Interpelacja nr 14991
Interpelacja w sprawie wsparcia rozwiązań umożliwiających rozwój sklepów socjalnych i zwiększenie redystrybucji żywności zagrożonej zmarnowaniem
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (58%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wsparcia rozwiązań umożliwiających rozwój sklepów socjalnych i zwiększenie redystrybucji żywności zagrożonej zmarnowaniem
Interpelacja nr 14991
do ministra zdrowia
w sprawie wsparcia rozwiązań umożliwiających rozwój sklepów socjalnych i zwiększenie redystrybucji żywności zagrożonej zmarnowaniem
Zgłaszający: Michał Wójcik
Data wpływu: 30-01-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie konieczności wdrożenia rozwiązań systemowych zwiększających efektywność redystrybucji żywności zagrożonej zmarnowaniem, w szczególności poprzez wprowadzenie modelu sprzedaży socjalnej oraz wspieranie sklepów socjalnych prowadzonych przez organizacje pozarządowe.
W Polsce wciąż występuje zjawisko marnowania pełnowartościowej żywności, która - zamiast trafić do osób potrzebujących - bywa utylizowana z powodu barier organizacyjnych i kosztowych. Obowiązująca ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności nakłada na sprzedawców żywności obowiązek przekazywania niesprzedanych produktów organizacjom pozarządowym, jednak praktyka pokazuje, że system ten nie zawsze działa efektywnie.
Największą barierą dla wielu NGO są koszty logistyki, w tym transportu, magazynowania, chłodni, energii elektrycznej oraz utrzymania infrastruktury niezbędnej do odbioru i bezpiecznego przechowywania żywności. W konsekwencji organizacje społeczne niejednokrotnie nie są w stanie odebrać oferowanych darowizn, a żywność ostatecznie ulega zmarnowaniu.
Z tego względu pozytywnie oceniam kierunek rozwiązań legislacyjnych zakładający wprowadzenie do polskiego porządku prawnego sprzedaży socjalnej, rozumianej jako odpłatne zbywanie żywności zagrożonej zmarnowaniem osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej po cenie znacząco obniżonej (np. do 25% wartości rynkowej), przy jednoczesnym przeznaczeniu całego przychodu na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu redystrybucji.
Taki model - znany i stosowany m.in. w państwach Europy Zachodniej - może wzmocnić odporność finansową organizacji pomocowych, zwiększyć skalę odbioru żywności z sieci handlowych, ograniczyć marnotrawstwo, a także zmniejszyć stygmatyzację osób korzystających z pomocy.
Jednocześnie wdrożenie tego rozwiązania wymaga jasnych standardów w zakresie weryfikacji uprawnień osób korzystających z zakupów socjalnych, zasad wyceny „wartości rynkowej” oraz zabezpieczeń przed nadużyciami.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia popiera kierunek wprowadzenia do polskiego prawa mechanizmu sprzedaży socjalnej żywności zagrożonej zmarnowaniem, realizowanej przez organizacje pozarządowe w sklepach socjalnych?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje działania wspierające rozwój sklepów socjalnych jako narzędzia polityki społecznej i zdrowotnej, w szczególności w kontekście przeciwdziałania ubóstwu żywnościowemu?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub planuje prowadzić analizy dotyczące skali marnowania żywności, która mogłaby zostać uratowana poprzez wprowadzenie mechanizmu sprzedaży socjalnej (np. w podziale na województwa)?
Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje współpracę z innymi resortami (w szczególności z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwem Finansów oraz Ministerstwem Klimatu i Środowiska) w celu skoordynowania wdrożenia tego rozwiązania?
Z poważaniem
Michał Wójcik
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 14991
do ministra zdrowia
w sprawie wsparcia rozwiązań umożliwiających rozwój sklepów socjalnych i zwiększenie redystrybucji żywności zagrożonej zmarnowaniem
Zgłaszający: Michał Wójcik
Data wpływu: 30-01-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie konieczności wdrożenia rozwiązań systemowych zwiększających efektywność redystrybucji żywności zagrożonej zmarnowaniem, w szczególności poprzez wprowadzenie modelu sprzedaży socjalnej oraz wspieranie sklepów socjalnych prowadzonych przez organizacje pozarządowe.
W Polsce wciąż występuje zjawisko marnowania pełnowartościowej żywności, która - zamiast trafić do osób potrzebujących - bywa utylizowana z powodu barier organizacyjnych i kosztowych. Obowiązująca ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności nakłada na sprzedawców żywności obowiązek przekazywania niesprzedanych produktów organizacjom pozarządowym, jednak praktyka pokazuje, że system ten nie zawsze działa efektywnie.
Największą barierą dla wielu NGO są koszty logistyki, w tym transportu, magazynowania, chłodni, energii elektrycznej oraz utrzymania infrastruktury niezbędnej do odbioru i bezpiecznego przechowywania żywności. W konsekwencji organizacje społeczne niejednokrotnie nie są w stanie odebrać oferowanych darowizn, a żywność ostatecznie ulega zmarnowaniu.
Z tego względu pozytywnie oceniam kierunek rozwiązań legislacyjnych zakładający wprowadzenie do polskiego porządku prawnego sprzedaży socjalnej, rozumianej jako odpłatne zbywanie żywności zagrożonej zmarnowaniem osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej po cenie znacząco obniżonej (np. do 25% wartości rynkowej), przy jednoczesnym przeznaczeniu całego przychodu na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu redystrybucji.
Taki model - znany i stosowany m.in. w państwach Europy Zachodniej - może wzmocnić odporność finansową organizacji pomocowych, zwiększyć skalę odbioru żywności z sieci handlowych, ograniczyć marnotrawstwo, a także zmniejszyć stygmatyzację osób korzystających z pomocy.
Jednocześnie wdrożenie tego rozwiązania wymaga jasnych standardów w zakresie weryfikacji uprawnień osób korzystających z zakupów socjalnych, zasad wyceny „wartości rynkowej” oraz zabezpieczeń przed nadużyciami.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia popiera kierunek wprowadzenia do polskiego prawa mechanizmu sprzedaży socjalnej żywności zagrożonej zmarnowaniem, realizowanej przez organizacje pozarządowe w sklepach socjalnych?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje działania wspierające rozwój sklepów socjalnych jako narzędzia polityki społecznej i zdrowotnej, w szczególności w kontekście przeciwdziałania ubóstwu żywnościowemu?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub planuje prowadzić analizy dotyczące skali marnowania żywności, która mogłaby zostać uratowana poprzez wprowadzenie mechanizmu sprzedaży socjalnej (np. w podziale na województwa)?
Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje współpracę z innymi resortami (w szczególności z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwem Finansów oraz Ministerstwem Klimatu i Środowiska) w celu skoordynowania wdrożenia tego rozwiązania?
Z poważaniem
Michał Wójcik
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.1 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5442 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.6.2026.EL
Warszawa, 16 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14491 złożoną przez Pana Posła Michała Wójcika
w sprawie wsparcia rozwiązań umożliwiających rozwój sklepów socjalnych i zwiększenie
redystrybucji żywności zagrożonej zmarnowaniem, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
W odniesieniu do funkcjonowania sklepów socjalnych oraz rozwiązań polegających na
sprzedaży socjalnej żywności zagrożonej zmarnowaniem, pragnę podkreślić, że jeżeli
działalność ta jest prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi
bezpieczeństwa żywności i żywienia oraz nie stwarza zagrożenia dla zdrowia
konsumentów, to ani Ministerstwo Zdrowia, ani Główny Inspektorat Sanitarny nie
kwestionują zasadności takich rozwiązań. Kluczowe znaczenie ma zapewnienie, aby
żywność oferowana w ramach sprzedaży socjalnej była bezpieczna, odpowiedniej jakości
zdrowotnej oraz właściwie oznakowana, niezależnie od jej ceny lub statusu odbiorcy.
Należy wskazać, że podmioty prowadzące sklepy socjalne – w tym organizacje
pozarządowe – są traktowane jako podmioty działające na rynku spożywczym
i w związku z tym, zgodnie z art. 61-64 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
żywności i żywienia1, każda działalność w zakresie obrotu żywnością podlega obowiązkowi
rejestracji i/lub zatwierdzenia przez właściwy terenowo organ Państwowej Inspekcji
Sanitarnej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Działalność taka powinna być prowadzona w szczególności zgodnie z:
-ww. ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
rozporządzeniem (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz
ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności2,
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 852/2004 z dnia 29
kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych3,
Z przepisów z obszaru bezpieczeństwa żywności wynika szereg obowiązków dla
przedsiębiorców produkujących i wprowadzających do obrotu żywność, w tym
przestrzeganie wymagań higieniczno-sanitarnych. Przepisy prawa żywnościowego
określają również wymagania zdrowotne dla żywności. Przepisy polskie w tym zakresie są
zgodne z przepisami wspólnotowymi. Zgodnie z przepisami art. 6 ust. 2 ustawy z dnia
25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia środki spożywcze niespełniające
wymagań zdrowotnych nie mogą być wprowadzane do obrotu lub stosowane do produkcji
innych środków spożywczych. Zgodnie z generalną zasadą żywność znajdująca się
w obrocie nie może być niebezpieczna dla zdrowia i życia człowieka, a odpowiedzialność za
jej bezpieczeństwo ponosi przedsiębiorca na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania,
dystrybucji, w tym sprzedaży, ponosi producent lub podmiot wprowadzający żywność do
obrotu. Wynika to z art. 14 i 17 ww. rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Dotyczy to także
odpowiedzialności za produkty przekazywane nieodpłatnie w darowiźnie, bowiem
z przepisów art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia
wprowadzanie żywności do obrotu oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży,
z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub
nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.
Odpowiadając na pytanie dotyczące prowadzenia analiz skali marnowania żywności,
uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia ani Główny Inspektorat Sanitarny nie
prowadzą ani nie planują prowadzenia odrębnych analiz dotyczących zasięgu marnowania
żywności, która mogłaby zostać uratowana poprzez wprowadzenie mechanizmu sprzedaży
socjalnej, w tym analiz w podziale na województwa. Tego rodzaju analizy pozostają poza
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1448, ze zm.
2 Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463
3 Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str.1-54; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zakresem kompetencji i są realizowane przez inne organy administracji publicznej,
właściwe m.in. w sprawach rolnictwa, środowiska oraz polityki społecznej.
W tym miejscu pragnę zaznaczyć, że koordynacja działań w zakresie wdrożenia
mechanizmów sprzedaży socjalnej żywności należy przede wszystkim do kompetencji
resortów odpowiedzialnych za politykę społeczną, gospodarkę żywnościową oraz
środowisko i rolnictwo. W ramach swoich ustawowych kompetencji resort zdrowia (w tym
Główny Inspektor Sanitarny) może udzielać opinii i rekomendacji dotyczących wpływu
proponowanych rozwiązań na zdrowie publiczne oraz bezpieczeństwo żywności, w toku
prac konsultacyjnych prowadzonych między resortami, w szczególności poprzez
uzgodnienia i opinie wydawane w ramach procedury legislacyjnej dotyczącej projektów
aktów prawnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.6.2026.EL
Warszawa, 16 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14491 złożoną przez Pana Posła Michała Wójcika
w sprawie wsparcia rozwiązań umożliwiających rozwój sklepów socjalnych i zwiększenie
redystrybucji żywności zagrożonej zmarnowaniem, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
W odniesieniu do funkcjonowania sklepów socjalnych oraz rozwiązań polegających na
sprzedaży socjalnej żywności zagrożonej zmarnowaniem, pragnę podkreślić, że jeżeli
działalność ta jest prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi
bezpieczeństwa żywności i żywienia oraz nie stwarza zagrożenia dla zdrowia
konsumentów, to ani Ministerstwo Zdrowia, ani Główny Inspektorat Sanitarny nie
kwestionują zasadności takich rozwiązań. Kluczowe znaczenie ma zapewnienie, aby
żywność oferowana w ramach sprzedaży socjalnej była bezpieczna, odpowiedniej jakości
zdrowotnej oraz właściwie oznakowana, niezależnie od jej ceny lub statusu odbiorcy.
Należy wskazać, że podmioty prowadzące sklepy socjalne – w tym organizacje
pozarządowe – są traktowane jako podmioty działające na rynku spożywczym
i w związku z tym, zgodnie z art. 61-64 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
żywności i żywienia1, każda działalność w zakresie obrotu żywnością podlega obowiązkowi
rejestracji i/lub zatwierdzenia przez właściwy terenowo organ Państwowej Inspekcji
Sanitarnej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Działalność taka powinna być prowadzona w szczególności zgodnie z:
-ww. ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
rozporządzeniem (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz
ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności2,
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 852/2004 z dnia 29
kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych3,
Z przepisów z obszaru bezpieczeństwa żywności wynika szereg obowiązków dla
przedsiębiorców produkujących i wprowadzających do obrotu żywność, w tym
przestrzeganie wymagań higieniczno-sanitarnych. Przepisy prawa żywnościowego
określają również wymagania zdrowotne dla żywności. Przepisy polskie w tym zakresie są
zgodne z przepisami wspólnotowymi. Zgodnie z przepisami art. 6 ust. 2 ustawy z dnia
25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia środki spożywcze niespełniające
wymagań zdrowotnych nie mogą być wprowadzane do obrotu lub stosowane do produkcji
innych środków spożywczych. Zgodnie z generalną zasadą żywność znajdująca się
w obrocie nie może być niebezpieczna dla zdrowia i życia człowieka, a odpowiedzialność za
jej bezpieczeństwo ponosi przedsiębiorca na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania,
dystrybucji, w tym sprzedaży, ponosi producent lub podmiot wprowadzający żywność do
obrotu. Wynika to z art. 14 i 17 ww. rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Dotyczy to także
odpowiedzialności za produkty przekazywane nieodpłatnie w darowiźnie, bowiem
z przepisów art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia
wprowadzanie żywności do obrotu oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży,
z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub
nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.
Odpowiadając na pytanie dotyczące prowadzenia analiz skali marnowania żywności,
uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia ani Główny Inspektorat Sanitarny nie
prowadzą ani nie planują prowadzenia odrębnych analiz dotyczących zasięgu marnowania
żywności, która mogłaby zostać uratowana poprzez wprowadzenie mechanizmu sprzedaży
socjalnej, w tym analiz w podziale na województwa. Tego rodzaju analizy pozostają poza
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1448, ze zm.
2 Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463
3 Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str.1-54; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zakresem kompetencji i są realizowane przez inne organy administracji publicznej,
właściwe m.in. w sprawach rolnictwa, środowiska oraz polityki społecznej.
W tym miejscu pragnę zaznaczyć, że koordynacja działań w zakresie wdrożenia
mechanizmów sprzedaży socjalnej żywności należy przede wszystkim do kompetencji
resortów odpowiedzialnych za politykę społeczną, gospodarkę żywnościową oraz
środowisko i rolnictwo. W ramach swoich ustawowych kompetencji resort zdrowia (w tym
Główny Inspektor Sanitarny) może udzielać opinii i rekomendacji dotyczących wpływu
proponowanych rozwiązań na zdrowie publiczne oraz bezpieczeństwo żywności, w toku
prac konsultacyjnych prowadzonych między resortami, w szczególności poprzez
uzgodnienia i opinie wydawane w ramach procedury legislacyjnej dotyczącej projektów
aktów prawnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --