Interpelacja nr 14874
Interpelacja w sprawie zapaści demograficznej Polski
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Podatki, Finanse i Budżet (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapaści demograficznej Polski
Interpelacja nr 14874
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zapaści demograficznej Polski
Zgłaszający: Agnieszka Górska, Waldemar Andzel, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Grzegorz Gaża, Fryderyk Sylwester Kapinos, Bogumiła Olbryś, Teresa Pamuła, Paweł Sałek, Dariusz Stefaniuk, Michał Woś, Michał Wójcik
Data wpływu: 26-01-2026
Szanowna Pani Minister,
z przykrością odnotowuję, że opublikowany przez rząd dokument „Strategia Rozwoju Polski do 2035 r.” - mimo iż formalnie wskazuje „łagodzenie zmian demograficznych i adaptację do nich” jako jeden z głównych celów - w praktyce nie oferuje żadnej realnej, długofalowej strategii zwiększenia dzietności, promocji rodziny i zabezpieczenia młodych rodzin. Takie podejście można spokojnie odczytać jako kapitulację wobec demograficznego kryzysu.
Sytuacja demograficzna w Polsce osiągnęła krytycznie niski poziom. Obecnie rodzi się najmniej dzieci od 200 lat. W ostatnich miesiącach dane statystyczne potwierdzają dramatyczny rozwój negatywnych trendów. Według danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), liczba ludności Polski w końcu września 2025 r. wyniosła ok. 37,376 mln - to spadek o ok. 158 tys. osób w porównaniu z rokiem poprzednim.
Współczynnik urodzeń utrzymuje się na wyjątkowo niskim poziomie; liczba urodzeń systematycznie maleje. Projekcje demograficzne wskazują, że jeśli obecne trendy się utrzymają, Polska może stracić miliony obywateli w nadchodzących dekadach.
To zjawisko nie dotyczy jedynie statystyk - to realne zagrożenie dla przyszłości naszego społeczeństwa, gospodarki, modelu państwa i jego suwerenności.
W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy rząd zamierza zrewidować przyjęte założenia Strategii 2035, by zdefiniować plan prorodzinny i pochylić się nad zapaścią demograficzną, a nie jedynie „adaptację do spadku liczby ludności”?
2. Co z dokumentem „Strategia Demograficzna 2040” opracowanym za rządów premiera Mateusza Morawieckiego? Dlaczego wszystkie prace rządu Zjednoczonej Prawicy wypracowane przez ostatnie lata na rzecz poprawy demografii zostały zaniechane bądź zlikwidowane?
3. Czy istnieje długofalowa strategia demografii i dlaczego nie podejmuje się żadnych prac w tym kierunku?
4. Czy tak strategiczny obszar jak zastępowalność pokoleń i nasze „być lub nie być” zostało zepchnięte na margines?
5. Jak Pani resort realizuje konstytucyjny obowiązek wynikający z art. 18, który stanowi wprost, że "Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej"? Jakie działania do tej pory zostały zrealizowane?
6. Czy przewidziane są programy edukacyjne i społeczne promujące rodzinę, piękno macierzyństwa, trwałość małżeńską, wartości prorodzinne, i społeczną odpowiedzialność rodzicielstwa, ponieważ to w rodzinie rodzi się najwięcej dzieci?
7. Proszę napisać, jak zapis „środki publiczne oraz środki spółek Skarbu Państwa, instytucji kultury nie mogą być przeznaczone na bezpośrednie wsparcie lub ogłoszenia w tych mediach, które w ostatnich 24 miesiącach prowadziły kampanie lub publikowały oceny nakierowane na zniechęcanie do życia rodzinnego lub dzietności” w „Strategii polityki demograficznej i wspierania życia rodzinnego” na lata 2027-2035 ma się do obecnych realiów i treści w mediach publicznych?
8. Jak kierowany przez Panią resort zamierza odnieść się do sprzecznego z naszą ustawą zasadniczą wyroku TSUE w sprawie uznania tzw. małżeństw jednopłciowych? Jakie będą i czy w ogóle będą próby podważenia polskiej Konstytucji RP?
Uważam, że brak zdecydowanej, spójnej i systemowej polityki prorodzinnej oraz długofalowej strategii demograficznej w sytuacji, gdy Polska stoi nad demograficzną przepaścią, stanowi zaniechanie odpowiedzialności państwa wobec przyszłych pokoleń i próbę podważenia naszej suwerenności. Proszę o przedstawienie konkretnych działań w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Górska
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 14874
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zapaści demograficznej Polski
Zgłaszający: Agnieszka Górska, Waldemar Andzel, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Grzegorz Gaża, Fryderyk Sylwester Kapinos, Bogumiła Olbryś, Teresa Pamuła, Paweł Sałek, Dariusz Stefaniuk, Michał Woś, Michał Wójcik
Data wpływu: 26-01-2026
Szanowna Pani Minister,
z przykrością odnotowuję, że opublikowany przez rząd dokument „Strategia Rozwoju Polski do 2035 r.” - mimo iż formalnie wskazuje „łagodzenie zmian demograficznych i adaptację do nich” jako jeden z głównych celów - w praktyce nie oferuje żadnej realnej, długofalowej strategii zwiększenia dzietności, promocji rodziny i zabezpieczenia młodych rodzin. Takie podejście można spokojnie odczytać jako kapitulację wobec demograficznego kryzysu.
Sytuacja demograficzna w Polsce osiągnęła krytycznie niski poziom. Obecnie rodzi się najmniej dzieci od 200 lat. W ostatnich miesiącach dane statystyczne potwierdzają dramatyczny rozwój negatywnych trendów. Według danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), liczba ludności Polski w końcu września 2025 r. wyniosła ok. 37,376 mln - to spadek o ok. 158 tys. osób w porównaniu z rokiem poprzednim.
Współczynnik urodzeń utrzymuje się na wyjątkowo niskim poziomie; liczba urodzeń systematycznie maleje. Projekcje demograficzne wskazują, że jeśli obecne trendy się utrzymają, Polska może stracić miliony obywateli w nadchodzących dekadach.
To zjawisko nie dotyczy jedynie statystyk - to realne zagrożenie dla przyszłości naszego społeczeństwa, gospodarki, modelu państwa i jego suwerenności.
W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy rząd zamierza zrewidować przyjęte założenia Strategii 2035, by zdefiniować plan prorodzinny i pochylić się nad zapaścią demograficzną, a nie jedynie „adaptację do spadku liczby ludności”?
2. Co z dokumentem „Strategia Demograficzna 2040” opracowanym za rządów premiera Mateusza Morawieckiego? Dlaczego wszystkie prace rządu Zjednoczonej Prawicy wypracowane przez ostatnie lata na rzecz poprawy demografii zostały zaniechane bądź zlikwidowane?
3. Czy istnieje długofalowa strategia demografii i dlaczego nie podejmuje się żadnych prac w tym kierunku?
4. Czy tak strategiczny obszar jak zastępowalność pokoleń i nasze „być lub nie być” zostało zepchnięte na margines?
5. Jak Pani resort realizuje konstytucyjny obowiązek wynikający z art. 18, który stanowi wprost, że "Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej"? Jakie działania do tej pory zostały zrealizowane?
6. Czy przewidziane są programy edukacyjne i społeczne promujące rodzinę, piękno macierzyństwa, trwałość małżeńską, wartości prorodzinne, i społeczną odpowiedzialność rodzicielstwa, ponieważ to w rodzinie rodzi się najwięcej dzieci?
7. Proszę napisać, jak zapis „środki publiczne oraz środki spółek Skarbu Państwa, instytucji kultury nie mogą być przeznaczone na bezpośrednie wsparcie lub ogłoszenia w tych mediach, które w ostatnich 24 miesiącach prowadziły kampanie lub publikowały oceny nakierowane na zniechęcanie do życia rodzinnego lub dzietności” w „Strategii polityki demograficznej i wspierania życia rodzinnego” na lata 2027-2035 ma się do obecnych realiów i treści w mediach publicznych?
8. Jak kierowany przez Panią resort zamierza odnieść się do sprzecznego z naszą ustawą zasadniczą wyroku TSUE w sprawie uznania tzw. małżeństw jednopłciowych? Jakie będą i czy w ogóle będą próby podważenia polskiej Konstytucji RP?
Uważam, że brak zdecydowanej, spójnej i systemowej polityki prorodzinnej oraz długofalowej strategii demograficznej w sytuacji, gdy Polska stoi nad demograficzną przepaścią, stanowi zaniechanie odpowiedzialności państwa wobec przyszłych pokoleń i próbę podważenia naszej suwerenności. Proszę o przedstawienie konkretnych działań w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Górska
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
37%
Konkretność
63%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„trwają prace analityczne”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8721 znaków
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 19 lutego 2026 r.
znak sprawy: DSR-Ia.054.1.2026.PP
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 14874 Pani Poseł Agnieszki Górskiej
oraz grupy Posłów
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje w zakresie
właściwości Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej we współpracy z resortami
i regionami przygotowało projekt nowej średniookresowej strategii rozwoju kraju
- Strategię Rozwoju Polski do 2035 r. (projekt po konsultacjach publicznych
i uzgodnieniach międzyresortowych).
Strategia określa trzy główne cele dla polityki rozwoju państwa
w najbliższej dekadzie i jeden cel horyzontalny. Jeden z trzech głównych celów to
cel demograficzny – to pokazuje, że państwo identyfikuje niepokojące trendy
demograficzne w Polsce i przywiązuje do tej kwestii dużą wagę.
Cel dotyczący demografii to: Łagodzenie zmian demograficznych i adaptacja
do nich. Sformułowanie tego celu wskazuje na dwa zastosowane podejścia
do problemu demograficznego: łagodzenie zmian i adaptację do nich. Podejścia
te wzajemnie się uzupełniają. Poprzez łagodzenie zmian rozumiemy działania
ukierunkowane na zwiększenie dzietności. W ramach adaptacji do zmian
demograficznych przewidujemy działania dostosowujące gospodarkę i usługi
publiczne do zwiększającej się liczby osób starszych. Liczba osób w wieku 60 lat
i więcej będzie w Polsce rosła w najbliższych latach i należy się do tego
-- 1 of 3 --
2
odpowiednio przygotować, nie zaniedbując jednocześnie działań zachęcających
młodych ludzi do zakładania rodzin i posiadania dzieci.
Cel demograficzny w projekcie Strategii będzie realizowany w pięciu
priorytetowych obszarach. Trzy z nich odnoszą się wprost do łagodzenia zmian
demograficznych: priorytet 1.1. Zwiększenie dostępności mieszkań, priorytet 1.2.
Tworzenie warunków sprzyjających rodzicielstwu oraz priorytet 1.3.
Odpowiedzialna polityka migracyjna. Przewidziane są działania takie jak
zwiększanie dostępności mieszkań, w szczególności dla osób młodych;
zwiększenie stabilności dochodów młodych dorosłych; rozwój kompleksowej
ochrony zdrowia prokreacyjnego; kształtowanie w dyskursie społecznym narracji
sprzyjającej rodzicielstwu. W kwestii poprawy wizerunku rodzicielstwa
w dyskursie społecznym planowane są działania skupiające się na poprawie
społecznego postrzegania rodzicielstwa, w tym rodzin wielodzietnych. Działania
będą ukierunkowane także na zwiększanie zaufania społecznego wobec instytucji
wspierających rodziny, wzmocnienie poczucia wspólnoty oraz podniesienie
jakości życia dzieci i dorosłych. Obejmą one kształtowanie pozytywnego
wizerunku rodzicielstwa w mediach.
Ponadto, ze środków europejskich podejmowane są działania w zakresie
wsparcia i rozwoju systemu opieki nad dziećmi do lat 3. Przykładem takich
działań jest program Aktywny Maluch (wcześniej: Maluch+) na lata 2022-2029.
Program łączy w sobie dofinansowanie krajowe ze środkami z EFS+ w ramach
programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) oraz środkami
z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Na ten cel
przeznaczono środki w wysokości blisko 6,5 mld zł, co pozwoli na stworzenie
ponad 102 tys. nowych miejsc opieki nad najmłodszymi dziećmi. Preferencje
w pozyskaniu środków mają gminy, w szczególności te, na terenie których
nie funkcjonuje żadna instytucja opieki nad dziećmi do lat 3 (tzw. białe plamy).
Aby dodatkowo zachęcić samorządy do udziału w tym programie, w FERS przy tej
interwencji wykorzystuje się rozliczenie oparte o finansowanie niepowiązane
z kosztami (FNLC). Ze środków KPO finansowane są działania inwestycyjne dot.
m.in. budowy lub adaptacji budynków w celu stworzenia żłobków lub klubów
dziecięcych. Z EFS+ finansowane są z kolei działania dot. utworzenia miejsc opieki
w żłobkach, klubach dziecięcych lub w formie dziennego opiekuna głównie
poprzez adaptacje budynków, a także realizowane jest dofinansowanie
funkcjonowania w początkowym okresie (tj. przez pierwsze 36 miesięcy)
wszystkich miejsc opieki utworzonych w programie.
Powyższe działania – ukierunkowane na stworzenie nowych, przystępnych
cenowo placówek opieki nad najmłodszymi dziećmi – stwarzają bardziej
przyjazne dla przyszłych rodziców środowisko, które będzie mogło zachęcać
do decyzji o posiadaniu dzieci.
-- 2 of 3 --
3
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.58.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14874 Pani Posłanki Agnieszki Górskiej, w sprawie zapaści
demograficznej Polski, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Obowiązująca Strategia Demograficzna 2040 oraz Strategia Rozwoju Kraju do 2035 r. są
dokumentami horyzontalnymi. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają
prace analityczne dotyczące dokumentu o randze polityki publicznej odpowiadającej
bieżącym wyzwaniom demograficznym.
Spadek dzietności dotyczy całej Europy i spowodowany jest licznymi, złożonymi czynnikami
o charakterze kulturowym, społecznym i ekonomicznym. Utrzymujące się od około 30 lat
zjawisko depresji urodzeniowej powoduje, że nie jest zapewniona prosta zastępowalność
pokoleń. Minister właściwy do spraw rodziny prowadzi działania na rzecz ograniczenia
negatywnych tendencji demograficznych i przystosowania polityk krajowych do bieżących
procesów i trendów.
Należy mieć przy tym na uwadze, że działania te obejmują różne sfery życia, a tym samym
dotyczą wielu obszarów należących też do właściwości innych ministrów. Kluczowe
znaczenie ma zatem spojrzenie na demografię z różnych perspektyw i dostosowanie
właściwych polityk oraz koordynowanie – w drodze współpracy międzyresortowej - działań
kształtujących politykę demograficzną w Polsce.
W tym celu w resorcie powołano Radę do spraw Polityki Rodzinnej i Demograficznej
złożoną z badaczy i przedstawicieli samorządów. Dodatkowo, celem skoordynowania
działań rządu w obszarze demografii, pracę rozpoczął Międzyresortowy Zespół do spraw
Przeciwdziałania Negatywnym Zjawiskom Demograficznym. Do jego zadań należy m.in.
proponowanie kierunków działań w obszarach, w których aktualne trendy demograficzne
powinny zostać uwzględnione.
Trzeba też podkreślić, że nawet nagły wzrost współczynnika dzietności do poziomu
gwarantującego zastępowalność pokoleń nie przełoży się natychmiast na poprawę sytuacji
–osoby urodzone w dniu dzisiejszym wejdą np. na rynek pracy dopiero za około 20-25 lat,
a więc w najbliższej perspektywie nie zaradzą aktualnym napięciom ani wyzwaniom
związanym z finansowaniem systemu emerytalnego. Istotne są też przyszłe zmiany
technologiczne, w tym automatyzacja i robotyzacja, które wpłyną na strukturę zatrudnienia,
wydajność pracy i potencjalne zmniejszenie presji związanej z koniecznością poszukiwania
nowych zasobów pracy. W dłuższej perspektywie może to również oznaczać większą
odporność systemów zabezpieczenia społecznego na skutki starzenia się ludności.
Starzenie się społeczeństwa stanowi wyzwanie dla systemu ubezpieczeń społecznych.
W obliczu niekorzystnych zmian demograficznych jego sytuacja musi być stale
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
monitorowana i analizowana pod kątem wydolności finansowej, uwarunkowań
demograficznych oraz ekwiwalentności wypłacanych świadczeń.
Zachęcanie do aktywności zawodowej osób starszych jest ważne dla zachowania stabilności
systemu zabezpieczenia społecznego i równowagi pomiędzy wpływami z transferów
publicznych (podatków i składek) oraz wydatkami w postaci transferów socjalnych
kierowanych w szczególności do starszego pokolenia.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stale realizuje zadania
związane ze wspieraniem rodzin. Minister podejmuje liczne inicjatywy legislacyjne,
organizacyjne i finansowe ukierunkowane na rozwój systemu instytucjonalnej opieki nad
dziećmi w wieku do lat 3 i podniesienie jakości świadczonych w jej ramach usług. Wśród
nich wymienić należy m.in. projekt Akademia Wsparcia, program Aktywny Rodzic, Aktywny
Maluch, Aktywny Dzienny Opiekun w Gminie, Karta Dużej Rodziny czy kontynuację
Programu 800+ i Dobry Start.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 19 lutego 2026 r.
znak sprawy: DSR-Ia.054.1.2026.PP
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 14874 Pani Poseł Agnieszki Górskiej
oraz grupy Posłów
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje w zakresie
właściwości Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej we współpracy z resortami
i regionami przygotowało projekt nowej średniookresowej strategii rozwoju kraju
- Strategię Rozwoju Polski do 2035 r. (projekt po konsultacjach publicznych
i uzgodnieniach międzyresortowych).
Strategia określa trzy główne cele dla polityki rozwoju państwa
w najbliższej dekadzie i jeden cel horyzontalny. Jeden z trzech głównych celów to
cel demograficzny – to pokazuje, że państwo identyfikuje niepokojące trendy
demograficzne w Polsce i przywiązuje do tej kwestii dużą wagę.
Cel dotyczący demografii to: Łagodzenie zmian demograficznych i adaptacja
do nich. Sformułowanie tego celu wskazuje na dwa zastosowane podejścia
do problemu demograficznego: łagodzenie zmian i adaptację do nich. Podejścia
te wzajemnie się uzupełniają. Poprzez łagodzenie zmian rozumiemy działania
ukierunkowane na zwiększenie dzietności. W ramach adaptacji do zmian
demograficznych przewidujemy działania dostosowujące gospodarkę i usługi
publiczne do zwiększającej się liczby osób starszych. Liczba osób w wieku 60 lat
i więcej będzie w Polsce rosła w najbliższych latach i należy się do tego
-- 1 of 3 --
2
odpowiednio przygotować, nie zaniedbując jednocześnie działań zachęcających
młodych ludzi do zakładania rodzin i posiadania dzieci.
Cel demograficzny w projekcie Strategii będzie realizowany w pięciu
priorytetowych obszarach. Trzy z nich odnoszą się wprost do łagodzenia zmian
demograficznych: priorytet 1.1. Zwiększenie dostępności mieszkań, priorytet 1.2.
Tworzenie warunków sprzyjających rodzicielstwu oraz priorytet 1.3.
Odpowiedzialna polityka migracyjna. Przewidziane są działania takie jak
zwiększanie dostępności mieszkań, w szczególności dla osób młodych;
zwiększenie stabilności dochodów młodych dorosłych; rozwój kompleksowej
ochrony zdrowia prokreacyjnego; kształtowanie w dyskursie społecznym narracji
sprzyjającej rodzicielstwu. W kwestii poprawy wizerunku rodzicielstwa
w dyskursie społecznym planowane są działania skupiające się na poprawie
społecznego postrzegania rodzicielstwa, w tym rodzin wielodzietnych. Działania
będą ukierunkowane także na zwiększanie zaufania społecznego wobec instytucji
wspierających rodziny, wzmocnienie poczucia wspólnoty oraz podniesienie
jakości życia dzieci i dorosłych. Obejmą one kształtowanie pozytywnego
wizerunku rodzicielstwa w mediach.
Ponadto, ze środków europejskich podejmowane są działania w zakresie
wsparcia i rozwoju systemu opieki nad dziećmi do lat 3. Przykładem takich
działań jest program Aktywny Maluch (wcześniej: Maluch+) na lata 2022-2029.
Program łączy w sobie dofinansowanie krajowe ze środkami z EFS+ w ramach
programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) oraz środkami
z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Na ten cel
przeznaczono środki w wysokości blisko 6,5 mld zł, co pozwoli na stworzenie
ponad 102 tys. nowych miejsc opieki nad najmłodszymi dziećmi. Preferencje
w pozyskaniu środków mają gminy, w szczególności te, na terenie których
nie funkcjonuje żadna instytucja opieki nad dziećmi do lat 3 (tzw. białe plamy).
Aby dodatkowo zachęcić samorządy do udziału w tym programie, w FERS przy tej
interwencji wykorzystuje się rozliczenie oparte o finansowanie niepowiązane
z kosztami (FNLC). Ze środków KPO finansowane są działania inwestycyjne dot.
m.in. budowy lub adaptacji budynków w celu stworzenia żłobków lub klubów
dziecięcych. Z EFS+ finansowane są z kolei działania dot. utworzenia miejsc opieki
w żłobkach, klubach dziecięcych lub w formie dziennego opiekuna głównie
poprzez adaptacje budynków, a także realizowane jest dofinansowanie
funkcjonowania w początkowym okresie (tj. przez pierwsze 36 miesięcy)
wszystkich miejsc opieki utworzonych w programie.
Powyższe działania – ukierunkowane na stworzenie nowych, przystępnych
cenowo placówek opieki nad najmłodszymi dziećmi – stwarzają bardziej
przyjazne dla przyszłych rodziców środowisko, które będzie mogło zachęcać
do decyzji o posiadaniu dzieci.
-- 2 of 3 --
3
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.58.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14874 Pani Posłanki Agnieszki Górskiej, w sprawie zapaści
demograficznej Polski, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Obowiązująca Strategia Demograficzna 2040 oraz Strategia Rozwoju Kraju do 2035 r. są
dokumentami horyzontalnymi. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają
prace analityczne dotyczące dokumentu o randze polityki publicznej odpowiadającej
bieżącym wyzwaniom demograficznym.
Spadek dzietności dotyczy całej Europy i spowodowany jest licznymi, złożonymi czynnikami
o charakterze kulturowym, społecznym i ekonomicznym. Utrzymujące się od około 30 lat
zjawisko depresji urodzeniowej powoduje, że nie jest zapewniona prosta zastępowalność
pokoleń. Minister właściwy do spraw rodziny prowadzi działania na rzecz ograniczenia
negatywnych tendencji demograficznych i przystosowania polityk krajowych do bieżących
procesów i trendów.
Należy mieć przy tym na uwadze, że działania te obejmują różne sfery życia, a tym samym
dotyczą wielu obszarów należących też do właściwości innych ministrów. Kluczowe
znaczenie ma zatem spojrzenie na demografię z różnych perspektyw i dostosowanie
właściwych polityk oraz koordynowanie – w drodze współpracy międzyresortowej - działań
kształtujących politykę demograficzną w Polsce.
W tym celu w resorcie powołano Radę do spraw Polityki Rodzinnej i Demograficznej
złożoną z badaczy i przedstawicieli samorządów. Dodatkowo, celem skoordynowania
działań rządu w obszarze demografii, pracę rozpoczął Międzyresortowy Zespół do spraw
Przeciwdziałania Negatywnym Zjawiskom Demograficznym. Do jego zadań należy m.in.
proponowanie kierunków działań w obszarach, w których aktualne trendy demograficzne
powinny zostać uwzględnione.
Trzeba też podkreślić, że nawet nagły wzrost współczynnika dzietności do poziomu
gwarantującego zastępowalność pokoleń nie przełoży się natychmiast na poprawę sytuacji
–osoby urodzone w dniu dzisiejszym wejdą np. na rynek pracy dopiero za około 20-25 lat,
a więc w najbliższej perspektywie nie zaradzą aktualnym napięciom ani wyzwaniom
związanym z finansowaniem systemu emerytalnego. Istotne są też przyszłe zmiany
technologiczne, w tym automatyzacja i robotyzacja, które wpłyną na strukturę zatrudnienia,
wydajność pracy i potencjalne zmniejszenie presji związanej z koniecznością poszukiwania
nowych zasobów pracy. W dłuższej perspektywie może to również oznaczać większą
odporność systemów zabezpieczenia społecznego na skutki starzenia się ludności.
Starzenie się społeczeństwa stanowi wyzwanie dla systemu ubezpieczeń społecznych.
W obliczu niekorzystnych zmian demograficznych jego sytuacja musi być stale
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
monitorowana i analizowana pod kątem wydolności finansowej, uwarunkowań
demograficznych oraz ekwiwalentności wypłacanych świadczeń.
Zachęcanie do aktywności zawodowej osób starszych jest ważne dla zachowania stabilności
systemu zabezpieczenia społecznego i równowagi pomiędzy wpływami z transferów
publicznych (podatków i składek) oraz wydatkami w postaci transferów socjalnych
kierowanych w szczególności do starszego pokolenia.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stale realizuje zadania
związane ze wspieraniem rodzin. Minister podejmuje liczne inicjatywy legislacyjne,
organizacyjne i finansowe ukierunkowane na rozwój systemu instytucjonalnej opieki nad
dziećmi w wieku do lat 3 i podniesienie jakości świadczonych w jej ramach usług. Wśród
nich wymienić należy m.in. projekt Akademia Wsparcia, program Aktywny Rodzic, Aktywny
Maluch, Aktywny Dzienny Opiekun w Gminie, Karta Dużej Rodziny czy kontynuację
Programu 800+ i Dobry Start.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --