Interpelacja nr 15023
Interpelacja w sprawie zasad pomniejszania lub całkowitego wstrzymywania wypłaty świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji w sytuacji przyznania świadczeń określanych jako tzw. renty wdowie, stanowiących zbieg prawa do świadczenia własnego z rentą rodzinną po zmarłym małżonku
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Sprawiedliwość i Sądy (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Podatki, Finanse i Budżet (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad pomniejszania lub całkowitego wstrzymywania wypłaty świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji w sytuacji przyznania świadczeń określanych jako tzw. renty wdowie, stanowiących zbieg prawa do świadczenia własnego z rentą rodzinną po zmarłym małżonku
Interpelacja nr 15023
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad pomniejszania lub całkowitego wstrzymywania wypłaty świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji w sytuacji przyznania świadczeń określanych jako tzw. renty wdowie, stanowiących zbieg prawa do świadczenia własnego z rentą rodzinną po zmarłym małżonku
Zgłaszający: Henryk Smolarz
Data wpływu: 01-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
Z informacji przekazywanych przez świadczeniobiorców oraz organizacje reprezentujące osoby z niepełnosprawnościami wynika, że obowiązujące przepisy prowadzą do sytuacji, w której przyznanie renty wdowiej skutkuje automatycznym obniżeniem albo całkowitym wstrzymaniem wypłaty świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji. W praktyce oznacza to, że osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej – jednocześnie niezdolne do samodzielnej egzystencji oraz dotknięte utratą współmałżonka – nie uzyskują realnego wsparcia finansowego.
Z posiadanych danych wynika, że tylko w Lubelskim Oddziale Regionalnym Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego około 8% (niemalże 1700 osób) świadczeniobiorców, którzy złożyli wniosek o przyznanie tzw. „renty wdowiej”, pobierających świadczenie uzupełniające z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, doświadczyło obniżenia wysokości świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji albo całkowitego wstrzymania jego wypłaty. Co istotne, w każdym przypadku świadczeniobiorcy, któremu przysługiwało świadczenie uzupełniające, przyznanie tzw. renty wdowiej skutkowało pomniejszeniem tego świadczenia lub całkowitym wstrzymaniem jego wypłaty.
Oznacza to, że beneficjenci nie korzystają faktycznie z możliwości łączenia świadczeń, ponieważ wzrost dochodu z jednego tytułu automatycznie powoduje ograniczenie lub utratę innego. W efekcie tzw. renty wdowiej staje się świadczeniem iluzorycznym, które nie poprawia rzeczywistej sytuacji materialnej uprawnionych.
Należy podkreślić, że świadczenie uzupełniające z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji ma charakter kompensacyjny i jest bezpośrednio związane z niezdolnością do samodzielnej egzystencji oraz dodatkowymi, stałymi kosztami życia, jakie ponoszą osoby z najcięższymi niepełnosprawnościami. Przyznanie tzw. renty wdowiej nie eliminuje tych kosztów, a mimo to prowadzi do ograniczenia wsparcia przeznaczonego właśnie na ich pokrycie.
Dodatkowo, w Lubelskim Oddziale Regionalnym Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego około 6% wniosków o przyznanie tzw. renty wdowiej zostało rozpatrzonych negatywnie, ponieważ dotychczas pobierane świadczenie, wraz ze świadczeniem uzupełniającym z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, okazało się dla świadczeniobiorców korzystniejsze. Świadczenia wchodzące w skład zbiegu (świadczenie własne oraz renta rodzinna) podlegają potrąceniom, w tym składce na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9%, w efekcie czego osoby uprawnione wybierały świadczenie zapewniające wyższą kwotę netto, czyli realnie wypłacaną (nierzadko wyższą o kilka złotych).
Taki mechanizm budzi poważne wątpliwości co do sprawiedliwości społecznej obowiązujących rozwiązań oraz stoi w sprzeczności z deklarowanym celem wprowadzenia tzw. renty wdowiej, jakim miało być realne wsparcie osób po stracie współmałżonka.
1. Czy ministerstwo posiada informacje jaka jest realna liczba świadczeniobiorców KRUS pobierających świadczenie uzupełniające z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, którzy w wyniku przyznania prawa do tzw. renty wdowiej, utracili część lub całość tego świadczenia, oraz ilu świadczeniobiorców znajdujących się w analogicznej sytuacji jest w systemie ZUS, WBE oraz ZER MSWiA?
2. Czy ministerstwo analizowało skutki społeczne i finansowe obowiązujących przepisów dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, którym przyznano tzw. rentę wdowią?
3. Czy ministerstwo dostrzega niesprawiedliwość polegającą na tym, że w każdym przypadku przyznania renty wdowiej osobom pobierającym świadczenie uzupełniające dochodzi do pomniejszenia lub wstrzymania tego świadczenia?
4. Czy planowane są zmiany legislacyjne zmierzające do wyłączenia tzw. renty wdowiej z limitów dochodowych wpływających na prawo lub wysokość świadczenia uzupełniającego?
Z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację tej grupy społecznej proszę o pilne i szczegółowe odniesienie się do przedstawionych problemów.
Interpelacja nr 15023
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad pomniejszania lub całkowitego wstrzymywania wypłaty świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji w sytuacji przyznania świadczeń określanych jako tzw. renty wdowie, stanowiących zbieg prawa do świadczenia własnego z rentą rodzinną po zmarłym małżonku
Zgłaszający: Henryk Smolarz
Data wpływu: 01-02-2026
Szanowna Pani Ministro,
Z informacji przekazywanych przez świadczeniobiorców oraz organizacje reprezentujące osoby z niepełnosprawnościami wynika, że obowiązujące przepisy prowadzą do sytuacji, w której przyznanie renty wdowiej skutkuje automatycznym obniżeniem albo całkowitym wstrzymaniem wypłaty świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji. W praktyce oznacza to, że osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej – jednocześnie niezdolne do samodzielnej egzystencji oraz dotknięte utratą współmałżonka – nie uzyskują realnego wsparcia finansowego.
Z posiadanych danych wynika, że tylko w Lubelskim Oddziale Regionalnym Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego około 8% (niemalże 1700 osób) świadczeniobiorców, którzy złożyli wniosek o przyznanie tzw. „renty wdowiej”, pobierających świadczenie uzupełniające z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, doświadczyło obniżenia wysokości świadczenia uzupełniającego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji albo całkowitego wstrzymania jego wypłaty. Co istotne, w każdym przypadku świadczeniobiorcy, któremu przysługiwało świadczenie uzupełniające, przyznanie tzw. renty wdowiej skutkowało pomniejszeniem tego świadczenia lub całkowitym wstrzymaniem jego wypłaty.
Oznacza to, że beneficjenci nie korzystają faktycznie z możliwości łączenia świadczeń, ponieważ wzrost dochodu z jednego tytułu automatycznie powoduje ograniczenie lub utratę innego. W efekcie tzw. renty wdowiej staje się świadczeniem iluzorycznym, które nie poprawia rzeczywistej sytuacji materialnej uprawnionych.
Należy podkreślić, że świadczenie uzupełniające z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji ma charakter kompensacyjny i jest bezpośrednio związane z niezdolnością do samodzielnej egzystencji oraz dodatkowymi, stałymi kosztami życia, jakie ponoszą osoby z najcięższymi niepełnosprawnościami. Przyznanie tzw. renty wdowiej nie eliminuje tych kosztów, a mimo to prowadzi do ograniczenia wsparcia przeznaczonego właśnie na ich pokrycie.
Dodatkowo, w Lubelskim Oddziale Regionalnym Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego około 6% wniosków o przyznanie tzw. renty wdowiej zostało rozpatrzonych negatywnie, ponieważ dotychczas pobierane świadczenie, wraz ze świadczeniem uzupełniającym z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, okazało się dla świadczeniobiorców korzystniejsze. Świadczenia wchodzące w skład zbiegu (świadczenie własne oraz renta rodzinna) podlegają potrąceniom, w tym składce na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9%, w efekcie czego osoby uprawnione wybierały świadczenie zapewniające wyższą kwotę netto, czyli realnie wypłacaną (nierzadko wyższą o kilka złotych).
Taki mechanizm budzi poważne wątpliwości co do sprawiedliwości społecznej obowiązujących rozwiązań oraz stoi w sprzeczności z deklarowanym celem wprowadzenia tzw. renty wdowiej, jakim miało być realne wsparcie osób po stracie współmałżonka.
1. Czy ministerstwo posiada informacje jaka jest realna liczba świadczeniobiorców KRUS pobierających świadczenie uzupełniające z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, którzy w wyniku przyznania prawa do tzw. renty wdowiej, utracili część lub całość tego świadczenia, oraz ilu świadczeniobiorców znajdujących się w analogicznej sytuacji jest w systemie ZUS, WBE oraz ZER MSWiA?
2. Czy ministerstwo analizowało skutki społeczne i finansowe obowiązujących przepisów dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, którym przyznano tzw. rentę wdowią?
3. Czy ministerstwo dostrzega niesprawiedliwość polegającą na tym, że w każdym przypadku przyznania renty wdowiej osobom pobierającym świadczenie uzupełniające dochodzi do pomniejszenia lub wstrzymania tego świadczenia?
4. Czy planowane są zmiany legislacyjne zmierzające do wyłączenia tzw. renty wdowiej z limitów dochodowych wpływających na prawo lub wysokość świadczenia uzupełniającego?
Z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację tej grupy społecznej proszę o pilne i szczegółowe odniesienie się do przedstawionych problemów.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8210 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.81.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15023 Pana Posła Henryka Smolarza, w sprawie zasad
pomniejszania lub całkowitego wstrzymywania wypłaty świadczenia uzupełniającego
z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji w sytuacji przyznania świadczeń
określanych jako tzw. renty wdowie, stanowiących zbieg prawa do świadczenia własnego
z rentą rodzinną po zmarłym małżonku, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Nie ulega wątpliwości, że pomoc państwa powinna w pierwszej kolejności trafiać do osób
najbardziej zagrożonych wykluczeniem społecznym i zawodowym. Do tego grona
z pewnością należą posiadające niski status materialny osoby niezdolne do samodzielnej
egzystencji.
Wyrazem szczególnej troski, jaką systemowo otacza się przedstawicielki i przedstawicieli tej
grupy jest m.in. świadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu
uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji1. Zgodnie z przepisami
tego aktu do świadczenia uzupełniającego uprawnione są osoby dorosłe, których
niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem wydanym przez
organ właściwy (ZUS, KRUS, MON, Służba Więzienna, MSWiA).
Ponadto świadczenie uzupełniające przysługuje osobie uprawnionej, która spełnia
wszystkie warunki wymagane do jego przyznania, w tym: nie jest uprawniona do emerytury
ani renty, nie ma ustalonego prawa do innego świadczenia pieniężnego finansowanego ze
środków publicznych, np. zasiłku stałego ani nie jest uprawniona do świadczenia z
zagranicznej instytucji właściwej do spraw emerytalno-rentowych, albo posiada
uprawnienia do tych świadczeń, ale ich łączna wysokość brutto nie przekracza określonego
ustawą kryterium dochodowego2.
Ustawa zawiera mechanizm waloryzacyjny progu dochodowego3, zgodnie z którym kwota
miesięczna uprawniająca do świadczenia uzupełniającego podlega podwyższeniu
w terminach i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Od 1 marca każdego roku kwota
miesięcznego progu uprawniającego do świadczenia uzupełniającego jest zatem
waloryzowana. W efekcie waloryzacji przeprowadzonej 1 marca br. miesięczna kwota
uprawniająca do ww. świadczenia wzrosła z 2552,39 zł brutto do 2687,67 zł brutto.
Przy ustalaniu tej kwoty nie jest brana pod uwagę kwota renty rodzinnej przyznanej dziecku,
które stało się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1649, ze zm.
2 Art. 2 ust. 2 ww. ustawy.
3 Art. 2 ust. 4 ww. ustawy.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16 roku życia lub w czasie nauki w szkole
przed ukończeniem 25 roku życia.
W przypadku przyznania, ustania lub ponownego obliczenia wysokości ww. świadczeń,
wysokość świadczenia uzupełniającego jest ponownie ustalana z urzędu, w taki sposób, aby
łączna kwota świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych, w tym
świadczeń wypłacanych przez instytucje zagraniczne wraz ze świadczeniem
uzupełniającym, nie przekroczyła ustalonego kryterium dochodowego.
Jeżeli ustaną okoliczności będące podstawą przyznania świadczenia uzupełniającego, prawo
do jego pobierania ustaje od miesiąca, w którym nastąpiło zdarzenie będące podstawą
utraty prawa do świadczenia uzupełniającego. Organ, który wypłaca świadczenie stwierdza
decyzją ustanie prawa do świadczenia i wstrzymuje jego wypłatę4.
W konsekwencji prawo do świadczenia uzupełniającego ustaje m. in w przypadku gdy
otrzymująca je osoba uzyskała prawo do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków
publicznych przysługujących w łącznej kwocie przekraczającej 2687,67 zł.
Trzeba podkreślić, że świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej
egzystencji jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych i nie podlega
żadnym potrąceniom ani egzekucji.
Informuję przy tym, że według danych organów właściwych, przedstawiających stan na
marzec br., liczba świadczeniobiorców, którzy pobierali świadczenie uzupełniające dla osób
niezdolnych do samodzielnej egzystencji, a którzy w wyniku przyznania prawa do tzw. renty
wdowiej:
1) stracili prawo do świadczenia uzupełniającego wyniosła w: Zakładzie Ubezpieczeń
Społecznych - 10,6 tys., Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - 2 978,
wojskowych biurach emerytalnych Ministerstwa Obrony Narodowej – 1, Służbie
Więziennej – 0;
2) otrzymują świadczenie uzupełniające w niższej wysokości wyniosła w: Zakładzie
Ubezpieczeń Społecznych - 11,7 tys.,5 Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego -
40 678, wojskowych biurach emerytalnych Ministerstwa Obrony Narodowej – 1,
Służbie Więziennej – 1.
Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał,
że według stanu na koniec marca 2026 r. 60 świadczeniobiorców pobierających
świadczenie uzupełniające z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, w wyniku
przyznania im prawa do zbiegu świadczeń w ramach tzw. renty wdowiej, utraciło część lub
całość świadczenia.
Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone ani
planowane prace mające na celu zmianę zasad ustalania wysokości świadczenia
uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Niezależnie od powyższego informuję, że ustawą z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych
4 Art. 7 ust. 3 ustawy o świadczeniu uzupełniającym.
5 Według stanu w lutym 2026 r. ZUS informuje, że ze względu na przeprowadzoną w marcu br. waloryzację
świadczeń, a w konsekwencji zmianę ich wysokości , nie ma możliwości podania danych o liczbie osób, które
według stanu na koniec marca otrzymują świadczenie uzupełniające w niższej wysokości w wyniku przyznania
prawa do tzw. renty wdowiej.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ustaw6 wprowadzono od 1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej
po zmarłym małżonku z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-
rentowym, którą wnioskodawcy ustawy nazwali „rentą wdowią”. Przepisy tego aktu
przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do powyższych świadczeń, począwszy od 1 lipca
2025 r., jedno świadczenie wypłacane jest wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie
w wysokości 25% (w okresie przejściowym, tj. od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. –
15%). Ustawa wprowadza limit pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach renty wdowiej
do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
Zwracam uwagę, że w ramach wypłaty korzystniejszego wariantu dla świadczeniobiorców,
organy rentowe przeliczają i sprawdzają, czy przyznanie renty wdowiej w danym przypadku
oznacza wyższą wypłatę łączną świadczeń. I tak np., jak wynika z praktyki Kasy Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania o przyznanie
renty wdowiej w przypadkach, gdy w związku z opodatkowaniem dalsza wypłata
świadczenia uzupełniającego jest wariantem dla świadczeniobiorcy korzystniejszym.
Nadmieniam, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Rada Ministrów dokona
w 2028 r. weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu w celu oceny możliwości
i zasadności jego ewentualnego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-
gospodarczej kraju położenie grup osób uprawnionych na mocy niniejszej ustawy do
wypłaty świadczeń w zbiegu. Będzie to również okazja do dokonania całościowego
przeglądu rozwiązań prawnych dotyczących renty wdowiej, w tym kręgu osób
uprawnionych do korzystania z tego rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
6 Dz. U. z 2024 r. poz. 1649.
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.81.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15023 Pana Posła Henryka Smolarza, w sprawie zasad
pomniejszania lub całkowitego wstrzymywania wypłaty świadczenia uzupełniającego
z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji w sytuacji przyznania świadczeń
określanych jako tzw. renty wdowie, stanowiących zbieg prawa do świadczenia własnego
z rentą rodzinną po zmarłym małżonku, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Nie ulega wątpliwości, że pomoc państwa powinna w pierwszej kolejności trafiać do osób
najbardziej zagrożonych wykluczeniem społecznym i zawodowym. Do tego grona
z pewnością należą posiadające niski status materialny osoby niezdolne do samodzielnej
egzystencji.
Wyrazem szczególnej troski, jaką systemowo otacza się przedstawicielki i przedstawicieli tej
grupy jest m.in. świadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu
uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji1. Zgodnie z przepisami
tego aktu do świadczenia uzupełniającego uprawnione są osoby dorosłe, których
niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem wydanym przez
organ właściwy (ZUS, KRUS, MON, Służba Więzienna, MSWiA).
Ponadto świadczenie uzupełniające przysługuje osobie uprawnionej, która spełnia
wszystkie warunki wymagane do jego przyznania, w tym: nie jest uprawniona do emerytury
ani renty, nie ma ustalonego prawa do innego świadczenia pieniężnego finansowanego ze
środków publicznych, np. zasiłku stałego ani nie jest uprawniona do świadczenia z
zagranicznej instytucji właściwej do spraw emerytalno-rentowych, albo posiada
uprawnienia do tych świadczeń, ale ich łączna wysokość brutto nie przekracza określonego
ustawą kryterium dochodowego2.
Ustawa zawiera mechanizm waloryzacyjny progu dochodowego3, zgodnie z którym kwota
miesięczna uprawniająca do świadczenia uzupełniającego podlega podwyższeniu
w terminach i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Od 1 marca każdego roku kwota
miesięcznego progu uprawniającego do świadczenia uzupełniającego jest zatem
waloryzowana. W efekcie waloryzacji przeprowadzonej 1 marca br. miesięczna kwota
uprawniająca do ww. świadczenia wzrosła z 2552,39 zł brutto do 2687,67 zł brutto.
Przy ustalaniu tej kwoty nie jest brana pod uwagę kwota renty rodzinnej przyznanej dziecku,
które stało się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1649, ze zm.
2 Art. 2 ust. 2 ww. ustawy.
3 Art. 2 ust. 4 ww. ustawy.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16 roku życia lub w czasie nauki w szkole
przed ukończeniem 25 roku życia.
W przypadku przyznania, ustania lub ponownego obliczenia wysokości ww. świadczeń,
wysokość świadczenia uzupełniającego jest ponownie ustalana z urzędu, w taki sposób, aby
łączna kwota świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych, w tym
świadczeń wypłacanych przez instytucje zagraniczne wraz ze świadczeniem
uzupełniającym, nie przekroczyła ustalonego kryterium dochodowego.
Jeżeli ustaną okoliczności będące podstawą przyznania świadczenia uzupełniającego, prawo
do jego pobierania ustaje od miesiąca, w którym nastąpiło zdarzenie będące podstawą
utraty prawa do świadczenia uzupełniającego. Organ, który wypłaca świadczenie stwierdza
decyzją ustanie prawa do świadczenia i wstrzymuje jego wypłatę4.
W konsekwencji prawo do świadczenia uzupełniającego ustaje m. in w przypadku gdy
otrzymująca je osoba uzyskała prawo do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków
publicznych przysługujących w łącznej kwocie przekraczającej 2687,67 zł.
Trzeba podkreślić, że świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej
egzystencji jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych i nie podlega
żadnym potrąceniom ani egzekucji.
Informuję przy tym, że według danych organów właściwych, przedstawiających stan na
marzec br., liczba świadczeniobiorców, którzy pobierali świadczenie uzupełniające dla osób
niezdolnych do samodzielnej egzystencji, a którzy w wyniku przyznania prawa do tzw. renty
wdowiej:
1) stracili prawo do świadczenia uzupełniającego wyniosła w: Zakładzie Ubezpieczeń
Społecznych - 10,6 tys., Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - 2 978,
wojskowych biurach emerytalnych Ministerstwa Obrony Narodowej – 1, Służbie
Więziennej – 0;
2) otrzymują świadczenie uzupełniające w niższej wysokości wyniosła w: Zakładzie
Ubezpieczeń Społecznych - 11,7 tys.,5 Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego -
40 678, wojskowych biurach emerytalnych Ministerstwa Obrony Narodowej – 1,
Służbie Więziennej – 1.
Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał,
że według stanu na koniec marca 2026 r. 60 świadczeniobiorców pobierających
świadczenie uzupełniające z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji, w wyniku
przyznania im prawa do zbiegu świadczeń w ramach tzw. renty wdowiej, utraciło część lub
całość świadczenia.
Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone ani
planowane prace mające na celu zmianę zasad ustalania wysokości świadczenia
uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Niezależnie od powyższego informuję, że ustawą z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych
4 Art. 7 ust. 3 ustawy o świadczeniu uzupełniającym.
5 Według stanu w lutym 2026 r. ZUS informuje, że ze względu na przeprowadzoną w marcu br. waloryzację
świadczeń, a w konsekwencji zmianę ich wysokości , nie ma możliwości podania danych o liczbie osób, które
według stanu na koniec marca otrzymują świadczenie uzupełniające w niższej wysokości w wyniku przyznania
prawa do tzw. renty wdowiej.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ustaw6 wprowadzono od 1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej
po zmarłym małżonku z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-
rentowym, którą wnioskodawcy ustawy nazwali „rentą wdowią”. Przepisy tego aktu
przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do powyższych świadczeń, począwszy od 1 lipca
2025 r., jedno świadczenie wypłacane jest wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie
w wysokości 25% (w okresie przejściowym, tj. od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. –
15%). Ustawa wprowadza limit pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach renty wdowiej
do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
Zwracam uwagę, że w ramach wypłaty korzystniejszego wariantu dla świadczeniobiorców,
organy rentowe przeliczają i sprawdzają, czy przyznanie renty wdowiej w danym przypadku
oznacza wyższą wypłatę łączną świadczeń. I tak np., jak wynika z praktyki Kasy Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania o przyznanie
renty wdowiej w przypadkach, gdy w związku z opodatkowaniem dalsza wypłata
świadczenia uzupełniającego jest wariantem dla świadczeniobiorcy korzystniejszym.
Nadmieniam, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Rada Ministrów dokona
w 2028 r. weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu w celu oceny możliwości
i zasadności jego ewentualnego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-
gospodarczej kraju położenie grup osób uprawnionych na mocy niniejszej ustawy do
wypłaty świadczeń w zbiegu. Będzie to również okazja do dokonania całościowego
przeglądu rozwiązań prawnych dotyczących renty wdowiej, w tym kręgu osób
uprawnionych do korzystania z tego rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
6 Dz. U. z 2024 r. poz. 1649.
-- 3 of 3 --