Interpelacja w sprawie możliwości realizacji zasady bliskości w odniesieniu do odpadów budowlanych powstających w ramach inwestycji krótkotrwałych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14872
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie możliwości realizacji zasady bliskości w odniesieniu do odpadów budowlanych powstających w ramach inwestycji krótkotrwałych
Zgłaszający: Marek Wesoły, Robert Warwas, Jerzy Polaczek
Data wpływu: 26-01-2026
Jednym z fundamentalnych założeń ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach jest tzw. zasada bliskości, zgodnie z którą odpady powinny być w pierwszej kolejności przetwarzane w miejscu ich powstania lub jak najbliżej tego miejsca. W praktyce zasada ta w bardzo ograniczonym stopniu znajduje zastosowanie w odniesieniu do odpadów budowlanych, w szczególności powstających w ramach inwestycji krótkotrwałych.
Znaczna część odpadów budowlanych – takich jak gruz betonowy, gruz ceglany czy masy ziemne – z technologicznego punktu widzenia mogłaby być poddawana prostym procesom odzysku bezpośrednio na placu budowy i następnie ponownie wykorzystywana. Bariery mają charakter przede wszystkim formalnoprawny. Wykonawcy robót budowlanych uzyskują prawo do dysponowania terenem dopiero w momencie przejęcia placu budowy, natomiast procedury związane z uzyskaniem zezwoleń na przetwarzanie odpadów trwają często dłużej niż sama inwestycja.
W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w których odpady nadające się do ponownego wykorzystania są przekazywane do unieszkodliwienia, podczas gdy na potrzeby sąsiednich inwestycji nabywane są surowce pierwotne, często transportowane na znaczne odległości. Dotyczy to m.in. mas ziemnych, gruntu organicznego czy gruzu betonowego. Zjawisko to stoi w sprzeczności zarówno z zasadą bliskości, jak i z celami gospodarki o obiegu zamkniętym, a jednocześnie sprzyja powstawaniu szarej strefy w obrocie materiałami staroużytecznymi.
W związku z powyższym, kieruję następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie lub planuje podjęcie działań mających na celu umożliwienie rzeczywistej realizacji zasady bliskości w odniesieniu do odpadów budowlanych, w szczególności powstających w ramach inwestycji krótkotrwałych?
Czy w resorcie analizowana jest skala problemu polegającego na kierowaniu odpadów budowlanych nadających się do odzysku do unieszkodliwienia z przyczyn formalnoprawnych?
Czy ministerstwo prowadzi lub prowadziło prace analityczne lub konsultacyjne dotyczące barier prawnych w przetwarzaniu odpadów budowlanych w miejscu ich wytworzenia?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska współpracuje lub planuje współpracę z Ministerstwem Rozwoju i Technologii w zakresie zagadnień związanych z przetwarzaniem odpadów budowlanych na placach budów?
Jakie inne działania, o charakterze systemowym lub analitycznym, zostały dotychczas podjęte przez ministerstwo w związku z problemami opisanymi powyżej?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4322 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-WO.0500.3.2026.ML
4211321.17039025.13830961
Warszawa, 06-02-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posłów Marka Wesołego, Roberta Warwasa i Jerzego
Polaczka (znak: K10INT14872).
Temat: możliwość realizacji zasady bliskości w odniesieniu do odpadów budowlanych
powstających w ramach inwestycji krótkotrwałych.
Pan
Włodzimierzy Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłów Marka Wesołego, Roberta Warwasa i Jerzego
Polaczka w sprawie możliwości realizacji zasady bliskości w odniesieniu do odpadów
budowlanych powstających w ramach inwestycji krótkotrwałych (K10INT14872),
przedstawiam poniższe informacje.
Zasada bliskości została uregulowana w rozdziale 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.
o odpadach1, w którym wskazano, że odpady należy w pierwszej kolejności przetwarzać
w miejscu powstawania, uwzględniając przy tym hierarchię sposobów postępowania z
odpadami określoną w art. 17 ustawy o odpadach.
Jednocześnie w sytuacji, gdy nie jest możliwe przetwarzanie odpadów w miejscu ich
powstawania to wytwórca odpadów lub posiadacz odpadów może skorzystać
z odstępstw, które określono w art. 20 ust. 2 ustawy o odpadach, z uwzględnieniem
najlepszych dostępnych technik oraz ochrony środowiska i zdrowia ludzi.
Ponadto należy podkreślić, że ww. przepisy mają zastosowanie do wszystkich odpadów,
w tym do odpadów budowlanych i rozbiórkowych.
Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska obecnie nie prowadzi działań
w zakresie zmian przepisów w obecnie obowiązujących regulacjach dotyczących zasady
bliskości gospodarowania odpadami.
Należy zauważyć, że wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania
wytworzonymi przez siebie odpadami, a w sytuacji gdy nie ma możliwości ich
zagospodarowania może zlecić wykonanie obowiązku podmiotom posiadającym stosowne
zezwolenie z zakresu gospodarowania odpadami tj. zezwolenie na zbieranie odpadów lub
zezwolenie na przetwarzanie odpadów.
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.
-- 1 of 2 --
Ponadto w tym miejscu należy ponownie podkreślić, że wytwórca odpadów jest
obowiązany do zagospodarowania wytworzonych przez siebie odpadów uwzględniając
przy tym hierarchię sposobów postępowania z odpadami. Zatem odpady, których
powstaniu nie udało się zapobiec w następnej kolejności powinny zostać poddane
przygotowaniu do ponownego użycia lub recyklingowi, a jeżeli nie jest to możliwe
z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub
ekonomicznych – poddaniu innym procesom odzysku. Unieszkodliwieniu powinny zostać
poddane wyłącznie odpady, których poddanie odzyskowi nie jest możliwe.
Odnosząc się do zmian przepisów w zakresie przetwarzania odpadów budowlanych
i rozbiórkowych uprzejmie informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska współpracuje
z Ministerstwem Rozwoju i Technologii w zakresie wstępnych prac analitycznych
mających na celu wydanie rozporządzenia zgodnie z delegacją ustawową w art. 45 ust. 3.
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Odnosząc się do działań systemowych podjętych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
uprzejmie informuję, że wychodząc naprzeciw oczekiwaniom branży, resort klimatu
i środowiska wprowadził art. 101a ustawy o odpadach dotyczący obowiązku
selektywnego zbierania odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Określony podział
odpadów budowlanych i rozbiórkowych (odpady BiR) na poszczególne frakcje, takie jak:
drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady mineralne (beton, cegła, płytki
i materiały ceramiczne, kamienie), nie opiera się tylko na obowiązku segregacji u źródła,
ale również umożliwia przekazanie odpadów innemu uprawnionemu podmiotowi, który
zajmie się segregacją odpadów BiR.
Powyższy przepis pozwala na stworzenie jednolitego systemu selektywnej zbiórki,
a prawidłowa segregacja będzie mieć również wpływ na poprawę dostępności do surowca
na rynku oraz ułatwi jego dalsze wykorzystanie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 2 of 2 --