Interpelacja nr 14964
Interpelacja w sprawie stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082)
Interpelacja nr 14964
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082)
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 29-01-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się do Pani Minister z interpelacją w następującej sprawie.
W Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej procedowany jest obecnie poselski projekt ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082), wywodzący się z obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej popartej przez blisko 93 000 podpisów obywateli. Projekt ten, po wniesieniu do Sejmu, uzyskał status projektu poselskiego i w najbliższym czasie będzie przedmiotem pierwszego czytania w Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz w Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Projekt ustawy stanowi odpowiedź na doświadczenia związane z katastrofą ekologiczną na Odrze w 2022 r. oraz na ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, które wskazują na potrzebę dalszego wzmacniania systemowych mechanizmów ochrony wód, w szczególności w zakresie prewencji, nadzoru oraz egzekwowania odpowiedzialności za szkody w środowisku wodnym.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie jest stanowisko ministerstwa wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082), jakie jest jego brzmienie oraz główne przesłanki merytoryczne tego stanowiska?
2. Czy - w ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska - obowiązujące instrumenty prawne w obszarze ochrony wód wymagają dalszego wzmocnienia lub uzupełnienia, w szczególności w zakresie prewencji oraz egzekwowania odpowiedzialności za szkody w ekosystemach wodnych?
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje analizy dotyczące rozwiązań prawnych umożliwiających wzmocnienie ochrony interesu publicznego w obszarze gospodarki wodnej, w tym poprzez udział ekosystemów wodnych – takich jak rzeka Odra – w postępowaniach administracyjnych i sądowych?
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dokonywało wstępnej oceny potencjalnych skutków prawnych, organizacyjnych i finansowych projektowanego rozwiązania, a jeżeli tak – jakie ogólne wnioski wynikają z tych analiz?
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizowało doświadczenia państw, w których funkcjonują rozwiązania polegające na uznaniu praw natury lub osobowości prawnej ekosystemów (m.in. w Hiszpanii, Ekwadorze, Kanadzie czy Nowej Zelandii), a jeżeli tak – czy i w jakim zakresie doświadczenia te mogą być pomocne w dalszych pracach legislacyjnych w Polsce?
6. Czy – mając na uwadze transgraniczny charakter Odry oraz jej znaczenie dla bezpieczeństwa ekologicznego, społecznego i gospodarczego mieszkańców jej dorzecza – Ministerstwo Klimatu i Środowiska postrzega projektowaną ustawę jako element długofalowej polityki państwa w zakresie ochrony wód i adaptacji do zmian klimatu? Z poważaniem Danuta Jazłowiecka
Interpelacja nr 14964
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082)
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 29-01-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się do Pani Minister z interpelacją w następującej sprawie.
W Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej procedowany jest obecnie poselski projekt ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082), wywodzący się z obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej popartej przez blisko 93 000 podpisów obywateli. Projekt ten, po wniesieniu do Sejmu, uzyskał status projektu poselskiego i w najbliższym czasie będzie przedmiotem pierwszego czytania w Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz w Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Projekt ustawy stanowi odpowiedź na doświadczenia związane z katastrofą ekologiczną na Odrze w 2022 r. oraz na ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, które wskazują na potrzebę dalszego wzmacniania systemowych mechanizmów ochrony wód, w szczególności w zakresie prewencji, nadzoru oraz egzekwowania odpowiedzialności za szkody w środowisku wodnym.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie jest stanowisko ministerstwa wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082), jakie jest jego brzmienie oraz główne przesłanki merytoryczne tego stanowiska?
2. Czy - w ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska - obowiązujące instrumenty prawne w obszarze ochrony wód wymagają dalszego wzmocnienia lub uzupełnienia, w szczególności w zakresie prewencji oraz egzekwowania odpowiedzialności za szkody w ekosystemach wodnych?
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje analizy dotyczące rozwiązań prawnych umożliwiających wzmocnienie ochrony interesu publicznego w obszarze gospodarki wodnej, w tym poprzez udział ekosystemów wodnych – takich jak rzeka Odra – w postępowaniach administracyjnych i sądowych?
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dokonywało wstępnej oceny potencjalnych skutków prawnych, organizacyjnych i finansowych projektowanego rozwiązania, a jeżeli tak – jakie ogólne wnioski wynikają z tych analiz?
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizowało doświadczenia państw, w których funkcjonują rozwiązania polegające na uznaniu praw natury lub osobowości prawnej ekosystemów (m.in. w Hiszpanii, Ekwadorze, Kanadzie czy Nowej Zelandii), a jeżeli tak – czy i w jakim zakresie doświadczenia te mogą być pomocne w dalszych pracach legislacyjnych w Polsce?
6. Czy – mając na uwadze transgraniczny charakter Odry oraz jej znaczenie dla bezpieczeństwa ekologicznego, społecznego i gospodarczego mieszkańców jej dorzecza – Ministerstwo Klimatu i Środowiska postrzega projektowaną ustawę jako element długofalowej polityki państwa w zakresie ochrony wód i adaptacji do zmian klimatu? Z poważaniem Danuta Jazłowiecka
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9163 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSOK-ZEW.0500.3.2026.JS
4215166.17087629.13874864
Warszawa, 16-02-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Danuty Jazłowieckiej (K10INT14964).
Temat: poselski projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT14964 Posłanki Danuty Jazłowieckiej przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu
osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082), a jeżeli tak – jakie jest jego
brzmienie oraz główne przesłanki merytoryczne tego stanowiska?
Ministerstwo Infrastruktury (MI) prowadzi obecnie prace nad przygotowaniem stanowiska
Rządu wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk
sejmowy nr 2082). Jednocześnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) opracowało
wkład merytoryczny na potrzeby przedmiotowego stanowiska.
W opinii MKiŚ intencje projektodawców wyrażone w poselskim projekcie ustawy o uznaniu
osobowości prawnej rzeki Odry (druk nr 2082) należy ocenić niezwykle pozytywnie.
Niemniej jednak sama konstrukcja prawna projektu wymaga przebudowy.
2. Czy - w ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska - obowiązujące instrumenty prawne
w obszarze ochrony wód wymagają dalszego wzmocnienia lub uzupełnienia, w
szczególności w zakresie prewencji oraz egzekwowania odpowiedzialności za szkody w
ekosystemach wodnych?
Obowiązujące instrumenty prawne w przytoczonym zakresie są przez resort klimatu i
środowiska stale monitorowane. Prowadzone są prace nad nowelizacją Ustawy z dnia 13
kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (ustawa szkodowa)
stanowiącej bezpośrednią implementację unijnej Dyrektywy 2004/35/WE
w sprawie odpowiedzialności za środowisko. Prace te koncentrują się wokół wprowadzenia
rozwiązań o charakterze porządkującym i doprecyzowującym, których celem będzie
usprawnienie przebiegu postępowań szkodowych, a co za tym idzie także przyspieszenie
podejmowania działań zapobiegawczych/naprawczych. Jednocześnie trwają prace nad
koncepcją zmiany rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie
-- 1 of 4 --
kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku w zakresie kryteriów oceny szkody
w środowisku w gatunkach i siedliskach chronionych. W toku procesu legislacyjnego
wskazane w interpelacji kwestie zostaną wzięte pod uwagę.
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje analizy dotyczące rozwiązań
prawnych umożliwiających wzmocnienie ochrony interesu publicznego w obszarze
gospodarki wodnej, w tym poprzez udział ekosystemów wodnych – takich jak rzeka Odra –
w postępowaniach administracyjnych i sądowych?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie wspiera inicjatywy umożliwiające stronie
społecznej udział w postępowaniach administracyjnych i sądowych. W prowadzonych przez
ministra właściwego dla działu gospodarka wodna, tj. Ministra Infrastruktury, pracach nad
nowelizacją Ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających bezpieczeństwo rzeki Odry w
zakresie gospodarki wodnej (UD96), Ministerstwo Klimatu i Środowiska postuluje uchylenie
art. 402 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, który wyklucza prawo udziału
organizacji pozarządowych w postępowaniach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych.
Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Klimatu i Środowiska należy przywrócić aktywny
udział partnerów społecznych w tych postępowaniach, co zapewni większą
transparentność i monitorowanie oddziaływania inwestycji na ekosystemy wodne.
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dokonywało wstępnej oceny potencjalnych
skutków prawnych, organizacyjnych i finansowych projektowanego rozwiązania, a jeżeli tak
– jakie ogólne wnioski wynikają z tych analiz?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wstępnie oceniło skutki prawne i organizacyjne w toku
prac nad wkładem do stanowiska Rządu, o którym wspomniano w odpowiedzi na pytanie
nr 1. Nie przeprowadzono natomiast analiz finansowych dotyczących planowanego
rozwiązania, ze względu na zbyt ogólny charakter zaproponowanych rozwiązań.
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizowało doświadczenia państw, w których
funkcjonują rozwiązania polegające na uznaniu praw natury lub osobowości prawnej
ekosystemów (m.in. w Hiszpanii, Ekwadorze, Kanadzie czy Nowej Zelandii), a jeżeli tak – czy
i w jakim zakresie doświadczenia te mogą być pomocne w dalszych pracach legislacyjnych
w Polsce?
W ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, przyznanie osobowości prawnej elementom
ekosystemu stanowi innowacyjne rozwiązanie prawne, które zyskuje coraz większe uznanie
na świecie, w tym również w Unii Europejskiej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
analizowało skuteczność tego typu rozwiązań, na przykładzie np. tych wdrażanych w
Hiszpanii. Należy wskazać, że systemy prawne różnią się w poszczególnych państwach UE,
zatem nie jest możliwe przeniesienie takich form ochrony elementów ekosystemu
bezpośrednio na grunt polski.
6. Czy – mając na uwadze transgraniczny charakter Odry oraz jej znaczenie dla
bezpieczeństwa ekologicznego, społecznego i gospodarczego mieszkańców jej dorzecza –
Ministerstwo Klimatu i Środowiska postrzega projektowaną ustawę jako element
długofalowej polityki państwa w zakresie ochrony wód i adaptacji do zmian klimatu?
-- 2 of 4 --
Rozwiązania zawarte w poselskim projekcie ustawy, o ile zostaną dostosowane do
wymogów polskiego porządku prawnego, mogą wesprzeć politykę państwa w kontekście
ochrony wód i adaptacji. Z uwagi na postępującą zmianę klimatu oraz zagrożenie suszą,
szczególnie uzasadnione są działania na rzecz ochrony rzek, renaturyzacji i retencji.
Przywracanie naturalnych mechanizmów rzekom, ochrona różnorodności biologicznej
i ograniczenie zanieczyszczeń powinny być traktowane priorytetowo. Katastrofa, która
miała miejsce na rzece Odrze w 2022 r., jednoznacznie wskazuje na konieczność wdrożenia
systemowych zmian, które są obecnie przygotowywane i wdrażane przez Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, w szczególności:
przygotowanie projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z
przywracaniem retencji oraz zapobieganiem skutkom suszy. W ramach tego projektu
przewidziano m.in. usprawnienie realizacji działań renaturyzacyjnych oraz
optymalizację funkcjonowania systemów retencyjno-dozujących w polskim
porządku prawnym, aby zapobiegać zjawiskom kumulacji zanieczyszczeń. Wniosek
o wpis tego projektu do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został złożony;
aktualizacja programu FEnIKS - Renaturyzacja przekształconych cieków wodnych i
obszarów od wód zależnych celem rozszerzenia grupy beneficjentów m.in. o
jednostki samorządu terytorialnego. Program ten koncentruje się na działaniach
renaturyzacyjnych, które realnie przełożą się na zwiększenie odporności zasobów
wodnych na zmianę klimatu;
nowelizacja ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Przygotowywana nowelizacja
ustawy ma usystematyzować zagadnienia związane z wdrożeniem systemu
monitoringu automatycznego oraz zagwarantowanie stabilnego źródła
finansowania tego systemu. Wniosek o wpisanie niniejszego projektu do Wykazu
prac legislacyjnych Rady Ministrów został złożony;
opracowanie i wdrażanie Planu inwestycyjnego sektora górniczego, mającego na
celu obniżenie zasolenia wód rzeki Odry (dalej „Plan”). Dokument został podzielony
na dwa etapy. Etap I został zatwierdzony przez Komitet Ekonomiczny Rady
Ministrów w dniu 24 października 2025 r. i jest obecnie wdrażany. Działania
przewidziane w ramach Etapu I do roku 2030 mają na celu ograniczenie zasolenia
w dorzeczu Odry oraz testowanie innowacyjnych technologii w zakresie odsalania
wód; Równolegle trwają prace przygotowawcze dla zatwierdzenia Etapu II
obejmującego lata 2026-2035;
koordynacja prac Międzyresortowego Zespołu ds. Odry1. związanych m.in. z analizą
wniosków z przeglądu pozwoleń wodnoprawnych, zrealizowanego przez PGW
Wody Polskie. Celem analizy jest wskazanie niezbędnych zmian organizacyjnych
i legislacyjnych, które usprawnią procesy w obszarze gospodarowania wodami.
Ponadto Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wraz z jednostkami nadzorowanymi,
podejmuje szeroki zakres działań mających na celu monitorowanie oraz minimalizowanie
zagrożeń dla ekosystemów wodnych. Inicjatywy te są realizowane m.in. poprzez prace
Międzyresortowego Zespołu ds. Odry. W wyniku podjętych działań Zespołu w 2025 roku
nie odnotowano „złotej algi” w nurcie Odry – po raz pierwszy od katastrofy w 2022 r.
1 Na podstawie zarządzenia Nr 256 Prezesa Rady Ministrów w sprawie Międzyresortowego Zespołu
do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze
z dnia 5 lipca 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 696 z późn. zm.)
-- 3 of 4 --
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSOK-ZEW.0500.3.2026.JS
4215166.17087629.13874864
Warszawa, 16-02-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Danuty Jazłowieckiej (K10INT14964).
Temat: poselski projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT14964 Posłanki Danuty Jazłowieckiej przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Jakie jest stanowisko Ministerstwa wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu
osobowości prawnej rzeki Odry (druk sejmowy nr 2082), a jeżeli tak – jakie jest jego
brzmienie oraz główne przesłanki merytoryczne tego stanowiska?
Ministerstwo Infrastruktury (MI) prowadzi obecnie prace nad przygotowaniem stanowiska
Rządu wobec poselskiego projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (druk
sejmowy nr 2082). Jednocześnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) opracowało
wkład merytoryczny na potrzeby przedmiotowego stanowiska.
W opinii MKiŚ intencje projektodawców wyrażone w poselskim projekcie ustawy o uznaniu
osobowości prawnej rzeki Odry (druk nr 2082) należy ocenić niezwykle pozytywnie.
Niemniej jednak sama konstrukcja prawna projektu wymaga przebudowy.
2. Czy - w ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska - obowiązujące instrumenty prawne
w obszarze ochrony wód wymagają dalszego wzmocnienia lub uzupełnienia, w
szczególności w zakresie prewencji oraz egzekwowania odpowiedzialności za szkody w
ekosystemach wodnych?
Obowiązujące instrumenty prawne w przytoczonym zakresie są przez resort klimatu i
środowiska stale monitorowane. Prowadzone są prace nad nowelizacją Ustawy z dnia 13
kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (ustawa szkodowa)
stanowiącej bezpośrednią implementację unijnej Dyrektywy 2004/35/WE
w sprawie odpowiedzialności za środowisko. Prace te koncentrują się wokół wprowadzenia
rozwiązań o charakterze porządkującym i doprecyzowującym, których celem będzie
usprawnienie przebiegu postępowań szkodowych, a co za tym idzie także przyspieszenie
podejmowania działań zapobiegawczych/naprawczych. Jednocześnie trwają prace nad
koncepcją zmiany rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie
-- 1 of 4 --
kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku w zakresie kryteriów oceny szkody
w środowisku w gatunkach i siedliskach chronionych. W toku procesu legislacyjnego
wskazane w interpelacji kwestie zostaną wzięte pod uwagę.
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje analizy dotyczące rozwiązań
prawnych umożliwiających wzmocnienie ochrony interesu publicznego w obszarze
gospodarki wodnej, w tym poprzez udział ekosystemów wodnych – takich jak rzeka Odra –
w postępowaniach administracyjnych i sądowych?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie wspiera inicjatywy umożliwiające stronie
społecznej udział w postępowaniach administracyjnych i sądowych. W prowadzonych przez
ministra właściwego dla działu gospodarka wodna, tj. Ministra Infrastruktury, pracach nad
nowelizacją Ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających bezpieczeństwo rzeki Odry w
zakresie gospodarki wodnej (UD96), Ministerstwo Klimatu i Środowiska postuluje uchylenie
art. 402 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, który wyklucza prawo udziału
organizacji pozarządowych w postępowaniach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych.
Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Klimatu i Środowiska należy przywrócić aktywny
udział partnerów społecznych w tych postępowaniach, co zapewni większą
transparentność i monitorowanie oddziaływania inwestycji na ekosystemy wodne.
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dokonywało wstępnej oceny potencjalnych
skutków prawnych, organizacyjnych i finansowych projektowanego rozwiązania, a jeżeli tak
– jakie ogólne wnioski wynikają z tych analiz?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wstępnie oceniło skutki prawne i organizacyjne w toku
prac nad wkładem do stanowiska Rządu, o którym wspomniano w odpowiedzi na pytanie
nr 1. Nie przeprowadzono natomiast analiz finansowych dotyczących planowanego
rozwiązania, ze względu na zbyt ogólny charakter zaproponowanych rozwiązań.
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizowało doświadczenia państw, w których
funkcjonują rozwiązania polegające na uznaniu praw natury lub osobowości prawnej
ekosystemów (m.in. w Hiszpanii, Ekwadorze, Kanadzie czy Nowej Zelandii), a jeżeli tak – czy
i w jakim zakresie doświadczenia te mogą być pomocne w dalszych pracach legislacyjnych
w Polsce?
W ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, przyznanie osobowości prawnej elementom
ekosystemu stanowi innowacyjne rozwiązanie prawne, które zyskuje coraz większe uznanie
na świecie, w tym również w Unii Europejskiej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
analizowało skuteczność tego typu rozwiązań, na przykładzie np. tych wdrażanych w
Hiszpanii. Należy wskazać, że systemy prawne różnią się w poszczególnych państwach UE,
zatem nie jest możliwe przeniesienie takich form ochrony elementów ekosystemu
bezpośrednio na grunt polski.
6. Czy – mając na uwadze transgraniczny charakter Odry oraz jej znaczenie dla
bezpieczeństwa ekologicznego, społecznego i gospodarczego mieszkańców jej dorzecza –
Ministerstwo Klimatu i Środowiska postrzega projektowaną ustawę jako element
długofalowej polityki państwa w zakresie ochrony wód i adaptacji do zmian klimatu?
-- 2 of 4 --
Rozwiązania zawarte w poselskim projekcie ustawy, o ile zostaną dostosowane do
wymogów polskiego porządku prawnego, mogą wesprzeć politykę państwa w kontekście
ochrony wód i adaptacji. Z uwagi na postępującą zmianę klimatu oraz zagrożenie suszą,
szczególnie uzasadnione są działania na rzecz ochrony rzek, renaturyzacji i retencji.
Przywracanie naturalnych mechanizmów rzekom, ochrona różnorodności biologicznej
i ograniczenie zanieczyszczeń powinny być traktowane priorytetowo. Katastrofa, która
miała miejsce na rzece Odrze w 2022 r., jednoznacznie wskazuje na konieczność wdrożenia
systemowych zmian, które są obecnie przygotowywane i wdrażane przez Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, w szczególności:
przygotowanie projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z
przywracaniem retencji oraz zapobieganiem skutkom suszy. W ramach tego projektu
przewidziano m.in. usprawnienie realizacji działań renaturyzacyjnych oraz
optymalizację funkcjonowania systemów retencyjno-dozujących w polskim
porządku prawnym, aby zapobiegać zjawiskom kumulacji zanieczyszczeń. Wniosek
o wpis tego projektu do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został złożony;
aktualizacja programu FEnIKS - Renaturyzacja przekształconych cieków wodnych i
obszarów od wód zależnych celem rozszerzenia grupy beneficjentów m.in. o
jednostki samorządu terytorialnego. Program ten koncentruje się na działaniach
renaturyzacyjnych, które realnie przełożą się na zwiększenie odporności zasobów
wodnych na zmianę klimatu;
nowelizacja ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Przygotowywana nowelizacja
ustawy ma usystematyzować zagadnienia związane z wdrożeniem systemu
monitoringu automatycznego oraz zagwarantowanie stabilnego źródła
finansowania tego systemu. Wniosek o wpisanie niniejszego projektu do Wykazu
prac legislacyjnych Rady Ministrów został złożony;
opracowanie i wdrażanie Planu inwestycyjnego sektora górniczego, mającego na
celu obniżenie zasolenia wód rzeki Odry (dalej „Plan”). Dokument został podzielony
na dwa etapy. Etap I został zatwierdzony przez Komitet Ekonomiczny Rady
Ministrów w dniu 24 października 2025 r. i jest obecnie wdrażany. Działania
przewidziane w ramach Etapu I do roku 2030 mają na celu ograniczenie zasolenia
w dorzeczu Odry oraz testowanie innowacyjnych technologii w zakresie odsalania
wód; Równolegle trwają prace przygotowawcze dla zatwierdzenia Etapu II
obejmującego lata 2026-2035;
koordynacja prac Międzyresortowego Zespołu ds. Odry1. związanych m.in. z analizą
wniosków z przeglądu pozwoleń wodnoprawnych, zrealizowanego przez PGW
Wody Polskie. Celem analizy jest wskazanie niezbędnych zmian organizacyjnych
i legislacyjnych, które usprawnią procesy w obszarze gospodarowania wodami.
Ponadto Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wraz z jednostkami nadzorowanymi,
podejmuje szeroki zakres działań mających na celu monitorowanie oraz minimalizowanie
zagrożeń dla ekosystemów wodnych. Inicjatywy te są realizowane m.in. poprzez prace
Międzyresortowego Zespołu ds. Odry. W wyniku podjętych działań Zespołu w 2025 roku
nie odnotowano „złotej algi” w nurcie Odry – po raz pierwszy od katastrofy w 2022 r.
1 Na podstawie zarządzenia Nr 256 Prezesa Rady Ministrów w sprawie Międzyresortowego Zespołu
do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze
z dnia 5 lipca 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 696 z późn. zm.)
-- 3 of 4 --
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --