Interpelacja w sprawie analizy wpływu planowanej umowy UE-Mercosur na polską gospodarkę
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15004
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie analizy wpływu planowanej umowy UE-Mercosur na polską gospodarkę
Zgłaszający: Marcin Skonieczka
Data wpływu: 30-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
umowa o partnerstwie handlowym pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur (Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem) od miesięcy pozostaje przedmiotem intensywnej debaty publicznej w państwach członkowskich UE. Debata ta wynika zarówno ze skali potencjalnego otwarcia rynków i ułatwień w wymianie handlowej, jak i z obaw dotyczących wpływu porozumienia na konkurencyjność wybranych sektorów gospodarki europejskiej – w szczególności rolnictwa i przetwórstwa żywności.
W przestrzeni publicznej podnoszone są argumenty wskazujące z jednej strony na możliwe korzyści (m.in. dostęp do nowych rynków zbytu dla przedsiębiorców), z drugiej – na ryzyka dla producentów żywności z UE funkcjonujących w ramach rygorystycznych norm weterynaryjnych, środowiskowych i jakościowych.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie szanse i zagrożenia zostały dotychczas zidentyfikowane przez ministerstwo w związku z potencjalnym wejściem w życie umowy UE–Mercosur – w ujęciu ogólnogospodarczym oraz z wyszczególnieniem sektorów szczególnie wrażliwych (w tym rolno-spożywczego)?
2. Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu minimalizowania ryzyk i ochrony sektorów szczególnie narażonych na negatywne skutki liberalizacji handlu (np. instrumenty osłonowe, wsparcie dostosowawcze, monitoring importu, egzekwowanie standardów)?
3. Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu maksymalizowania korzyści dla polskich przedsiębiorców wynikających z otwarcia nowych rynków zbytu, w tym wsparcia eksportu, promocji branż oraz usuwania barier pozataryfowych? Z poważaniem
Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16853 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DHM-VI.054.1.2026
Warszawa, 16 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15004 posła na Sejm RP Pana Marcina Skonieczka w sprawie
analizy wpływu umowy UE-Mercosur na polską gospodarkę
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na interpelację nr 15004 posła na Sejm RP Pana Marcina
Skonieczka w sprawie analizy wpływu umowy UE-Mercosur na polską gospodarkę.
1. Jakie szanse i zagrożenia zostały dotychczas zidentyfikowane przez Ministerstwo
w związku z potencjalnym wejściem w życie umowy UE–Mercosur – w ujęciu
ogólnogospodarczym oraz z wyszczególnieniem sektorów szczególnie wrażliwych
(w tym rolno-spożywczego)?
Zidentyfikowane przez nas szanse wynikające z wejścia w życie Umowy między Unią
Europejską a krajami Mercosur1 to przede wszystkim preferencyjny dostęp do rynku
liczącego ponad 270 mln mieszkańców, zarówno dla produktów przemysłowych, rolno-
spożywczych, jak i usług. Istnieją obszary polskiego eksportu, które obecnie podlegają
wysokim cłom krajów Mercosuru – takie jak produkty przemysłowe: maszyny, urządzenia
i samochody europejskie oraz przetworzone produkty spożywcze, w tym mleko, słód,
owoce, alkohol i napoje bezalkoholowe. Zliberalizowany dostęp do rynków Mercosur
oznacza istotną szansą dla wielu polskich branż, w tym rolniczych.
Największych korzyści z umowy upatrujemy jednak nie w bezpośrednim zwiększeniu
naszego wywozu na rynki Mercosur, ale we wzroście pośrednim, głównie poprzez
zwiększenie eksportu do innych państw unijnych, w tym do Niemiec, np. w branży
motoryzacyjnej.
Zawarcie tej umowy to także możliwość dywersyfikacji łańcuchów dostaw Unii
Europejskiej, co jest szczególne istotne w obecnej nieprzewidywalnej sytuacji
1 Umowa o partnerstwie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony,
a Wspólnym Rynkiem Południa, Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii,
Republiką Paragwaju i Wschodnią Republiką Urugwaju, z drugiej strony - Umowa o
partnerstwie UE-Mercosur (EMPA).
Umowa przejściowej w sprawie handlu między Unią Europejską a Wspólnym Rynkiem Południa,
Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii, Republiką Paragwaju i Wschodnią
Republiką Urugwaju - Umowa przejściowa w sprawie handlu UE-Mercosur (ITA)
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
geopolitycznej. Ponadto umowa zapewni uproszczony dostęp do surowców takich jak: lit,
który jest kluczowym materiałem do produkcji baterii pojazdów elektrycznych; niob, który
jest niezbędny w produkcji stopów stali dla turbin wiatrowych, a także miedź, rudy żelaza
i mangan.
Z kolei największe zagrożenia wynikające z umowy UE-Mercosur zidentyfikowaliśmy
w obszarze rolnym. Kraje tego ugrupowania należą do głównych światowych
producentów i eksporterów m.in. zbóż, śruty sojowej, produktów sektora wołowego,
drobiowego, cukrowego i tytoniowego. Państwa Mercosur mają niższe koszty produkcji,
co wynika zarówno ze sprzyjających warunków klimatycznych, jak i niektórych
odmiennych standardów produkcji rolnej. Wejście w życie przewidzianych w umowie
kontyngentów taryfowych i innych zobowiązań w sprawie redukcji unijnego cła może
powodować negatywne skutki, szczególnie pośrednie, jak wypieranie polskich produktów
z rynków UE (w szczególności mięsa drobiowego i wołowego), możliwy jest też wzrost
importu na rynek polski tytoniu.
Do tego dochodzą także kwestie odmienności przepisów dotyczących przestrzegania
standardów w zakresie zrównoważonego rozwoju (m.in. standardów ochrony klimatu,
środowiska, standardów pracy czy dobrostanu zwierząt), które stwarzają ryzyko,
że produkty z Mercosur mogą być bardziej konkurencyjne.
Istotny dla polskiego sektora rolnego będzie także skumulowany efekt koncesji w dostępie
do rynku unijnego dla towarów wrażliwych, udzielonych krajom Mercosuru z wpływem
koncesji przyznanych przez UE partnerom handlowym w ramach innych zawartych umów.
Powyższe argumenty uznaliśmy za kluczowe i przesądziły one o negatywnym stanowisku
Polski wobec umowy z Mercosur. Głosując przeciwko tej umowie Rząd Rzeczpospolitej
Polskiej kierował się także troską o polskiego rolnika i o bezpieczeństwo żywnościowe,
które jest ważną częścią bezpieczeństwa Polski. Uznaliśmy także, że koncesje taryfowe
w dostępie do rynku rolnego UE nie mogą być traktowane w negocjacjach jako środek
zapłaty za uzyskanie korzystnych wyników w pozarolnych sektorach gospodarki.
2. Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo w celu minimalizowania ryzyk i ochrony
sektorów szczególnie narażonych na negatywne skutki liberalizacji handlu
(np. instrumenty osłonowe, wsparcie dostosowawcze, monitoring importu,
egzekwowanie standardów)?
W przypadku zakłóceń rynkowych (lub ryzyka ich wystąpienia), powodowanych importem
z państw Mercosur, Polska będzie interweniowała i mobilizowała Komisję Europejską do
podejmowania odpowiednich kroków, w tym do wykorzystywania dostępnych
mechanizmów ochrony rynku.
Wśród instrumentów wspierających najbardziej narażone obszary są między innymi
bezprecedensowe klauzule ochronne, tzw. hamulec bezpieczeństwa stworzony przez
Komisję Europejską dzięki m.in. presji polskiego i francuskiego rządu. Wdrożenie klauzuli
ochronnej umożliwi zawieszenie preferencyjnych stawek celnych w umowie z Mercosur
w sytuacji nadmiernego importu. Próg wzrostu importu lub spadku cen, który umożliwi
interwencję Komisji, został po nacisku Polski, Francji i Włoch ustalony na poziomie 5%.
Ważnym wsparciem będą także środki finansowe rekompensujące ewentualne straty
polskich rolników, polskich przetwórców, polskich przedsiębiorców. Dzięki zaangażowaniu
Polski udało się również wynegocjować budżet Wspólnej Polityki Rolnej – dostaliśmy
prawie 10 mld zł więcej niż pierwotnie planowano. To pieniądze, które zabezpieczyliśmy
na rolnicze rekompensaty wobec strat, które mogą wystąpić w związku z umową z krajami
Mercosur.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto, Komisja Europejska, w odpowiedzi m.in. na postulaty Polski, zapowiedziała
utworzenie unijnego funduszu bezpieczeństwa tzw. Unity Safety Net, którego środki służyć
będą finansowaniu instrumentów wsparcia rolników w razie szeroko rozumianych
zakłóceń rynkowych, w tym ewentualnych zakłóceń powodowanych przez umowy
handlowe UE z krajami trzecimi. Kwota planowana na fundusz Unity Safety Net wynosi
w sumie 6,3 mld EUR w okresie Wieloletnich Ram Finansowych 2028–2034. Środki te
mają być wykorzystywane do finansowania działań interwencyjnych w przypadku
wystąpienia zakłóceń na rynku (np. jako skutek uboczny i nieoczekiwany umowy
handlowej, czy w wyniku wzrostu kosztów produkcji lub nagłej zmiany popytu).
Chciałbym podkreślić, że produkty importowane z krajów Mercosur (oraz wszystkich
innych krajów trzecich) muszą spełniać unijne, nienegocjowalne wymogi bezpieczeństwa
żywności oraz przepisy weterynaryjne i fitosanitarne (SPS). Działania kontrolne
realizowane są zarówno przez organy celne, jak i przez inne służby/inspekcje graniczne.
Towar niespełniający unijnych standardów jakości i bezpieczeństwa żywności nie jest
dopuszczany do obrotu w krajach UE, w tym w Polsce.
Szeroki zakres wsparcia oferuje także Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którego
celem jest m.in. poprawa konkurencyjności międzynarodowej polskiego sektora rolno-
żywnościowego w obliczu nowych wyzwań, w tym związanych z coraz większą
konkurencją zewnętrzną. Szczegółowe informacje na ten temat zostały zawarte we
wspólnej odpowiedzi na interpelację nr 13820 złożoną przez posła Macieja Małeckiego
(pytanie 5) opublikowanej na stronie internetowej Sejmu RP.
3. Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo w celu maksymalizowania korzyści dla
polskich przedsiębiorców wynikających z otwarcia nowych rynków zbytu, w tym
wsparcia eksportu, promocji branż oraz usuwania barier pozataryfowych?
W momencie wejścia w życie umowy UE z krajami Mercosur będzie ona jedną z ponad 40
umów o wolnym handlu, jakie zostały zawarte przez Unię Europejską z ponad 70 krajami
świata, a około 44% handlu Unii Europejskiej odbywa się właśnie w ramach tych umów.
Sukces polskiego wzrostu gospodarczego jest także związany z możliwością korzystania
z nich. Umowy dają realną szansę na zwiększenie eksportu, rozwój przedsiębiorstw
i wzrost konkurencyjności całej gospodarki. Potwierdzają to dane: od momentu wejścia do
UE w 2004 r., kiedy wartość polskiego eksportu wynosiła ok. 60–65 mld euro rocznie, do
2024 r. wzrosła ponad pięciokrotnie, osiągając 351 mld euro. Także w 2025 r.
utrzymywała się ona na rekordowym poziomie, z miesięcznymi wartościami
przekraczającymi 30 mld euro.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii organizuje spotkania z przedsiębiorcami w celu
przedstawienia bilansu korzyści i zagrożeń wynikających z tej umowy. Będziemy
konsekwentnie prezentować informacje praktyczne dotyczące korzystania z niej. Podczas
procesu negocjacji poza głosami krytycznymi otrzymywaliśmy także sygnały poparcia dla
umowy. Zwracamy szczególną uwagę na rozwój ekspansji gospodarczej polskich
przedsiębiorców na rynki pozaunijne. Są one mało znane, a wiedza o nich jest obarczona
wieloma stereotypami. W ramach bezpośrednich spotkań z przedsiębiorcami, nie tylko
w Warszawie, ale także w regionach, przekazywana jest wiedza, udzielane są odpowiedzi
na pytania oraz wskazywane możliwości wsparcia eksportu i inwestycji przez instytucje
administracji publicznej. Dotyczy to także rynków państw członkowskich Mercosur.
Szczególną rolę w zakresie wsparcia eksportu pełni Polska Agencja Handlu i Inwestycji
S.A. (PAIH) funkcjonująca w ramach grupy Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR)
dysponująca siecią zagranicznych biur handlowych, w tym dwoma w krajach Mercosur
(Brazylia i Argentyna). Oba biura prowadzą aktywne działania na rzecz polskich firm,
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
począwszy od organizowania webinariów/seminariów, a skończywszy na obsłudze misji
i udziale w ważniejszych targach międzynarodowych. Wartym odnotowania jest niezwykle
udane zeszłoroczne Forum Gospodarcze Polska – Argentyna skierowane na współpracę
w zakresie wysokich technologii, które zostało zorganizowane wspólnie z Ambasadą RP
w Buenos Aires. Wydarzenie to zostało skorelowane z wizytą polskich przedsiębiorców.
Inne przykłady aktywności zagranicznych biur handlowych to wsparcie dla budowy fabryki
zielonego wodoru w Argentynie, przygotowania do zaplanowanego na bieżący rok Polsko
– Brazylijskiego Forum Gospodarczego, rozwój współpracy regionalnej pomiędzy
Województwem Śląskim i stanem Paraná w Brazylii oraz plany nawiązania podobnej
współpracy innych województw z prowincjami Argentyny.
PAIH jako członek grupy PFR ma możliwości wskazywania narzędzi minimalizujących
polskim przedsiębiorcom ryzyko współpracy gospodarczej poprzez ubezpieczanie
kredytów eksportowych, usługi faktoringowe czy wsparcie finansowe BGK. Także
regionalne instytucje wsparcia biznesu prowadzą swoje działania promocyjne w krajach
Mercosur.
Zarówno PAIH (poprzez swoją sieć regionalnych biur handlowych – RBH), jak i inne
instytucje, prowadzą działania (głównie seminaria i webinaria) popularyzujące
poszczególne rynki zagraniczne, podczas których przedsiębiorcy mogą uzyskać
kompleksową informację nt. możliwości współpracy i wyjaśnić wątpliwości. Takie
konferencje dotyczą także rynków państw Mercosur. W ubiegłym roku zorganizowano
cztery seminaria o rynku brazylijskim i jedno o argentyńskim. W tegorocznych planach są
dalsze seminaria o obu tych rynkach.
Podejmowane działania wskazują na rosnące zainteresowanie polskich przedsiębiorców
sektora przemysłowego rynkami państw Mercosur. Dotyczy to rozwoju współpracy
w zakresie wysokich technologii, jak np. kosmicznych, radarowych i informatycznych.
Współpraca ta dotyczy nie tylko eksportu, ale także inwestycji.
Zwracam uwagę, że bardzo istotnym działaniem jest także eliminacja barier handlowych
napotykanych przez polskich przedsiębiorców w eksporcie do krajów Mercosur.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii na bieżąco analizuje takie sytuacje i podejmuje
działania zaradcze, zarówno w ramach relacji dwustronnych Polski z poszczególnymi
krajami, jak również poprzez narzędzia polityki handlowej Unii Europejskiej i Światowej
Organizacji Handlu.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r.,
z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Handlu i Współpracy
Międzynarodowej w MRiT.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P.
z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 5 of 5 --