Interpelacja w sprawie działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec Polish Lost Art Foundation (Fundacja PLAF) oraz przewlekłości i arbitralności ustaleń w toku kontroli celno-skarbowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14999
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec Polish Lost Art Foundation (Fundacja PLAF) oraz przewlekłości i arbitralności ustaleń w toku kontroli celno-skarbowej
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się z interpelacją w sprawie sposobu prowadzenia kontroli celno-skarbowej przez Pomorski Urząd Celno-Skarbowy w Gdyni wobec Polish Lost Art Foundation, zwanej dalej Fundacją PLAF, w szczególności w zakresie odmowy lub zaniechania przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, formułowania ustaleń faktycznych bez ich przeprowadzenia, kwestionowania prawa do zwolnień podatkowych przysługujących fundacjom realizującym cele kulturalne, naukowe i oświatowe, a także rzeczywistego stosowania zasady domniemania niewinności podatnika.
Sprawa ta ma istotne znaczenie systemowe w kontekście publicznych deklaracji prezesa Rady Ministrów Donald Tuska, który w 2025 roku wielokrotnie wskazywał na konieczność zasadniczej zmiany filozofii działania aparatu skarbowego, polegającej na odejściu od praktyki automatycznego przerzucania na podatnika obowiązku udowadniania swojej niewinności. Premier akcentował, że po wprowadzeniu odpowiednich zmian to organ podatkowy ma obowiązek wykazania naruszenia prawa przez podatnika, zanim zostaną wobec niego wyciągnięte jakiekolwiek negatywne konsekwencje, wskazując jednocześnie, iż dotychczasowa praktyka fiskusa prowadziła do licznych naruszeń praw podatników. Na tym tle sposób prowadzenia kontroli wobec Fundacji PLAF rodzi poważne wątpliwości co do rzeczywistego stosowania zapowiadanych zasad w praktyce funkcjonowania organów Krajowej Administracji Skarbowej.
Uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
W toku kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wobec Fundacji PLAF złożony został należycie uzasadniony wniosek o przeprowadzenie oględzin w Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach, będącym jednostką organizacyjną Fundacji. Do chwili obecnej oględziny nie zostały przeprowadzone, a wniosek nie został formalnie rozpoznany. Proszę o wskazanie przyczyn zwłoki w przeprowadzeniu wnioskowanych oględzin oraz wyjaśnienie, z jakiego powodu organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek dowodowy fundacji.
Proszę o wskazanie podstawy prawnej i faktycznej, na jakiej organ prowadzący kontrolę zakwestionował, że Fundacja PLAF, prowadząc Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach, realizowała działalność naukową, oświatową oraz kulturalną, a tym samym była uprawniona do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Z jakich względów organ kontrolny uznał, że budynek przeznaczony na Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach pełnił rzekomo głównie funkcję biurową, pomimo nieprzeprowadzenia jakichkolwiek dowodów potwierdzających taką tezę, w tym wnioskowanych przez fundację oględzin? Proszę również o ocenę ministra co do zgodności takiego sposobu postępowania z zasadami wynikającymi z ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności z obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
W jaki sposób, w ocenie ministra finansów i gospodarki, działania organu polegające na przyjęciu z góry określonej tezy i dostosowywaniu do niej ustaleń faktycznych realizują zapowiadaną przez prezesa Rady Ministrów zasadę domniemania niewinności podatnika, zgodnie z którą to organ podatkowy ma obowiązek wykazać naruszenie prawa, a nie podatnik dowodzić swojej niewinności?
Proszę o wyjaśnienie, dlaczego Fundacja PGNiG SA im. Ignacego Łukasiewicza została, według dostępnych informacji, nakłoniona przez organy podatkowe do rezygnacji z prawidłowo dokonanego odliczenia od dochodu darowizny przekazanej Fundacji PLAF na cele określone w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. na częściowe pokrycie kosztów budowy Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach, pomimo przedłożenia sprawozdania z wykorzystania darowizny wraz z dokumentami potwierdzającymi jej wykorzystanie zgodnie z celem.
Dlaczego organy podatkowe, nakłaniając Fundację PGNiG SA im. Ignacego Łukasiewicza do rezygnacji z odliczenia darowizny przekazanej Fundacji PLAF, posłużyły się argumentem o rzekomo biurowym charakterze budynku, w którym mieści się Muzeum Sztuki Zagrabionej w Sulisławicach? Proszę o wskazanie, jakimi konkretnymi dowodami organ dysponował na poparcie tego twierdzenia oraz w jakim trybie dowody te zostały przeprowadzone i udostępnione stronom postępowania.
Zwracam się o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w ustawowym terminie oraz o informację, czy minister finansów i gospodarki zamierza podjąć czynności nadzorcze lub wyjaśniające wobec Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w celu oceny prawidłowości i rzetelności prowadzonej kontroli.
Z poważaniem Roman Fritz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnicy prawnie chronionej” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6504 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 17 lutego 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 14999
Znak sprawy: DNK1.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 14999
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną interpelacją nr 14999 Posła na Sejm RP Romana Fritza
w sprawie działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec Polish Lost Art
Foundation (Fundacja PLAF) oraz przewlekłości i arbitralności ustaleń w toku
kontroli celno-skarbowej przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę zauważyć, że z uwagi na obowiązujące regulacje prawne,
odnoszące się do zachowania tajemnicy prawnie chronionej przekazanie
szczegółowych informacji dotyczących działań organów Krajowej Administracji
Skarbowej (dalej: KAS) wobec konkretnych osób/podmiotów nie jest możliwe.
Informacje dotyczące takich działań stanowią bowiem tajemnicę skarbową i mogą
być udostępniane wyłącznie podmiotom uprawnionym zgodnie z Ordynacją
podatkową (dalej: O.p.)1. Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu
posła i senatora2 również nie przyznaje uprawnień w tym zakresie posłom
i senatorom.
Odnosząc się do funkcjonowania organów KAS wskazuję, że organy administracji
publicznej działają na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego
i są tymi przepisami związane. Aktem prawnym stanowiącym podstawę działania
KAS jest ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej3.
1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 907
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
2/3
Wszelkie działania informacyjne, weryfikacyjne, kontrolne są podejmowane przez
KAS (organy podatkowe) również według reguł określonych przepisami O.p.
W toku realizowanych procedur organy KAS podejmują szereg działań mających
na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. Gromadzą wszechstronny materiał
dowodowy w sposób odpowiadający wymogom przepisów O.p., a w szczególności
art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 O.p.
Zachowują szczególną staranność, aby gromadzenie materiału dowodowego
następowało zgodnie z prawem i przy zachowaniu określonych gwarancji, jakie
wynikają z przepisów O.p. Ważną gwarancję ochrony praw strony stanowią przepisy
O.p., w których sformułowano zasady ogólne, mające odpowiednie zastosowanie
również w kontroli celno-skarbowej (art. 120 – art. 129 O.p.). Nie można również
pominąć zasad będących ich rozwinięciem, które dotyczą różnych aspektów
postępowania dowodowego, takich jak dopuszczalność przeprowadzenia dowodów,
sposób planowania, przeprowadzania i dokumentowania czynności dowodowych,
prawo strony do inicjowania wniosków dowodowych.
W kontekście prowadzonego przez organy KAS postępowania dowodowego
wyjaśniam, że gromadzenie materiału dowodowego nie polega na nieograniczonym
zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń. Organy KAS mają
obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego do momentu
uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy, tj. stwierdzenia, że stan
ten podpada pod hipotezę określonej normy prawnej o charakterze
materialnoprawnym. Obowiązek powyższy nie jest zatem nieograniczony. Rzetelnej
oceny zasadności przeprowadzenia dowodu, w tym inicjowanego przez
kontrolowanego (stronę postępowania), dokonać można jedynie w odniesieniu do
szczegółowo ustalonych i zweryfikowanych okoliczności konkretnej sprawy.
Zgromadzony przez organy KAS materiał dowodowy podlega następnie ocenie,
wg obowiązującej zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), czy dana
okoliczność została udowodniona. Konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny
dowodów wskazuje na pozostawienie organowi KAS swobody w ocenie materiału
dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych
dowodów. Ocena dowodów dokonana przez ten organ staje się dowolną dopiero
wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny
dowodów, co rozpatrywać można wyłącznie w konkretnej sprawie podatkowej, przy
uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji wszystkich faktów i zdarzeń.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości i nieskorzystania przez
kontrolowanego z prawa do złożenia korekty deklaracji bądź deklaracji, jeżeli
wcześniej nie została złożona, następuje przekształcenie zakończonej kontroli
celno-skarbowej w postępowanie podatkowe i wydanie decyzji. Po wydaniu decyzji
dalsze gwarancje procesowe strony postępowania, które tworzą możliwość jej
prawnej obrony, wynikają z systemu środków zaskarżenia.
Podsumowując, ramy i zasady działania organów KAS, w tym dotyczące
postępowania dowodowego, wyznaczają przepisy ustawy o KAS oraz O.p.
Jednocześnie strona postępowania może realizować wszystkie uprawnienia
przewidziane w przepisach O.p. , które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa jej
praw. Ochrona tych praw zapewniona jest również po zakończeniu postępowania
podatkowego i wydaniu decyzji, poprzez umożliwienie wniesienia środków jej
zaskarżenia.
-- 2 of 3 --
3/3
Weryfikacja prawidłowości dokonanych przez organy KAS ustaleń podlega
ostatecznie kontroli sądowo-administracyjnej.
Odnosząc się do zagadnień poruszonych w interpelacji w zakresie podjęcia
czynności nadzorczych uprzejmie informuję, że sprawowanie nadzoru nie obejmuje
bieżącej kontroli prawidłowości poszczególnych czynności podejmowanych przez
organy KAS w toku realizowanych procedur. Tym bardziej wykluczone jest
wywieranie wpływu na rodzaj i kierunek tych działań i rozstrzygnięć
podejmowanych w konkretnej, indywidualnej sprawie podatnika. Takie działanie
byłoby wkraczaniem w kompetencje podległych organów i podważałoby
ich obiektywizm przy dokonywaniu ustaleń stanu faktycznego oraz pozbawiałoby
je samodzielności w jego ocenie.
Konkludując, każda sprawa indywidualna może być rozpatrywana wyłącznie przez
właściwe organy KAS, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Zgodność
z prawem i zasadność podejmowanych przez organy działań i rozstrzygnięć
w indywidualnej sprawie podlega ocenie w trybie kontroli instancyjnej.
Przedstawiając powyższe, wyrażam nadzieję, że zaprezentowane wyjaśnienia,
zostaną uznane za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --