Interpelacja nr 15025
Interpelacja w sprawie braku możliwości wskazania wynagrodzenia akordowego w formularzu powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, wprowadzonym na podstawie ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku możliwości wskazania wynagrodzenia akordowego w formularzu powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, wprowadzonym na podstawie ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Interpelacja nr 15025
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku możliwości wskazania wynagrodzenia akordowego w formularzu powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, wprowadzonym na podstawie ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 02-02-2026
Zgodnie z art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu i posła zwracam się z interpelacją poselską w sprawie braku możliwości wskazania wynagrodzenia akordowego w formularzu powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, wprowadzonym na podstawie ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tzw. specustawy). Skutkiem tej luki prawnej są bowiem wysokie kary finansowe nakładane na rolników.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się rolnik z Warmii i Mazur, któremu Straż Graniczna naliczyła 72 tysięcy złotych kary za rzekome nielegalne zatrudnienie 24 obywateli Ukrainy tylko dlatego, że wspomniany formularz nie pozwolił na prawidłowe wprowadzenie rzeczywistego sposobu ich zatrudnienia w trybie akordowym.
Problem jest powszechny i ogólnopolski. Formularz powiadomienia o powierzeniu pracy obywatelowi Ukrainy dopuszcza bowiem wyłącznie wpisanie stawki godzinowej i liczby godzin pracy w tygodniu, co wyklucza system akordowy powszechnie stosowanym przy zbiorach. Taki kształt formularza wprowadzony został na mocy tzw. specustawy z dnia 12 marca 2022 r, ale do tej pory nie został zaktualizowany. W rezultacie pracodawcy zmuszeni są wpisywać dane techniczne, które nie odzwierciedlają rzeczywistego systemu rozliczeń, co podczas kontroli Straży Granicznej jest podstawą do bezpodstawnego kwestionowania legalności zatrudniania obywateli Ukrainy i nakładania surowych kar.
Należy zaznaczyć, że przepisy nie zakazują stosowania wynagrodzenia akordowego. Wręcz przeciwnie – art. 78 par. 1 Kodeksu pracy stanowi, że wynagrodzenie powinno być ustalone zgodnie z rodzajem, ilością i jakością świadczonej pracy. Z kolei art. 88i wspomnianej wyżej specustawy wymaga jedynie podania warunków wykonywania pracy przez Ukraińców, nie zaś określonego trybu ich prezentacji. Jedynym problemem systemowym jest zatem nieprawidłowo skonstruowany formularz. W ten sposób pracodawcy są narażeni na sankcje za stwierdzenie nielegalnego powierzenia pracy cudzoziemcowi, mimo że zatrudniają ich zgodnie z prawem i w oparciu o właściwe umowy.
Zwracam się zatem o podjęcie działań w celu wprowadzenia do formularza zmian umożliwiających rolnikom zatrudnianie i rozliczanie pracowników w systemie akordowym oraz pomocy w anulowaniu kar już naliczonych.
Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podjęło MRPiPS w celu aktualizacji wzoru omawianego formularza, tak by umożliwić pracodawcom – w szczególności rolnikom – wskazanie zgodnego ze stanem faktycznym wynagrodzenia akordowego jako formy rozliczenia pracy?
Kiedy można spodziewać się wprowadzenia zmian?
Czy resort zna skalę problemu kar nakładanych na rolników wyłącznie z powodu braku możliwości zapisu rzeczywistego systemu wynagradzania w formularzu? Czy ma dane dotyczące liczby oraz wysokości takich kar?
W jaki sposób resort zamierza pomóc rolnikom, wobec których zastosowano sankcje finansowe za rzekome nielegalne zatrudnienie, mimo że nieprawidłowości wynikały wyłącznie z ograniczeń systemowych?
Czy ministerstwo rozważa wydanie wytycznych dotyczących zasad weryfikacji legalności zatrudnienia przy stosowaniu wynagrodzenia akordowego, tak żeby do czasu aktualizacji formularza zapobiec dalszemu nakładaniu kar na pracodawców?
Interpelacja nr 15025
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku możliwości wskazania wynagrodzenia akordowego w formularzu powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, wprowadzonym na podstawie ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 02-02-2026
Zgodnie z art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu i posła zwracam się z interpelacją poselską w sprawie braku możliwości wskazania wynagrodzenia akordowego w formularzu powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, wprowadzonym na podstawie ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tzw. specustawy). Skutkiem tej luki prawnej są bowiem wysokie kary finansowe nakładane na rolników.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się rolnik z Warmii i Mazur, któremu Straż Graniczna naliczyła 72 tysięcy złotych kary za rzekome nielegalne zatrudnienie 24 obywateli Ukrainy tylko dlatego, że wspomniany formularz nie pozwolił na prawidłowe wprowadzenie rzeczywistego sposobu ich zatrudnienia w trybie akordowym.
Problem jest powszechny i ogólnopolski. Formularz powiadomienia o powierzeniu pracy obywatelowi Ukrainy dopuszcza bowiem wyłącznie wpisanie stawki godzinowej i liczby godzin pracy w tygodniu, co wyklucza system akordowy powszechnie stosowanym przy zbiorach. Taki kształt formularza wprowadzony został na mocy tzw. specustawy z dnia 12 marca 2022 r, ale do tej pory nie został zaktualizowany. W rezultacie pracodawcy zmuszeni są wpisywać dane techniczne, które nie odzwierciedlają rzeczywistego systemu rozliczeń, co podczas kontroli Straży Granicznej jest podstawą do bezpodstawnego kwestionowania legalności zatrudniania obywateli Ukrainy i nakładania surowych kar.
Należy zaznaczyć, że przepisy nie zakazują stosowania wynagrodzenia akordowego. Wręcz przeciwnie – art. 78 par. 1 Kodeksu pracy stanowi, że wynagrodzenie powinno być ustalone zgodnie z rodzajem, ilością i jakością świadczonej pracy. Z kolei art. 88i wspomnianej wyżej specustawy wymaga jedynie podania warunków wykonywania pracy przez Ukraińców, nie zaś określonego trybu ich prezentacji. Jedynym problemem systemowym jest zatem nieprawidłowo skonstruowany formularz. W ten sposób pracodawcy są narażeni na sankcje za stwierdzenie nielegalnego powierzenia pracy cudzoziemcowi, mimo że zatrudniają ich zgodnie z prawem i w oparciu o właściwe umowy.
Zwracam się zatem o podjęcie działań w celu wprowadzenia do formularza zmian umożliwiających rolnikom zatrudnianie i rozliczanie pracowników w systemie akordowym oraz pomocy w anulowaniu kar już naliczonych.
Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podjęło MRPiPS w celu aktualizacji wzoru omawianego formularza, tak by umożliwić pracodawcom – w szczególności rolnikom – wskazanie zgodnego ze stanem faktycznym wynagrodzenia akordowego jako formy rozliczenia pracy?
Kiedy można spodziewać się wprowadzenia zmian?
Czy resort zna skalę problemu kar nakładanych na rolników wyłącznie z powodu braku możliwości zapisu rzeczywistego systemu wynagradzania w formularzu? Czy ma dane dotyczące liczby oraz wysokości takich kar?
W jaki sposób resort zamierza pomóc rolnikom, wobec których zastosowano sankcje finansowe za rzekome nielegalne zatrudnienie, mimo że nieprawidłowości wynikały wyłącznie z ograniczeń systemowych?
Czy ministerstwo rozważa wydanie wytycznych dotyczących zasad weryfikacji legalności zatrudnienia przy stosowaniu wynagrodzenia akordowego, tak żeby do czasu aktualizacji formularza zapobiec dalszemu nakładaniu kar na pracodawców?
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5465 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.77.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15025 Pani Poseł Urszuli Pasławskiej w sprawie braku
możliwości wskazania wynagrodzenia akordowego w formularzu powiadomienia
o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej jako: „ustawa
o pomocy”) obywatel Ukrainy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli otrzymuje wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż
określona w powiadomieniu lub ustalonej według stawki określonej w powiadomieniu,
proporcjonalnie zwiększonej w przypadku podwyższenia wymiaru czasu pracy albo liczby
godzin pracy i jednocześnie wynagrodzenie, które otrzymuje spełnia wymogi określone
w przepisach o minimalnym wynagrodzeniu (w przypadkach, gdy przepisy te mają
zastosowanie). Wskazana ustawa przewiduje ponadto konieczność złożenia nowego
powiadomienia, jeśli zmniejszono pierwotnie określony w powiadomieniu wymiar czasu
pracy lub liczbę jej godzin w tygodniu/miesiącu albo jeśli obniżono miesięczną bądź
godzinową stawkę wynagrodzenia określoną w powiadomieniu.
Biorąc pod uwagę powyższe nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że „jedynym
problemem systemowym jest nieprawidłowo skonstruowany formularz”, ponieważ treść
formularza wynika z przepisu art. 22 omawianej ustawy.
Ustawa o pomocy jest aktem przewidującym szczególne, czasowo obowiązujące
rozwiązania mające zastosowanie do obywateli Ukrainy przebywających w Polsce w
związku ze zbrojną agresją Federacji Rosyjskiej na terytorium ich kraju, ale podobną
konstrukcję przewidziano w ustawie o warunkach dopuszczalności powierzania pracy
cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, której przepisy mają zastosowanie
również do cudzoziemców innych narodowości.
Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 4 tej ustawy w zezwoleniu na pracę sezonową określa się
najniższe wynagrodzenie, jakie będzie otrzymywać cudzoziemiec, określone stawką
godzinową lub miesięczną.
W obu wskazanych ustawach regulujących powierzanie pracy cudzoziemcom nie
przewidziano wprost możliwości zastosowania wynagrodzenia akordowego. Przepisy
wskazują za to, że w dokumentach legalizujących pracę cudzoziemca wynagrodzenie
powinno zostać określone w taki sposób, aby pracownik wiedział jaką najniższą kwotę
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
otrzyma miesięcznie za wykonywaną przez siebie pracę. Jest to istotne nie tylko
z perspektywy cudzoziemca, ale też konsula, który wydając wizę zyskuje zapewnienie, że
cudzoziemiec, któremu ją przyznaje po przyjeździe do Polski będzie posiadał wystarczające
środki do utrzymania.
Należy wskazać, że w przypadku świadczenia pracy w większym wymiarze godzin niż ten
przewidziany w powiadomieniu, podmiot powierzający ją cudzoziemcowi powinien
wypłacić mu wynagrodzenie w wyższej kwocie. Jednocześnie najniższy czas pracy - i co za
tym idzie najniższe wynagrodzenie, jakie cudzoziemiec może otrzymywać - powinien mieć
bezpośrednie odzwierciedlenie w dokumencie potwierdzającym jego zatrudnienie w Polsce,
takim jak powiadomienie czy zezwolenie na pracę. Istotne jest zatem, aby kwota
zadeklarowana w powiadomieniu odpowiadała tej, którą cudzoziemiec otrzyma. Organy
kontroli w toku prowadzonych czynności weryfikują, czy warunki pracy określone przez
podmiot w powiadomieniu o powierzeniu pracy cudzoziemcowi są zgodne ze stanem
faktycznym i obowiązującym prawem.
W sytuacji zmiany warunków pracy poprzez obniżenie czasu pracy bądź obniżenie
wynagrodzenia podmiot jest zobowiązany do złożenia nowego powiadomienia
zawierającego aktualne informacje.
Podmiot powierzający cudzoziemcowi wykonywanie pracy samodzielnie określa warunki
zatrudnienia, w szczególności czas pracy i wysokość wypłacanego za nią wynagrodzenia.
W przypadku umowy o pomocy przy zbiorach system nie przewiduje ograniczeń
dotyczących płacy minimalnej przy wskazaniu miesięcznej lub godzinnej stawki
wynagrodzenia brutto.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie rozważa modyfikacji
formularza, ponieważ zmiana ta wiązałaby się z niezapewnieniem pracownikowi
cudzoziemskiemu gwarancji dotyczącej wysokości otrzymywanego przez niego
wynagrodzenia za pracę oraz – co za tym idzie – przyczyniałaby się do powstania
wątpliwości, czy będzie on mógł utrzymać się ze środków, które zostaną mu przekazane.
Odnośnie do pytania dotyczącego skali nakładania kar na rolników informuję, że organami
właściwymi do kontrolowania legalności wykonywania pracy oraz pobytu cudzoziemców są
Straż Graniczna i Państwowa Inspekcja Pracy, które dysponują szczegółowymi danymi na
ten temat (również w zakresie kar za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców wykonujących
pracę w rolnictwie).
Należy podkreślić, że jeżeli rolnik nie zgadza się z decyzją Straży Granicznej w przedmiocie
nałożenia kary, przysługuje mu prawo wniesienia odwołania od tej decyzji.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.77.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15025 Pani Poseł Urszuli Pasławskiej w sprawie braku
możliwości wskazania wynagrodzenia akordowego w formularzu powiadomienia
o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej jako: „ustawa
o pomocy”) obywatel Ukrainy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli otrzymuje wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż
określona w powiadomieniu lub ustalonej według stawki określonej w powiadomieniu,
proporcjonalnie zwiększonej w przypadku podwyższenia wymiaru czasu pracy albo liczby
godzin pracy i jednocześnie wynagrodzenie, które otrzymuje spełnia wymogi określone
w przepisach o minimalnym wynagrodzeniu (w przypadkach, gdy przepisy te mają
zastosowanie). Wskazana ustawa przewiduje ponadto konieczność złożenia nowego
powiadomienia, jeśli zmniejszono pierwotnie określony w powiadomieniu wymiar czasu
pracy lub liczbę jej godzin w tygodniu/miesiącu albo jeśli obniżono miesięczną bądź
godzinową stawkę wynagrodzenia określoną w powiadomieniu.
Biorąc pod uwagę powyższe nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że „jedynym
problemem systemowym jest nieprawidłowo skonstruowany formularz”, ponieważ treść
formularza wynika z przepisu art. 22 omawianej ustawy.
Ustawa o pomocy jest aktem przewidującym szczególne, czasowo obowiązujące
rozwiązania mające zastosowanie do obywateli Ukrainy przebywających w Polsce w
związku ze zbrojną agresją Federacji Rosyjskiej na terytorium ich kraju, ale podobną
konstrukcję przewidziano w ustawie o warunkach dopuszczalności powierzania pracy
cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, której przepisy mają zastosowanie
również do cudzoziemców innych narodowości.
Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 4 tej ustawy w zezwoleniu na pracę sezonową określa się
najniższe wynagrodzenie, jakie będzie otrzymywać cudzoziemiec, określone stawką
godzinową lub miesięczną.
W obu wskazanych ustawach regulujących powierzanie pracy cudzoziemcom nie
przewidziano wprost możliwości zastosowania wynagrodzenia akordowego. Przepisy
wskazują za to, że w dokumentach legalizujących pracę cudzoziemca wynagrodzenie
powinno zostać określone w taki sposób, aby pracownik wiedział jaką najniższą kwotę
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
otrzyma miesięcznie za wykonywaną przez siebie pracę. Jest to istotne nie tylko
z perspektywy cudzoziemca, ale też konsula, który wydając wizę zyskuje zapewnienie, że
cudzoziemiec, któremu ją przyznaje po przyjeździe do Polski będzie posiadał wystarczające
środki do utrzymania.
Należy wskazać, że w przypadku świadczenia pracy w większym wymiarze godzin niż ten
przewidziany w powiadomieniu, podmiot powierzający ją cudzoziemcowi powinien
wypłacić mu wynagrodzenie w wyższej kwocie. Jednocześnie najniższy czas pracy - i co za
tym idzie najniższe wynagrodzenie, jakie cudzoziemiec może otrzymywać - powinien mieć
bezpośrednie odzwierciedlenie w dokumencie potwierdzającym jego zatrudnienie w Polsce,
takim jak powiadomienie czy zezwolenie na pracę. Istotne jest zatem, aby kwota
zadeklarowana w powiadomieniu odpowiadała tej, którą cudzoziemiec otrzyma. Organy
kontroli w toku prowadzonych czynności weryfikują, czy warunki pracy określone przez
podmiot w powiadomieniu o powierzeniu pracy cudzoziemcowi są zgodne ze stanem
faktycznym i obowiązującym prawem.
W sytuacji zmiany warunków pracy poprzez obniżenie czasu pracy bądź obniżenie
wynagrodzenia podmiot jest zobowiązany do złożenia nowego powiadomienia
zawierającego aktualne informacje.
Podmiot powierzający cudzoziemcowi wykonywanie pracy samodzielnie określa warunki
zatrudnienia, w szczególności czas pracy i wysokość wypłacanego za nią wynagrodzenia.
W przypadku umowy o pomocy przy zbiorach system nie przewiduje ograniczeń
dotyczących płacy minimalnej przy wskazaniu miesięcznej lub godzinnej stawki
wynagrodzenia brutto.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie rozważa modyfikacji
formularza, ponieważ zmiana ta wiązałaby się z niezapewnieniem pracownikowi
cudzoziemskiemu gwarancji dotyczącej wysokości otrzymywanego przez niego
wynagrodzenia za pracę oraz – co za tym idzie – przyczyniałaby się do powstania
wątpliwości, czy będzie on mógł utrzymać się ze środków, które zostaną mu przekazane.
Odnośnie do pytania dotyczącego skali nakładania kar na rolników informuję, że organami
właściwymi do kontrolowania legalności wykonywania pracy oraz pobytu cudzoziemców są
Straż Graniczna i Państwowa Inspekcja Pracy, które dysponują szczegółowymi danymi na
ten temat (również w zakresie kar za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców wykonujących
pracę w rolnictwie).
Należy podkreślić, że jeżeli rolnik nie zgadza się z decyzją Straży Granicznej w przedmiocie
nałożenia kary, przysługuje mu prawo wniesienia odwołania od tej decyzji.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --