Interpelacja w sprawie konsekwencji likwidacji oddziałów położniczych oraz zapewnienia kobietom realnego dostępu do bezpiecznej i godnej opieki okołoporodowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14938
do ministra zdrowia
w sprawie konsekwencji likwidacji oddziałów położniczych oraz zapewnienia kobietom realnego dostępu do bezpiecznej i godnej opieki okołoporodowej
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 28-01-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani w związku z głęboko poruszającym i budzącym poważny niepokój przypadkiem pani Anny, która urodziła dziecko w szpitalu Eskulap jeszcze przed formalnym wydaniem decyzji o likwidacji oddziału położniczego, przy czym decyzja ta została wydana dopiero niedawno - po przeprowadzonej kontroli. Sprawa ta unaocznia jednak znacznie szerszy problem systemowy i rodzi uzasadnione pytania o realne zabezpieczenie opieki okołoporodowej dla kobiet w regionach dotkniętych likwidacją porodówek.
Przypadek pani Anny nie jest jedynie jednostkowym zdarzeniem, lecz symbolem narastającego kryzysu w polskim położnictwie, w którym decyzje administracyjne podejmowane są bez zapewnienia kobietom w ciąży realnych, bezpiecznych i godnych alternatyw. Kobieta w zaawansowanej ciąży nie może żyć w poczuciu strachu, niepewności i zagrożenia, ani obawiać się, że w przypadku nagłego rozpoczęcia porodu zostanie skierowana na szpitalny oddział ratunkowy lub izbę przyjęć.
Należy z całą stanowczością podkreślić, że poród nie jest „nagłym przypadkiem” w rozumieniu funkcjonowania SOR. Jest to jedno z najważniejszych i najbardziej wrażliwych wydarzeń w życiu kobiety i jej dziecka, wymagające odpowiednich warunków organizacyjnych, intymności, spokoju oraz wyspecjalizowanego personelu. SOR-y i izby przyjęć – z samej swojej natury – nie są miejscami przystosowanymi do zapewnienia takich standardów.
Do opinii publicznej docierają wypowiedzi przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, z których można wnioskować, że alternatywą dla likwidowanych oddziałów położniczych mają być właśnie SOR-y lub izby przyjęć. Taka narracja budzi głęboki sprzeciw społeczny oraz uzasadnione obawy kobiet w ciąży, ich rodzin i personelu medycznego.
Konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia obejmuje nie tylko sam fakt udzielenia świadczenia, lecz również jego jakość, dostępność, poszanowanie godności i intymności pacjentki. Kobiety nie mogą ponosić konsekwencji decyzji administracyjnych ani kryzysu systemowego, na który nie mają żadnego wpływu.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia sytuację pani Anny oraz organizację opieki okołoporodowej w okresie poprzedzającym i następującym po decyzji o likwidacji oddziału położniczego w szpitalu Eskulap?
Czy - zdaniem ministerstwa - w tej sprawie prawa pacjentki do świadczeń zdrowotnych udzielanych w bezpiecznych i godnych warunkach były w pełni zabezpieczone?
Czy Ministerstwo Zdrowia uznaje szpitalne oddziały ratunkowe lub izby przyjęć za właściwe i dopuszczalne miejsca prowadzenia porodów fizjologicznych?
Jeśli tak, jakie konkretne standardy w zakresie intymności, bezpieczeństwa, opieki położniczej i neonatologicznej mają być w tych miejscach zapewnione?
Jakie nieprawidłowości zostały zidentyfikowane w funkcjonowaniu opieki okołoporodowej w placówkach, w których – po zamknięciu oddziałów położniczych – kobiety kierowane są na SOR lub izbę przyjęć?
Jakie konkretne rozwiązania systemowe Ministerstwo Zdrowia proponuje kobietom w ciąży z regionów, w których zlikwidowano porodówki, aby nie były one zmuszone do rodzenia w warunkach naruszających ich godność i poczucie bezpieczeństwa?
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizy dotyczące wpływu likwidacji oddziałów położniczych na zdrowie psychiczne kobiet rodzących, poziom stresu okołoporodowego oraz ryzyko powikłań zdrowotnych wynikających z braku odpowiednich warunków porodu?
Czy planowane jest wprowadzenie minimalnych gwarancji dostępności opieki okołoporodowej, takich jak maksymalny czas dojazdu do porodówki lub obowiązek zapewnienia realnej, pełnowartościowej alternatywy w danym regionie?
Czy Ministerstwo Zdrowia bierze odpowiedzialność za sytuacje, w których kobiety - w wyniku decyzji administracyjnych - zostają faktycznie pozbawione możliwości porodu w warunkach odpowiadających obowiązującym standardom opieki okołoporodowej?
Przypadek pani Anny pokazuje, że za decyzjami systemowymi stoją realne ludzkie doświadczenia i dramaty, a państwo ma obowiązek chronić kobiety w jednym z najbardziej wrażliwych momentów ich życia, a nie sprowadzać poród do procedury „awaryjnej”.
Oczekuję jasnej deklaracji, że rozwiązania proponowane przez Ministerstwo Zdrowia nie będą prowadziły do dalszej degradacji opieki okołoporodowej ani do naruszania podstawowych praw kobiet.
Z wyrazami szacunku
Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8651 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.37.2026.EK
Warszawa, 03 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 14938 złożoną przez Panią Magdalenę Filipek-Sobczak,
Posłankę na Sejm RP, sprawie konsekwencji likwidacji oddziałów położniczych oraz
zapewnienia kobietom realnego dostępu do bezpiecznej i godnej opieki okołoporodowej,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Pytania
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia sytuację pani Anny oraz organizację opieki
okołoporodowej w okresie poprzedzającym i następującym po decyzji o likwidacji oddziału
położniczego w szpitalu Eskulap?
Czy – zdaniem Ministerstwa – w tej sprawie prawa pacjentki do świadczeń zdrowotnych
udzielanych w bezpiecznych i godnych warunkach były w pełni zabezpieczone?
Ministerstwo Zdrowia nie otrzymywało informacji na temat nieprawidłowości w Centrum
Medycznym "ESCULAP" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bielsko-Białej, w
zakresie organizacji opieki sprawowanej nad kobietą w okresie ciąży, porodu, połogu oraz
nad noworodkiem. Wobec braku wcześniejszych zgłoszeń i informacji wskazujących na
wystąpienie nieprawidłowości, Ministerstwo Zdrowia nie dysponowało przesłankami
uzasadniającymi zlecenie przeprowadzenia czynności kontrolnych w ww. podmiocie
leczniczym.
Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w związku z
ustaleniami kontroli, a jednocześnie w trakcie jej trwania, w dniu 1 grudnia 2025 r.
rozwiązał bez wypowiedzenia umowę z dnia 31 grudnia 2024 r. (z aneksami) o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej - w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie
z podmiotem Centrum Medyczne "ESCULAP" Sp. zo.o. w Bielsku-Białej.
Ponadto 12 grudnia 2025 r. Wojewoda Śląski, w odniesieniu do tego podmiotu leczniczego,
wydał decyzję, w której orzeczono:
1. zakaz wykonywania działalności leczniczej w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne szpitalne przez podmiot leczniczy pod nazwą: Centrum
Medyczne "ESCULAP" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na okres trzech
lat od dnia wykreślenia z rejestru zakładu leczniczego SZPITAL ESCULAP, to jest
do 12 grudnia 2028 r., zmianę wpisu w księdze rejestrowej prowadzonej dla
podmiotu leczniczego pod nazwą: Centrum Medyczne "ESCULAP" Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością, polegającej na wykreśleniu zakładu leczniczego
pod nazwą: SZPITAL ESCULAP.
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 108 ustawy z
dnia 15 kwietnia 2011 r.o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.).
W związku ze śmiercią pacjentki po cesarskim cięciu wykonanym w tym podmiocie oraz
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
nieprawidłowościami stwierdzonymi w wyniku kontroli prowadzonej przez Narodowy
Fundusz Zdrowia, Minister Zdrowia 9 stycznia br. zwrócił się z prośbą do wojewodów o
przeprowadzenie kontroli oddziałów ginekologiczno-położniczych w podmiotach
leczniczych (publicznych i prywatnych, w których liczba porodów jest mniejsza niż 400) w
trybie art. 111 ustawy o działalności leczniczej (Dz. U. poz. 156). Zgodnie z tym
artykułem, organ prowadzący rejestr jest uprawniony do kontroli podmiotów
wykonujących działalność leczniczą w zakresie zgodności wykonywanej działalności z
przepisami określającymi warunki wykonywania działalności leczniczej. Minister Zdrowia
zasugerował, aby czynności kontrolne dotyczyły zgodności wykonywanej działalności z
przepisami określającymi warunki wykonywania działalności leczniczej, w szczególności w
zakresie:
kwalifikacji i czasu pracy personelu medycznego oraz zapewnienia wymaganej
opieki medycznej,
komórek organizacyjnych, pomieszczeń, wyposażenia w sprzęt i aparaturę
medyczną miejsca udzielania świadczeń, harmonogramu udzielania świadczeń oraz
dostępności do badań procedur medycznych.
Aktualnie trwają czynności kontrolne realizowane przez Wojewodę. Ministerstwo Zdrowia
nie otrzymało jeszcze informacji od wszystkich wojewodów o wynikach tych kontroli.
Pytania
Czy Ministerstwo Zdrowia uznaje Szpitalne Oddziały Ratunkowe lub izby przyjęć za
właściwe i dopuszczalne miejsca prowadzenia porodów fizjologicznych?
Jeśli tak, jakie konkretne standardy w zakresie intymności, bezpieczeństwa, opieki
położniczej i neonatologicznej mają być w tych miejscach zapewnione?
Jakie konkretne rozwiązania systemowe Ministerstwo Zdrowia proponuje kobietom w
ciąży z regionów, w których zlikwidowano porodówki , aby nie były one zmuszone do
rodzenia w warunkach naruszających ich godność i poczucie bezpieczeństwa
Rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. poz. 51) wprowadziło świadczenie
Opieka nad kobietą w ciąży i kobietą rodzącą realizowana przez położną.
Szpitalny oddział ratunkowy i izba przyjęć, a także poradnia położniczo-ginekologiczna
zostały wskazane w ww. rozporządzeniu jako komórki organizacyjne wymagane w
lokalizacji szpitala, który będzie chciał realizować rzeczone świadczenie. Ponadto wskazano
wymóg posiadania w lokalizacji co najmniej jednego wydzielonego pomieszczenia mającego
bezpośrednie połączenie z pomieszczeniem wyposażonym w pełny węzeł higieniczno-
sanitarny oraz bidet, przeznaczonego do udzielania świadczenia
Ww. świadczenie nie zakłada, że szpitalny oddział ratunkowy czy izba przyjęć mają być
miejscem, gdzie porody będą przyjmowane standardowo. Kobieta rodząca, która zdecyduje
się na skorzystanie z pomocy położnej dyżurującej w szpitalu, gdzie nie ma oddziału
położniczego, zostanie przewieziona specjalnym środkiem transportu, dedykowanym tylko
i włącznie dla wprowadzonego świadczenia, do szpitala posiadającego oddział położniczy i
tam poród zostanie przyjęty.
Oczywiście, w sytuacji, gdy stan zaawansowania porodu nie pozwoli na transport kobiety
rodzącej, położna przyjmie poród, a następnie będzie uczestniczyć w transporcie matki i
noworodka do właściwego szpitala.
Pytanie
Jakie nieprawidłowości zostały zidentyfikowane w funkcjonowaniu opieki okołoporodowej
w placówkach, w których – po zamknięciu oddziałów położniczych – kobiety kierowane są
na SOR lub izbę przyjęć?
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo Zdrowia nie posiada informacji dotyczących nieprawidłowości w
funkcjonowaniu opieki okołoporodowej w szpitalach, gdzie nie funkcjonują oddziały
położniczo-ginekologiczne.
Pytanie
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizy dotyczące wpływu likwidacji oddziałów
położniczych na zdrowie psychiczne kobiet rodzących, poziom stresu okołoporodowego
oraz ryzyko powikłań zdrowotnych wynikających z braku odpowiednich warunków
porodu?
Ministerstwo Zdrowia nie prowadziło analiz dotyczących wpływu likwidacji oddziałów
położniczych na zdrowie psychiczne kobiet rodzących, poziom stresu okołoporodowego
oraz ryzyko powikłań zdrowotnych wynikających z braku odpowiednich warunków porodu.
Pytania
Czy planowane jest wprowadzenie minimalnych gwarancji dostępności opieki
okołoporodowej, takich jak maksymalny czas dojazdu do porodówki lub obowiązek
zapewnienia realnej, pełnowartościowej alternatywy w danym regionie?
Czy Ministerstwo Zdrowia bierze odpowiedzialność za sytuacje, w których kobiety – w
wyniku decyzji administracyjnych – zostają faktycznie pozbawione możliwości porodu w
warunkach odpowiadających obowiązującym standardom opieki okołoporodowej?
Wprowadzone świadczenie
Opieka nad kobietą w ciąży i kobietą rodzącą realizowana przez
położną stanowi realną odpowiedź na zachodzące zmiany demograficzne i zmiany
organizacyjne w szpitalach, polegające na kończeniu działalności przez oddziału
położniczo-ginekologiczne. Ww. świadczenie ma na celu zapewnienie kobietom w ciąży i
kobietom rodzącym całodobowego dostępu do opieki realizowanej przez położną, w
sytuacji gdy w szpitalu nie funkcjonuje oddział położniczo-ginekologiczny.
Kwestie organizacyjne, w tym kierunki działalności szpitali, pozostają w kompetencjach
podmiotu leczniczego i jego podmiotu tworzącego, w tym decyzja o chęci realizacji ww.
świadczenia.
Warto zaznaczyć, że według danych ze stycznia 2026 r., w Polsce jest 2 013 gmin, gdzie
czas dojazdu do oddziału położniczego jest krótszy niż 30 minut i kobiety zamieszkujące
obszary tych gmin stanowią 92,15% ogółu populacji kobiet w wieku rozrodczym w Polsce.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --