Interpelacja nr 14996
Interpelacja w sprawie urealnienia obowiązkowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz zmiany sposobu ich obliczania
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie urealnienia obowiązkowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz zmiany sposobu ich obliczania
Interpelacja nr 14996
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie urealnienia obowiązkowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz zmiany sposobu ich obliczania
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 30-01-2026
Szanowna Pani Ministro,
w nawiązaniu do sygnałów płynących od samorządów, w tym zgłaszanych przez radnych Rady Miejskiej w Więcborku, zwracam się z interpelacją dotyczącą praktycznej wykonalności obowiązkowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, określonych w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2025 poz. 773), w szczególności w art. 3b.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami poziomy te rosną skokowo w krótkim czasie - od 20% w 2021 r. do 55% w 2025 r., a następnie do 65% w latach kolejnych. Tymczasem dane z gminy Więcbork pokazują, że mimo systematycznej poprawy i podejmowania szeregu działań organizacyjnych i edukacyjnych, osiągnięcie wymaganych wskaźników staje się coraz trudniejsze, a w obecnych warunkach rynkowych - często nierealne.
Przykładowo gmina Więcbork osiągała następujące poziomy:
2021 r.: 22,82% (wymóg 20%),
2022 r.: 26,98% (wymóg 25%),
2023 r.: 29,04% (wymóg 35%),
2024 r.: 29,22% (wymóg 45%).
Jednym z kluczowych problemów jest ograniczona przepustowość i niedobór recyklerów w Polsce oraz praktyka rozliczania mas odpadów selektywnie zebranych. Wskazuje się, że z frakcji „żółtej” (metale i tworzywa sztuczne) do poziomów recyklingu często zaliczana jest jedynie część masy (np. ok. 35%), podczas gdy pozostałość trafia do strumienia RDF (paliwa alternatywnego), który nie podnosi poziomów recyklingu gmin - mimo że stanowi element zagospodarowania odpadów w realiach funkcjonowania instalacji.
Konsekwencją utrzymywania poziomów oderwanych od możliwości systemu może być narastanie presji finansowej na gminy i mieszkańców (opłaty za odpady), ryzyko sankcji oraz przerzucanie odpowiedzialności na samorządy, mimo że kluczowe bariery mają charakter systemowy (rynek recyklingu, infrastruktura, zasady potwierdzania recyklingu dokumentami).
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje zmianę art. 3b ustawy, w szczególności w zakresie obowiązkowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, tak aby były one realne do osiągnięcia w obecnych warunkach organizacyjnych i rynkowych?
Czy rozważane jest wprowadzenie okresu przejściowego (np. na lata 2026-2030) oraz obniżenie wymaganych poziomów do wartości bardziej wykonalnych przez większość gmin (np. rzędu 30-35%) - albo ich czasowe „zamrożenie” na poziomie możliwym do osiągania?
Czy planowana jest zmiana sposobu obliczania poziomów, o którym mowa w art. 3b ust. 1a, tak aby lepiej odzwierciedlał rzeczywiste działania gmin i ograniczał wpływ czynników niezależnych (np. brak mocy przerobowych recyklerów, ograniczenia technologiczne instalacji, praktyki dokumentowania recyklingu)?
Czy ministerstwo analizuje możliwość uwzględniania w rozliczeniach - w określonym zakresie i przy spełnieniu warunków - strumieni odpadów przekazywanych do RDF, zwłaszcza gdy powstają one z odpadów selektywnie zebranych, a ich wydzielenie wynika z aktualnych możliwości technologicznych rynku?
Czy ministerstwo dysponuje danymi, ile gmin w Polsce nie osiąga wymaganych poziomów w latach 2023-2025 oraz jakie są dominujące przyczyny (systemowe vs. organizacyjne)? Czy planowane jest opublikowanie takiej diagnozy?
Jakie działania systemowe planuje ministerstwo w celu usunięcia przyczyn problemu, w szczególności: zwiększenia liczby i mocy przerobowych recyklerów, poprawy dostępności instalacji, usprawnienia rynku potwierdzeń recyklingu oraz zwiększenia transparentności rozliczeń?
Czy rozważane są zmiany w systemie odpowiedzialności producentów i finansowania gospodarki odpadami (np. w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta) tak, aby ciężar osiągania poziomów i koszty systemu nie obciążały w praktyce głównie gmin i mieszkańców?
Jak ministerstwo zamierza ograniczyć ryzyko, że konsekwencją nieosiągania poziomów - wynikającą z barier rynkowych - będzie wzrost opłat dla mieszkańców oraz pogorszenie stabilności systemu w gminach?
Z poważaniem
Posłanka Iwona Maria Kozłowska
Interpelacja nr 14996
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie urealnienia obowiązkowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz zmiany sposobu ich obliczania
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 30-01-2026
Szanowna Pani Ministro,
w nawiązaniu do sygnałów płynących od samorządów, w tym zgłaszanych przez radnych Rady Miejskiej w Więcborku, zwracam się z interpelacją dotyczącą praktycznej wykonalności obowiązkowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, określonych w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2025 poz. 773), w szczególności w art. 3b.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami poziomy te rosną skokowo w krótkim czasie - od 20% w 2021 r. do 55% w 2025 r., a następnie do 65% w latach kolejnych. Tymczasem dane z gminy Więcbork pokazują, że mimo systematycznej poprawy i podejmowania szeregu działań organizacyjnych i edukacyjnych, osiągnięcie wymaganych wskaźników staje się coraz trudniejsze, a w obecnych warunkach rynkowych - często nierealne.
Przykładowo gmina Więcbork osiągała następujące poziomy:
2021 r.: 22,82% (wymóg 20%),
2022 r.: 26,98% (wymóg 25%),
2023 r.: 29,04% (wymóg 35%),
2024 r.: 29,22% (wymóg 45%).
Jednym z kluczowych problemów jest ograniczona przepustowość i niedobór recyklerów w Polsce oraz praktyka rozliczania mas odpadów selektywnie zebranych. Wskazuje się, że z frakcji „żółtej” (metale i tworzywa sztuczne) do poziomów recyklingu często zaliczana jest jedynie część masy (np. ok. 35%), podczas gdy pozostałość trafia do strumienia RDF (paliwa alternatywnego), który nie podnosi poziomów recyklingu gmin - mimo że stanowi element zagospodarowania odpadów w realiach funkcjonowania instalacji.
Konsekwencją utrzymywania poziomów oderwanych od możliwości systemu może być narastanie presji finansowej na gminy i mieszkańców (opłaty za odpady), ryzyko sankcji oraz przerzucanie odpowiedzialności na samorządy, mimo że kluczowe bariery mają charakter systemowy (rynek recyklingu, infrastruktura, zasady potwierdzania recyklingu dokumentami).
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje zmianę art. 3b ustawy, w szczególności w zakresie obowiązkowych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, tak aby były one realne do osiągnięcia w obecnych warunkach organizacyjnych i rynkowych?
Czy rozważane jest wprowadzenie okresu przejściowego (np. na lata 2026-2030) oraz obniżenie wymaganych poziomów do wartości bardziej wykonalnych przez większość gmin (np. rzędu 30-35%) - albo ich czasowe „zamrożenie” na poziomie możliwym do osiągania?
Czy planowana jest zmiana sposobu obliczania poziomów, o którym mowa w art. 3b ust. 1a, tak aby lepiej odzwierciedlał rzeczywiste działania gmin i ograniczał wpływ czynników niezależnych (np. brak mocy przerobowych recyklerów, ograniczenia technologiczne instalacji, praktyki dokumentowania recyklingu)?
Czy ministerstwo analizuje możliwość uwzględniania w rozliczeniach - w określonym zakresie i przy spełnieniu warunków - strumieni odpadów przekazywanych do RDF, zwłaszcza gdy powstają one z odpadów selektywnie zebranych, a ich wydzielenie wynika z aktualnych możliwości technologicznych rynku?
Czy ministerstwo dysponuje danymi, ile gmin w Polsce nie osiąga wymaganych poziomów w latach 2023-2025 oraz jakie są dominujące przyczyny (systemowe vs. organizacyjne)? Czy planowane jest opublikowanie takiej diagnozy?
Jakie działania systemowe planuje ministerstwo w celu usunięcia przyczyn problemu, w szczególności: zwiększenia liczby i mocy przerobowych recyklerów, poprawy dostępności instalacji, usprawnienia rynku potwierdzeń recyklingu oraz zwiększenia transparentności rozliczeń?
Czy rozważane są zmiany w systemie odpowiedzialności producentów i finansowania gospodarki odpadami (np. w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta) tak, aby ciężar osiągania poziomów i koszty systemu nie obciążały w praktyce głównie gmin i mieszkańców?
Jak ministerstwo zamierza ograniczyć ryzyko, że konsekwencją nieosiągania poziomów - wynikającą z barier rynkowych - będzie wzrost opłat dla mieszkańców oraz pogorszenie stabilności systemu w gminach?
Z poważaniem
Posłanka Iwona Maria Kozłowska
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
14%
Konkretność
86%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15208 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.0500.5.2026.PL
4217939.17053257.13914174
Warszawa, 20-02-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 3 lutego 2026 r. Pań Posłanek Iwony Kozłowskiej, Anny
Wojciechowskiej oraz Ewy Kołodziej w sprawie urealnienia obowiązkowych poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz zmiany sposobu
ich obliczania (znak: K10INT14996), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
Odnosząc się do pierwszego pytania dotyczącego obniżenia wymaganych do osiągnięcia
poziomów recyklingu informuję, że wprowadzanie do przepisów krajowych uzyskanej
z Komisji Europejskiej derogacji dla wyznaczonego na 2025 r. celu dotyczącego osiągniecia
55% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych,
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zgłosiło propozycje zmiany przepisów obniżających do
50% wymagany do osiągnięcia poziom recyklingu, w ramach prowadzonego procesu
legislacyjnego projektu ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim
(UD214). Ministerstwo zaproponowało wprowadzenie zmian do ww. projektu ustawy
z uwagi na zaawansowany etap prac nad projektem1.
W przesłanej propozycji zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Ministerstwo zaproponowało wprowadzenie 50% poziomu przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych dla roku 2025 z proporcjonalnym
dostosowaniem wartości dla lat 2026–2029 i pozostawieniem niezmienionych celów od
2030 r. Zaproponowano również odpowiednie przepisy przejściowe w zakresie wejścia
w życie ww. przepisów.
Natomiast w przypadku nieprzyjęcia propozycji zmiany ww. przepisów w ramach prac nad
projektem UD214, Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmie odpowiednie niezwłocznie
działania mające na celu ujęcie przepisów obniżających do 50% wymagany do osiągnięcia
poziom recyklingu w innym, aktualnie procedowanym projekcie ustawy.
Należy również wskazać, że w 2024 roku rząd wprowadził zmiany dotyczące złagodzenia
kar za ewentualne nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu za rok 2024 i 2025
oraz poziomów składowania za rok 2025 przez gminy i inne podmioty odbierające odpady
komunalne. W stosunku do podmiotów oraz gmin z obszaru objętego klęską żywiołową
1 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12400304
-- 1 of 5 --
wprowadzono zwolnienie z kar, natomiast w przypadku gmin i podmiotów z pozostałych
obszarów kraju zmniejszono kary o połowę2.
Odnosząc się do kolejnych pytań, dotyczących sposobu obliczania osiąganego poziomu
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych informuję, że
Dyrektywa 2008/98/WE oraz decyzja wykonawcza 2019/1004 określają zarówno sposób
obliczania osiągniętego poziomu, jak również wskazują odpady, które można wliczać do
osiąganego poziomu. Powyższe wymagania zostały transponowane do przepisów
krajowych, tak aby zapewnić spójność z przepisami UE. Obliczanie poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w sposób odbiegający od sposobu
określonego w Unii Europejskiej, mogą - w przypadku nieosiągania odpowiednich
poziomów – narazić Polskę na zarzut nieprawidłowego wdrożenia przepisów Unii
Europejskiej oraz na kary nałożone przez organy Unii Europejskiej.
Informuję jednocześnie, że Ministerstwo prowadzi szereg prac mających na celu wsparcie
gmin w osiąganiu wyższych poziomów recyklingu. W tym celu prowadzone są prace
legislacyjne, działania edukacyjno-informacyjne, prowadzona jest współpraca z jednostkami
odpowiedzialnymi za finansowanie gospodarowania odpadami, jak również współpraca
z jednostkami badawczymi.
Zgodnie z obowiązującą metodą obliczania poziomu recyklingu odpadów komunalnych, do
osiągniętego poziomu mogą zostać uwzględnione wszystkie odpady komunalne z terenu
danej gminy. Możliwe jest również uwzględnianie w obliczeniach masy bioodpadów
kompostowanych u źródła przez mieszkańców w tzw. przydomowych kompostownikach.
Jednym z ważnych działań podjętych przez Ministerstwo w tym zakresie jest ocena masy
bioodpadów posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła w skali kraju. Instytut
Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) opracował ekspertyzę pn.:
“Bioodpady komunalne posegregowane i poddawane recyklingowi u źródła w Polsce”.
Wyniki tej ekspertyzy mogą być wykorzystywane do obliczania ilości bioodpadów
komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła za rok 2024 i lata
kolejne. Wykorzystanie przez gminy wyników tej pracy pozwoli zwiększyć wykazywany
poziom recyklingu, ponieważ umożliwi wszystkim gminom w Polsce zaliczenie bioodpadów,
posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła do łącznej masy odpadów
komunalnych wytworzonych i poddanych recyklingowi.
Ponadto informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska kontynuuje wraz z IOŚ-PIB
badania dot. kompostowania bioodpadów u źródła, tak aby gminy mogły wykazywać
wyższe poziomy recyklingu. Planowane prace obejmują przeprowadzanie analiz
dotyczących m.in. rodzinnych ogrodów działkowych, tak aby gminy mogły uwzględnić
w obliczeniach bioodpady powstające na ww. nieruchomościach.
W kwestii zagospodarowania bioodpadów, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) uruchomił nabór wniosków o dofinansowanie instalacji
wykorzystujących biogaz i biometan. Wnioski można składać do 30.04.2026 r. (szczegółowe
informacje: https://www.gov.pl/web/nfosigw/rozwoj-odnawialnych-zrodel-energii-w-
przedsiebiorstwach-z-dofinansowaniem-ue2).
Wśród inicjatyw wspieranych przez NFOŚiGW na szczególną uwagę zasługują m.in.
działania wpływające na rozwój wytwarzania biogazu i biometanu z biomasy, które
realizowane są w ramach programów:
2 Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem
skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1717).
-- 2 of 5 --
• Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym
z odpadów komunalnych – z budżetem 1 mld zł, oraz
• Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu” –
z budżetem 800 mln zł.
Odnosząc się do kwestii osiągania wymaganych poziomów recyklingu informuję, że
w ramach Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO)
(https://bdo.mos.gov.pl/) MKiŚ dysponuje szczegółowymi danymi dotyczącymi gospodarki
odpadami w Polsce.
BDO to ogólnopolski system teleinformatyczny prowadzony przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska, którego celem jest ewidencjonowanie podmiotów wprowadzających
produkty, opakowania oraz gospodarujących odpadami w Polsce. System wspiera kontrolę
nad przepływem odpadów i realizację obowiązków środowiskowych. W ramach systemu
dostępne są szczegółowe informacje o gospodarowaniu odpadami, w tym o sposobie ich
zagospodarowania (recykling, odzysk, unieszkodliwianie). W ramach BDO przekazywane są
również sprawozdania poszczególnych gmin dotyczące gospodarowania odpadami
komunalnymi, w których wskazany jest m.in. osiągnięty poziom recyklingu.
Ponadto na podstawie sprawozdań złożonych przez podmioty odbierające odpady
komunalne od właścicieli nieruchomości, podmioty prowadzące punkty selektywnego
zbierania odpadów komunalnych, podmioty zbierające odpady komunalne, informacji
przekazanych przez prowadzących instalacje komunalne oraz na podstawie rocznego
sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz
innych dostępnych danych o czynnikach wpływających na koszty systemu gospodarowania
odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta sporządza analizę stanu
gospodarki odpadami komunalnymi.
W analizie tej wskazywane są m.in. uzyskane poziomy przygotowania do ponownego użycia
i recyklingu odpadów komunalnych. Analizę stanu gospodarki odpadami komunalnymi
sporządza się w terminie do dnia 30 kwietnia za poprzedni rok kalendarzowy i podlega ona
publicznemu udostępnieniu na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu
gminy.
Mając na uwadze powyższe, szczegółowe dane dotyczące gospodarki odpadami
komunalnymi w poszczególnych gminach są dostępne w m.in. ww. źródłach. Ponadto MKiŚ
opracowuje robocze ankiety, w ramach których gminy również przekazują informacje
dotyczące funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami, które są szczegółowo
analizowane.
Ministerstwo prowadząc na bieżąco analizę ww. danych, dotyczącą mas wytwarzanych
poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych oraz sposobów ich zagospodarowania
zauważa, że wiodącym problemem w osiąganiu poziomów recyklingu przez gminy jest
wysoki udział niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych w ogólnej masie
wytworzonych odpadów. Według aktualnie posiadanych danych za rok 2023 (nadal trwa
weryfikacja danych za rok 2024) odpady niesegregowane stanowią przynajmniej 53%
wszystkich wytwarzanych odpadów w Polsce. Przy znacznym udziale odpadów
niesegregowanych, z których można odzyskać tylko kilka procent materiałów nadających
się do recyklingu, gminy nie mają możliwości osiągania wymaganych prawem poziomów.
Ponadto niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne utrudniają recykling przede
wszystkim dlatego, że prowadzą do zanieczyszczenia surowców, które mogłyby zostać
-- 3 of 5 --
ponownie wykorzystane. W efekcie wiele z tych surowców nie nadaje się już do
przetworzenia i zamiast trafić do recyklingu, zostaje skierowanych na składowiska lub do
spalarni odpadów.
Dodatkowo odpady niesegregowane są trudniejsze i droższe w sortowaniu, a mimo to
znacznej części materiałów nie udaje się odzyskać. Nawet jeśli coś zostanie
wysegregowane, jakość takiego surowca jest często gorsza, co ogranicza możliwości jego
ponownego wykorzystania. W rezultacie rośnie ilość odpadów, które nie mogą zostać
poddane recyklingowi, a jednocześnie zwiększa się potrzeba produkcji nowych materiałów
z surowców pierwotnych, co wiąże się z większym zużyciem energii i większym obciążeniem
dla środowiska.
Odpady niesegregowane generują również wyższe koszty dla mieszkańców i gmin. Ich
zagospodarowanie jest droższe niż w przypadku odpadów posegregowanych, ponieważ
wymagają dodatkowego sortowania, transportu do specjalistycznych instalacji. Proces ten
zużywa więcej energii i pracy, co bezpośrednio przekłada się na wyższe opłaty w systemie
gospodarki odpadami.
Obecnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad projektem ustawy
o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (nr w wykazie UC100) zwany dalej:
„projektem UC100”, który służy stosowaniu rozporządzenia nr 2025/403, które ma
zastosowanie od dnia 12 sierpnia 2026 r. oraz ma na celu dostosowanie systemu
rozszerzonej odpowiedzialności producenta, zwanego dalej: „ROP”, do wymagań
rozporządzenia nr 2025/40 oraz art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE4. W dniu 13 sierpnia
2025 r. projekt UC100 został przekazany do konsultacji, opiniowania i uzgodnień. Etap ten
zakończył się 3 i 10 września 2025 r., zakończono również analizę zgłoszonych uwag
(wpłynęło ok. 1 400 unikalnych uwag). Obecnie trwa przygotowanie finalnej wersji
przedmiotowego projektu oraz dokumentów towarzyszących, w tym 12 projektów
rozporządzeń wraz z OSR i uzasadnieniami, przed przekazaniem ich na kolejny etap procesu
legislacyjnego – Komitet do Spraw Europejskich.
Z projektem UC100 można zapoznać się pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12401003.
Obowiązujący system ROP opiera się na założeniu pokrycia w najbardziej efektywny sposób
całości kosztów zagospodarowania odpadów opakowaniowych poprzez zapewnienie
transferu finansowego od producentów do podmiotów przygotowujących odpady do
recyklingu. Przedmiotowa płatność miała przekładać się pośrednio na pokrycie kosztów
innych działań w łańcuchu gospodarowania odpadów, od etapu ich odbioru i zbiórki.
W praktyce obecnie funkcjonujący system nie zapewnia jednak zadowalającego pokrycia
kosztów selektywnego zbierania i transportu odpadów opakowaniowych pochodzących
z gospodarstw domowych, które finansowane są przez mieszkańców z ponoszonych przez
nich opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dlatego też konieczne było podjęcie
działań systemowych zapewniających stabilne finansowanie gospodarki odpadami
w gminach oraz sprawiedliwy podział kosztów systemu ROP, zgodnie z zasadą
„zanieczyszczający płaci”.
3 W dniu 22 stycznia 2025 r. opublikowane zostało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40
z dnia 19 grudnia 2024 r. sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020
i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE, zwane dalej: „rozporządzeniem nr 2025/40). W
odniesieniu do systemów ROP dla opakowań rozporządzenie nr 2025/40 stanowi lex specialis w stosunku do
dyrektywy 2008/98/WE.
4 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz
uchylająca niektóre dyrektywy, zwana dalej: „dyrektywą 2008/98/WE”.
-- 4 of 5 --
Obecny system prawny nie motywuje wprowadzających produkty w opakowaniach do
ekoprojektowania, natomiast gminy mają poważne trudności z realizacją celów recyklingu.
W rezultacie mieszkańcy naszego kraju są obecnie nadmiernie obciążani opłatami za
opakowania, gdyż ponoszą koszty dotyczące opakowań przy zakupie produktów,
a następnie wnoszą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi do gmin oraz
dodatkowo, w niektórych przypadkach ponoszą dodatkowe koszty związane z karami
nakładanymi na gminy za niezrealizowane cele recyklingu.
Oczekiwane efekty wprowadzenia nowego modelu ROP to m.in.:
ponoszenie przez producentów finansowej odpowiedzialności za cały cykl życia
opakowań, co w konsekwencji powinno skłonić ich do projektowania opakowań
bardziej przyjaznych środowisku, za które producenci ponosić będą niższe opłaty
opakowaniowe – opakowań zdatnych do recyklingu, mniejszych, trwalszych, a także
takich, które będą nadawały się do ponownego użycia, ponownego napełnienia czy
naprawy;
zapewnienie równych szans wszystkim podmiotom na rynku przez jego doszczelnienie
oraz eliminację przypadków, kiedy producenci nie realizują nałożonych na nich
obowiązków wynikających z ROP;
zapewnienie mechanizmów umożliwiających optymalne ustalenie wysokości opłat
opakowaniowych wnoszonych przez producentów oraz wysokości rekompensat po
stronie beneficjentów, które ułatwi planowanie długoterminowe systemu ROP;
ograniczenie ilości wytwarzanych odpadów opakowaniowych oraz poprawa
osiąganych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych;
wzrost dofinansowania działalności polegającej na zbieraniu, sortowaniu
i przetwarzaniu odpadów opakowaniowych, co powinno zapewnić lepszą jakość
zbieranych selektywnie odpadów oraz jakość materiału pochodzącego z recyklingu;
osiągnięcie unijnych celów w zakresie recyklingu odpadów opakowaniowych;
stabilizacja, a następnie stopniowe obniżenie realnych kosztów (po uwzględnieniu
inflacji) ponoszonych przez mieszkańców za odbiór i zagospodarowanie odpadów
komunalnych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 5 of 5 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.0500.5.2026.PL
4217939.17053257.13914174
Warszawa, 20-02-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 3 lutego 2026 r. Pań Posłanek Iwony Kozłowskiej, Anny
Wojciechowskiej oraz Ewy Kołodziej w sprawie urealnienia obowiązkowych poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz zmiany sposobu
ich obliczania (znak: K10INT14996), przedstawiam poniżej wyjaśnienia.
Odnosząc się do pierwszego pytania dotyczącego obniżenia wymaganych do osiągnięcia
poziomów recyklingu informuję, że wprowadzanie do przepisów krajowych uzyskanej
z Komisji Europejskiej derogacji dla wyznaczonego na 2025 r. celu dotyczącego osiągniecia
55% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych,
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zgłosiło propozycje zmiany przepisów obniżających do
50% wymagany do osiągnięcia poziom recyklingu, w ramach prowadzonego procesu
legislacyjnego projektu ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim
(UD214). Ministerstwo zaproponowało wprowadzenie zmian do ww. projektu ustawy
z uwagi na zaawansowany etap prac nad projektem1.
W przesłanej propozycji zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Ministerstwo zaproponowało wprowadzenie 50% poziomu przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych dla roku 2025 z proporcjonalnym
dostosowaniem wartości dla lat 2026–2029 i pozostawieniem niezmienionych celów od
2030 r. Zaproponowano również odpowiednie przepisy przejściowe w zakresie wejścia
w życie ww. przepisów.
Natomiast w przypadku nieprzyjęcia propozycji zmiany ww. przepisów w ramach prac nad
projektem UD214, Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmie odpowiednie niezwłocznie
działania mające na celu ujęcie przepisów obniżających do 50% wymagany do osiągnięcia
poziom recyklingu w innym, aktualnie procedowanym projekcie ustawy.
Należy również wskazać, że w 2024 roku rząd wprowadził zmiany dotyczące złagodzenia
kar za ewentualne nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu za rok 2024 i 2025
oraz poziomów składowania za rok 2025 przez gminy i inne podmioty odbierające odpady
komunalne. W stosunku do podmiotów oraz gmin z obszaru objętego klęską żywiołową
1 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12400304
-- 1 of 5 --
wprowadzono zwolnienie z kar, natomiast w przypadku gmin i podmiotów z pozostałych
obszarów kraju zmniejszono kary o połowę2.
Odnosząc się do kolejnych pytań, dotyczących sposobu obliczania osiąganego poziomu
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych informuję, że
Dyrektywa 2008/98/WE oraz decyzja wykonawcza 2019/1004 określają zarówno sposób
obliczania osiągniętego poziomu, jak również wskazują odpady, które można wliczać do
osiąganego poziomu. Powyższe wymagania zostały transponowane do przepisów
krajowych, tak aby zapewnić spójność z przepisami UE. Obliczanie poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w sposób odbiegający od sposobu
określonego w Unii Europejskiej, mogą - w przypadku nieosiągania odpowiednich
poziomów – narazić Polskę na zarzut nieprawidłowego wdrożenia przepisów Unii
Europejskiej oraz na kary nałożone przez organy Unii Europejskiej.
Informuję jednocześnie, że Ministerstwo prowadzi szereg prac mających na celu wsparcie
gmin w osiąganiu wyższych poziomów recyklingu. W tym celu prowadzone są prace
legislacyjne, działania edukacyjno-informacyjne, prowadzona jest współpraca z jednostkami
odpowiedzialnymi za finansowanie gospodarowania odpadami, jak również współpraca
z jednostkami badawczymi.
Zgodnie z obowiązującą metodą obliczania poziomu recyklingu odpadów komunalnych, do
osiągniętego poziomu mogą zostać uwzględnione wszystkie odpady komunalne z terenu
danej gminy. Możliwe jest również uwzględnianie w obliczeniach masy bioodpadów
kompostowanych u źródła przez mieszkańców w tzw. przydomowych kompostownikach.
Jednym z ważnych działań podjętych przez Ministerstwo w tym zakresie jest ocena masy
bioodpadów posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła w skali kraju. Instytut
Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) opracował ekspertyzę pn.:
“Bioodpady komunalne posegregowane i poddawane recyklingowi u źródła w Polsce”.
Wyniki tej ekspertyzy mogą być wykorzystywane do obliczania ilości bioodpadów
komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła za rok 2024 i lata
kolejne. Wykorzystanie przez gminy wyników tej pracy pozwoli zwiększyć wykazywany
poziom recyklingu, ponieważ umożliwi wszystkim gminom w Polsce zaliczenie bioodpadów,
posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła do łącznej masy odpadów
komunalnych wytworzonych i poddanych recyklingowi.
Ponadto informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska kontynuuje wraz z IOŚ-PIB
badania dot. kompostowania bioodpadów u źródła, tak aby gminy mogły wykazywać
wyższe poziomy recyklingu. Planowane prace obejmują przeprowadzanie analiz
dotyczących m.in. rodzinnych ogrodów działkowych, tak aby gminy mogły uwzględnić
w obliczeniach bioodpady powstające na ww. nieruchomościach.
W kwestii zagospodarowania bioodpadów, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) uruchomił nabór wniosków o dofinansowanie instalacji
wykorzystujących biogaz i biometan. Wnioski można składać do 30.04.2026 r. (szczegółowe
informacje: https://www.gov.pl/web/nfosigw/rozwoj-odnawialnych-zrodel-energii-w-
przedsiebiorstwach-z-dofinansowaniem-ue2).
Wśród inicjatyw wspieranych przez NFOŚiGW na szczególną uwagę zasługują m.in.
działania wpływające na rozwój wytwarzania biogazu i biometanu z biomasy, które
realizowane są w ramach programów:
2 Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem
skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1717).
-- 2 of 5 --
• Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym
z odpadów komunalnych – z budżetem 1 mld zł, oraz
• Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu” –
z budżetem 800 mln zł.
Odnosząc się do kwestii osiągania wymaganych poziomów recyklingu informuję, że
w ramach Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO)
(https://bdo.mos.gov.pl/) MKiŚ dysponuje szczegółowymi danymi dotyczącymi gospodarki
odpadami w Polsce.
BDO to ogólnopolski system teleinformatyczny prowadzony przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska, którego celem jest ewidencjonowanie podmiotów wprowadzających
produkty, opakowania oraz gospodarujących odpadami w Polsce. System wspiera kontrolę
nad przepływem odpadów i realizację obowiązków środowiskowych. W ramach systemu
dostępne są szczegółowe informacje o gospodarowaniu odpadami, w tym o sposobie ich
zagospodarowania (recykling, odzysk, unieszkodliwianie). W ramach BDO przekazywane są
również sprawozdania poszczególnych gmin dotyczące gospodarowania odpadami
komunalnymi, w których wskazany jest m.in. osiągnięty poziom recyklingu.
Ponadto na podstawie sprawozdań złożonych przez podmioty odbierające odpady
komunalne od właścicieli nieruchomości, podmioty prowadzące punkty selektywnego
zbierania odpadów komunalnych, podmioty zbierające odpady komunalne, informacji
przekazanych przez prowadzących instalacje komunalne oraz na podstawie rocznego
sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz
innych dostępnych danych o czynnikach wpływających na koszty systemu gospodarowania
odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta sporządza analizę stanu
gospodarki odpadami komunalnymi.
W analizie tej wskazywane są m.in. uzyskane poziomy przygotowania do ponownego użycia
i recyklingu odpadów komunalnych. Analizę stanu gospodarki odpadami komunalnymi
sporządza się w terminie do dnia 30 kwietnia za poprzedni rok kalendarzowy i podlega ona
publicznemu udostępnieniu na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu
gminy.
Mając na uwadze powyższe, szczegółowe dane dotyczące gospodarki odpadami
komunalnymi w poszczególnych gminach są dostępne w m.in. ww. źródłach. Ponadto MKiŚ
opracowuje robocze ankiety, w ramach których gminy również przekazują informacje
dotyczące funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami, które są szczegółowo
analizowane.
Ministerstwo prowadząc na bieżąco analizę ww. danych, dotyczącą mas wytwarzanych
poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych oraz sposobów ich zagospodarowania
zauważa, że wiodącym problemem w osiąganiu poziomów recyklingu przez gminy jest
wysoki udział niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych w ogólnej masie
wytworzonych odpadów. Według aktualnie posiadanych danych za rok 2023 (nadal trwa
weryfikacja danych za rok 2024) odpady niesegregowane stanowią przynajmniej 53%
wszystkich wytwarzanych odpadów w Polsce. Przy znacznym udziale odpadów
niesegregowanych, z których można odzyskać tylko kilka procent materiałów nadających
się do recyklingu, gminy nie mają możliwości osiągania wymaganych prawem poziomów.
Ponadto niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne utrudniają recykling przede
wszystkim dlatego, że prowadzą do zanieczyszczenia surowców, które mogłyby zostać
-- 3 of 5 --
ponownie wykorzystane. W efekcie wiele z tych surowców nie nadaje się już do
przetworzenia i zamiast trafić do recyklingu, zostaje skierowanych na składowiska lub do
spalarni odpadów.
Dodatkowo odpady niesegregowane są trudniejsze i droższe w sortowaniu, a mimo to
znacznej części materiałów nie udaje się odzyskać. Nawet jeśli coś zostanie
wysegregowane, jakość takiego surowca jest często gorsza, co ogranicza możliwości jego
ponownego wykorzystania. W rezultacie rośnie ilość odpadów, które nie mogą zostać
poddane recyklingowi, a jednocześnie zwiększa się potrzeba produkcji nowych materiałów
z surowców pierwotnych, co wiąże się z większym zużyciem energii i większym obciążeniem
dla środowiska.
Odpady niesegregowane generują również wyższe koszty dla mieszkańców i gmin. Ich
zagospodarowanie jest droższe niż w przypadku odpadów posegregowanych, ponieważ
wymagają dodatkowego sortowania, transportu do specjalistycznych instalacji. Proces ten
zużywa więcej energii i pracy, co bezpośrednio przekłada się na wyższe opłaty w systemie
gospodarki odpadami.
Obecnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad projektem ustawy
o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (nr w wykazie UC100) zwany dalej:
„projektem UC100”, który służy stosowaniu rozporządzenia nr 2025/403, które ma
zastosowanie od dnia 12 sierpnia 2026 r. oraz ma na celu dostosowanie systemu
rozszerzonej odpowiedzialności producenta, zwanego dalej: „ROP”, do wymagań
rozporządzenia nr 2025/40 oraz art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE4. W dniu 13 sierpnia
2025 r. projekt UC100 został przekazany do konsultacji, opiniowania i uzgodnień. Etap ten
zakończył się 3 i 10 września 2025 r., zakończono również analizę zgłoszonych uwag
(wpłynęło ok. 1 400 unikalnych uwag). Obecnie trwa przygotowanie finalnej wersji
przedmiotowego projektu oraz dokumentów towarzyszących, w tym 12 projektów
rozporządzeń wraz z OSR i uzasadnieniami, przed przekazaniem ich na kolejny etap procesu
legislacyjnego – Komitet do Spraw Europejskich.
Z projektem UC100 można zapoznać się pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12401003.
Obowiązujący system ROP opiera się na założeniu pokrycia w najbardziej efektywny sposób
całości kosztów zagospodarowania odpadów opakowaniowych poprzez zapewnienie
transferu finansowego od producentów do podmiotów przygotowujących odpady do
recyklingu. Przedmiotowa płatność miała przekładać się pośrednio na pokrycie kosztów
innych działań w łańcuchu gospodarowania odpadów, od etapu ich odbioru i zbiórki.
W praktyce obecnie funkcjonujący system nie zapewnia jednak zadowalającego pokrycia
kosztów selektywnego zbierania i transportu odpadów opakowaniowych pochodzących
z gospodarstw domowych, które finansowane są przez mieszkańców z ponoszonych przez
nich opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dlatego też konieczne było podjęcie
działań systemowych zapewniających stabilne finansowanie gospodarki odpadami
w gminach oraz sprawiedliwy podział kosztów systemu ROP, zgodnie z zasadą
„zanieczyszczający płaci”.
3 W dniu 22 stycznia 2025 r. opublikowane zostało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40
z dnia 19 grudnia 2024 r. sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020
i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE, zwane dalej: „rozporządzeniem nr 2025/40). W
odniesieniu do systemów ROP dla opakowań rozporządzenie nr 2025/40 stanowi lex specialis w stosunku do
dyrektywy 2008/98/WE.
4 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz
uchylająca niektóre dyrektywy, zwana dalej: „dyrektywą 2008/98/WE”.
-- 4 of 5 --
Obecny system prawny nie motywuje wprowadzających produkty w opakowaniach do
ekoprojektowania, natomiast gminy mają poważne trudności z realizacją celów recyklingu.
W rezultacie mieszkańcy naszego kraju są obecnie nadmiernie obciążani opłatami za
opakowania, gdyż ponoszą koszty dotyczące opakowań przy zakupie produktów,
a następnie wnoszą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi do gmin oraz
dodatkowo, w niektórych przypadkach ponoszą dodatkowe koszty związane z karami
nakładanymi na gminy za niezrealizowane cele recyklingu.
Oczekiwane efekty wprowadzenia nowego modelu ROP to m.in.:
ponoszenie przez producentów finansowej odpowiedzialności za cały cykl życia
opakowań, co w konsekwencji powinno skłonić ich do projektowania opakowań
bardziej przyjaznych środowisku, za które producenci ponosić będą niższe opłaty
opakowaniowe – opakowań zdatnych do recyklingu, mniejszych, trwalszych, a także
takich, które będą nadawały się do ponownego użycia, ponownego napełnienia czy
naprawy;
zapewnienie równych szans wszystkim podmiotom na rynku przez jego doszczelnienie
oraz eliminację przypadków, kiedy producenci nie realizują nałożonych na nich
obowiązków wynikających z ROP;
zapewnienie mechanizmów umożliwiających optymalne ustalenie wysokości opłat
opakowaniowych wnoszonych przez producentów oraz wysokości rekompensat po
stronie beneficjentów, które ułatwi planowanie długoterminowe systemu ROP;
ograniczenie ilości wytwarzanych odpadów opakowaniowych oraz poprawa
osiąganych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych;
wzrost dofinansowania działalności polegającej na zbieraniu, sortowaniu
i przetwarzaniu odpadów opakowaniowych, co powinno zapewnić lepszą jakość
zbieranych selektywnie odpadów oraz jakość materiału pochodzącego z recyklingu;
osiągnięcie unijnych celów w zakresie recyklingu odpadów opakowaniowych;
stabilizacja, a następnie stopniowe obniżenie realnych kosztów (po uwzględnieniu
inflacji) ponoszonych przez mieszkańców za odbiór i zagospodarowanie odpadów
komunalnych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 5 of 5 --