Interpelacja w sprawie naruszenia zasady adekwatności finansowania zadań powiatów w obszarze rynku pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15013
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie naruszenia zasady adekwatności finansowania zadań powiatów w obszarze rynku pracy
Zgłaszający: Wiesław Krajewski
Data wpływu: 01-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam interpelację w sprawie finansowania zadań powiatów w obszarze rynku pracy. Konwenty dyrektorów PUP wskazują na przypadki ograniczenia środków o 70-73% (np. w Małopolsce – 48 548 474,73 zł, tj. ok. 73% mniej niż w 2025 r.), przy jednoczesnym rozszerzeniu zakresu zadań.
Proszę zatem o odpowiedź na następujące pytania:
Czy MSWiA oceniło zgodność tego modelu finansowania z konstytucyjną zasadą adekwatności?
Jakie mechanizmy kompensacyjne przewiduje rząd dla powiatów?
Czy planowana jest korekta finansowania JST w trakcie 2026 r.?
Z wyrazami szacunku
Wiesław Krajewski
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9550 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.103.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 15013 Pana Posła Wiesława Krajewskiego, w sprawie
naruszenia zasady adekwatności finansowania zadań powiatów w obszarze rynku pracy,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W mojej opinii jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, który zgodnie z art. 25 ust.
1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620,
z późn. zm.) realizuje zadania w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia
oraz rynku pracy, konstytucyjna zasada adekwatności finansowania zadań powiatów
w obszarze rynku pracy nie została naruszona.
Art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z
2015 r. poz. 1684) stanowi, że powiat wykonuje określone ustawowo zadania publiczne
o charakterze ponadgminnym dotyczące przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji
lokalnego rynku pracy. Stosownie natomiast do art. 39 ust. 1 ustawy o rynku pracy i
służbach zatrudnienia, zadania samorządu powiatu w tym zakresie są jego zadaniami
własnymi, za których realizację odpowiadają powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład
powiatowej administracji zespolonej. Należy przy tym podkreślić, że w Ocenie Skutków
Regulacji projektu ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia wskazano, że koszty
związane z jej wdrożeniem zostaną pokryte z limitu środków Funduszu Pracy i nie będą
stanowiły podstawy do ubiegania się o dodatkowe środki na ten cel.
Zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U.
z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.) podstawą gospodarki finansowej Funduszu Pracy (FP),
będącego państwowym funduszem celowym, jest roczny plan finansowy funduszu
określający m.in. jego przychody i ich źródła, a także zadania realizowane z jego środków
oraz wiążące się z tym koszty. Plan określa również wysokość środków na finansowanie
form pomocy realizowanych w danym roku budżetowym, jaką urzędy pracy mogą
przeznaczyć na aktywizację osób bezrobotnych i poszukujących pracy.
Plan stanowi załącznik do ustawy budżetowej na dany rok. Jego projekt przekazywany jest
Ministrowi Finansów i Gospodarki w trybie i terminach określonych przez przepisy
dotyczące prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister Finansów i Gospodarki
przedstawia projekt ustawy budżetowej na rok następny Radzie Ministrów, która go
uchwala i wraz z uzasadnieniem przedkłada Sejmowi RP w terminie do 30 września roku
poprzedzającego rok budżetowy.
Informuję, że w trakcie prac nad projektem ustawy budżetowej na 2026 rok Minister
Finansów i Gospodarki, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13
lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i terminów
opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej (Dz. U. poz. 984, z późn. zm.),
przekazał wstępne kwoty wydatków dla poszczególnych części budżetowych na 2026 rok
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oraz wyjściowe kwoty wydatków dla poszczególnych części budżetowych na 2026 rok
ustalone według zasad sporządzania prognoz na kolejne lata.
Projekt ustawy budżetowej na rok 2026 wraz z projektem planu finansowego Funduszu
Pracy, po przyjęciu go przez Radę Ministrów 26 września 2025 r,. przedłożono Sejmowi 30
września 2025 r. Ustawę budżetową na rok 2026, wraz z planem finansowym FP w takim
kształcie, w jakim wynikało to z projektu, Sejm przyjął 5 grudnia 2025 r., a 19 stycznia br.
podpisał ją Prezydent RP. Akt ten opublikowano w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej
Polskiej 20 stycznia br.
W skali kraju samorządy powiatów na finansowanie form pomocy (również tych
realizowanych w ramach projektów EFS+) dysponują w roku bieżącym środkami FP
w wysokości 1 724 896 236,22 zł. Z sumy tej samorządom powiatów województwa
małopolskiego oddano do dyspozycji kwotę 117 765 279,73 zł, a więc wyższą niż wskazana
w Interpelacji.
Należy nadmienić, że – zgodnie z art. 268 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia – wyboru wdrażanych form pomocy dokonuje, w ramach środków
Funduszu Pracy ustalonych dla samorządu powiatu, starosta po zasięgnięciu opinii
powiatowej rady rynku pracy. Kwoty na finansowanie poszczególnych form pomocy nie są
zatem planowane odgórnie. To samorządy powiatów decydują, uwzględniając potrzeby
lokalnych rynków pracy i własne możliwości finansowe, o ich wyborze. Dysponent
Funduszu Pracy nie nakłada na samorządy powiatów obowiązku realizowania i
finansowania określonych form pomocy w wyznaczonym wymiarze.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej tworzy przepisy dotyczące wsparcia
aktywności zawodowej, zatrudnienia i rynku pracy, ale na poziomie lokalnym za realizację
zadań wskazanych w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia odpowiadają władze
lokalne, czyli marszałek województwa i starosta powiatu, którym podlegają odpowiednio
wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy.
Trzeba podkreślić, że środki Funduszu Pracy dostępne w 2026 r. na finansowanie form
pomocy dysponent funduszu dzieli algorytmem jedynie dla samorządów województw.
Kwoty dla samorządów województw zarządy województw dzielą według kryteriów
określonych przez sejmiki wojewódzkie. Oznacza to, że podczas opracowywania kryteriów
podziału istnieje możliwość uwzględnienia szczególnych potrzeb lokalnych rynków pracy.
Co więcej, dysponent Funduszu Pracy przekazuje dodatkowo samorządom powiatów środki
Funduszu Pracy na finansowanie kosztów realizacji zadań fakultatywnych związanych
z realizacją form pomocy w celu umożliwienia im skutecznej realizacji tych form pomocy.
Należy też zaznaczyć, że na realizację i finansowanie świadczeń obligatoryjnych - tj.
zasiłków dla bezrobotnych wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe, zasiłków przedemerytalnych, świadczeń przedemerytalnych, dodatków
aktywizacyjnych i świadczeń integracyjnych przyznawanych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym - wraz ze składkami na
ubezpieczenia społeczne, środki Funduszu Pracy zapewnia się zgodnie z faktycznymi
potrzebami, czyli w pełnej wysokości.
Obok środków przekazywanych przez dysponenta Funduszu Pracy powiatowym urzędom
pracy na realizację zadań ustawowych wynikających z ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia, takich jak wspomniane wyżej świadczenia obligatoryjne, a także środków
przeznaczonych na realizację przez powiatowe urzędy pracy w danym roku form pomocy
przewidzianych w ustawie, minister właściwy do spraw pracy dysponuje rezerwą
w wysokości 20% kwoty ujętej w planie finansowym Funduszu Pracy na finansowanie form
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pomocy dla samorządów powiatów. W jej ramach może on, zgodnie ze zgłaszanymi przez
urzędy pracy potrzebami, zwiększać sumy przyznane samorządom na finansowanie w
danym roku budżetowym realizowanych form pomocy.
W Intranecie Publicznych Służb Zatrudnienia 4 lutego 2026 r. opublikowany został
dokument „Zasady ubiegania się o środki rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie działań
aktywizacyjnych w 2026 roku”, na podstawie którego minister właściwy do spraw pracy
ogłosił nabór wniosków dla urzędów pracy o dodatkowe środki z rezerwy Funduszu Pracy
na finansowanie kosztów realizacji form pomocy przewidzianych w ustawie o rynku pracy
i służbach zatrudnienia. Trwający do 16 lutego nabór skierowany był do powiatowych
urzędów pracy działających w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Urzędy mogły
wnioskować o środki rezerwy FP na finansowanie wszystkich form pomocy ujętych
w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Łączna wartość wniosków złożonych przez
wszystkie urzędy pracy, które spełniały warunki udziału wynosiła 174,9 mln zł.
Ze względu na wyższą kwotę wnioskowaną (w ogłoszeniu naboru - 150 mln zł), mając na
uwadze potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia możliwości działań w zakresie aktywizacji
zawodowej osób bezrobotnych, zdecydowałam o zwiększeniu alokacji o 23,5 mln zł.
W efekcie, po dokonaniu oceny wszystkich wniosków oraz dostosowaniu wysokości
wsparcia do liczby osób bezrobotnych w danym powiecie z uwzględnieniem limitów
środków, jakimi poszczególne powiatowe urzędy pracy dysponują, kwotę przysługującego
im łącznie wsparcia ustalono na 173,5 mln zł. Oznacza to że każdy urząd pracy, który mógł
uczestniczyć w naborze i z którego złożono wniosek, otrzyma środki z rezerwy Funduszu
Pracy.
Ponadto, celem wsparcia urzędów pracy w realizacji działań aktywizacyjnych w bieżącym
roku, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przyznał dodatkowe kwoty środków
z rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie zobowiązań powstałych na podstawie art. 269
ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w wysokości 50 109 931,31 zł tym
samorządom powiatowym, którym przyznane dotychczas środki Funduszu Pracy nie
pozwoliły na zabezpieczenie finansowania wskazanych zobowiązań.
Kierownictwo resortu pracy na bieżąco monitoruje zapotrzebowanie urzędów pracy.
Równolegle prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w przedmiocie
podniesienia limitów w Funduszu Pracy w 2026 roku.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --