Interpelacja w sprawie finansowania odbudowy i modernizacji infrastruktury przeciwpowodziowej w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15003
do ministra infrastruktury
w sprawie finansowania odbudowy i modernizacji infrastruktury przeciwpowodziowej w Polsce
Zgłaszający: Marcin Skonieczka
Data wpływu: 30-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
po zdarzeniach powodziowych z 2024 roku znacząco wzrosło zainteresowanie mieszkańców oraz jednostek samorządu terytorialnego tematem inwestycji przeciwpowodziowych, retencji i działań adaptacyjnych. W debacie publicznej pojawiają się pytania dotyczące skuteczności istniejącej infrastruktury hydrotechnicznej, tempa odbudowy uszkodzonych obiektów oraz priorytetyzacji projektów na najbliższe lata. Równolegle komunikaty ministerstwa oraz PGW Wód Polskich wskazują na przygotowania do uruchamiania kolejnych naborów i programów finansowania w 2026 roku, co rodzi potrzebę precyzyjnego określenia, które obszary zostaną objęte w pierwszej kolejności.
Samorządy, również z województwa kujawsko-pomorskiego, zwracają uwagę na znaczenie inwestycji opartych na analizie realnych zagrożeń hydrologicznych, w tym wzmocnienia wałów przeciwpowodziowych, rozwijania systemów retencji naturalnej i poprawy zdolności reagowania na wezbrania na rzekach. Jednocześnie mieszkańcy i organizacje lokalne oczekują transparentnej informacji o tym, jakie projekty będą realizowane w regionach najbardziej narażonych na ryzyko oraz jakie środki finansowe przeznaczono na działania prewencyjne, odbudowę i modernizację infrastruktury.
W tym kontekście istotne jest poznanie priorytetów państwa w zakresie gospodarki wodnej oraz kryteriów, według których ustalany jest harmonogram inwestycji przeciwpowodziowych, tak aby środki były kierowane tam, gdzie przyniosą największy efekt ochronny.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie są aktualne priorytety inwestycyjne państwa w zakresie ochrony przeciwpowodziowej na lata 2026–2027, w ujęciu krajowym oraz regionalnym, i według jakich kryteriów ustalane są obszary o najwyższym poziomie ryzyka hydrologicznego?
2. Jakie środki finansowe zostały przewidziane na odbudowę i modernizację infrastruktury przeciwpowodziowej po powodzi 2024 r. oraz na projekty adaptacyjne mające ograniczać ryzyko w przyszłości? Proszę o przedstawienie danych zarówno na poziomie krajowym, jak i – jeśli to możliwe – z uwzględnieniem województwa kujawsko-pomorskiego.
3. Czy ministerstwo przygotowuje alternatywne warianty działań ochronnych dla regionów wymagających poprawy zabezpieczeń przeciwpowodziowych, obejmujące rozwiązania oparte na retencji naturalnej i modernizacji istniejącej infrastruktury, tak aby zapewnić skuteczną ochronę bez konieczności realizacji inwestycji budzących kontrowersje społeczne?
Z poważaniem
Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10373 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.5.2026
Warszawa, 26 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15003 Posła na Sejm RP pana Marcina Skonieczki,
przedstawiam poniższe informacje.
Odnośnie do pytania Pana Posła, dotyczącego priorytetowych inwestycji
przeciwpowodziowych w latach 2026-2027 w Polsce informuję, że celem strategicznym
Ministerstwa Infrastruktury jest zapewnienie warunków do skutecznego funkcjonowania
systemu ochrony przed powodzią i minimalizowania skutków suszy na terenie całego
kraju. Priorytetem resortu w zakresie inwestycji w gospodarce wodnej będzie dalszy
rozwój i modernizacja infrastruktury przeciwpowodziowej i przeciwsuszowej, zgodnie
z obowiązującymi dokumentami planistycznymi, przy poszanowaniu potrzeb
społeczeństwa, środowiska i gospodarki. Jednocześnie, tu gdzie jest to możliwe i zasadne,
prowadzone są działania o charakterze renaturyzacyjnym, w celu przywrócenia ciągłości
morfologicznej cieków dla ekosystemów wodnych.
Podległe resortowi Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie co roku realizuje
szereg inwestycji w gospodarce wodnej, których celem jest zwiększenie bezpieczeństwa
powodziowego. PGW Wody Polskie na realizację zadań inwestycyjnych w gospodarce
wodnej w latach 2023-2025 wydatkowało około 4 mld zł. Zakończono budowę wielu
kluczowych inwestycji służących ochronie ludności i mienia przed powodzią i suszą.
Kolejne zadania są realizowane obecnie i przygotowywane do realizacji na kolejne lata.
Działania Ministerstwa Infrastruktury w najbliższych latach będą skoncentrowane na
efektywnym wykorzystaniu środków unijnych, w tym przede wszystkim w ramach
Programu Fundusze Europejskiej na Infrastrukturę Klimat Środowisko 2021-2027.
W ramach programu przewidziano wsparcie w wysokości ponad 2,5 mld zł, przeznaczone
na przygotowanie i realizację zadań inwestycyjnych służących zmniejszaniu skutków
powodzi i suszy oraz renaturyzacji cieków wodnych, a także na opracowanie i aktualizację
dokumentów planistycznych w zakresie gospodarowania wodami, zarządzania ryzykiem
powodziowym czy ochrony zasobów wodnych. Ze środków europejskich do 2029 r.
planuje się zakończenie wielu dużych projektów hydrotechnicznych – w szczególności
zbiorników – tj. Zbiornika Rzymówka na rzece Kaczawie, Polderu Żelazna czy modernizacji
Zbiornika Dzierżno Duże oraz obwałowań – m.in. rzeki San w woj. podkarpackim, Odry
-- 1 of 4 --
2
w woj. opolskim czy Wisły w rejonie Łomianek w woj. mazowieckim. Planowana jest
również kontynuacja kompleksowego zabezpieczenia przeciwpowodziowego Żuław
Wiślanych. Część środków będzie przeznaczona także na finansowanie przygotowania
kolejnych projektów przeciwpowodziowych, aby były gotowe do wykonania w następnej
perspektywie finansowej Unii Europejskiej na lata 2028-2034.
Działania w najbliższych lata skupione będą również na przygotowaniu projektu
przeciwpowodziowego przy udziale Banku Światowego oraz środków z funduszy
europejskich pn. „Projekt budowania odporności na zmiany klimatu w gospodarce
wodnej”. Za szacowaną kwotę ok. 1,5 mld euro ma on chronić ludność i gospodarkę przed
skutkami powodzi i suszy, w szczególności na obszarach górskich w zlewni Nysy Kłodzkiej
oraz Górnej Wisły. Zakłada się jego realizację w latach 2027-2033. Obecnie, w ramach
przygotowania projektu w latach 2025-2026, PGW Wody Polskie za kwotę 180 mln zł
prowadzi prace projektowe i przygotowawcze, niezbędne do jego późniejszej realizacji.
„Projekt budowania odporności na zmiany klimatu w gospodarce wodnej” ma być
kontynuacją „Projektu ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry i Wisły”, dzięki
któremu we współpracy z Bankiem Światowym i Bankiem Rozwoju Rady Europy
w latach 2015-2025 za kwotę ok. 1,2 mld euro powstała infrastruktura hydrotechniczna
bezpośrednio chroniąca przed powodzią ok. 5,2 mln osób.
Odnosząc się do działań po powodzi z września 2024 r. informuję, że Ministerstwo
Infrastruktury wraz z PGW Wody Polskie oraz Instytutem Meteorologii i Gospodarki
Wodnej (IMGW-PIB) w pierwszej kolejności niezwłocznie podjęło działania mające na celu
usunięcie szkód i odbudowę uszkodzonej infrastruktury. W 2024 r. Wody Polskie
zakończyły 274 priorytetowe zadania interwencyjne o wartości ponad 78,2 mln zł., a na
realizację zadań popowodziowych w 2025 r. zapewniono 299 mln zł . Zakończono m.in.
realizację robót budowlanych na uszkodzonym w wyniku powodzi zbiorniku Stronie
Śląskie, które objęły m.in. odbudowę grodzy kamienno-betonowej oraz zabezpieczenie
zapory przed dalszą degradacją. Ministerstwo Infrastruktury na realizację tych zadań
w ostatnich latach przekazywało PGW Wody Polskie m.in. środki z dotacji celowej
z budżetu pastwa. Ponadto, w ramach Projektu ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu
Odry i Wisły, zadania na terenie Kotliny Kłodzkiej związane z ochroną bierną, realizowane
jeszcze przed wystąpieniem powodzi w 2024 r., zostały rozszerzone o prace
popowodziowe w dorzeczu Nysy Kłodzkiej, w tym na Białej Głuchołaskiej oraz Białej
Lądeckiej. Dzięki ww. środkom PGW Wody Polskie przeprowadziło m.in. prace
zabezpieczające zbiornik wodny Topola na Nysie Kłodzkiej.
W związku z wystąpieniem powodzi w 2024 r. prace odtworzeniowe prowadzi również
IMGW-PIB. W ramach odbudowy uszkodzonej sieci stacji pomiarowych IMGW-PIB
zlecono prace naprawcze na 17 stacjach pomiarowych (m.in. w Głuchołazach na rz. Białej
Głuchołaskiej), których koszt realizacji to ponad 793 tys. zł. Ponadto, w ramach podjętych
przez IMGW-PIB działań została przywrócona sprawność zniszczonych stacji pomiarowych
z wykorzystaniem posiadanych części zapasowych, czujników i modułów odzyskanych
w ramach prowadzonej modernizacji sieci hydrologiczno-meteorologicznych.
-- 2 of 4 --
3
Przystąpiono również do przebudowy struktury Centrum Meteorologicznej Osłony Kraju
(CMOK).
Obecne działania są skupione na dalszej modernizacji istniejących oraz budowie nowych
obiektów i urządzeń wodnych, służących ochronie przed powodzią. Na wniosek Ministra
Infrastruktury PGW Wody Polskie we współpracy z IMGW-PIB opracowały programy
zabezpieczenia przed powodzią dla zlewni rzek południowej Polski: Nysy Kłodzkiej, Białej
i Iłownicy, Bystrzycy, Bobru, Kaczawy, Osobłogi, Olzy, Opawy, Białej Głuchołaskiej oraz
Ścinawki. Programy wskazują kierunki realizacji działań mających na celu poprawę
bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w regionach, które szczególnie ucierpiały wskutek
powodzi z września 2024 r. W 2026 r. PGW Wody Polskie planuje kontynuację zadań
związanych z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 roku, w tym przy
wykorzystaniu środków z rezerwy celowej z budżetu państwa. Na lata 2027-2029 Wody
Polskie planują realizację następnych zadań utrzymaniowych oraz inwestycyjnych na
łączną kwotę 692,3 mln zł. Z kolei IMGW-PIB na kolejne lata wskazuje potrzebę realizacji
działań rozwojowych, mających na celu podniesienie jakości prowadzonej osłony
hydrologiczno-meteorologicznej. Na realizację planu zadań rozwojowych IMGW-PIB
uzyskało środki w wysokości 8,52 mln zł z programu FEnIKS 2021-2027, co pozwoliło na
realizację dwóch projektów: „Zintegrowany system gromadzenia informacji,
prognozowania i ostrzegania” oraz „Budowa systemu ostrzeżeń hydrologicznych przed
powodziami opadowymi (w tym błyskawicznymi, tzw. flash flood) wskutek intensywnych
opadów deszczu w zlewniach zurbanizowanych i niekontrolowanych”.
Działania służące popowodziowej odbudowie infrastruktury hydrotechnicznej są skupione
w regionach Polski południowej, w których straty powodziowe były największe. Odnosząc
się do pytania o główne działania planowane na obszarze województwa kujawsko-
pomorskiego informuję, że PGW Wody Polskie przygotowuje i realizuje w tym regionie
9 inwestycji wieloletnich. Na zaawansowanym etapie realizacji są przede wszystkim
projekty:
Przywrócenie drożności morfologicznej rzeki Noteci od Pakości do Krostkowa – etap II,
Zabezpieczenie osuwisk w awanporcie dolnym śluzy Czersko Polskie w Bydgoszczy.
Odnosząc się do pytania o planowanie alternatywnych działań przeciwpowodziowych,
opartych w większym stopniu na naturalnej retencji informuję, że działania zwiększające
naturalną retencję są elementem kompleksowego podejścia do zarządzania ryzykiem
powodziowym i są wdrażane, tu gdzie jest to uzasadnione. Zarządzanie ryzykiem
powodziowym w Polsce jest prowadzone na podstawie dokumentów planistycznych
takich jak: wstępna ocena ryzyka powodziowego, mapy zagrożenia powodziowego i mapy
ryzyka powodziowego oraz plany zarządzania ryzykiem powodziowym. Dokumenty te
stanowią podstawę prowadzenia działań mających na celu ochronę przeciwpowodziową
i ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla zdrowia ludzkiego,
środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej. W toku prac nad ich
przygotowaniem prowadzone są analizy przede wszystkim dotyczące: rozkładu ryzyka
powodziowego w celu identyfikacji miejsc i obszarów problemowych, modelowanie
hydrauliczne w celu określenia skuteczności i efektywności proponowanych działań,
-- 3 of 4 --
4
analiza kosztów i korzyści, analiza i ocena zgodności przyjętych ostatecznych wariantów
działań z wymogami prawnymi i środowiskowymi, a także analiza wielokryterialna
(z doborem szeregu obiektywnych kryteriów powodziowych, środowiskowych czy
ekonomicznych). W ramach wykonanych planów zarządzania ryzykiem powodziowym
wskazane są zarówno działania techniczne, w szczególności budowa zbiorników
retencyjnych i obwałowań, a także modernizacja istniejącej infrastruktury
przeciwpowodziowej, jak i nietechniczne, w szczególności z zakresu naturalnej retencji,
w tym właściwe planowanie przestrzenne na poziomie samorządowym lub działania
informacyjno-edukacyjne mające na celu zwiększanie świadomości i wiedzy na temat
źródeł zagrożenia powodziowego i ryzyka powodziowego.
Złożony proces planowania i priorytetyzacji zadań w gospodarce wodnej pozwala na
optymalny dobór rozwiązań i dostosowanie prowadzonych działań do specyfiki danej
zlewni, co w konsekwencji służy racjonalnemu gospodarowaniu środkami publicznymi
i minimalizacji ryzyka powodziowego.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --