Interpelacja nr 14892
Interpelacja w sprawie braku systemowych rozwiązań umożliwiających wykorzystanie podziemnych i kubaturowych obiektów poprzemysłowych - w szczególności obiektów pokopalnianych - w lokalnych systemach ogrzewania i chłodzenia, wspólnotach energetycznych oraz infrastrukturze odpornościowej gmin
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku systemowych rozwiązań umożliwiających wykorzystanie podziemnych i kubaturowych obiektów poprzemysłowych - w szczególności obiektów pokopalnianych - w lokalnych systemach ogrzewania i chłodzenia, wspólnotach energetycznych oraz infrastrukturze odpornościowej gmin
Interpelacja nr 14892
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie braku systemowych rozwiązań umożliwiających wykorzystanie podziemnych i kubaturowych obiektów poprzemysłowych - w szczególności obiektów pokopalnianych - w lokalnych systemach ogrzewania i chłodzenia, wspólnotach energetycznych oraz infrastrukturze odpornościowej gmin
Zgłaszający: Małgorzata Tracz
Data wpływu: 27-01-2026
Szanowna Pani Ministro,
w związku z wdrażaniem przez Polskę dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 (EED) oraz 2023/2413 (RED III), a także z przygotowywanymi zmianami w krajowych regulacjach dotyczących lokalnych planów ogrzewania i chłodzenia, zwracam się z interpelacją dotyczącą braku systemowych instrumentów prawnych i proceduralnych umożliwiających zachowanie oraz wykorzystanie podziemnych i kubaturowych obiektów poprzemysłowych jako zasobów energetycznych i infrastrukturalnych gmin.
W szczególności problem ten dotyczy podziemnych obiektów pokopalnianych (sztolni, szybów, wyrobisk), które w wyniku procesów likwidacyjnych i sprzedażowych są trwale wyłączane z zasobu publicznego, bez uprzedniej oceny ich potencjału w kontekście realizacji polityki klimatyczno-energetycznej państwa.
W odpowiedzi ministra aktywów państwowych na moją interpelację nr 13845 wskazano jednoznacznie, że Spółka Restrukturyzacji Kopalń SA nie prowadzi kompleksowej analizy potencjału energetycznego podziemnych obiektów pokopalnianych, a proces ich sprzedaży realizowany jest w trybie przetargowym. Podkreślono także, że kwestie ogrzewania, chłodzenia, odnawialnych źródeł energii oraz efektywności energetycznej pozostają w gestii ministra klimatu i środowiska.
Oznacza to, że obiekty o potencjalnie strategicznym znaczeniu dla realizacji dyrektyw UE są obecnie zbywane bez oceny ich przydatności dla celów, za które odpowiedzialność ponosi Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Dyrektywa EED (art. 25–26) zobowiązuje państwa członkowskie do planowania lokalnych systemów ogrzewania i chłodzenia, identyfikacji lokalnych zasobów energii środowiskowej i odpadowej, maksymalnego wykorzystania istniejącej infrastruktury technicznej.
Dyrektywa RED III z kolei nakłada obowiązek zwiększania udziału OZE w sektorze ogrzewania i chłodzenia, w szczególności poprzez pompy ciepła, systemy niskotemperaturowe, magazynowanie energii cieplnej i chłodu.
Podziemne i kubaturowe obiekty poprzemysłowe - w tym obiekty pokopalniane - spełniają kryteria źródeł energii środowiskowej, magazynów energii cieplnej i chłodu (UTES), infrastruktury dla wspólnot energetycznych, elementów odporności energetycznej i kryzysowej gmin. Ich trwała utrata w drodze sprzedaży lub likwidacji ogranicza zdolność gmin do realizacji obowiązków wynikających z prawa UE.
Obecna praktyka prowadzi do sprzeczności pomiędzy rosnącymi obowiązkami gmin w zakresie transformacji energetycznej i planowania ciepła, a brakiem mechanizmów ochrony infrastrukturalnych zasobów, które mogłyby te obowiązki umożliwić. Państwo, które nakłada na samorządy ambitne cele klimatyczne, a jednocześnie dopuszcza trwałą utratę obiektów o strategicznym potencjale energetycznym, naraża się na ryzyko niewykonania prawa UE oraz zwiększenie kosztów transformacji ponoszonych przez lokalne społeczności. Jest to problem systemowy, który będzie narastał wraz z likwidacją kolejnych zakładów przemysłowych i górniczych w Polsce.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na poniższe zagadnienia:
Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska interpretuje obowiązki państwa członkowskiego wynikające z dyrektyw EED i RED III w kontekście sprzedaży lub likwidacji podziemnych i kubaturowych obiektów poprzemysłowych bez uprzedniej analizy ich potencjału energetycznego na potrzeby lokalnych systemów ogrzewania i chłodzenia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku identyfikacji i oceny potencjału energetycznego takich obiektów na potrzeby lokalnych planów ogrzewania i chłodzenia, zanim zostaną one sprzedane lub trwale wyłączone z użytkowania?
Czy ministerstwo prowadzi lub planuje formalną koordynację z ministrem aktywów państwowych oraz ministrem energii w celu czasowego zabezpieczenia obiektów poprzemysłowych o potencjale energetycznym oraz umożliwienia gminom przeprowadzenia analiz technicznych, a także zapobieżenia nieodwracalnej utracie zasobów istotnych z punktu widzenia polityki klimatycznej?
Czy planowane są wytyczne, programy pilotażowe lub instrumenty wsparcia (finansowe, eksperckie lub regulacyjne) dla samorządów, które chciałyby wykorzystać obiekty poprzemysłowe w systemach ogrzewania i chłodzenia, wspólnotach energetycznych, magazynowaniu energii oraz infrastrukturze odpornościowej?
Czy ministerstwo dokonało analizy ryzyka, że brak systemowych rozwiązań w tym zakresie może skutkować ograniczeniem zdolności gmin do realizacji lokalnych planów energetycznych oraz potencjalnymi postępowaniami naruszeniowymi ze strony Komisji Europejskiej wobec Polski?
Z wyrazami szacunku Małgorzata Tracz
Interpelacja nr 14892
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie braku systemowych rozwiązań umożliwiających wykorzystanie podziemnych i kubaturowych obiektów poprzemysłowych - w szczególności obiektów pokopalnianych - w lokalnych systemach ogrzewania i chłodzenia, wspólnotach energetycznych oraz infrastrukturze odpornościowej gmin
Zgłaszający: Małgorzata Tracz
Data wpływu: 27-01-2026
Szanowna Pani Ministro,
w związku z wdrażaniem przez Polskę dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 (EED) oraz 2023/2413 (RED III), a także z przygotowywanymi zmianami w krajowych regulacjach dotyczących lokalnych planów ogrzewania i chłodzenia, zwracam się z interpelacją dotyczącą braku systemowych instrumentów prawnych i proceduralnych umożliwiających zachowanie oraz wykorzystanie podziemnych i kubaturowych obiektów poprzemysłowych jako zasobów energetycznych i infrastrukturalnych gmin.
W szczególności problem ten dotyczy podziemnych obiektów pokopalnianych (sztolni, szybów, wyrobisk), które w wyniku procesów likwidacyjnych i sprzedażowych są trwale wyłączane z zasobu publicznego, bez uprzedniej oceny ich potencjału w kontekście realizacji polityki klimatyczno-energetycznej państwa.
W odpowiedzi ministra aktywów państwowych na moją interpelację nr 13845 wskazano jednoznacznie, że Spółka Restrukturyzacji Kopalń SA nie prowadzi kompleksowej analizy potencjału energetycznego podziemnych obiektów pokopalnianych, a proces ich sprzedaży realizowany jest w trybie przetargowym. Podkreślono także, że kwestie ogrzewania, chłodzenia, odnawialnych źródeł energii oraz efektywności energetycznej pozostają w gestii ministra klimatu i środowiska.
Oznacza to, że obiekty o potencjalnie strategicznym znaczeniu dla realizacji dyrektyw UE są obecnie zbywane bez oceny ich przydatności dla celów, za które odpowiedzialność ponosi Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Dyrektywa EED (art. 25–26) zobowiązuje państwa członkowskie do planowania lokalnych systemów ogrzewania i chłodzenia, identyfikacji lokalnych zasobów energii środowiskowej i odpadowej, maksymalnego wykorzystania istniejącej infrastruktury technicznej.
Dyrektywa RED III z kolei nakłada obowiązek zwiększania udziału OZE w sektorze ogrzewania i chłodzenia, w szczególności poprzez pompy ciepła, systemy niskotemperaturowe, magazynowanie energii cieplnej i chłodu.
Podziemne i kubaturowe obiekty poprzemysłowe - w tym obiekty pokopalniane - spełniają kryteria źródeł energii środowiskowej, magazynów energii cieplnej i chłodu (UTES), infrastruktury dla wspólnot energetycznych, elementów odporności energetycznej i kryzysowej gmin. Ich trwała utrata w drodze sprzedaży lub likwidacji ogranicza zdolność gmin do realizacji obowiązków wynikających z prawa UE.
Obecna praktyka prowadzi do sprzeczności pomiędzy rosnącymi obowiązkami gmin w zakresie transformacji energetycznej i planowania ciepła, a brakiem mechanizmów ochrony infrastrukturalnych zasobów, które mogłyby te obowiązki umożliwić. Państwo, które nakłada na samorządy ambitne cele klimatyczne, a jednocześnie dopuszcza trwałą utratę obiektów o strategicznym potencjale energetycznym, naraża się na ryzyko niewykonania prawa UE oraz zwiększenie kosztów transformacji ponoszonych przez lokalne społeczności. Jest to problem systemowy, który będzie narastał wraz z likwidacją kolejnych zakładów przemysłowych i górniczych w Polsce.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na poniższe zagadnienia:
Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska interpretuje obowiązki państwa członkowskiego wynikające z dyrektyw EED i RED III w kontekście sprzedaży lub likwidacji podziemnych i kubaturowych obiektów poprzemysłowych bez uprzedniej analizy ich potencjału energetycznego na potrzeby lokalnych systemów ogrzewania i chłodzenia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku identyfikacji i oceny potencjału energetycznego takich obiektów na potrzeby lokalnych planów ogrzewania i chłodzenia, zanim zostaną one sprzedane lub trwale wyłączone z użytkowania?
Czy ministerstwo prowadzi lub planuje formalną koordynację z ministrem aktywów państwowych oraz ministrem energii w celu czasowego zabezpieczenia obiektów poprzemysłowych o potencjale energetycznym oraz umożliwienia gminom przeprowadzenia analiz technicznych, a także zapobieżenia nieodwracalnej utracie zasobów istotnych z punktu widzenia polityki klimatycznej?
Czy planowane są wytyczne, programy pilotażowe lub instrumenty wsparcia (finansowe, eksperckie lub regulacyjne) dla samorządów, które chciałyby wykorzystać obiekty poprzemysłowe w systemach ogrzewania i chłodzenia, wspólnotach energetycznych, magazynowaniu energii oraz infrastrukturze odpornościowej?
Czy ministerstwo dokonało analizy ryzyka, że brak systemowych rozwiązań w tym zakresie może skutkować ograniczeniem zdolności gmin do realizacji lokalnych planów energetycznych oraz potencjalnymi postępowaniami naruszeniowymi ze strony Komisji Europejskiej wobec Polski?
Z wyrazami szacunku Małgorzata Tracz
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Konrad Wojnarowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8166 znaków
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.77.2026.KK
Warszawa, 2026-02-26
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posłanki Małgorzaty Tracz o numerze 14892 w sprawie braku
systemowych rozwiązań umożliwiających wykorzystanie podziemnych i kubaturowych obiektów
poprzemysłowych - w szczególności obiektów pokopalnianych - w lokalnych systemach
ogrzewania i chłodzenia, wspólnotach energetycznych oraz infrastrukturze odpornościowej gmin,
poniżej przedstawiam odpowiedź przygotowaną w porozumieniu z Ministrem Klimatu
i Środowiska.
Minister Energii prowadzi prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy - Prawo
energetyczne (UC121), który ma na celu wdrożenie regulacji dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności
energetycznej oraz zmieniającej rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona)
(Dz. Urz. UE L 231 z 20.09.2023, str. 1), zwanej dalej „dyrektywą EED”. Projekt przewiduje
wprowadzenie niezbędnych dla wdrożenia dyrektywy EED rozwiązań prawnych służących
wspieraniu efektywności energetycznej oraz procesu transformacji energetycznej
w zakresie ciepłownictwa systemowego.
Ustawa – Prawo energetyczne nakłada na samorządy gmin szereg obowiązków związanych
z zaopatrzeniem w paliwa i energię, w tym obowiązek planowania i organizacji zaopatrzenia
w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy, których prawnym
wyrazem powinny być uchwalone przez gminę założenia do planu zaopatrzenia w energię
elektryczną i paliwa gazowe. Realizacja tego zadania stwarza jednak pewne trudności -
istnieją samorządy, które nie dokonały oceny istniejącego stanu zapotrzebowania na ciepło,
energię i paliwa gazowe i nie wytyczyły kierunków zmian w tym zakresie, uwzględniających
przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie paliw i energii oraz możliwości wykorzystania
lokalnych zasobów paliw i energii.
W projekcie UC121 implementującym dyrektywę EED wprowadza się zmiany dotyczące
obszaru planowania energetycznego w gminach, w tym rezygnację z założeń do planów na
rzecz wprowadzenia opracowywania planów zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło
i paliwa gazowe. Dodatkowo, zgodnie z dyrektywą EED, w gminach liczących ponad 45 000
mieszkańców, plan powinien zawierać odrębną część dotyczącą ogrzewania i chłodzenia,
która uwzględnia analizę potencjału wykorzystania istniejącej infrastruktury energetycznej,
urządzeń i systemów ciepłowniczych i chłodniczych na terenie gminy oraz ocenę potencjału
zwiększenia efektywności energetycznej w zakresie ogrzewania i chłodzenia, w tym poprzez
możliwość wykorzystania niskotemperaturowych systemów ciepłowniczych,
wysokosprawną kogenerację, odzyskiwanie ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego
oraz energii ze źródeł odnawialnych na tym obszarze i proponowaną strategię wdrożenia
zaproponowanych rozwiązań.
Obecnie w Ministerstwie Energii opracowywany jest projekt Strategii transformacji
ciepłownictwa do 2040 r., której celem jest ustanowienie spójnych, długookresowych ram
-- 1 of 3 --
¹ Obecnie obowiązujący „Wieloletni Program Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce” (tj. mapa drogowa
rozwoju geotermii do 2040 roku, z perspektywą do 2050 roku) dostępny jest na stronie internetowej MKiŚ.
https://www.gov.pl/web/klimat/mapa-drogowa-rozwojugeotermii-w-polsce.
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 3
strategicznych oraz wyznaczenie kierunków sprawiedliwej transformacji sektora
ciepłowniczego dla zapewnienia jego zrównoważonego i efektywnego rozwoju opartego na
nisko- i zeroemisyjnych źródłach ciepła, i stabilności dostaw oraz wykorzystanie lokalnego
potencjału z uwzględnieniem zobowiązań wynikających z dyrektyw Dyrektywa 2023/1791
(EED) oraz Dyrektywa 2023/2413 (RED III).
Strategia będzie wskazywać działania służące zwiększeniu udziału odnawialnych źródeł
energii oraz wykorzystaniu ciepła odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych,
poprawie efektywności energetycznej oraz rozwojowi technologii takich jak źródła
biomasowe, kogeneracja gazowa, geotermia, kolektory słoneczne, pompy ciepła i kotły
elektrodowe oraz rozwój magazynowania ciepła. Dokument będzie również uwzględniał
potrzebę lepszej identyfikacji i wykorzystania lokalnych zasobów energetycznych
w planowaniu systemów ogrzewania i chłodzenia.
Ponadto, w Ministerstwie Klimatu i Środowiska (MKiŚ) trwa proces aktualizacji i weryfikacji
„Wieloletniego Programu Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce” (tj.
mapa drogowa rozwoju geotermii do 2040 roku, z perspektywą do 2050 roku) ¹ z udziałem
ekspertów z Rady Gospodarowania Zasobami Ziemi (organu doradczego MKiŚ)
oraz zaproszonych do współpracy instytucji. Zakończenie prac planowane jest na czerwiec
2026 r.
W roboczym ujęciu założono, że w nowej odsłonie mapy drogowej rozwoju geotermii w
Polsce, ujętych zostanie 13 filarów tematycznych związanych z rozwojem różnych gałęzi
geotermii i ciepła Ziemi, tj.:
Filar 1 - Płytka geotermia;
Filar 2 - Wykorzystanie zasobów energii geotermalnej - ciepłownictwo [sieciowe];
Filar 3 - Wykorzystanie zasobów energii geotermalnej - instalacje kogeneracyjne;
Filar 4 - Otworowe wymienniki ciepła i geotermalne technologie otworowe;
Filar 5 - Wykorzystanie wód podziemnych kopalnianych i odpadowych;
Filar 6 - Magazynowanie ciepła i chłodu w górotworze;
Filar 7 - Krajowe Centrum Geotermii i Pomp Ciepła;
Filar 8 – Program ubezpieczenia od ryzyka w projektach geotermalnych;
Filar 9 - Zmiany legislacyjne;
Filar 10 – Edukacja i promocja działań;
oraz 3 nowe filary:
Filar 11 – Zagospodarowanie zasobów wód i energii geotermalnej w rolnictwie i innych
ważnych gospodarczo dziedzinach;
Filar 12 – Wzmacnianie współpracy międzynarodowej w zakresie strategicznych badań,
projektów, działalności praktycznej, udziału w kluczowych inicjatywach;
Filar 13 – Zapewnienie dostępności danych geologicznych pod kątem wykorzystania ciepła
Ziemi.
Wśród ww. zagadnień tematycznych jednym z najważniejszych jest wykorzystanie energii
geotermalnej w ciepłownictwie systemowym (filar 2). Innym zagadnieniem jest także
wykorzystanie wód podziemnych kopalnianych i odpadowych do produkcji ciepła (filar 5).
Problematyka ta zostanie przeanalizowana we współpracy z krajowymi ekspertami
z zakresu geologii, górnictwa i geotermii z wiodących instytucji, tj. Akademii Górniczo-
-- 2 of 3 --
¹ Obecnie obowiązujący „Wieloletni Program Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce” (tj. mapa drogowa
rozwoju geotermii do 2040 roku, z perspektywą do 2050 roku) dostępny jest na stronie internetowej MKiŚ.
https://www.gov.pl/web/klimat/mapa-drogowa-rozwojugeotermii-w-polsce.
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 3
Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, Instytutu Gospodarki Surowcami
Mineralnymi i Energią PAN, Państwowego Instytutu Geologicznego - PIB, Głównego
Instytutu Górnictwa – PIB, Centralnego Zakładu Odwadniania Kopalń – Spółki
Restrukturyzacji Kopalń oraz Wyższego Urzędu Górniczego.
W odniesieniu do kwestii magazynowania ciepła i chłodu w górotworze, dotychczas
państwowa służba geologiczna pełniona przez Państwowy Instytut Geologiczny – PIB
wykonała dwa zadania: 1) wstępną ocenę możliwości magazynowania energii cieplnej w
poziomach wodonośnych na obszarze Polski (ATES) oraz 2) ocenę możliwości
magazynowania energii cieplnej w górotworze za pomocą systemów zamkniętych BTES,
PTES, TTES, EF w wybranych lokalizacjach na terenie Polski.
Ww. tematyka jest także obiektem analizy pod kątem wprowadzenia jej do obszaru działania
ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Prace koncepcyjne w tym zakresie są jednak na
wstępnym etapie. Obecnie MKiŚ zakłada, że każdy filar tematyczny zostanie szczegółowo
omówiony w perspektywie do 2040 r. z podaniem trendów do 2050 r. tam, gdzie będzie to
możliwe i celowe do zarysowania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Konrad Wojnarowski
Podsekretarz stanu
2026-02-26 $ezdPolePodpisu1
-- 3 of 3 --
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.77.2026.KK
Warszawa, 2026-02-26
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posłanki Małgorzaty Tracz o numerze 14892 w sprawie braku
systemowych rozwiązań umożliwiających wykorzystanie podziemnych i kubaturowych obiektów
poprzemysłowych - w szczególności obiektów pokopalnianych - w lokalnych systemach
ogrzewania i chłodzenia, wspólnotach energetycznych oraz infrastrukturze odpornościowej gmin,
poniżej przedstawiam odpowiedź przygotowaną w porozumieniu z Ministrem Klimatu
i Środowiska.
Minister Energii prowadzi prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy - Prawo
energetyczne (UC121), który ma na celu wdrożenie regulacji dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności
energetycznej oraz zmieniającej rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona)
(Dz. Urz. UE L 231 z 20.09.2023, str. 1), zwanej dalej „dyrektywą EED”. Projekt przewiduje
wprowadzenie niezbędnych dla wdrożenia dyrektywy EED rozwiązań prawnych służących
wspieraniu efektywności energetycznej oraz procesu transformacji energetycznej
w zakresie ciepłownictwa systemowego.
Ustawa – Prawo energetyczne nakłada na samorządy gmin szereg obowiązków związanych
z zaopatrzeniem w paliwa i energię, w tym obowiązek planowania i organizacji zaopatrzenia
w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy, których prawnym
wyrazem powinny być uchwalone przez gminę założenia do planu zaopatrzenia w energię
elektryczną i paliwa gazowe. Realizacja tego zadania stwarza jednak pewne trudności -
istnieją samorządy, które nie dokonały oceny istniejącego stanu zapotrzebowania na ciepło,
energię i paliwa gazowe i nie wytyczyły kierunków zmian w tym zakresie, uwzględniających
przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie paliw i energii oraz możliwości wykorzystania
lokalnych zasobów paliw i energii.
W projekcie UC121 implementującym dyrektywę EED wprowadza się zmiany dotyczące
obszaru planowania energetycznego w gminach, w tym rezygnację z założeń do planów na
rzecz wprowadzenia opracowywania planów zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło
i paliwa gazowe. Dodatkowo, zgodnie z dyrektywą EED, w gminach liczących ponad 45 000
mieszkańców, plan powinien zawierać odrębną część dotyczącą ogrzewania i chłodzenia,
która uwzględnia analizę potencjału wykorzystania istniejącej infrastruktury energetycznej,
urządzeń i systemów ciepłowniczych i chłodniczych na terenie gminy oraz ocenę potencjału
zwiększenia efektywności energetycznej w zakresie ogrzewania i chłodzenia, w tym poprzez
możliwość wykorzystania niskotemperaturowych systemów ciepłowniczych,
wysokosprawną kogenerację, odzyskiwanie ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego
oraz energii ze źródeł odnawialnych na tym obszarze i proponowaną strategię wdrożenia
zaproponowanych rozwiązań.
Obecnie w Ministerstwie Energii opracowywany jest projekt Strategii transformacji
ciepłownictwa do 2040 r., której celem jest ustanowienie spójnych, długookresowych ram
-- 1 of 3 --
¹ Obecnie obowiązujący „Wieloletni Program Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce” (tj. mapa drogowa
rozwoju geotermii do 2040 roku, z perspektywą do 2050 roku) dostępny jest na stronie internetowej MKiŚ.
https://www.gov.pl/web/klimat/mapa-drogowa-rozwojugeotermii-w-polsce.
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 3
strategicznych oraz wyznaczenie kierunków sprawiedliwej transformacji sektora
ciepłowniczego dla zapewnienia jego zrównoważonego i efektywnego rozwoju opartego na
nisko- i zeroemisyjnych źródłach ciepła, i stabilności dostaw oraz wykorzystanie lokalnego
potencjału z uwzględnieniem zobowiązań wynikających z dyrektyw Dyrektywa 2023/1791
(EED) oraz Dyrektywa 2023/2413 (RED III).
Strategia będzie wskazywać działania służące zwiększeniu udziału odnawialnych źródeł
energii oraz wykorzystaniu ciepła odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych,
poprawie efektywności energetycznej oraz rozwojowi technologii takich jak źródła
biomasowe, kogeneracja gazowa, geotermia, kolektory słoneczne, pompy ciepła i kotły
elektrodowe oraz rozwój magazynowania ciepła. Dokument będzie również uwzględniał
potrzebę lepszej identyfikacji i wykorzystania lokalnych zasobów energetycznych
w planowaniu systemów ogrzewania i chłodzenia.
Ponadto, w Ministerstwie Klimatu i Środowiska (MKiŚ) trwa proces aktualizacji i weryfikacji
„Wieloletniego Programu Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce” (tj.
mapa drogowa rozwoju geotermii do 2040 roku, z perspektywą do 2050 roku) ¹ z udziałem
ekspertów z Rady Gospodarowania Zasobami Ziemi (organu doradczego MKiŚ)
oraz zaproszonych do współpracy instytucji. Zakończenie prac planowane jest na czerwiec
2026 r.
W roboczym ujęciu założono, że w nowej odsłonie mapy drogowej rozwoju geotermii w
Polsce, ujętych zostanie 13 filarów tematycznych związanych z rozwojem różnych gałęzi
geotermii i ciepła Ziemi, tj.:
Filar 1 - Płytka geotermia;
Filar 2 - Wykorzystanie zasobów energii geotermalnej - ciepłownictwo [sieciowe];
Filar 3 - Wykorzystanie zasobów energii geotermalnej - instalacje kogeneracyjne;
Filar 4 - Otworowe wymienniki ciepła i geotermalne technologie otworowe;
Filar 5 - Wykorzystanie wód podziemnych kopalnianych i odpadowych;
Filar 6 - Magazynowanie ciepła i chłodu w górotworze;
Filar 7 - Krajowe Centrum Geotermii i Pomp Ciepła;
Filar 8 – Program ubezpieczenia od ryzyka w projektach geotermalnych;
Filar 9 - Zmiany legislacyjne;
Filar 10 – Edukacja i promocja działań;
oraz 3 nowe filary:
Filar 11 – Zagospodarowanie zasobów wód i energii geotermalnej w rolnictwie i innych
ważnych gospodarczo dziedzinach;
Filar 12 – Wzmacnianie współpracy międzynarodowej w zakresie strategicznych badań,
projektów, działalności praktycznej, udziału w kluczowych inicjatywach;
Filar 13 – Zapewnienie dostępności danych geologicznych pod kątem wykorzystania ciepła
Ziemi.
Wśród ww. zagadnień tematycznych jednym z najważniejszych jest wykorzystanie energii
geotermalnej w ciepłownictwie systemowym (filar 2). Innym zagadnieniem jest także
wykorzystanie wód podziemnych kopalnianych i odpadowych do produkcji ciepła (filar 5).
Problematyka ta zostanie przeanalizowana we współpracy z krajowymi ekspertami
z zakresu geologii, górnictwa i geotermii z wiodących instytucji, tj. Akademii Górniczo-
-- 2 of 3 --
¹ Obecnie obowiązujący „Wieloletni Program Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce” (tj. mapa drogowa
rozwoju geotermii do 2040 roku, z perspektywą do 2050 roku) dostępny jest na stronie internetowej MKiŚ.
https://www.gov.pl/web/klimat/mapa-drogowa-rozwojugeotermii-w-polsce.
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 3
Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, Instytutu Gospodarki Surowcami
Mineralnymi i Energią PAN, Państwowego Instytutu Geologicznego - PIB, Głównego
Instytutu Górnictwa – PIB, Centralnego Zakładu Odwadniania Kopalń – Spółki
Restrukturyzacji Kopalń oraz Wyższego Urzędu Górniczego.
W odniesieniu do kwestii magazynowania ciepła i chłodu w górotworze, dotychczas
państwowa służba geologiczna pełniona przez Państwowy Instytut Geologiczny – PIB
wykonała dwa zadania: 1) wstępną ocenę możliwości magazynowania energii cieplnej w
poziomach wodonośnych na obszarze Polski (ATES) oraz 2) ocenę możliwości
magazynowania energii cieplnej w górotworze za pomocą systemów zamkniętych BTES,
PTES, TTES, EF w wybranych lokalizacjach na terenie Polski.
Ww. tematyka jest także obiektem analizy pod kątem wprowadzenia jej do obszaru działania
ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Prace koncepcyjne w tym zakresie są jednak na
wstępnym etapie. Obecnie MKiŚ zakłada, że każdy filar tematyczny zostanie szczegółowo
omówiony w perspektywie do 2040 r. z podaniem trendów do 2050 r. tam, gdzie będzie to
możliwe i celowe do zarysowania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Konrad Wojnarowski
Podsekretarz stanu
2026-02-26 $ezdPolePodpisu1
-- 3 of 3 --