Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOZ.0500.2.2026.JK
4215705.17090294.13898366
Warszawa, 18-02-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację poselską z 2 lutego 2026 r. nr 14943
W sprawie: ochrony złóż węgla brunatnego w woj. lubuskim
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT14943 Posłanki Elżbiety Anny Polak przekazuję odpowiedź w
zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy jest prowadzona weryfikacja złóż węgla brunatnego na terenie województwa
lubuskiego?
Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy sporządza Bilans zasobów złóż
kopalin w Polsce, który zawiera dane dotyczące krajowych złóż kopalin. Bilans jest sporządzony
co roku oraz uwzględnia dane pochodzące z dokumentacji geologicznych złóż oraz dodatków do
tych dokumentacji, jak również dane wynikające z operatów ewidencyjnych sporządzonych co
roku, wg stanu na 31 grudnia roku poprzedniego.
W przypadku złóż kopalin objętych własnością górniczą informacje o zasobach przedstawione są z
rozbiciem na poszczególne kategorie i zawierają szczegółowe informacje o wielkości
udokumentowanych zasobów.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie przeprowadza się weryfikacji złóż węgla brunatnego,
ponieważ wszystkie złoża kopalin podlegają ochronie, dodatkowo kopaliny objęte własnością
górniczą stanowią strategiczne zasoby naturalne kraju, a gospodarowanie nimi powinno odbywać
się zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w interesie dobra ogólnego1.
2. Czy jest planowane zniesienie statusu strategicznego dla złóż "Torzym" i innych złóż na
terenie województwa lubuskiego, których eksploatacja jest nieopłacalna i sprzeczna z
polityką klimatyczną państwa?
1 Art. 1 pkt 4 i 2 Ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych
kraju (Dz.U. z 2018 r. poz. 1235)

-- 1 of 4 --

Strona 2 z 4
W odpowiedzi na zapytanie uprzejmie informuję, że jego treść wskazuje na niezrozumienie w
zakresie obowiązujących regulacji prawnych odnoszących się do kwestii ochrony złóż w tym złóż
strategicznych. W związku z powyższym, dla właściwego zrozumienia przedmiotowej
problematyki, niezbędne jest przedstawienie poniższych wyjaśnień:
 nowelizacja Prawa geologicznego i górniczego z 2023 r.2 wprowadziła pojęcie „złoże
strategiczne” oraz regulacje dotyczące uznania złóż kopalin za złoża strategiczne.
Znajdują się one w art. 94a ustawy Prawo geologiczne i górnicze3. Przepisy te
przewidują, że nadanie statusu złoża strategicznego następuje po przeprowadzeniu
postępowania administracyjnego, w toku którego bada się, czy określone złoże kopaliny
spełnia przesłanki uznania go za złoże strategiczne. W toku postępowania organ
pozyskuje opinie państwowej służby geologicznej;
 minister właściwy ds. środowiska wszczyna postępowanie administracyjne po
zatwierdzeniu dokumentacji geologicznej, na bieżąco dokonuje oceny, czy dane złoże
kopaliny, dla którego zatwierdzono dokumentację geologiczną, spełnia przesłanki złoża
strategicznego;
 przepisy przejściowe4 przewidują, że w stosunku do złóż kopalin, dla których
dokumentacja geologiczna została zatwierdzona przed wejściem w życie nowelizacji
P.g.g., organ w terminie do 28 października 2025 r. mógł wszcząć postępowania
administracyjne;
 w przypadku gdy decyzja o uznaniu złoża kopaliny za złoże strategiczne stanie się
ostateczna, informacja o takim złożu podlega wpisowi do Wykazu złóż strategicznych
prowadzonego oraz udostępnianego na BIP przez ministra właściwego ds. środowiska
https://bip.mos.gov.pl/wykaz-zloz-strategicznych/wykaz-zloz-strategicznych/;
 dotychczas żadne złoże kopaliny nie zostało uznane za złoże strategiczne.
W związku z powyższym odpowiadając bezpośrednio na zadane pytanie należy wskazać, że:
 organ nie wszczął postępowania w stosunku do złoża węgla brunatnego Torzym WB 5603,
zatem nie jest możliwe zniesienie statusu złoża strategicznego dla złoża, które nigdy
takiego statusu nie posiadało;
 na terenie województwa lubuskiego nie ma obecnie złóż uznanych za złoża strategiczne;
 niezależnie od tego, czy złoże kopaliny zostanie uznane za złoże strategiczne podlega
ochronie;
 ochrona ta wynika z przepisów rangi ustawowej, w szczególności z art. 72 ust. 1 pkt 2 i
art. 125 ustawy - Prawa ochrony środowiska5 oraz art. 95 ust. 1 P.g.g. oraz jest
realizowana w interesie zarówno obecnych, jak i przyszłych pokoleń. Ma na celu
zabezpieczenie dostępności do surowców, ważnych dla gospodarki kraju oraz
bezpieczeństwa. Dlatego ochrona jest niezależna od aktualnej polityki klimatycznej
państwa oraz samorządu, która to polityka w przyszłości może ulec zmianie.
3. Czy jest planowana dalsza ochrona złóż, które nigdy nie będą wykorzystane
gospodarczo a blokują inwestycje i rozwój gmin?
2 ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z
2023 r. poz. 2029 ze zm.), dalej jako: „nowelizacja P.g.g.”)
3 ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, Dz.U. z 2024 r. poz. 1290, ze zm., zwanej Prawo
geologiczne i górnicze lub w skrócie P.g.g.
4 Art. 50 nowelizacji P.g.g.
5 ustawa z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska Dz.U. z 2025 r. poz. 647, ze zm.

-- 2 of 4 --

Strona 3 z 4
Ochrona złóż kopalin stanowi element polityki państwa w zakresie gospodarowania zasobami
naturalnymi i jest jednym z uwarunkowań uwzględnianych w procesie planowania i
zagospodarowania przestrzennego. Celem tych działań jest zachowanie możliwości racjonalnego
wykorzystania surowców w przyszłości, przy jednoczesnym poszanowaniu innych interesów
publicznych, w tym bezpieczeństwa surowcowego państwa. Nie można również wykluczyć zmian
kierunków polityki klimatycznej czy też rozwoju technologii, które umożliwiłaby w przyszłości
wykorzystanie naszych bogactw naturalnych, przy znaczącym ograniczeniu negatywnego
oddziaływania na środowisko. Dlatego bardzo ważne jest zabezpieczenie dostępności do
surowców, co stanowi jedno z wielu uwarunkowań w procesie planowania i zagospodarowania
przestrzennego.
W związku z podniesieniem kwestii blokowania inwestycji i rozwoju gmin należy wskazać, że
ochrona złóż kopalin nie ma charakteru absolutnego, co oznacza w praktyce, że każdorazowo – po
otrzymaniu projektu planu ogólnego lub miejscowego – organ dokonuje analizy, czy projektowany
sposób zagospodarowania terenu nie zagrozi ochronie złóż kopalin i nawet w przypadku
pozytywnej odpowiedzi, organ na dalszym etapie dokonuje ważenia różnych interesów
publicznych, zaś w przypadku decyzji o warunkach zabudowy – dokonuje ważenia interesu
publicznego oraz interesu prywatnego.
Jednocześnie kwestie związane z przeznaczaniem terenów pod zabudowę oraz zachowaniem ładu
przestrzennego mają charakter szerszy i dotyczą całego systemu planowania przestrzennego w
Polsce. W tym obszarze od lat wskazuje się na potrzebę wzmacniania mechanizmów
zapewniających zrównoważony rozwój oraz większą spójność polityki przestrzennej na poziomie
lokalnym i krajowym, np. raport Najwyższej Izby Kontroli, po przeprowadzeniu kontroli pt.
„Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w Polsce na przykładzie wybranych miast”.
Nie ma możliwości rezygnacji z ochrony złóż kopalin i nadal będzie ona realizowana. Natomiast
w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają pracę nad opracowaniem założeń nowelizacji prawa
geologicznego i górniczego. Resort dostrzega potrzebę rozwoju gmin oraz realizacji istotnych
inwestycji lokalnych. Celem prowadzonych prac jest wypracowanie rozwiązań, które pozwolą w
sposób racjonalny godzić ochronę złóż z potrzebami rozwojowymi samorządów. Proces ten
prowadzony jest w dialogu z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego oraz innymi
interesariuszami. W marcu planowane jest spotkanie z przedstawicielami samorządów poświęcone
tej tematyce.
4. Czy w przypadku braku możliwości zniesienia - uwolnienia terenów gmin województwa
lubuskiego od statusu złóż strategicznych węgla brunatnego Ministerstwo planuje
rekompensaty dla gmin z tytułu utraconych dochodów?
Na terenie województwa lubuskiego nie występują złoża uznane za złoża strategiczne, natomiast
wszystkie złoża kopalin podlegają ochronie od ponad 45 lat.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska6 (1980 r.) złoża kopalin
podlegały ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz
kompleksowym wykorzystaniu kopalin, a organy administracji państwowej w planach
zagospodarowania przestrzennego i w decyzjach w sprawie ustalenia lokalizacji oraz miejsca i
warunków realizacji inwestycji powinny uwzględniać złoża kopalin oraz aktualne i przyszłe
potrzeby ich eksploatacji.
6 ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1980 r. Nr 3, poz. 6

-- 3 of 4 --

Strona 4 z 4
Oznacza to, że ograniczenia ustawowe związane z ochroną złóż kopalin nie stanowią nowych
rozwiązań ani ograniczeń, co oznacza, że nie mamy do czynienia z utratą dochodów, dlatego nie
były rozważane żadne rekompensaty dla gmin z tego tytułu.
Natomiast należy pamiętać, że ochrona złóż kopalin stanowi jeden z wielu interesów publicznych,
branych pod uwagę podczas planowania i zagospodarowania przestrzennego, który jest analizowany
podczas opiniowania albo uzgadniania projektów planów ogólnych gmin oraz planów miejscowych.
Warto również podkreślić, że Minister Klimatu i Środowiska jako organ administracji geologicznej:
 przy opiniowaniu projektów planów ogólnych gmin, bierze pod uwagę zapisy planów
miejscowych oraz respektuje prawa nabyte (aby nie narażać gmin na odpowiedzialność
odszkodowawczą wynikającą ze zmiany sposobu przeznaczenia nieruchomości w
planach miejscowych),
 każdorazowo szczegółowo analizuje zapisy projektu planu m.in. pod kątem
zagospodarowania, występowania zabudowy, infrastruktury, możliwości rozwoju gmin
na terenach, gdzie nie występują złoża kopalin, oraz nie sprzeciwia się zabudowie
terenów ponad złożami (w uzasadnionych przypadkach),
 prowadzi dialog ze społecznościami lokalnymi, wypracowując kompromisy dotyczące
wyznaczania zasad i granic zabudowy.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM.

-- 4 of 4 --