telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.13.2026.DLD
Warszawa, 26 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14974, złożoną przez Panią Urszulę Koszutską, Posłankę
na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie kampanii informacyjno-edukacyjnej
dotyczącej negatywnych skutków spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży, w tym FAS i
FASD, a także oznakowania opakowań alkoholu, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Spożywanie alkoholu w czasie ciąży stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia rozwijającego
się płodu. Alkohol przenika przez łożysko i działa toksycznie na wszystkie tkanki płodu, w
szczególności na rozwijający się mózg. Skutkiem ekspozycji prenatalnej mogą być trwałe i
nieodwracalne zaburzenia określane jako spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych
(FASD), w tym płodowy zespół alkoholowy (FAS). Konsekwencje te obejmują zaburzenia
funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, trudności poznawcze, emocjonalne i
społeczne, ujawniające się na różnych etapach życia.
Odpowiadając na grupę pytań dotyczącą działań informacyjno-edukacyjnych, uprzejmie
informuję, że Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU), jednostka
podległa Ministrowi Zdrowia, wyspecjalizowana w zakresie profilaktyki i rozwiązywania
problemów związanych z uzależnieniami, prowadzi działania informacyjno-edukacyjne
ukierunkowane na profilaktykę FAS/FASD, skierowane do kobiet w wieku prokreacyjnym,
kobiet w ciąży oraz ich otoczenia.
W tym zakresie KCPU prowadzi stronę edukacyjną „Ciąża bez alkoholu”
(www.ciazabezalkoholu.pl), której celem jest upowszechnianie rzetelnej wiedzy na temat

-- 1 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wpływu alkoholu na rozwój płodu oraz promocja abstynencji w okresie ciąży.
W 2025 r., z okazji 9 września, czyli Międzynarodowego Dnia Świadomości FAS, KCPU
zrealizowało kampanię informacyjną na temat Spektrum Płodowego Zespołu
Alkoholowego (FASD), w ramach której przygotowane materiały zostały przekazane
wszystkim gminom w Polsce do dalszej dystrybucji i wykorzystania w ich własnych
działaniach lokalnych. Materiały dostępne są na stronie https://ciazabezalkoholu.pl/
materialy/druk/.
Ponadto w planie na drugą połowę bieżącego roku przewidziano realizację zadania
konkursowego pn. „Prowadzenie działań edukacyjnych w zakresie wpływu alkoholu na
ciążę oraz promocja abstynencji w tym szczególnym okresie”, obejmującego działania
informacyjno-edukacyjne w przestrzeni internetowej. Szczegóły dotyczące tego zadania,
takie jak jego pełny zakres czy harmonogram, nie mogą zostać obecnie udostępnione,
ponieważ treść i wymogi zadania pozostają w fazie opracowywania.
Na problem spożywania substancji psychoaktywnych, w tym alkoholu przez kobietę w
ciąży, zwracają uwagę obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16
sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej. Zgodnie z
nimi, zebranie danych dotyczących zdrowego stylu życia i nawyków żywieniowych, w tym
spożywania alkoholu i innych używek, jest obowiązkowym działaniem wykonywanym przez
lekarza położnika lub położną do 10. tygodnia ciąży lub w chwili pierwszego zgłoszenia się
kobiety w ciąży. Ponadto, używanie substancji psychoaktywnych, produktów leczniczych,
alkoholu lub nikotyny w czasie ciąży i w okresie bezpośrednio poprzedzającym ciążę jest
jednym z czynników ryzyka identyfikowanych na podstawie wywiadu przeprowadzonego
podczas ciąży oraz przed porodem. Oceny występowania czynników ryzyka dokonuje
osoba sprawująca opiekę. Zidentyfikowane u ciężarnej czynniki ryzyka należy omówić z
ciężarną lub jej przedstawicielem ustawowym, tak aby zapewnić podjęcie świadomej decyzji
odnośnie do wyboru miejsca porodu. Wyniki identyfikacji czynników ryzyka, podjęte
działania i zalecenia oraz dokonane w porozumieniu z ciężarną ustalenia należy
każdorazowo odnotować w dokumentacji medycznej. Ponadto tematyka używek, nałogów
oraz ich wpływu na rozwój ciąży i dziecka jest poruszana w ramach edukacji
przedporodowej, która jest prowadzona przez położną i lekarza położnika. Dodatkowo,
szpital, w przypadku zaobserwowania zachowań mogących zagrażać bezpieczeństwu
dziecka i braku możliwości ustalenia położnej podstawowej opieki zdrowotnej lub
podmiotu wykonującego działalność leczniczą w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej,
przejmujących opiekę nad noworodkiem w miejscu zamieszkania lub pobytu, jest
zobowiązany do poinformowania w dniu wypisu o tym fakcie jednostki organizacyjnej
pomocy społecznej w miejscu pobytu matki i noworodka.

-- 2 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Informacje na temat wpływu alkoholu na rozwój dziecka i jego przenikania do mleka matki
są również jednym z zagadnień, które w ramach edukacji zdrowotnej powinna przekazać
położna podstawowej opieki zdrowotnej matce podczas wizyt patronażowych. Położna
powinna wykonać nie mniej niż cztery wizyty (pierwsza wizyta odbywa się nie później niż w
ciągu 48 godzin od otrzymania przez położną zgłoszenia urodzenia dziecka).
Również przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki
okołoporodowej, które wejdą w życie 7 maja 2026 r., podkreślają konieczność jak
najwcześniejszego zebrania wywiadu przez położnika lub położną w zakresie spożywania
przez kobietę w ciąży alkohol lub korzystania przez nią z innych substancji
psychoaktywnych, doprecyzowując jednocześnie, że niezbędne jest nie tylko
zweryfikowanie czy kobieta spożywa alkohol i inne używki, ale również skierowanie jej do
ośrodka w którym znajdzie pomoc.
Odnosząc się do pytania dotyczącego działań edukacyjnych skierowanych do personelu
medycznego, wskazać należy, że studenci będący na studiach lekarskich poznają niezbędne
w tym zakresie zagadnienia. W standardzie kształcenia na kierunku lekarskim w zakresie
umiejętności absolwent potrafi m.in.:
 zastosować prawidłowe postępowanie medyczne w przypadku ciąży i połogu
fizjologicznego zgodnie ze standardami opieki okołoporodowej;
 rozpoznać najczęstsze objawy świadczące o nieprawidłowym przebiegu ciąży
i połogu, zastosować i interpretować badania diagnostyczne, przeprowadzić
diagnostykę różnicową, wdrożyć terapię, monitorować efekty leczenia oraz ocenić
wskazania do konsultacji specjalistycznej, w szczególności w przypadku bólu
brzucha, skurczów macicy, krwawienia z dróg rodnych, nieprawidłowej częstości
bicia serca i ruchliwości płodu, nadciśnienia tętniczego;
 przeprowadzić pełne i ukierunkowane badanie fizykalne dorosłego dostosowane
do określonej sytuacji klinicznej, w tym badanie ginekologiczne;
 prowadzić edukację zdrowotną pacjenta, w tym edukację żywieniową dostosowaną
do indywidualnych potrzeb;
 rozpoznawać objawy ryzykownego i szkodliwego używania alkoholu oraz
problemowego używania innych substancji psychoaktywnych, objawy uzależnienia
od substancji psychoaktywnych oraz uzależnień behawioralnych i proponować
prawidłowe postępowanie terapeutyczne oraz medyczne.
W zakresie wiedzy absolwent zna i rozumie m.in:

-- 3 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
 funkcje rozrodcze kobiet, zaburzenia z nimi związane oraz postępowanie
diagnostyczne i terapeutyczne;
 podstawowe zagadnienia profilaktyki oraz zasady postępowania w przypadku
ekspozycji zawodowej na czynniki niebezpieczne i szkodliwe;
 zasady zachowań prozdrowotnych, podstawy profilaktyki i wczesnej
wykrywalności najczęstszych chorób cywilizacyjnych oraz zasady badań
przesiewowych w tych chorobach;
 planowanie działań z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia oraz wdrażanie
działań promocyjnych dotyczące zdrowia populacji.
Co więcej, nawet na kierunku lekarsko-dentystycznym w standardzie kształcenia
występują takie efekty w zakresie wiedzy jak m.in.:
 wpływ odżywiania oraz używania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych
przez kobietę w ciąży na rozwój płodu;
 zasady opieki stomatologicznej nad kobietą w ciąży;
a także umiejętność rozpoznawania choroby związanej z paleniem tytoniu oraz
problemowym używaniem alkoholu i innych substancji psychoaktywnych lub uzależnieniem
od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych.
Ponadto, pielęgniarki i położne w trakcie kształcenia przeddyplomowego realizują treści
z zakresu promocji zdrowia oraz profilaktyki uzależnień. Położne podczas studiów na
poziomie I i II stopnia nabywają wiedzę i umiejętności z zakresu identyfikacji czynników
ryzyka w okresie ciąży, prowadzenia edukacji zdrowotnej ciężarnych oraz ich rodzin,
sprawowania opieki nad kobietą w ciąży, porodzie i połogu, a także rozpoznawania
objawów współuzależnienia i wdrażania adekwatnego postępowania oraz sprawowania
opieki w środowisku domowym nad kobietą w okresie prekoncepcyjnym
i okołoporodowym oraz nad noworodkiem uzależnionymi od alkoholu, środków
odurzających i psychotropowych.
W zakresie działań skierowanych do personelu medycznego KCPU corocznie realizuje
szkolenia dla pielęgniarek i położnych mających na celu zwiększenie ich wiedzy o FASD.
Warto również wspomnieć, że w latach ubiegłych KCPU współpracowało z Naczelną Izbą
Pielęgniarek i Położnych, czego efektem były webinary poświęcone m.in. tej tematyce.
Materiały te są dostępne na stronie internetowej pod adresem
https://kcpu.gov.pl/fasd/wiedza/.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wprowadzenia ostrzeżeń zdrowotnych na
opakowaniach napojów alkoholowych, należy zwrócić uwagę na toczące się w parlamencie

-- 4 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
prace legislacyjne dotyczące ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwanej dalej „ustawą”.
W senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi (druk nr 1809) zaproponowano m.in. zmiany w ustawie,
polegające na realizacji postulatów zawartych w petycji indywidualnej P 9-36/17
wniesionej do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 września 2017 r., przez nałożenie
obowiązku umieszczania na etykiecie produktu czytelnych i wyraźnych informacji o
szkodliwości spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży lub karmiące piersią.
Senacki projekt ustawy przewiduje, że wielkość, zakres, wzór i sposób umieszczania
informacji na opakowaniach napojów alkoholowych określi, w drodze rozporządzenia,
minister właściwy do spraw zdrowia.
Natomiast w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o radiofonii i telewizji (druk nr 2010)
zaproponowano zmiany w ustawie polegające m.in. na wprowadzeniu obowiązku
umieszczania na napojach alkoholowych oznaczeń graficznych informujących o
szkodliwości alkoholu dla kobiet w ciąży, zakazie prowadzenia pojazdów po spożyciu
alkoholu oraz zakazie spożywania alkoholu przez nieletnich. Proponowana regulacja
również przewiduje delegację dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w
drodze rozporządzenia, treści i formy oznaczeń graficznych zawierających ww. informacje.
W odniesieniu do obu projektów ustaw opracowywany jest w Ministerstwie Zdrowia
projekt stanowiska Rządu. Przebieg procesu legislacyjnego można śledzić na stronie
internetowej Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 5 of 5 --