Interpelacja w sprawie realnych możliwości przekwalifikowania rolników przy ograniczonych środkach Funduszu Pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15014
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie realnych możliwości przekwalifikowania rolników przy ograniczonych środkach Funduszu Pracy
Zgłaszający: Wiesław Krajewski
Data wpływu: 01-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam interpelację w sprawie wsparcia przekwalifikowania osób pracujących w rolnictwie. Nowa ustawa o rynku pracy obejmuje wsparciem osoby pracujące w rolnictwie, jednak ograniczenie środków krajowych do ok. 680 mln zł poza EFS+ powoduje, że możliwości realnego przekwalifikowania są skrajnie ograniczone.
Proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak MRiRW ocenia możliwość skutecznego przekwalifikowania rolników przy dostępnych środkach?
Czy resort wnioskował o dodatkowe środki na ten cel w budżecie 2026 r.?
Jakie instrumenty przewidziano dla obszarów wiejskich poza projektami EFS+?
Z wyrazami szacunku
Wiesław Krajewski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8774 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 17 lutego 2026 r.
znak sprawy: DTS.aow.058.1.2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15014
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zamieszczone w interpelacji poselskiej nr 15014 Pana
Wiesława Krajewskiego - Posła na Sejm RP, w sprawie realnych możliwości
przekwalifikowania rolników przy ograniczonych środkach Funduszu Pracy, proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad 1-3 „Jak MRiRW ocenia możliwość skutecznego przekwalifikowania rolników przy
dostępnych środkach? Czy resort wnioskował o dodatkowe środki na ten cel
w budżecie 2026 r.? Jakie instrumenty przewidziano dla obszarów wiejskich poza
projektami EFS+?”
W uzupełnieniu środków, o których wspomina Pan w interpelacji, Minister Rolnictwa
i Rozwoju Wsi stwarza szereg możliwości przekwalifikowania się dla osób pracujących
w rolnictwie. Przedstawione poniżej rozwiązania odpowiadają na realne bariery tej
grupy zawodowej, przede wszystkim ograniczenia czasowe i konieczność łączenia
nauki z pracą w gospodarstwie rolnym. Kwalifikacyjne kursy zawodowe oraz kursy
umiejętności zawodowych pozwalają zdobywać praktyczne kompetencje bez
wyłączania się z aktywności zawodowej, co znacząco zwiększa ich dostępność
i efektywność.
Dodatkowo wskazać należy na Branżowe Centra Umiejętności (BCU), które
zapewniają nowoczesne zaplecze szkoleniowe, ściśle powiązane z potrzebami rynku
pracy i nowoczesnego rolnictwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest organem
-- 1 of 5 --
prowadzącym dla 13 BCU w dziewięciu dziedzinach tj. ogrodnictwo, architektura
krajobrazu, energetyka odnawialna (woda, słoneczna, bioenergetyka), agroturystyka,
mechanizacja rolnictwa, rolnictwo, przetwórstwo mięsa i technika weterynaryjna.
Ważnym uzupełnieniem jest również Zintegrowany System Kwalifikacji, który
umożliwia formalne potwierdzanie kompetencji zdobywanych w praktyce. Całość
tworzy spójny system sprzyjający uczeniu się przez całe życie i realnie zwiększa szanse
rolników na skuteczne przekwalifikowanie oraz wzmocnienie ich pozycji zawodowej.
Ponadto jednostki doradztwa rolniczego, podległe Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju
Wsi, prowadzą działalność informacyjną w zakresie możliwości przekwalifikowania się
rolników.
Należy także wskazać, że zakres zadań resortu rolnictwa i rozwoju wsi koncentruje się
wokół promocji zawodu rolnika i zachęca do jego podejmowania. Z uwagi
na zachodzące zmiany w strukturze gospodarstw rolnych oraz strukturze zatrudnienia
mieszkańców obszarów wiejskich, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizuje
zadania w zakresie tworzenia sprzyjających warunków do reorientacji zawodowej
rolników. Proces ten jest wspierany np. przez udzielanie pomocy na:
dywersyfikację źródeł dochodu w gospodarstwie przez świadczenie usług
w zakresie działalności dodatkowej do działalności rolniczej np. agroturystyki,
zagród edukacyjnych, gospodarstw opiekuńczych,
tworzenie przedsiębiorstw wiejskich.
W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW 2014-
2020) w przypadku poddziałania 6.2 Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej
pomoc była udzielana w celu ułatwiania różnicowania działalności, zakładania
i rozwoju małych przedsiębiorstw, a także tworzenia miejsc pracy.
Instrument wsparcia Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej PROW 2014-
2020 był skierowany do tych osób, które zdecydowały się na rezygnację z działalności
rolniczej bądź traktowanie jej jedynie jako działalności dodatkowej na rzecz założenia
własnej działalności gospodarczej. Sposób ukierunkowania pomocy w tym
instrumencie został określony na podstawie analizy SWOT przeprowadzonej
na potrzeby PROW 2014–2020 oraz opinii ekspertów. Obserwowano
niewystarczający udział działalności pozarolniczej w strukturze zatrudnienia
-- 2 of 5 --
na obszarach wiejskich, małą umiejętność i skłonność do podejmowania działalności
pozarolniczej. Analiza wykazała, że poprawie warunków życia i zwiększeniu
atrakcyjności inwestycyjnej obszarów wiejskich powinno towarzyszyć m.in.
stymulowanie rozwoju przedsiębiorczości. Ten instrument wsparcia został
opracowany w taki sposób, aby ułatwić mieszkańcom obszarów wiejskich znalezienie
pracy poza rolnictwem bez zmiany miejsca zamieszkania.
W ramach tego instrumentu wsparcia odbyło się osiem naborów wniosków – dwa
w 2017 r., jeden w 2018 r., dwa w 2019 r., dwa w 2020 r. i jeden w 2022 r. Ogółem
złożono 31 827 wniosków o przyznanie pomocy na łączną wartość 5 mld 629 mln zł
(wg stanu na 31 grudnia 2025 r.).
W ramach zrealizowanych operacji utworzono 18 134 miejsca pracy (liczone
w etatach), w tym 12 351 etatów w formie samozatrudnienia (miejsca pracy dla
beneficjentów poddziałania) oraz 5 783 miejsca pracy utworzone dla pracowników
najemnych (wg stanu na 31 sierpnia 2025 r.).
Ponadto rozwój przedsiębiorczości wspierano w poddziałaniu 19.2 Wsparcie
na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez
społeczność przez finansowanie operacji dotyczących:
podejmowania działalności gospodarczej (zawarto 13 517 umów na kwotę
985,7 mln zł. Zakończone operacje 13 478 opiewają na kwotę 982,2 mln zł);
rozwijania działalności gospodarczej w tym podnoszenie kompetencji osób
realizujących operacje w tym zakresie (zawarto 4 149 umów na kwotę 679,1
mln zł. Zakończono 4 122 operacje na kwotę 675,0 mln zł).
tworzenia lub rozwoju inkubatorów przetwórstwa lokalnego (zawarto 98
umów na kwotę 29,5 mln zł, zakończono 87 operacji na kwotę 27,5 mln zł).
Dodatkowo w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
przewidziano poddziałanie 6.5 Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się
do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo
innemu rolnikowi. W poddziałaniu tym pomoc była przyznawana rolnikowi - osobie
fizycznej, która zobowiązywała się przekazać w sposób trwały posiadane
gospodarstwo rolne, w tym zwierzęta gospodarskie, innemu rolnikowi, który jest osobą
fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości
prawnej prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą na terytorium
-- 3 of 5 --
Rzeczypospolitej Polskiej i który zobowiązywał się do prowadzenia działalności
rolniczej w gospodarstwie utworzonym w wyniku powiększenia przez okres
co najmniej 5 lat.
W pięciu przeprowadzonych naborach (z 2016 r., 2017 r., 2018 r., 2019 r. i 2020 r.)
złożonych zostało 887 wniosków o przyznanie pomocy, dla których wydano 571
decyzji opiewających na kwotę 10,1 mln zł. Płatności zrealizowano dla 570
beneficjentów na łączną kwotę niecałych 10 mln zł.
W ramach zrealizowanych 570 operacji łączna powierzchnia przekazanych gruntów
wyniosła 2 509 ha. Średnia powierzchnia przekazanych gruntów w ramach jednej
operacji wyniosła 4,4 ha. Beneficjentami poddziałania były osoby fizyczne – rolnicy,
którzy zdecydowali się na przekazanie swojego gospodarstwa, w większości mężczyźni
(362 - przy 208 kobietach).
W ramach Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
w interwencji LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (komponent
„Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju”) przewidziano wsparcie na:
Rozwijanie pozarolniczych funkcji małych gospodarstw rolnych przez:
tworzenie gospodarstw agroturystycznych – 35 naborów wniosków,
złożono 102 wnioski, zawarto dotychczas 4 umowy,
rozwijanie gospodarstw agroturystycznych – 19 naborów wniosków,
złożono 55 wniosków, 7 umów,
tworzenie zagród edukacyjnych – 35 naborów wniosków, złożono 78
wniosków, została zawarta 1 umowa,
rozwijanie zagród edukacyjnych – 9 naborów wniosków, złożono
9 wniosków, 1 zawarta umowa,
tworzenie gospodarstw opiekuńczych – 1 nabór, złożono 1 wniosek,
rozwijanie gospodarstw opiekuńczych; na razie nie ogłoszono naboru
wniosków.
Rozwój przedsiębiorczości przez:
podejmowanie działalności gospodarczej - do 28 stycznia 2026 r.
lokalne grupy działania (LGD) ogłosiły 236 naborów wniosków w tym
zakresie. Złożono 2 564 wnioski o przyznanie wsparcia. Dotychczas
zawarto 180 umów przyznania pomocy,
-- 4 of 5 --
rozwijanie działalności gospodarczej - do 28 stycznia 2026 r. LGD
ogłosiły 239 naborów wniosków w tym zakresie. Złożono 3 839
wniosków o przyznanie wsparcia. Dotychczas zawarto 112 umów
przyznania pomocy.
Reasumując należy podkreślić, że wyżej opisane działania są szczególnie istotne
w kontekście konieczności zwiększania efektywności polskiego rolnictwa oraz
dostosowywania go do wymogów rynkowych i mogą z nich korzystać osoby dążące
do przekwalifikowania zawodowego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --