Interpelacja w sprawie konieczności podjęcia działań profilaktycznych i edukacyjnych w zakresie ograniczenia nadmiernego korzystania przez niemowlęta i małe dzieci z urządzeń ekranowych oraz wsparcia rodziców i opiekunów w tym zakresie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14969
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie konieczności podjęcia działań profilaktycznych i edukacyjnych w zakresie ograniczenia nadmiernego korzystania przez niemowlęta i małe dzieci z urządzeń ekranowych oraz wsparcia rodziców i opiekunów w tym zakresie
Zgłaszający: Monika Rosa
Data wpływu: 29-01-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie potrzeby podjęcia przez państwo działań profilaktycznych i edukacyjnych dotyczących wpływu nadmiernego korzystania z urządzeń ekranowych przez niemowlęta i małe dzieci, w szczególności przez realizację ogólnopolskiej kampanii społecznej skierowanej do rodziców i opiekunów.
Jak wynika z doniesień publikowanych przez Polską Agencję Prasową, opartych na stanowiskach specjalistów zajmujących się rozwojem dzieci, coraz częściej obserwuje się zaburzenia rozwoju neurologicznego, emocjonalnego i społecznego u najmłodszych dzieci, które spędzają znaczną część czasu przed ekranami smartfonów, tabletów lub telewizorów. Eksperci wskazują m.in. na opóźnienia rozwoju mowy, trudności z koncentracją, zaburzenia regulacji emocji oraz problemy w relacjach społecznych.
Problem ten ma istotny wymiar społeczny i wychowawczy, a nie wyłącznie medyczny. Dotyczy on bowiem codziennych praktyk opiekuńczych w rodzinach, które często wynikają z braku dostępu do rzetelnej wiedzy, presji czasu, przemęczenia rodziców oraz niewystarczającego systemowego wsparcia w zakresie edukacji rodzicielskiej.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej realizuje szereg programów i działań ukierunkowanych na wsparcie rodzin, w tym rodzin z małymi dziećmi, m.in. przez system świadczeń, politykę prorodzinną, rozwój usług społecznych oraz działania profilaktyczne. Zasadne wydaje się, aby w ramach tej polityki uwzględnić również zagadnienie bezpiecznego i rozwojowo adekwatnego korzystania z technologii cyfrowych w pierwszych latach życia dziecka.
Szczególnie istotne jest dotarcie z rzetelną informacją do rodziców i opiekunów na jak najwcześniejszym etapie – w okresie okołoporodowym oraz w pierwszych latach życia dziecka – za pośrednictwem instytucji i form wsparcia funkcjonujących w systemie pomocy społecznej, opieki nad dzieckiem oraz polityki rodzinnej, takich jak programy wsparcia rodziny, asystenci rodziny, placówki wsparcia dziennego, żłobki czy poradnictwo rodzinne.
Mając na uwadze długofalowe skutki społeczne zaburzeń rozwoju dzieci, w tym trudności edukacyjne, problemy wychowawcze oraz zwiększone obciążenie systemu wsparcia społecznego, zasadne wydaje się podjęcie działań o charakterze prewencyjnym, opartych na wiedzy eksperckiej oraz szeroko zakrojonej kampanii informacyjnej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizuje lub planuje analizować wpływ nadmiernego korzystania z urządzeń ekranowych przez niemowlęta i małe dzieci na funkcjonowanie rodzin oraz na potrzeby systemu wsparcia społecznego?
Czy rozważane jest zainicjowanie ogólnopolskiej kampanii społecznej skierowanej do rodziców i opiekunów, dotyczącej bezpiecznych i rozwojowo adekwatnych praktyk opiekuńczych w kontekście korzystania z mediów ekranowych przez najmłodsze dzieci?
Czy ministerstwo planuje uwzględnienie tego zagadnienia w programach wsparcia rodziny, poradnictwie rodzinnym, działaniach asystentów rodziny oraz w standardach funkcjonowania instytucji opieki nad dziećmi do lat 3?
Czy w tym zakresie przewidywana jest współpraca z Ministerstwem Zdrowia, Ministerstwem Edukacji Narodowej, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz organizacjami pozarządowymi zajmującymi się wsparciem rodziny i ochroną praw dziecka?
Jakie działania profilaktyczne ministerstwo uznaje obecnie za najbardziej efektywne w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom nadmiernej ekspozycji dzieci na media cyfrowe z punktu widzenia polityki rodzinnej i społecznej?
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7699 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.67.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14969 Pani Posłanki Moniki Rosy, w sprawie konieczności
podjęcia działań profilaktycznych i edukacyjnych w zakresie ograniczenia nadmiernego
korzystania przez niemowlęta i małe dzieci z urządzeń ekranowych oraz wsparcia rodziców
i opiekunów w tym zakresie, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnośnie do pytania dotyczącego analiz prowadzonych w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej należy wskazać, że problematyka dobrostanu małych dzieci oraz jakości
praktyk opiekuńczych w rodzinach jest elementem szerszych prac prowadzonych w ramach
polityki rodzinnej i rozwoju systemu usług społecznych. W kontekście systemu opieki nad
dziećmi w wieku do lat 3 – obejmującego żłobki, kluby dziecięce oraz dziennych opiekunów
– kwestie zapewnienia warunków sprzyjających prawidłowemu rozwojowi dzieci stanowią
jeden z podstawowych standardów funkcjonowania tych instytucji. Obowiązujące obecnie
przepisy kładą nacisk na zapewnienie dzieciom opieki w warunkach zbliżonych do
domowych, z uwzględnieniem ich indywidualnych potrzeb rozwojowych oraz znaczenia
bezpośrednich relacji z opiekunem.
W praktyce funkcjonowania instytucji opieki nad dziećmi do lat 3 zasadą jest organizowanie
czasu dziecka w oparciu o aktywności ruchowe, zabawę, kontakt z rówieśnikami i
opiekunem oraz stymulowanie rozwoju poznawczego i emocjonalnego bez wykorzystania
urządzeń ekranowych. Placówki te mogą stanowić również ważny kanał przekazywania
rodzicom rzetelnej wiedzy na temat potrzeb rozwojowych najmłodszych dzieci, w tym
zagrożeń wynikających z nadmiernej ekspozycji na media cyfrowe.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizowana jest kwestia dostępu
małych dzieci do urządzeń mobilnych w Polsce. Badania wskazują, że nadmierna ekspozycja
na ekrany w pierwszych dwóch latach życia może prowadzić do trwałych zmian
rozwojowych w mózgu. To okres szczególnie wrażliwy, gdy intensywnie kształtują się
połączenia nerwowe odpowiedzialne za myślenie, regulację emocji i kompetencje
społeczne. Dzieci, które w wieku 1–2 lat spędzały dużo czasu przed ekranem, w
późniejszych latach częściej wykazywały trudności poznawcze i objawy lękowe. Negatywny
wpływ był słabszy u dzieci, którym rodzice często czytali książki i aktywnie spędzali z nimi
czas.
W ostatnich latach obserwuje się rosnącą skalę korzystania przez niemowlęta i małe dzieci
ze smartfonów oraz tabletów. Urządzenia te bywają wykorzystywane przez rodziców jako
sposób na uspokojenie dziecka, zajęcie go w czasie podróży czy codziennych obowiązków.
Choć może to doraźnie odciążać opiekunów, liczne badania naukowe wskazują, że zbyt
wczesna i nadmierna ekspozycja na ekrany negatywnie oddziałuje na rozwój dziecka.
Zgodnie z rekomendacjami Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) dzieci poniżej 2 roku
życia nie powinny korzystać z urządzeń mobilnych ani oglądać telewizji, natomiast w wieku
2–5 lat czas, który spędzają przed ekranem winien być ograniczony do maksymalnie jednej
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
godziny dziennie spędzanej przy aktywnym udziale dorosłego. Wskazywane zagrożenia
obejmują m.in. zwiększone ryzyko otyłości, problemy ze snem, trudności z koncentracją,
opóźnienia w rozwoju językowym i społeczno-emocjonalnym oraz nasilenie zachowań
impulsywnych i agresywnych.
Naukowcy prowadzący badania nad rozwojem mózgu podkreślają, że noworodki
i niemowlęta są biologicznie ukierunkowane na kontakt społeczny – preferują twarze i
ludzki głos. Bezpośrednia interakcja „twarzą w twarz”, zabawy i kontakt werbalny
aktywizują obszary mózgu odpowiedzialne za planowanie działań i kontrolę emocji.
Ograniczenie takich doświadczeń na rzecz biernego kontaktu z ekranem może negatywnie
wpływać na rozwój kompetencji społecznych i zdolności do samoregulacji.
W żłobkach i innych formach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 opiekunowie coraz
częściej stwierdzają u dzieci nadmiernie korzystających z urządzeń mobilnych trudności
adaptacyjne, mniejszą gotowość do swobodnej zabawy, krótszy czas koncentracji oraz
uzależnienie od dostępu do ekranów. Potwierdza to potrzebę podjęcia działań
edukacyjnych skierowanych do rodziców i opiekunów.
Należy podkreślić, że we współczesnych realiach całkowite wyeliminowanie technologii
z życia dziecka na późniejszych etapach jego rozwoju nie jest możliwe ani zasadne.
Kluczowe jest jednak, aby w pierwszych latach życia urządzenia cyfrowe nie zastępowały
dziecku relacji z dorosłym. Jeżeli korzysta ono z mediów elektronicznych, powinno się to
odbywać okazjonalnie, w sposób kontrolowany i przy aktywnym udziale opiekuna – poprzez
wspólne komentowanie oglądanych treści i rozmowę.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podziela przekonanie, że
działania prewencyjne podejmowane na najwcześniejszym etapie życia dziecka mają
kluczowe znaczenie dla jego dalszego funkcjonowania edukacyjnego i społecznego,
a w konsekwencji dla ograniczenia przyszłych obciążeń systemu wsparcia społecznego.
Zagadnienie to będzie uwzględniane przy rozwijaniu i wprowadzaniu kolejnych
instrumentów polityki rodzinnej oraz systemu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.
Informuję, że w Resorcie, mając na uwadze potrzebę wprowadzenia kompleksowych zmian
o charakterze ustawowym, przygotowano projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej. Projekt nowelizacji uzyskał 23 grudnia 2025 r. wpis do wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów (UD354). W jego ramach zmianie ma
ulec przepis art. 52 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2025
r. poz. 49 z późn. zm.), wprowadzający delegację dla ministra właściwego do spraw rodziny
do określenia rozporządzenia wskazującego liczbę godzin i zakres programowy szkoleń dla
kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej
niezawodowej lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz dla kandydatów na
dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego. Zgodnie z założeniami
przygotowane zostanie nowe rozporządzenie, które obejmie zagadnienia dotyczące
nadmiernego korzystania przez niemowlęta i małe dzieci z urządzeń ekranowych wraz
z informacjami o dostępnym dla rodziców i opiekunów wsparciu w tym zakresie.
Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej minister
właściwy do spraw rodziny określa w drodze rozporządzenia liczbę godzin i zakres
programowy szkoleń dla asystentów rodziny oraz kwalifikacje osób, które mogą szkolenia
prowadzić, uwzględniając zapewnienie odpowiedniego poziomu wykonywania zadań przez
asystenta rodziny. Wskazane kwestie określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki
Społecznej z 9 grudnia 2011 r. w sprawie szkoleń na asystenta rodziny. Mając na uwadze
okres obowiązywania rozporządzenia, rozważona zostanie możliwość jego zmiany,
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
z uwzględnieniem w programie szkoleń dla asystentów rodziny dodatkowych
zagadnień dotyczących nadmiernego korzystania przez niemowlęta i małe dzieci z urządzeń
ekranowych, skutków tego stanu rzeczy oraz informacji o dostępnym wsparciu dla rodziców
i opiekunów w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --