Interpelacja nr 14992
Interpelacja w sprawie mechanizmu rekompensującego utratę dochodów z tytułu zajmowania przez wojsko terenu gminy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie mechanizmu rekompensującego utratę dochodów z tytułu zajmowania przez wojsko terenu gminy
Interpelacja nr 14992
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie mechanizmu rekompensującego utratę dochodów z tytułu zajmowania przez wojsko terenu gminy
Zgłaszający: Elżbieta Anna Polak
Data wpływu: 30-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie wniosku starosty sulęcińskiego oraz radnych gminy Sulęcin wnoszę o wprowadzenie zmian w reformie dochodów jednostek samorządu terytorialnego.
Wnioskodawcy apelują o uwzględnienie w prowadzonej reformie dochodów dla samorządów mechanizmu rekompensującego utratę dochodów z tytułu zajmowania przez wojsko terenu gminy. Obecny wkład finansowy wojska do budżetu gminnego nie rekompensuje utraty dochodów.
Gmina Sulęcin zajmuje teren o pow. 320 km2 – z tego tereny wojskowe (jednostki i poligon OSPWL Wędrzyn) zajmują powierzchnię 104,7 km2 - tj. 1/3 terenu gminy Sulęcin.
Dochody gminy Sulęcin zostały wykonane w roku 2023 na kwotę 108 566 656,26 zł - w tym wpływy z podatków i opłat lokalnych 30 236 497,11 zł (tj. w przeliczeniu 15 mln zł z obszaru 1/3 gminy). Z tego wojsko wpłaciło do gminnego budżetu jedynie ok. 1,5 mln zł, tj. 10 razy mniej niż wpływy z pozostałego porównywalnego „cywilnego” terenu gminy.
Wojsko zajmuje ogromny teren gminy, natomiast jego wkład do budżetu gminnego jest minimalny. Jednocześnie gmina Sulęcin wydatkuje na rzecz wojska znaczące fundusze: finansuje szkołę podstawową w Wędrzynie, utrzymuje oczyszczalnię ścieków w Wędrzynie, wybudowała nowe asfaltowe drogi na wojskowym osiedlu mieszkaniowym w Wędrzynie, obsługuje wywóz nieczystości, dostarcza wodę z wodociągu, zapewnia wszelką obsługę administracyjną.
Według danych, którymi dysponuje gmina, żołnierze pełniący służbę w jednostkach wędrzyńskich w większości nie są zameldowani na terenie gminy Sulęcin. Obecnie około 80-90% żołnierzy odbywających tu służbę posiada zameldowanie w różnych częściach Polski, a służbę w Wędrzynie traktuje jako pobyt tymczasowy i nie posiada tutaj meldunku (tym bardziej, że nie jest obowiązkowy), co przekłada się na to, że żołnierze rozliczenia podatkowe robią w innych częściach kraju. Mało tego przepisy wojskowe dot. dodatku mieszkaniowego są tak skonstruowane, że żołnierz im dalej mieszka od jednostki - tym większy dodatek mieszkaniowy otrzymuje - nie opłaca im się więc zameldować w Wędrzynie, gdzie służą. Z tego powodu odpisy z podatku PIT od znacznej liczby żołnierzy, którzy tutaj fizycznie zamieszkują i pełnią służbę, nie trafia do budżetu gminy.
Jest jeszcze inny aspekt, pojazdy wojskowe, częstokroć wielotonowe, rozjeżdżają drogi gminne, które ciągle trzeba naprawiać. Wojsko do remontu dróg się nie dokłada, ale z nich intensywnie korzysta i bardzo je niszczy. Nadto wojskowe pojazdy specjalne - zwykle duże i ciężkie - są zwolnione z podatku od środków transportu. To gmina Sulęcin ponosi w całości ciężar naprawy dróg - tutaj można by także znacząco zwiększyć rządowe środki celowe na remonty dróg w gminach, gdzie stacjonuje wojsko.
Wyłączenie 1/3 powierzchni gminy dla wojska skutkuje utratą podatku od nieruchomości, podatków PIT i CIT, co stanowi 1/3 dochodów z tytułu opłat lokalnych należnych gminie.
Mechanizm rekompensat jest już przyjęty w stosunku do terenów chronionych (parki narodowe, krajobrazowe, obszary Natura 2000). Jeśli parki krajobrazowe stanowią podstawę do przyznania gminom większych dochodów, to jak najbardziej logicznym byłoby także zwiększenie dochodów samorządu z tytułu zajmowania terenów gminnych przez wojsko. Jeżeli na tereny przyrodniczo chronione gminy otrzymują dodatkowe wsparcie rządowe - to wystarczy rozszerzyć ten katalog o tereny zajmowane przez wojsko.
Wprowadzenie takiego mechanizmu rekompensat jest postulowane nie tylko przez gminę Sulęcin. W województwie lubuskim wiele gmin zmaga się z podobnym problemem, jak choćby Żary, Żagań, Sulechów, Krosno Odrzańskie czy Małomice.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytanie:
Czy jest możliwa rekompensata utraconych dochodów przez gminy, na których obszarze stacjonuje wojsko?
Interpelacja nr 14992
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie mechanizmu rekompensującego utratę dochodów z tytułu zajmowania przez wojsko terenu gminy
Zgłaszający: Elżbieta Anna Polak
Data wpływu: 30-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie wniosku starosty sulęcińskiego oraz radnych gminy Sulęcin wnoszę o wprowadzenie zmian w reformie dochodów jednostek samorządu terytorialnego.
Wnioskodawcy apelują o uwzględnienie w prowadzonej reformie dochodów dla samorządów mechanizmu rekompensującego utratę dochodów z tytułu zajmowania przez wojsko terenu gminy. Obecny wkład finansowy wojska do budżetu gminnego nie rekompensuje utraty dochodów.
Gmina Sulęcin zajmuje teren o pow. 320 km2 – z tego tereny wojskowe (jednostki i poligon OSPWL Wędrzyn) zajmują powierzchnię 104,7 km2 - tj. 1/3 terenu gminy Sulęcin.
Dochody gminy Sulęcin zostały wykonane w roku 2023 na kwotę 108 566 656,26 zł - w tym wpływy z podatków i opłat lokalnych 30 236 497,11 zł (tj. w przeliczeniu 15 mln zł z obszaru 1/3 gminy). Z tego wojsko wpłaciło do gminnego budżetu jedynie ok. 1,5 mln zł, tj. 10 razy mniej niż wpływy z pozostałego porównywalnego „cywilnego” terenu gminy.
Wojsko zajmuje ogromny teren gminy, natomiast jego wkład do budżetu gminnego jest minimalny. Jednocześnie gmina Sulęcin wydatkuje na rzecz wojska znaczące fundusze: finansuje szkołę podstawową w Wędrzynie, utrzymuje oczyszczalnię ścieków w Wędrzynie, wybudowała nowe asfaltowe drogi na wojskowym osiedlu mieszkaniowym w Wędrzynie, obsługuje wywóz nieczystości, dostarcza wodę z wodociągu, zapewnia wszelką obsługę administracyjną.
Według danych, którymi dysponuje gmina, żołnierze pełniący służbę w jednostkach wędrzyńskich w większości nie są zameldowani na terenie gminy Sulęcin. Obecnie około 80-90% żołnierzy odbywających tu służbę posiada zameldowanie w różnych częściach Polski, a służbę w Wędrzynie traktuje jako pobyt tymczasowy i nie posiada tutaj meldunku (tym bardziej, że nie jest obowiązkowy), co przekłada się na to, że żołnierze rozliczenia podatkowe robią w innych częściach kraju. Mało tego przepisy wojskowe dot. dodatku mieszkaniowego są tak skonstruowane, że żołnierz im dalej mieszka od jednostki - tym większy dodatek mieszkaniowy otrzymuje - nie opłaca im się więc zameldować w Wędrzynie, gdzie służą. Z tego powodu odpisy z podatku PIT od znacznej liczby żołnierzy, którzy tutaj fizycznie zamieszkują i pełnią służbę, nie trafia do budżetu gminy.
Jest jeszcze inny aspekt, pojazdy wojskowe, częstokroć wielotonowe, rozjeżdżają drogi gminne, które ciągle trzeba naprawiać. Wojsko do remontu dróg się nie dokłada, ale z nich intensywnie korzysta i bardzo je niszczy. Nadto wojskowe pojazdy specjalne - zwykle duże i ciężkie - są zwolnione z podatku od środków transportu. To gmina Sulęcin ponosi w całości ciężar naprawy dróg - tutaj można by także znacząco zwiększyć rządowe środki celowe na remonty dróg w gminach, gdzie stacjonuje wojsko.
Wyłączenie 1/3 powierzchni gminy dla wojska skutkuje utratą podatku od nieruchomości, podatków PIT i CIT, co stanowi 1/3 dochodów z tytułu opłat lokalnych należnych gminie.
Mechanizm rekompensat jest już przyjęty w stosunku do terenów chronionych (parki narodowe, krajobrazowe, obszary Natura 2000). Jeśli parki krajobrazowe stanowią podstawę do przyznania gminom większych dochodów, to jak najbardziej logicznym byłoby także zwiększenie dochodów samorządu z tytułu zajmowania terenów gminnych przez wojsko. Jeżeli na tereny przyrodniczo chronione gminy otrzymują dodatkowe wsparcie rządowe - to wystarczy rozszerzyć ten katalog o tereny zajmowane przez wojsko.
Wprowadzenie takiego mechanizmu rekompensat jest postulowane nie tylko przez gminę Sulęcin. W województwie lubuskim wiele gmin zmaga się z podobnym problemem, jak choćby Żary, Żagań, Sulechów, Krosno Odrzańskie czy Małomice.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytanie:
Czy jest możliwa rekompensata utraconych dochodów przez gminy, na których obszarze stacjonuje wojsko?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8738 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 19 lutego 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 14992 poseł Elżbiety Anny Polak
Znak sprawy: ST1.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 14992 poseł Elżbiety Anny Polak proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) od roku 2025 naliczane są
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego1.
Założeniem reformy finansów samorządu terytorialnego było, aby dochody
samorządów zwiększały się w sposób przewidywalny. Nowy system dochodów JST,
uwzględnia m.in. specyfikę poszczególnych kategorii JST, obejmując przy tym nie
tylko kwestię zróżnicowań dochodowych, ale również kwestię potrzeb finansowych
JST wynikających z realizowanych zadań.
Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem dochodów jednostek
samorządu terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła jakościowa zmiana w
strukturze dochodów budżetów samorządowych. Ustawa zwiększyła dochody
własne jednostek samorządu terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy
i stymulacyjny charakter. System zasilania finansowego został oparty na lokalnej
bazie podatników podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatników
podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Dochody JST z tytułu udziału w
podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent od dochodów
podatników danego podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego (do
2024 r. dochód samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był na
podstawie podatku należnego).
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 1659
-- 1 of 4 --
2/4
W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych JST, które to potrzeby
podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT i w mniejszym
stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym do
ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa. Nowy system dochodów jednostek
samorządu terytorialnego, powstał przy założeniu zwiększenia dochodów własnych
JST, ustabilizowania poziomu finansowania, zwiększenia przewidywalności, oraz
dostosowania wysokości dochodów do potrzeb finansowych. System ten został
wypracowany przy współpracy rządu z samorządami.
Przedstawiając powyższe, należy podkreślić, że w wyniku wprowadzenia od 1
stycznia 2025 r. nowego systemu dochodów samorządu terytorialnego dochody ( z
tytułu PIT,CIT i subwencji) Miasta i Gminy Sulęcin w okresie 2025-2026 wzrosły
łącznie o 11 823 650,84 zł, tj. o 12,1 %, w porównaniu do tych dochodów
wyliczonych zgodnie z przepisami „starej” ustawy z dnia 13 listopada 2003 r.
dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
W związku ze stwierdzeniem zawartym w interpelacji, iż ”wyłączenie 1/3
powierzchni gminy dla wojska skutkuje utratą podatku od nieruchomości” pragnę
zauważyć, że grunty oraz obiekty budowlane na terenach wojskowych nie podlegają
specjalnemu (dedykowanemu Siłom Zbrojnym RP) wyłączeniu albo zwolnieniu
przedmiotowemu z podatku od nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z
dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych2 (dalej jako „u.p.o.l.).
W odniesieniu do podniesionej w interpelacji kwestii zwolnień w podatku od
środków transportowych informuję, że na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
zwalnia się z podatku od środków transportowych, środki transportowe
wymienione w art. 8 u.p.o.l.3, stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne
oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca
1997 r. Prawo o ruchu drogowym4.
Zgodnie z art. 2 pkt 36 i 37 tej ustawy pojazdem specjalnym jest pojazd
samochodowy lub przyczepa przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji,
która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego
wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z
wykonywaniem tej funkcji, a pojazdem używanym do celów specjalnych jest pojazd
samochodowy przystosowany w sposób szczególny do przewozu osób lub
ładunków, używany przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, Policję, Agencję
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu
Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego, Centralne Biuro Antykorupcyjne,
Służbę Ochrony Państwa, Straż Graniczną, Służbę Celno-Skarbową, jednostki
ochrony przeciwpożarowej, Inspekcję Transportu Drogowego i Służbę Więzienną.
Należy zauważyć, że na poziom dochodów jednostek samorządu terytorialnego
mają w dużym zakresie wpływ decyzje podejmowane przez władze samorządowe w
zakresie dochodów własnych, w tym ulgi podatkowe i obniżenia górnych stawek
podatków w zakresie podatków i opłat lokalnych.
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 707.
3 Samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, ciągniki
siodłowe i balastowe, przyczepy i naczepy oraz autobusy.
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm.
-- 2 of 4 --
3/4
W wyniku decyzji organów gminy o obniżeniu górnych stawek podatków oraz
zastosowaniu ulg, odroczeń, umorzeń lub zwolnień w dochodach podatkowych, w
2024 roku do budżetu Gminy Sulęcin nie wpłynęła kwota 7 328 985,00 zł, co
stanowiło 16,2 % dochodów podatkowych ogółem (w 2022 r. i w 2023 r. było to
odpowiednio 12% i 11%). Obniżenie górnych stawek podatków dotyczyło głównie
podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych.
Skutki finansowe wynikające z uchwał organów gmin, określających niższe stawki
podatków oraz skutki finansowe decyzji wydanych przez organy podatkowe, są
wliczane do podstawowych dochodów podatkowych.
Natomiast skutki finansowe zwolnień ustawowych nie są wliczane do
podstawowych dochodów podatkowych. Niższe dochody podatkowe mogą (w
przypadku mniej zamożnych jednostek samorządu) przełożyć się na ustalenie
potrzeb wyrównawczych, a te z kolei na uzyskanie subwencji ogólnej z budżetu
państwa.
Tak więc ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zawiera
rozwiązanie uwzględniające skutki finansowe wynikające z zastosowania ulg
ustawowych w podatkach, bowiem jak wcześniej wspomniano, potrzeby
wyrównawcze są ściśle powiązane z wysokością dochodów podatkowych możliwych
do uzyskania przez gminę. To, czy gmina otrzyma środki z tytułu subwencji ogólnej
uzależnione będzie jedynie od tego, czy spełni wszystkie warunki jej otrzymania,
określone w art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Należy podkreślić, że obecność wojska na terenie gminy należy rozpatrywać nie
tylko w aspektach wskazanych w interpelacji ale także w kontekście korzyści, które
wpływają zarówno na lokalną gospodarkę, jak i poczucie bezpieczeństwa. Wojsko
generuje popyt na lokalne usługi stwarzając nowe miejsca pracy, co niewątpliwie
ma wpływ na rozwój gospodarczy gminy.
Podkreślenia wymaga, że w systemie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego istnieje rezerwa na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego, która na rok 2026 została zaplanowana w kwocie ponad 2,2 mld zł.
Podział tej rezerwy nastąpi w trakcie roku 2026 na podstawie kryteriów
opracowanych przy udziale strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i
Samorządu Terytorialnego. Gminy na terenie których stacjonuje wojsko, po
spełnieniu ustalonych kryteriów, mogą uzyskać w roku 2026 dodatkowe środki z
omawianej rezerwy.
Jednocześnie informuję, że w terminie do 30 czerwca 2026 r. zostanie przedłożona
reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego informacja o skutkach
obowiązywania ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego wraz z ewentualnymi propozycjami jej zmian5.
Należy mieć na uwadze, że ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
ma charakter generalny (ogólny), co oznacza, że nie jest możliwe uwzględnianie w
niej indywidualnej, wyjątkowej i unikalnej sytuacji każdej z kilku tysięcy jednostek
samorządowych w kraju. Zamiast tego, wprowadza obiektywne zasady ustalania
dochodów jednostek samorządu terytorialnego.
5 Art. 119 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego
-- 3 of 4 --
4/4
Odnosząc się do pytania Pani Poseł czy jest możliwa rekompensata utraconych
dochodów przez Gminy, na których obszarze stacjonuje wojsko informuję, że
Ministerstwo Finansów nie planuje wprowadzenia tego typu regulacji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 19 lutego 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 14992 poseł Elżbiety Anny Polak
Znak sprawy: ST1.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 14992 poseł Elżbiety Anny Polak proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) od roku 2025 naliczane są
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego1.
Założeniem reformy finansów samorządu terytorialnego było, aby dochody
samorządów zwiększały się w sposób przewidywalny. Nowy system dochodów JST,
uwzględnia m.in. specyfikę poszczególnych kategorii JST, obejmując przy tym nie
tylko kwestię zróżnicowań dochodowych, ale również kwestię potrzeb finansowych
JST wynikających z realizowanych zadań.
Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem dochodów jednostek
samorządu terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła jakościowa zmiana w
strukturze dochodów budżetów samorządowych. Ustawa zwiększyła dochody
własne jednostek samorządu terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy
i stymulacyjny charakter. System zasilania finansowego został oparty na lokalnej
bazie podatników podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatników
podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Dochody JST z tytułu udziału w
podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent od dochodów
podatników danego podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego (do
2024 r. dochód samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był na
podstawie podatku należnego).
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 1659
-- 1 of 4 --
2/4
W ustawie wprowadzono pojęcie potrzeb finansowych JST, które to potrzeby
podlegają finansowaniu zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT i w mniejszym
stopniu subwencją ogólną. Potrzeby finansowe są elementem kalkulacyjnym do
ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa. Nowy system dochodów jednostek
samorządu terytorialnego, powstał przy założeniu zwiększenia dochodów własnych
JST, ustabilizowania poziomu finansowania, zwiększenia przewidywalności, oraz
dostosowania wysokości dochodów do potrzeb finansowych. System ten został
wypracowany przy współpracy rządu z samorządami.
Przedstawiając powyższe, należy podkreślić, że w wyniku wprowadzenia od 1
stycznia 2025 r. nowego systemu dochodów samorządu terytorialnego dochody ( z
tytułu PIT,CIT i subwencji) Miasta i Gminy Sulęcin w okresie 2025-2026 wzrosły
łącznie o 11 823 650,84 zł, tj. o 12,1 %, w porównaniu do tych dochodów
wyliczonych zgodnie z przepisami „starej” ustawy z dnia 13 listopada 2003 r.
dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
W związku ze stwierdzeniem zawartym w interpelacji, iż ”wyłączenie 1/3
powierzchni gminy dla wojska skutkuje utratą podatku od nieruchomości” pragnę
zauważyć, że grunty oraz obiekty budowlane na terenach wojskowych nie podlegają
specjalnemu (dedykowanemu Siłom Zbrojnym RP) wyłączeniu albo zwolnieniu
przedmiotowemu z podatku od nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z
dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych2 (dalej jako „u.p.o.l.).
W odniesieniu do podniesionej w interpelacji kwestii zwolnień w podatku od
środków transportowych informuję, że na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
zwalnia się z podatku od środków transportowych, środki transportowe
wymienione w art. 8 u.p.o.l.3, stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne
oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca
1997 r. Prawo o ruchu drogowym4.
Zgodnie z art. 2 pkt 36 i 37 tej ustawy pojazdem specjalnym jest pojazd
samochodowy lub przyczepa przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji,
która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego
wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z
wykonywaniem tej funkcji, a pojazdem używanym do celów specjalnych jest pojazd
samochodowy przystosowany w sposób szczególny do przewozu osób lub
ładunków, używany przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, Policję, Agencję
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu
Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego, Centralne Biuro Antykorupcyjne,
Służbę Ochrony Państwa, Straż Graniczną, Służbę Celno-Skarbową, jednostki
ochrony przeciwpożarowej, Inspekcję Transportu Drogowego i Służbę Więzienną.
Należy zauważyć, że na poziom dochodów jednostek samorządu terytorialnego
mają w dużym zakresie wpływ decyzje podejmowane przez władze samorządowe w
zakresie dochodów własnych, w tym ulgi podatkowe i obniżenia górnych stawek
podatków w zakresie podatków i opłat lokalnych.
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 707.
3 Samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, ciągniki
siodłowe i balastowe, przyczepy i naczepy oraz autobusy.
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm.
-- 2 of 4 --
3/4
W wyniku decyzji organów gminy o obniżeniu górnych stawek podatków oraz
zastosowaniu ulg, odroczeń, umorzeń lub zwolnień w dochodach podatkowych, w
2024 roku do budżetu Gminy Sulęcin nie wpłynęła kwota 7 328 985,00 zł, co
stanowiło 16,2 % dochodów podatkowych ogółem (w 2022 r. i w 2023 r. było to
odpowiednio 12% i 11%). Obniżenie górnych stawek podatków dotyczyło głównie
podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych.
Skutki finansowe wynikające z uchwał organów gmin, określających niższe stawki
podatków oraz skutki finansowe decyzji wydanych przez organy podatkowe, są
wliczane do podstawowych dochodów podatkowych.
Natomiast skutki finansowe zwolnień ustawowych nie są wliczane do
podstawowych dochodów podatkowych. Niższe dochody podatkowe mogą (w
przypadku mniej zamożnych jednostek samorządu) przełożyć się na ustalenie
potrzeb wyrównawczych, a te z kolei na uzyskanie subwencji ogólnej z budżetu
państwa.
Tak więc ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zawiera
rozwiązanie uwzględniające skutki finansowe wynikające z zastosowania ulg
ustawowych w podatkach, bowiem jak wcześniej wspomniano, potrzeby
wyrównawcze są ściśle powiązane z wysokością dochodów podatkowych możliwych
do uzyskania przez gminę. To, czy gmina otrzyma środki z tytułu subwencji ogólnej
uzależnione będzie jedynie od tego, czy spełni wszystkie warunki jej otrzymania,
określone w art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Należy podkreślić, że obecność wojska na terenie gminy należy rozpatrywać nie
tylko w aspektach wskazanych w interpelacji ale także w kontekście korzyści, które
wpływają zarówno na lokalną gospodarkę, jak i poczucie bezpieczeństwa. Wojsko
generuje popyt na lokalne usługi stwarzając nowe miejsca pracy, co niewątpliwie
ma wpływ na rozwój gospodarczy gminy.
Podkreślenia wymaga, że w systemie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego istnieje rezerwa na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego, która na rok 2026 została zaplanowana w kwocie ponad 2,2 mld zł.
Podział tej rezerwy nastąpi w trakcie roku 2026 na podstawie kryteriów
opracowanych przy udziale strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i
Samorządu Terytorialnego. Gminy na terenie których stacjonuje wojsko, po
spełnieniu ustalonych kryteriów, mogą uzyskać w roku 2026 dodatkowe środki z
omawianej rezerwy.
Jednocześnie informuję, że w terminie do 30 czerwca 2026 r. zostanie przedłożona
reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego informacja o skutkach
obowiązywania ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego wraz z ewentualnymi propozycjami jej zmian5.
Należy mieć na uwadze, że ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
ma charakter generalny (ogólny), co oznacza, że nie jest możliwe uwzględnianie w
niej indywidualnej, wyjątkowej i unikalnej sytuacji każdej z kilku tysięcy jednostek
samorządowych w kraju. Zamiast tego, wprowadza obiektywne zasady ustalania
dochodów jednostek samorządu terytorialnego.
5 Art. 119 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego
-- 3 of 4 --
4/4
Odnosząc się do pytania Pani Poseł czy jest możliwa rekompensata utraconych
dochodów przez Gminy, na których obszarze stacjonuje wojsko informuję, że
Ministerstwo Finansów nie planuje wprowadzenia tego typu regulacji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --