusu przedsiębiorstwa społecznego, o podmioty, do których stosuje się przepisy ustawy
z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2024 r. poz. 593, z późn. zm.).
Propozycja zakłada, że obok obecnie znajdujących się tam spółdzielni pracy (w tym
spółdzielni inwalidów oraz spółdzielni niewidomych) i spółdzielni produkcji rolnej, katalog
podmiotów zostanie uzupełniony o kolejne podmioty spółdzielcze, w których co najmniej
30% członków stanowią ich pracownicy, co wpisuje się w przyjęty dotychczas
pracowniczy i członkowski charakter podmiotów ekonomii społecznej. Zaproponowane
przez KKRES rozwiązanie, w przypadku uwzględnienia w pracach legislacyjnych resortu,
nie powoduje nowych obowiązków, ale może wpłynąć pośrednio na status prawny
spółdzielni mieszkaniowych jako podmiotów prawa spółdzielczego – stwarzając im
możliwość podjęcia się spełnienia określonych powyżej kryteriów i ubiegania się o ich
weryfikację w ramach procedury nadawania statusu przedsiębiorstwa społecznego.
Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają pracę związane z
wpisem projektu nowelizacji ustawy o ekonomii społecznej do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów.
2. Jakie konkretnie programy wsparcia zewnętrznego (krajowe i unijne) są obecnie
dostępne dla spółdzielni mieszkaniowych w 2026 roku i czy Ministerstwo
monitoruje przypadki wykluczania spółdzielni z naborów ze względu na ich
formę prawną?
1 Organ opiniodawczo-doradczy działający przy Ministrze Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W zakresie działalności Ministerstwa Rozwoju i Technologii jest koordynacja
funkcjonującego od 1999 roku programu TERMO, w ramach którego dostępne są
różnorodne instrumenty wsparcia inwestycji polegających na termomodernizacji,
remontach oraz montażu instalacji odnawialnych źródeł energii w budynkach – co do
zasady – wielorodzinnych, w tym zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe.
Realizowane działania prowadzą m.in. do poprawy efektywności energetycznej budynków,
obniżenia rachunków za utrzymanie nieruchomości prowadząc do eliminacji zagrożenia
ubóstwem energetycznym, zmniejszenia zapotrzebowania na paliwa kopalne oraz
poprawy estetyki i stanu technicznego budynków. Dostępne w ramach programu TERMO
narzędzia wsparcia regulowane są przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o
wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności
budynków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1419, 1847.).
Program TERMO zawiera instrumenty wsparcia finansowane ze środków Funduszu
Termomodernizacji i Remontów (operacyjnie zarządzanego przez Bank Gospodarstwa
Krajowego) oraz środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO)
w ramach inwestycji B.1.1.5 „Inwestycje w efektywność energetyczną wielorodzinnych
budynków mieszkalnych”.
Podstawowym instrumentem wsparcia jest premia termomodernizacyjna. Jest to wsparcie
udzielane właścicielowi lub zarządcy budynku mieszkalnego (wspólnoty mieszkaniowe,
spółdzielnie mieszkaniowe) na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego,
w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na
potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków
mieszkalnych. Możliwe jest dofinansowanie m.in. ocieplenia ścian i dachów, wymiany
okien i drzwi, podłączenia do sieci ciepłowniczej itp. Warunkiem uzyskania wsparcia jest
osiągnięcie określonej w ustawie oszczędności energii. Podstawowa wysokość premii
wynosi 26% kosztów inwestycji. Wsparcie może być zwiększone do 31%, jeżeli wraz
z przedsięwzięciem termomodernizacyjnym realizowana jest instalacja OZE.
Jednocześnie, przy wnioskowaniu o premię termomodernizacyjną inwestor może wystąpić
o przyznanie grantu termomodernizacyjnego ze środków KPO, który jest udzielany
w wysokości 10% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego i powiększa premię
termomodernizacyjną.
Kolejnym istotnym z punktu widzenia spółdzielni mieszkaniowych działającym
instrumentem wsparcia jest premia remontowa na realizację przedsięwzięcia
remontowego, których przedmiotem jest: remont budynków wielorodzinnych, wymiana
w budynkach wielorodzinnych okien lub remont balkonów, nawet jeśli służą one do
wyłącznego użytku właścicieli lokali, przebudowa budynków wielorodzinnych, w wyniku
której następuje ich ulepszenie oraz wyposażenie budynków wielorodzinnych w instalacje
i urządzenia wymagane dla oddawanych do użytkowania budynków mieszkalnych, zgodnie
z przepisami techniczno-budowlanymi. Wysokość premii remontowej wynosi obecnie 25%
kosztów przedsięwzięcia remontowego.
W przypadku inwestycji polegającej na zakupie, montażu, budowie lub modernizacji
instalacji OZE w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wchodzącym w skład spółdzielni
mieszkaniowej istnieje możliwość skorzystania z grantu OZE. Grant ten jest udzielany
w wysokości 50% kosztów inwestycji netto oraz wypłacany jako refinansowanie po jej
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
udokumentowanym zakończeniu. Właściciele budynków często łączą inwestycje
w instalacje odnawialnych źródeł energii z pracami remontowymi, co poza poprawą jego
efektywności energetycznej pozytywnie wpływa również na estetykę budynku.
Dodatkowo, w odpowiedzi na niszczycielską powódź, która nawiedziła Polskę we
wrześniu 2024 roku, do Programu TERMO włączono nowy instrument wsparcia – premię
powodziową przysługującą, jeśli szkody dotyczące budynku wielorodzinnego będącego
przedmiotem przedsięwzięcia remontowego wynikające z uszkodzenia na skutek powodzi
oszacowano na poziomie uszkodzeń wynoszącym co najmniej 5 proc. wartości tego
budynku. Z premii mogą korzystać inwestorzy bez względu na status prawny,
z wyłączeniem jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, a więc
np. spółdzielnie mieszkaniowe, dla których umożliwiono sfinansowanie 50 proc. kosztów
przedsięwzięcia remontowego oraz jeżeli budynek jest wpisany do rejestru zabytków lub
znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków sfinansowanie 60 proc. kosztów
przedsięwzięcia remontowego.
Jak wynika z wyjaśnień przekazanych przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
spółdzielnie mieszkaniowe mogą także składać wnioski w dwóch toczących się aktualnie
naborach na wsparcie infrastruktury ciepłowniczej z programu FEnIKS 2021-2027:
FENX.02.01 Infrastruktura ciepłownicza – nabór na typ projektu: Sieć
ciepłownicza/chłodnicza – wsparcie nieefektywnych systemów ciepłowniczych
- forma wsparcia: dotacja
- termin naboru: od 12.01.2026 do 31.03.2026
- budżet naboru: 500 mln zł
- poziom dofinansowania: do 79,71% kosztów kwalifikowalnych
- beneficjenci: przedsiębiorcy, jednostki samorządu terytorialnego oraz działające w ich
imieniu jednostki organizacyjne, podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji
obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego niebędące przedsiębiorcami,
spółdzielnie mieszkaniowe.
- przedmiot naboru: dofinansowanie projektów realizowanych w systemach
ciepłowniczych nieposiadających statusu efektywnego energetycznie systemu
ciepłowniczego i/lub chłodniczego, w zakresie infrastruktury sieciowej, w tym: budowy
sieci ciepłowniczej (celem przyłączenia nowych odbiorców), modernizacji (przebudowy)
sieci ciepłowniczej/chłodniczej, budowy i przebudowy: komór ciepłowniczych,
przepompowni wody sieciowej oraz węzłów cieplnych, również jako układów
hybrydowych (w tym źródła OZE działające na potrzeby zasilania węzłów cieplnych
w układzie hybrydowym), m.in. w wyniku likwidacji grupowych węzłów cieplnych. Budowa
magazynu ciepła stanowi dodatkowy (nieobowiązkowy) element projektu.
- Instytucja Wdrażająca (odpowiedzialna za nabór wniosków): Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
- Więcej informacji można uzyskać na stronie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej: https://www.gov.pl/web/nfosigw/fenx0201-iw01-00126
FENX.02.01 Infrastruktura ciepłownicza – nabór na typ projektu: Źródła
wysokosprawnej kogeneracji - nabór dla ostatecznych odbiorców wsparcia.
- beneficjenci: przedsiębiorcy, jednostki samorządu terytorialnego oraz działające w ich
imieniu jednostki organizacyjne, podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego niebędące przedsiębiorcami,
spółdzielnie mieszkaniowe.
- forma wsparcia: Instrumenty finansowe tj. dotacja i pożyczka preferencyjna oraz
pożyczka na warunkach rynkowych.
- termin naboru: od 21.11.2025 do 10.03.2026
- budżet naboru: 627 mln zł (500 mln zł z EFRR + 127 mln zł ze środków krajowych
NFOŚiGW)
- poziom dofinansowania: do 100% kosztów kwalifikowalnych (79,71% kosztów
kwalifikowanych ze środków EFRR oraz 20,29% ze środków NFOŚiGW); w przypadku
przedsięwzięć realizowanych w formule "project finance" obligatoryjne jest finansowanie
przedsięwzięcia w formie pożyczki IF, dotacji IF i pożyczki NFOŚiGW obejmujących
łącznie 85% kosztów kwalifikowanych. Dla pozostałych 15 % kosztów kwalifikowanych
obowiązuje wymóg udziału środków własnych odbiorcy ostatecznego wsparcia.
- przedmiot naboru: budowa/rozbudowa jednostek wytwórczych, o mocy powyżej 50
kWe, pracujących w warunkach wysokosprawnej kogeneracji opartych o OZE, tj.
wykorzystujących biomasę (z wyłączeniem biomasy pochodzącej z produkcji leśnej),
biogaz (za wyjątkiem gazu ze zgazowania biomasy leśnej) lub biometan, w tym także
produkcję energii elektrycznej, ciepła i chłodu w procesie trigeneracji, budowa magazynów
energii, które stanowić mogą dodatkowy (nieobowiązkowy) element przedsięwzięcia pod
warunkiem zintegrowania magazynu z budowanym źródłem wytwórczym.
- Instytucja Wdrażająca (odpowiedzialna za nabór wniosków): Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
- Więcej informacji można uzyskać na stronie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej: https://www.gov.pl/web/nfosigw/wspolfinansowanie-projektow-
realizowanych-w-ramach-programu-fundusze-europejskie-na-infrastrukture-klimat-
srodowisko-2021-2027-feniks-czesc-5-zrodla-wysokosprawnej-kogeneracji
3. Czy trwają prace nad wyłączeniem wsparcia na termomodernizację i OZE dla
spółdzielni z limitów pomocy de minimis, tak aby traktować te środki jako
wsparcie dla poszczególnych gospodarstw domowych (mieszkańców), a nie dla
podmiotu zarządzającego?
Przepisy dotyczące pomocy publicznej regulowane są na szczeblu Unii Europejskiej.
Podstawą dla tych przepisów są art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(wersja skonsolidowana, Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.212 r.). Ponadto zasady udzielania
pomocy de minimis reguluje rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia
2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
do pomocy de minimis. Ww. rozporządzenie stanowi m.in., że całkowita kwota pomocy de
minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie
może przekroczyć 300 000 EUR w okresie trzech lat.
Przepisy regulujące wsparcie termomodernizacji i remontów w przypadku spółdzielni
mieszkaniowych ze środków krajowych i KPO, pozostając w zgodzie z przepisami UE,
zostały sformułowane w sposób maksymalnie korzystny dla beneficjentów, w tym dla
spółdzielni mieszkaniowych. Przede wszystkim premia termomodernizacyjna, jako
instrument wprowadzony przed wejściem Polski do UE, nie jest objęta zasadami pomocy
publicznej. Przepisy wdrażające instrumenty, które zostały wprowadzone do systemu
prawnego po wejściu Polski do UE, takie jak. np. premia remontowa oraz grant OZE,
zostały sformułowane w taki sposób, że pomoc publiczna jest udzielana jako pomoc de
minimis tylko wówczas, kiedy w danym budynku objętym wspieranym przedsięwzięciem
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
inwestor (np. spółdzielnia mieszkaniowa) prowadzi działalność gospodarczą. Dotyczy to
np. budynków, w których znajdują się wynajmowane przez spółdzielnie pomieszczenia
usługowe. W przypadku budynków, które składają się wyłącznie z mieszkań, wsparcie na
termomodernizację, remont lub OZE nie wlicza się do limitów pomocy publicznej.
Warto podkreślić, że zgodnie z art. 11 § 1. ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo
spółdzielcze (Dz. U. z 2024 r. poz. 593), spółdzielnia nabywa osobowość prawną
z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego. Posiadając osobowość prawną
spółdzielnia odpowiada m.in. za zobowiązania zaciągnięte w związku z prowadzonymi
pracami termomodernizacyjnymi i remontowymi. Ponadto prace te – co do zasady -
dotyczą powierzchni wspólnych budynku, takich jak elewacje, dachy, źródła ciepła, węzły
cieplne, stropy piwniczne, stolarka okienna i drzwiowa itp. W świetle prawa i reguł
zarówno UE jak i krajowych, to spółdzielnia jest beneficjentem instrumentów wsparcia
i korzysta z wynikających z tych instrumentów dofinansowania kosztów przedsięwzięcia,
ale wiąże się to również z obowiązkiem przestrzegania przepisów dotyczących pomocy
publicznej.
4. Czy Ministerstwo przewiduje stworzenie dedykowanej linii kredytowej lub
gwarancyjnej w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) wyłącznie dla spółdzielni
mieszkaniowych na cele rewitalizacji osiedli z lat 70. i 80.?
Wobec funkcjonowania Programu TERMO finansowanego ze środków krajowych i KPO,
Ministerstwo Finansów i Gospodarki uznaje, iż nie ma potrzeby stworzenia dodatkowej
dedykowanej linii kredytowej lub gwarancyjnej wyłącznie dla spółdzielni mieszkaniowych,
która dublowałaby istniejący instrument. Spółdzielnie mieszkaniowe mogą korzystać na
zasadach ogólnych z wyżej wymienionych (w odpowiedzi na pyt. 2) instrumentów
wsparcia na przedsięwzięcia termomodernizacyjne, remontowe oraz OZE. W przypadku
dofinansowania projektu w ramach premii remontowej, mogą ubiegać się właściciele lub
zarządcy budynków wielorodzinnych, których użytkowanie rozpoczęto co najmniej 40 lat
przed dniem złożenia wniosku o premię remontową. Oznacza to, że obecnie wszystkie
budynki powstałe przed 1986 roku są objęte możliwością wsparcia. Wsparcie w ramach
Programu TERMO obejmuje wszystkich właścicieli i zarządców budynków mieszkalnych,
zaś spółdzielnie mieszkaniowe pozostają aktywnym beneficjentem tego programu. W
latach 2024-2025 spółdzielnie mieszkaniowe stanowiły 28,1% beneficjentów premii
termomodernizacyjnej oraz 11,0% beneficjentów premii remontowych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 5 of 5 --