Interpelacja w sprawie porodów poza szpitalami z oddziałem położniczym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14882
do ministra zdrowia
w sprawie porodów poza szpitalami z oddziałem położniczym
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 26-01-2026
Szanowna Pani Minister,
w szpitalu w Leżajsku mieliśmy do czynienia z pierwszym w Polsce porodem na szpitalnym oddziale ratunkowym w szpitalu, w którym uprzednio zamknięto oddział ginekologiczno-położniczy. W samym roku 2025 zlikwidowano w Polsce 26 „porodówek“, a na początku stycznia 2026 r. są planowane już 4 kolejne takie likwidacje. Badania prowadzone w USA[1], dotyczące utraty oddziałów położniczych w amerykańskich hrabstwach, wskazują jasno, że skutkiem takich wydarzeń w hrabstwach nieprzylegających do dużych metropolii jest między innymi długoterminowy wzrost liczby porodów poza szpitalem i w szpitalach bez porodówek, jak również – trwały wzrost wcześniactwa.
Trudno więc nie zauważyć, że porody poza szpitalami z porodówką są po prostu skutkiem likwidacji tych oddziałów. Z zadziwieniem przyjmuję zatem wypowiedzi otoczenia strony rządowej, które przedstawiają to zjawisko jako plan działania. W podobnym duchu można mówić, że odpowiedzią na katastrofę budowlaną jest utworzenie rumowiska.
Mając powyższe na uwadze, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaki wzrost liczby porodów poza szpitalami oraz w szpitalach bez oddziału ginekologiczno-położniczego przewiduje Ministerstwo Zdrowia w najbliższych 5 latach?
Jakie środki na nowe świadczenie w szpitalach bez porodówki położonych w odległości powyżej 25 km od najbliższego szpitala z oddziałem ginekologiczno-położniczym – opieka nad kobietą w ciąży lub kobietą rodzącą realizowaną przez położną – przewidziano w budżecie NFZ na rok 2026? Ile pacjentek można obsłużyć w ramach planowanych na to zadanie środków w roku 2026?
Jak Ministerstwo Zdrowia planuje zapewnić bezpieczeństwo rodzącym mieszkającym na obszarach, na których szpitale zlikwidowały oddział położniczy, a mimo dostępności nowego świadczenia z pkt 2 nie podpiszą z NFZ umowy obejmującej jego realizację?
Jak kształtował się odsetek porodów, które miały miejsce poza szpitalami i w szpitalach bez oddziału ginekologiczno-położniczego w latach 2019-2025?
Jaka była liczba oddziałów ginekologiczno-położniczych w kraju w latach 2019-2025? Proszę o dane w ujęciu rocznym.
Jaka była liczba porodów domowych, porodów na oddziałach ginekologiczno-położniczych i porodów w szpitalach bez oddziału ginekologiczno-położniczego w latach 2019-2025? Proszę o dane w ujęciu rocznym.
————————————————————————————————
[1] Źródło: Association Between Loss of Hospital-Based Obstetric Services and Birth Outcomes in Rural Counties in the United States | Neonatology | JAMA | JAMA Network
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5944 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.39.2026.EK
Warszawa, 05 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14882 w sprawie porodów poza szpitalami z oddziałem
położniczym, która została złożona przez Panią Marcelinę Zawiszę Posłankę na Sejm RP,
uprzejmie proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Pytanie
Jaki wzrost liczby porodów poza szpitalami oraz w szpitalach bez oddziału ginekologiczno-
położniczego przewiduje Ministerstwo Zdrowia w najbliższych 5 latach?
Ministerstwo Zdrowia nie przewiduje wzrostu liczby porodów, które zostaną przyjęte poza
szpitalami oraz w szpitalach bez oddziału ginekologiczno-położniczego, gdyż miejscami
właściwymi do przyjmowania porodów będą, jak dotychczas, oddziały położniczo-
ginekologiczne.
Pytanie
Jakie środki na nowe świadczenie w szpitalach bez porodówki położonych w odległości
powyżej 25 km od najbliższego szpitala z oddziałem ginekologiczno-położniczym - opieka
nad kobietą w ciąży lub kobietą rodzącą realizowaną przez położną przewidziano w
budżecie NFZ na rok 2026? Ile pacjentek można obsłużyć w ramach planowanych na to
zadanie środków w roku 2026?
Zgodnie z szacunkami zawartymi w Ocenie Skutków Regulacji, która została przygotowana
do Rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (MZ 1846) roczny koszt realizacji
świadczeń wyniesie 19,02 mln zł, a skutki finansowe zostaną pokryte w ramach środków
określonych w planie finansowym NFZ w poz. B2.3 – leczenie szpitalne.
Zgodnie z przyjętymi założeniami świadczenie
Opieka nad kobietą w ciąży i kobietą rodzącą
realizowana przez położną będzie finansowane w sposób ryczałtowy, zatem nie jest
możliwa do wskazania liczba pacjentek, które będą mogły skorzystać z ww. świadczenia w
ramach środków zaplanowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Pytanie
Jak Ministerstwo Zdrowia planuje zapewnić bezpieczeństwo rodzącym, mieszkającym na
obszarach, na których szpitale zlikwidowały oddział położniczy, a mimo dostępności
nowego świadczenia z pkt 2 nie podpiszą z NFZ umowy obejmującej jego realizację?
Ministerstwo Zdrowia wprowadzając świadczenie
Opieka nad kobietą w ciąży i kobietą
rodzącą realizowana przez położną stworzyło alternatywne rozwiązanie dla zapewnienia
opieki na rzecz kobiet w ciąży i kobiet rodzących, w szpitalach, gdzie nie funkcjonuje oddział
położniczo-ginekologiczny.
Kwestie organizacyjne, w tym kierunki działalności szpitali, pozostają w kompetencjach
podmiotu leczniczego i jego podmiotu tworzącego, w tym decyzja o chęci realizacji ww.
świadczenia.
Zaznaczyć należy, że do zadań powiatów, zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, ze zm.),
należy również podejmowanie m. in. działań wynikających z rozpoznanych potrzeb
zdrowotnych zapewnienia dostępu do świadczeń.
Pytania
Jak kształtował się odsetek porodów, które miały miejsce poza szpitalami i w szpitalach bez
oddziału ginekologiczno-położniczego w latach 2019-2025?
Jaka była liczba porodów domowych, porodów na oddziałach ginekologiczno-położniczych
i porodów w szpitalach bez oddziału ginekologiczno-położniczego w latach 2019-2025?
Proszę o dane w ujęciu rocznym.
Na podstawie danych przekazanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w tabeli nr 1
przedstawiono dane o liczbie świadczeń sprawozdanych poza zakresami związanymi z
przyjęciem porodu i opieką nad noworodkiem, w ramach leczenia szpitalnego, dla który
wskazano rozpoznanie zasadnicze lub rozpoznanie współistniejące o kodzie ICD-10
O62.3
Poród nagły (uliczny), w latach 2019-2025.
Ministerstwo Zdrowia nie posiada dostępu do informacji na temat świadczeń opieki
zdrowotnej zrealizowanych poza publicznym systemem opieki zdrowotnej, więc nie jest
możliwe wskazanie liczby porodów domowych.
W tabeli nr 2, na podstawie danych przekazanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia,
zaprezentowano dane o liczbie sprawozdanych porodów w latach 2019-2025.
Tab. nr 1 Liczba świadczeń związanych z porodem nagłym (ulicznym) według stanu na dzień 24 lutego 2026 r.
rok liczba świadczeń
2019 449
2020 718
2021 820
2022 774
2023 979
2024 984
2025 829
Tab. nr 2 Liczba porodów według stanu na dzień 25 lutego 2026 r.
rok Liczba porodów
2019 365 848
2020 345 010
2021 321 677
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
2022 297 739
2023 266 389
2024 244 397
2025 231 435
Pytanie
Jaka była liczba oddziałów ginekologiczno-położniczych w kraju w latach 2019-2025?
Proszę o dane w ujęciu rocznym.
Na podstawie danych udostępnionych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w tabeli nr 3
zaprezentowano dane o liczbie oddziałów położniczo-ginekologicznych. Liczba porodówek
została określona jako odrębna placówka z punktu widzenia pacjenta. Oznacza to, że jeżeli
jeden świadczeniodawca prowadzi oddziały położnicze pod różnymi adresami (czasem w
różnych miastach), to są one traktowane jako odrębne porodówki. Z kolei jeżeli pod danym
adresem zmienił się świadczeniodawca, ponieważ szpital zmienił właściciela, to jest on dalej
traktowany jako ta sama placówka. Jedynie w przypadku niektórych świadczeniodawców w
KOC porody uznano za odbywające się w głównej siedzibie świadczeniodawcy, nawet jeżeli
w rzeczywistości adresy oddziałów położniczych były od niej oddalone.
Tab. nr 3 Liczba oddziałów położniczo-ginekologiczny według stanu na dzień 25 lutego 2026 r.
rok liczba oddziałów położniczo-
ginekologicznych
2019 378
2020 370
2021 348
2022 348
2023 332
2024 327
2025 306
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --