Interpelacja w sprawie koncesji kasynowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1491
do ministra finansów
w sprawie koncesji kasynowych
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 17-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z powziętymi przeze mnie informacjami dotyczącymi sytuacji rynku kasyn w Polsce, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów planuje przeprowadzić kontrolę i dokładnie zbadać praktyki poprzedniego rządu dot. rynku kasyn oraz przyznawania koncesji kasynowych?
Czy ministerstwo planuje opracować plan zmian dla rynku gier hazardowych?
Czy, w obliczu skomplikowanego procesu koncesyjnego na kasyna stacjonarne i brakiem jego transparentności, ministerstwo rozważa zmiany regulacyjne na rynku i wzorem kilku krajów europejskich wprowadzenie monopolu na kasyna stacjonarne, z jednoczesnym wprowadzeniem koncesji na rynku kasyna online dla istniejących już podmiotów bukmacherskich?
Na początku czerwca 2023 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt zmian w rozporządzeniu dotyczącym organizacji przetargów na koncesje kasynowe. Treść rozporządzenia spotkała się ze stanowczym sprzeciwem w zasadzie całej branży, poza Grupą ZPR Media. Treść rozporządzenia ogranicza konkurencję i zabiera szansę wejścia na rynek nowym podmiotom, poza Grupą ZPR Media. Projekt wprowadza zmiany, które zgodne są z propozycją przedstawioną przez Grupę ZPR Media z dnia 19 lipca 2021 r., co według przedstawicieli branży w sposób matematyczny eliminuje możliwość wygrania przetargu przez inne podmioty niż Grupa ZPR Media. W związku z tym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo zamierza przeanalizować tryb legislacyjny powstania tego dokumentu oraz zidentyfikować jego skutki i reperkusje?
Czy ministerstwo planuje kolejne podejście do zmiany tego rozporządzenia?
Liczne wątpliwości pojawiają się w procedurze przetargów, szczególnie obejmujące województwo dolnośląskie, kujawsko-pomorskie oraz podkarpackie. W schemacie działań Ministerstwa Finansów powstała ugruntowana ścieżka zmiany ustaleń komisji przetargowych i udzielania w trybie administracyjnym koncesji innym podmiotom niż wynikało to z protokołu komisji przetargowych. W związku z tym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo ma w planach dogłębne zbadanie tej kwestii oraz przeanalizowanie każdego zaistniałego w tej procedurze przypadku?
Ile razy i z jakich przyczyn w latach 2015-2023 minister finansów dokonał trybem decyzji administracyjnej zmiany uszeregowania ofert w przetargach kasynowych i jakie podmioty były beneficjentami takich zmian?
Jak wskazują przedstawiciele branży kasyn, w ostatnich latach prac komisji przetargowych nie opierały się one na ugruntowanej linii orzeczniczej. Skutkiem tego są liczne przykłady sprzyjania w procedurach przetargowych wybranym podmiotom. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo w obliczu wątpliwości przetargowych podejmie się weryfikacji tych działań?
Czy ministerstwo ma w planach opracowanie jednolitej linii orzeczniczej, aby wyeliminować podobne patologie?
Jakie plany i działania planuje podjąć ministerstwo w sprawie wyżej opisanych praktyk?
Za wewnętrzne opinie prawne dotyczące niuansów interpretacyjnych w postępowaniach przetargowych odpowiada Departament Prawny Ministerstwa Finansów. Są to opinie, które Departament Podatku Akcyzowego i Podatku od Gier przyjmuje jako ostateczne i to te opinie są podstawą podjęcia konkretnych decyzji. Natomiast nie są one okazywane uczestnikom postępowań przetargowych i jak wynika z analiz przedstawicieli branży kasyn nie stanowią one jednolitej linii orzeczniczej. W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy Ministerstwo Finansów zamierza przeprowadzić kontrolę wewnętrzną dotyczącą zgodności z przepisami praktyk departamentu prawnego ministerstwa w zakresie wydawania opinii prawnych we wszystkich postępowaniach przetargowych?
W ostatnim dniu urzędowania minister Sebastian Skauza dokonał przedłużenia terminu wydawania decyzji koncesyjnej obejmującej województwo śląskie, co spowodowało, jak wskazują przedstawiciele branży, że kasyna gry w tym województwie są obecnie zamknięte.
Z pozyskanych przeze mnie informacji wynika, że Grupa ZPR Media złożyła pismo dotyczące hotelu w Częstochowie, w którym wskazała, że uzyskał on status zabytku i w związku z tym spółka uważa, że powinna zostać dokonana zmiana w punktacji, poprzez przyznanie dodatkowych punktów w związku z dokumentem potwierdzającym, ze obiekt jest zabytkowy. Dokument został wydany pół roku po zakończeniu prac komisji przetargowej. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy Ministerstwo Finansów zamierza zbadać opieszałość w sprawie przedłużenia terminu wydania decyzji koncesyjnej na województwo śląskie – dlaczego mimo upływu ponad pół roku od rozstrzygnięcia komisji przetargowej ówczesny minister finansów nie wydał decyzji?
Wątpliwości co do przejrzystych relacji pomiędzy Ministerstwem Finansów a Grupą ZPR Media budzi również fakt, iż w czasie, kiedy różne spółki z Grupy ZPR Media otrzymywały koncesje na kolejne kasyna, minister Piotr Patkowski zorganizował swoje wesele w hotelu Bellotto w Warszawie, co relacjonował tabloid „Super Express“ – zarówno hotel, jak i gazeta należą do tej samej Grupy kapitałowej ZPR Media. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje przyjrzeć się wnikliwie praktykom poprzedników, którzy zachwiali wiarę w uczciwość prowadzonych przez ministerstwo działań dotyczących branży kasyn? W tym zbadać powiązania wyżej wymienionych ministrów z Grupą ZPR Media?
Jakie działania w związku z powyższym zamierza podjąć ministerstwo?
Ile koncesji kasynowych otrzymały w latach 2015-2023 spółki z Grupy ZPR Media i jaki to procent wszystkich koncesji?
Czy ministerstwo dostrzega problem w tym, że jedna grupa kapitałowa, posiadająca silne media, pozwalające jej oddziaływać na rynek masowego przekazu i wywierać presje na korzystne dla siebie rozwiązania na rynku kasynowym, jednocześnie jest posiadaczem znacznej części wydanych koncesji kasynowych? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian prawnych, które będą mogły zapobiec takim sytuacjom w przyszłości?
W październiku 2023 r. została wydana koncesja na kasyno gry w miejscowości Bielawa dla ośrodka mieszącego się w lokalu o powierzchni niespełna 70m2. W związku z tym, proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy ministerstwo planuje zweryfikować powyższą informację, mając na uwadze, iż na tak niewielkiej powierzchni niemożliwym jest zmieszczenie wszystkich wymaganych prawem zadań kasyna?
Z wyrazami szacunku Wojciech Król
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14402 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 29 lutego 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 1491
Znak sprawy: DAG10.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1491 z 21 lutego 2024 r., Pana Wojciecha Króla,
Posła na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej, w sprawie koncesji kasynowych, uprzejmie
proszę o przyjęcie przedstawionych niżej wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.
Na wstępie wskazać należy, że sposób udzielania koncesji na prowadzenie kasyna
gry w drodze przetargu, został uregulowany w dwóch aktach prawnych tj.:
- ustawie z 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz.U. 2023 r. poz. 227)
(dalej „ustawa”);
- rozporządzeniu Ministra Finansów z 27 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowych
warunków przeprowadzenia przetargu dla podmiotów ubiegających się
o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry lub zezwolenia na prowadzenie
salonu gry bingo pieniężne (Dz.U. z 2013 r. poz. 1156) (dalej „rozporządzenie”).
Przepisy ustawy, jak i rozporządzenia określają łącznie wymaganą treść składanych
w przetargu ofert oraz wskazują sposób (punktację) ich oceny. Ponadto przepisy
rozporządzenia w sposób jasny określają rolę komisji przetargowej w całym
postępowaniu administracyjnym mającym na celu udzielenie przedmiotowej
koncesji, którego pierwszym etapem jest postępowanie przetargowe.
Powołana przez Ministra Finansów komisja przetargowa dokonuje punktacji ofert
w ramach kryteriów ofert przetargowych wynikających z załącznika do
rozporządzenia, a następnie dokonuje ich uszeregowania.
Komisja odrzuca również oferty niespełniające warunków przetargu określonych
zarówno w przepisach prawa jak i zawiadomieniu o przetargu. Istotnym jest przy
tym, że ustalenia dokonane przez komisję przetargową nie mają charakteru
ostatecznego i nie są dla Ministra Finansów wiążące. Mają one dla organu jedynie
-- 1 of 5 --
2/5
charakter pomocniczy w dalszym postępowaniu administracyjnym mającym na celu
udzielenie koncesji na kasyno gry.
W związku z powyższym trudno jest mówić o „ugruntowanej linii orzeczniczej”
komisji przetargowych, które każdorazowo procedują w zmieniających się składach
osobowych. Prowadzona na bieżąco analiza prac komisji przetargowych pozwala
stwierdzić, iż poszczególne komisje przetargowe starają się ujednolicać swoje
stanowiska w zakresie przyznawania punktów za poszczególne kryteria
przetargowe. Niemniej jeszcze raz należy podkreślić, że to nie stanowisko
przedstawione przez komisję przetargową decyduje o przyznaniu koncesji danemu
uczestnikowi przetargu a szczegółowe ustalenia dokonane przez Ministra
Finansów w toku postępowania administracyjnego prowadzonego po zakończeniu
prac komisji (wyroki WSA z 4 lutego 2013 r. sygn. akt. VI SA/Wa 1975/12 i z 12
czerwca 2019 r. sygn. akt. V SA/Wa 1771/18).
Naturalnym jest, że podczas prowadzenia postępowań administracyjnych
prowadzonych z udziałem wielu stron zainteresowanych uzyskaniem jednej
koncesji, wpływają do organu liczne pisma procesowe zawierające uwagi do
konkurencyjnych ofert. Wszystkie te pisma poddawane są wnikliwej analizie jako
element materiału dowodowego służącego wydaniu decyzji administracyjnej
zgodnej ze stanem prawnym i faktycznym mającym miejsce w konkretnej sprawie.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z porządkiem prawnym obowiązującym
w Rzeczpospolitej Polskiej, w przypadku decyzji administracyjnych, ich zgodność ze
stanem prawnym danej sprawy, podlega weryfikacji przez niezależne sądy
administracyjne. W odniesieniu do przetargów przeprowadzonych w latach 2015-
2023, wielokrotnie decyzje Ministra Finansów wydane w zakresie przyznania
koncesji, były poddawane ww. kontroli i w żadnym z przypadków Sąd nie
kwestionował działania organu w zakresie zasadności przyznania koncesji
konkretnym podmiotom.
Odpowiadając na szczegółowe pytania zawarte w interpelacji, uprzejmie
wyjaśniam, że w przypadku przetargów przeprowadzonych w latach 2015-2023,
Minister Finansów trzykrotnie zmienił w decyzji administracyjnej uszeregowanie
ofert dokonane wcześniej przez komisję przetargową. Raz beneficjentem tych
zmian były ZPR S.A. a dwa razy podmioty spoza grupy ZPR S.A. Powodem zmian
było ustalenie, że komisja nie przyznała poszczególnym ofertom należnych
punktów z tytułu obowiązujących kryteriów przetargowych oraz nie stwierdziła
zaistniałych braków formalnych w ofertach, co wymagało uwzględnienia
w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym.
Z powyższego wynika, że w przypadku zmiany uszeregowania ofert dokonywanych
w decyzjach administracyjnych w stosunku do wcześniejszych ustaleń komisji,
trudno jest mówić o podejmowaniu przez organ decyzji sprzyjających konkretnej
grupie podmiotów.
Należy również dodać, że przedstawiona wyżej informacja nie obejmuje
postępowań, w których oferenci sami wycofali swoje oferty, co w sposób naturalny
zmieniło kolejność ofert objętych udzieleniem koncesji.
Odnosząc się do podnoszonej w interpelacji kwestii wydawanych przez
Departament Prawny Ministerstwa Finansów opinii prawnych, w sprawach
dotyczących przedmiotowych postępowań przetargowych, wskazać należy, że
mają one charakter dokumentów wewnętrznych będących roboczym materiałem
pomocniczym służącym wymianie poglądów, nieodzwierciedlającym ostatecznego
stanowiska w sprawie i z tego względu nie są one udostępniane uczestnikom
przetargu.
-- 2 of 5 --
3/5
Opinia prawna wydawana przez Departament Prawny na wniosek departamentu
merytorycznego zajmującego się zagadnieniami hazardowymi, ma na celu
wyjaśnienie zagadnień prawnych. Dotyczy ona zazwyczaj przedstawionego
w zapytaniu konkretnego stanu faktycznego i jest pomocniczym materiałem
analitycznym w sprawie.
Przedmiotowe opinie stanowią jeden z elementów mechanizmu wypracowywania
przez organ stanowiska, w zakresie rozstrzygnięcia danego postępowania
administracyjnego, mającego doprowadzić w finale do wydania decyzji
w przedmiocie przyznania koncesji na prowadzenie kasyna gry, bądź odmowy jej
udzielenia.
Należy przy tym wskazać, że co do zasady Departament Prawny nie jest proszony
o wydawanie kilku opinii w tej samej kwestii, w związku z tym trudno jest
stwierdzić aby następowały jakieś zmiany w zakresie „linii orzeczniczej” tego
departamentu.
Odnosząc się do części interpelacji dotyczącej byłego Podsekretarza Stanu
w Ministerstwie Finansów Pana Piotra Patkowskiego zauważyć należy, że nie
nadzorował on prac departamentu merytorycznego zajmującego się zagadnieniami
hazardowymi w Ministerstwie Finansów, w tym prowadzeniem postępowań
koncesyjnych, o których mowa w zapytaniu. Zgodnie z podziałem kompetencji
w Ministerstwie Finansów Pan Piotr Patkowski podpisywał jedynie decyzje
administracyjne wydawane w ramach postępowań odwoławczych dotyczących
decyzji udzielających koncesji na kasyna gry. W ramach realizacji ww. obowiązków
Pan Piotr Patkowski nie podpisywał decyzji pozytywnie rozpatrujących odwołanie
podmiotu z grupy ZPR S.A.
Jednocześnie zauważyć należy, że Ministerstwo Finansów nie jest właściwym
organem w zakresie badania i oceny relacji istniejących pomiędzy byłym
podsekretarzem stanu, a podmiotem zewnętrznym prowadzącym działalność
gospodarczą w zakresie gier hazardowych.
Odnośnie pytania dotyczącego liczby koncesji udzielonych podmiotom z grupy ZPR
S.A. wskazać należy, że w wyniku postępowań przetargowych przeprowadzonych
w latach 2015-2023 podmioty z ww. grupy uzyskały 43 koncesje z ogólnej liczby 56
udzielonych w tym okresie koncesji (76%).
W interpelacji poruszona została również kwestia wydania decyzji obejmującej
udzielenie koncesji na prowadzenie kasyn gry w województwie śląskim. Odnosząc
się do powyższej kwestii informuję, że co do zasady organy administracji publicznej
zobowiązane są do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, w terminach określonych
w obowiązujących przepisach prawa. Jeśli natomiast sprawa wymaga
przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego to organ ma możliwość
przedłużenia postępowania, jeżeli zachodzi taka konieczność. W toku
postępowania organ ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy
mogący przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W przedmiotowej sprawie, po
zakończeniu przetargu, poszczególni oferenci zgłosili liczne wnioski i zastrzeżenia,
których wnikliwa analiza wymagała dłuższego czasu.
W zakresie udziału w przedmiotowym postępowaniu byłego sekretarza stanu Pana
Sebastiana Skuzy zauważyć należy, że nie nadzorował on pionu hazardowego
w Ministerstwie Finansów przez cały czas prowadzenia tego postępowania,
a jedynie na jego końcowym etapie.
Dalej, wskazać również należy, że powołany w interpelacji fakt złożenia przez ZPR
S.A. dodatkowego pisma w prowadzonym przez organ postępowaniu
administracyjnym dotyczącym udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry
-- 3 of 5 --
4/5
w województwie śląskim, nie miał znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia, bowiem
finalnie ZPR S.A. nie były beneficjentem wydanej decyzji oraz decyzja ta nie
obejmowała udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w Częstochowie.
Odpowiadając na pytanie dotyczące udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry
w Bielawie uprzejmie wyjaśniam, że kwestie związane z udzielaniem koncesji na
prowadzenie kasyna gry zostały szczegółowo uregulowane w przepisach ustawy
i nie określają one minimalnej powierzchni, na której kasyno gry ma być
prowadzone.
Wskazać natomiast należy, że spółki prowadzące działalność w zakresie gier
cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach w kasynie gry
zobowiązane są do jej prowadzenia zgodnie z wymogami określonymi w ustawie
i jej przepisach wykonawczych, udzieloną koncesją, a także regulaminem gier
zatwierdzonym przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Weryfikacja, czy podmiot który uzyskał koncesję na prowadzenie kasyna gry
prowadzi działalność zgodnie z prawem możliwa będzie podczas oceny tej
działalności w toku prowadzonych czynności kontrolnych. Powyższe dotyczy
również, przedmiotowego kasyna gry w Bielawie.
W zakresie pytania, czy Ministerstwo planuje opracować plan zmian dla rynku gier
hazardowych, wyjaśniam, że regulacja prawna rynku gier hazardowych podlega
bieżącej ocenie pod kątem skuteczności, efektywności, jak również aktualności
funkcjonujących rozwiązań.
Prawo obowiązujące w dziedzinie hazardu, co do zasady wypełnia swe cele (w
szczególności w zakresie zwiększenia ochrony społeczeństwa i praworządności
przed negatywnymi skutkami hazardu), obecnie nie są więc prowadzone prace nad
zmianami systemowymi w tym obszarze.
Odpowiadając na pytanie, czy Ministerstwo Finansów rozważa zmiany regulacyjne
na rynku i wzorem kilku krajów europejskich wprowadzenie monopolu na kasyna
stacjonarne, z jednoczesnym wprowadzeniem koncesji na rynku kasyna online dla
istniejących już podmiotów bukmacherskich informuję, że obszar gier hazardowych
nie jest objęty procesem harmonizacji z prawem Unii Europejskiej, tak więc
państwa członkowskie przyjmują różne rozwiązania mające na celu ograniczenie
dostępu do usług hazardowych.
W Polsce obowiązuje system koncesyjny oparty na instytucji przetargu w sytuacji,
gdy o koncesję, której wydanie podlega ograniczeniom ilościowym ubiega się
więcej niż jeden podmiot spełniający warunki określone w ustawie.
Zasady przyznawania koncesji skonkretyzowane zostały w ustawie oraz wydanych
na jej podstawie regulacjach wykonawczych określających szczegółowe warunki
przeprowadzania przetargów. Zgodnie z delegacją zawartą w art. 33 ust. 5 ustawy
zasady te zostały określone z uwzględnieniem tego, aby sposób ogłoszenia
przetargu zapewniał właściwe poinformowanie podmiotów zainteresowanych
przetargiem, warunki uczestnictwa w przetargu nie eliminowały podmiotów
spełniających wymagania warunkujące uzyskanie koncesji, jak również oceny ofert
miały charakter obiektywny, przejrzysty i niedyskryminujący żadnego uczestnika
przetargu.
Ponadto, jak już wskazano w pierwszej części odpowiedzi, sama decyzja ministra
właściwego do spraw finansów publicznych w przedmiocie udzielenia bądź
odmowy udzielenia koncesji podlega kontroli sądowej, co stanowi dodatkową
gwarancję przejrzystości procesu koncesyjnego.
-- 4 of 5 --
5/5
Uprzejmie informuję również, że aktualnie nie jest także rozważana wskazywana
przez Pana Posła zmiana systemowa, polegająca na wprowadzeniu monopolu na
kasyna stacjonarne z jednoczesnym wprowadzeniem koncesji na rynku kasyn
online dla podmiotów prowadzących działalność w zakresie zakładów wzajemnych.
Odpowiadając na kolejną kwestię poruszoną w interpelacji, uprzejmie informuję,
że obecnie nie jest również rozważane wprowadzenie zmian prawnych mających na
celu ograniczenie dostępu do uzyskiwania koncesji na kasyna gry dla podmiotów
prowadzących działalność medialną.
Odpowiadając na pytania, czy Ministerstwo Finansów zamierza przeanalizować
tryb legislacyjny powstania dotychczasowych projektów rozporządzenia oraz
zidentyfikować jego skutki i reperkusje oraz czy Ministerstwo Finansów planuje
kolejne podejście do zmiany tego rozporządzenia informuję, że opracowanie
projektu zmiany rozporządzenia było, przede wszystkim, związane
z koniecznością uwzględnienia wniosków pokontrolnych zawartych w raporcie
Najwyższej Izby Kontroli z dnia 7 czerwca 2019 r. dotyczącym nadzoru nad
rynkiem hazardowym.
Proces legislacyjny w tym przedmiocie był prowadzony zgodnie z zasadami
odnoszącymi się do procedowania zmian rozporządzeń wydawanych przez
Ministra Finansów. W toku tych prac zgłoszone zostały uwagi nie tylko do
zaproponowanych zmian w obowiązujących przepisach wykonawczych, ale także
do materii ustawowej z zakresu regulacji rynku kasyn gry. Tym samym, celowy
okazał się przegląd i kompleksowa analiza otrzymanych stanowisk w szerszym,
systemowym kontekście. W tym kontekście istotne znaczenie ma również analiza
funkcjonowania dotychczasowych kryteriów oceny ofert i systemów punktacji
w ramach postępowań przetargowych. Po zakończeniu analiz w Ministerstwie
Finansów planowane jest ponowne podjęcie prac na zmianą rozporządzenia.
Decyzją poprzedniego kierownictwa Ministerstwa Finansów z lipca 2023 r.
wstrzymany został wcześniejszy proces legislacyjny, a projekt rozporządzenia
wykreślono z wykazu prac legislacyjnych Ministra Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 5 of 5 --