Interpelacja nr 14868
Interpelacja w sprawie ograniczonego dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczonego dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom
Interpelacja nr 14868
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczonego dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 26-01-2026
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację do ministry zdrowia w sprawie ograniczonego dostępu osób starszych do skutecznej profilaktyki zakażeń pneumokokowych.
Zakażenia wywoływane przez Streptococcus pneumoniae stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych dla osób w wieku senioralnym. Szczególnie niebezpieczna jest inwazyjna choroba pneumokokowa (IChP), której przebieg u osób starszych jest ciężki i obarczony bardzo wysoką śmiertelnością. Z dostępnych danych wynika, że wskaźnik śmiertelności w przypadku IChP u pacjentów w wieku 65+ sięga niemal 50%, co stanowi najwyższą wartość spośród wszystkich grup wiekowych.
Z badań Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego wynika, że w 2024 r. wskaźnik wykrywalności IChP wyniósł 4,93 na 100 000 populacji ogólnej, natomiast wśród osób starszych wyraźnie wzrastał wraz z wiekiem - od 10,15 na 100 000 osób w wieku 65-74 lata, aż do 39,57 na 100 000 osób w wieku 95 lat i więcej.
Pomimo powyższych danych, obecny system profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom dla seniorów w Polsce pozostaje niewystarczający. Osoby starsze mają obecnie dostęp do bezpłatnego szczepienia preparatem, który nie jest optymalnie dostosowany do potrzeb tej grupy wiekowej, nie zapewnia ochrony przed najgroźniejszymi dla seniorów serotypami pneumokoków oraz został pierwotnie zaprojektowany z myślą o populacji pediatrycznej. Co więcej, dostęp do refundowanego szczepienia uzależniony jest od spełnienia określonych kryteriów zdrowotnych, co w praktyce wyklucza z profilaktyki osoby ogólnie zdrowe, mimo że sam wiek istotnie zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu choroby.
Tymczasem inne szczepienia zalecane seniorom, takie jak szczepienia przeciw grypie czy RSV, cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem i pokazują, że właściwie zaprojektowana profilaktyka przynosi realne korzyści zdrowotne i społeczne. Brak analogicznego, kompleksowego podejścia do profilaktyki zakażeń pneumokokowych należy uznać za istotną lukę systemową w ochronie zdrowia osób starszych.
Zapewnienie seniorom dostępu do nowoczesnej, skutecznej i dostosowanej do ich potrzeb profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom mogłoby w istotny sposób ograniczyć liczbę zachorowań na IChP, zmniejszyć liczbę hospitalizacji oraz zgonów, a także pozwolić osobom starszym dłużej zachować sprawność, aktywność zawodową i społeczną oraz dobrą jakość życia.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega problem ograniczonego dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom, w szczególności w kontekście wysokiej śmiertelności IChP w grupie wiekowej 65+?
Czy prowadzone są obecnie analizy lub prace nad rozszerzeniem programu szczepień ochronnych dla seniorów o nowocześniejsze preparaty przeznaczone dla dorosłych, zapewniające szerszą ochronę przed serotypami pneumokoków najgroźniejszymi dla osób starszych?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa zniesienie lub złagodzenie kryteriów zdrowotnych warunkujących dostęp do refundowanych szczepień przeciw pneumokokom dla seniorów, tak aby profilaktyką mogły zostać objęte również osoby bez chorób współistniejących?
Czy planowane jest wprowadzenie powszechnego, finansowanego ze środków publicznych programu szczepień przeciw pneumokokom dedykowanego wszystkim osobom po 65. roku życia, analogicznie do rozwiązań funkcjonujących w innych państwach europejskich?
Jakie działania edukacyjne i informacyjne planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia świadomości seniorów i personelu medycznego na temat zagrożeń związanych z zakażeniami pneumokokowymi oraz dostępnych form profilaktyki?
Z wyrazami szacunku
Posłanka na Sejm RP
Iwona Maria Kozłowska
Interpelacja nr 14868
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczonego dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 26-01-2026
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację do ministry zdrowia w sprawie ograniczonego dostępu osób starszych do skutecznej profilaktyki zakażeń pneumokokowych.
Zakażenia wywoływane przez Streptococcus pneumoniae stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych dla osób w wieku senioralnym. Szczególnie niebezpieczna jest inwazyjna choroba pneumokokowa (IChP), której przebieg u osób starszych jest ciężki i obarczony bardzo wysoką śmiertelnością. Z dostępnych danych wynika, że wskaźnik śmiertelności w przypadku IChP u pacjentów w wieku 65+ sięga niemal 50%, co stanowi najwyższą wartość spośród wszystkich grup wiekowych.
Z badań Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego wynika, że w 2024 r. wskaźnik wykrywalności IChP wyniósł 4,93 na 100 000 populacji ogólnej, natomiast wśród osób starszych wyraźnie wzrastał wraz z wiekiem - od 10,15 na 100 000 osób w wieku 65-74 lata, aż do 39,57 na 100 000 osób w wieku 95 lat i więcej.
Pomimo powyższych danych, obecny system profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom dla seniorów w Polsce pozostaje niewystarczający. Osoby starsze mają obecnie dostęp do bezpłatnego szczepienia preparatem, który nie jest optymalnie dostosowany do potrzeb tej grupy wiekowej, nie zapewnia ochrony przed najgroźniejszymi dla seniorów serotypami pneumokoków oraz został pierwotnie zaprojektowany z myślą o populacji pediatrycznej. Co więcej, dostęp do refundowanego szczepienia uzależniony jest od spełnienia określonych kryteriów zdrowotnych, co w praktyce wyklucza z profilaktyki osoby ogólnie zdrowe, mimo że sam wiek istotnie zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu choroby.
Tymczasem inne szczepienia zalecane seniorom, takie jak szczepienia przeciw grypie czy RSV, cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem i pokazują, że właściwie zaprojektowana profilaktyka przynosi realne korzyści zdrowotne i społeczne. Brak analogicznego, kompleksowego podejścia do profilaktyki zakażeń pneumokokowych należy uznać za istotną lukę systemową w ochronie zdrowia osób starszych.
Zapewnienie seniorom dostępu do nowoczesnej, skutecznej i dostosowanej do ich potrzeb profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom mogłoby w istotny sposób ograniczyć liczbę zachorowań na IChP, zmniejszyć liczbę hospitalizacji oraz zgonów, a także pozwolić osobom starszym dłużej zachować sprawność, aktywność zawodową i społeczną oraz dobrą jakość życia.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega problem ograniczonego dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom, w szczególności w kontekście wysokiej śmiertelności IChP w grupie wiekowej 65+?
Czy prowadzone są obecnie analizy lub prace nad rozszerzeniem programu szczepień ochronnych dla seniorów o nowocześniejsze preparaty przeznaczone dla dorosłych, zapewniające szerszą ochronę przed serotypami pneumokoków najgroźniejszymi dla osób starszych?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa zniesienie lub złagodzenie kryteriów zdrowotnych warunkujących dostęp do refundowanych szczepień przeciw pneumokokom dla seniorów, tak aby profilaktyką mogły zostać objęte również osoby bez chorób współistniejących?
Czy planowane jest wprowadzenie powszechnego, finansowanego ze środków publicznych programu szczepień przeciw pneumokokom dedykowanego wszystkim osobom po 65. roku życia, analogicznie do rozwiązań funkcjonujących w innych państwach europejskich?
Jakie działania edukacyjne i informacyjne planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia świadomości seniorów i personelu medycznego na temat zagrożeń związanych z zakażeniami pneumokokowymi oraz dostępnych form profilaktyki?
Z wyrazami szacunku
Posłanka na Sejm RP
Iwona Maria Kozłowska
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5057 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZS.050.2.2026.MK
Warszawa, 09 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14868 z dnia 27 stycznia 2026 r., złożoną przez Panie
Poseł Iwonę Marię Kozłowską oraz Annę Wojciechowską,
w sprawie ograniczonego
dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych odpowiedzi na pytania.
Odnosząc się do pytań 1 – 4 uprzejmie informuję, że w Polsce są zalecane szczepienia
ochronne dla osób dorosłych wg źródeł ich finansowania:
1) szczepienia zalecane - koszt szczepionki i jej podania jest pokrywany ze środków
budżetu państwa (bezpłatne dla pacjenta);
2) szczepienia zalecane refundowane (bezpłatne lub częściowo płatne);
3) szczepienia zalecane rekomendowane - koszt szczepionki ponosi pacjent.
Informacja o zaleceniach krajowych jest zawarta w Programie Szczepień Ochronnych (PSO)
na dany rok. Program jest publicznie dostępny, m.in. pod adresem:
https://dziennikmz.mz.gov.pl/legalact/2024/93/.
Osobom starszym zaleca się szczepienia przeciw:
pneumokokom - szczepionka dostępna jest bezpłatnie dla osób w wieku
65+ ze zwiększonym ryzykiem choroby pneumokokowej;
grypie – szczepienia należą do grupy szczepień zalecanych, a jednocześnie
finansowanych ze środków publicznych w oparciu o refundacją apteczną.
Otrzymanie refundowanej szczepionki (w 50% lub 100%) – w zależności od grupy,
szczepionka może być bezpłatna (kobiety w ciąży oraz osoby powyżej 65 r.ż.) lub
objęta 50% refundacją (osoby w wieku 18-64), wymaga prawidłowo wystawionej
recepty od lekarza na dany lek, a o odpłatności decyduje wiek osoby szczepionej;
COVID-19 – szczepionka dostępna bezpłatnie (wszyscy nieszczepieni, szczepienie
podstawowe + wymagane dawki przypominające);
półpaścowi – szczepionka bezpłatna (100% refundacji) dla osób 65+
o zwiększonym ryzyku zachorowania);
syncytialnemu wirusowi oddechowemu RSV - od 1 października 2025 r. darmowa
szczepionka (Abrysvo) dla osób 60+;
wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wszyscy nieszczepieni, 3 dawki),
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
błonicy, tężcowi i krztuścowi szczepionką dTap z obniżoną zawartością antygenów
błonicy i krztuśca (dawka przypominająca co 10 lat);
kleszczowemu zapaleniu mózgu KZM (3 dawki, dawka przypominająca co 3 do 5
lat).
W kwestii realizacji szczepień ochronnych przeciw pneumokokom o najszerszym spektrum
działania uwzględniane są informacje dotyczące krajowej sytuacji epidemiologicznej
Streptococcus pneumoniae względem zachorowań na inwazyjną chorobę pneumokokową
(IChP) w Polsce i ich uwarunkowań.
Procedura wykonania szczepienia jest możliwa zarówno w przychodni podstawowej opieki
zdrowotnej, w której została złożona deklaracja lekarza POZ, jak i w aptece, która ma
podpisaną umowę z NFZ.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż:
w aptekach, w których wykonywane są szczepienia, możliwe jest wystawianie recepty
farmaceutycznej refundowanej na szczepionkę i zrealizowanie szczepienia ochronnego.
szczepienie poprzedza badanie kwalifikacyjne wykonywane przez lekarza, felczera,
lekarza dentystę, pielęgniarkę, położną, ratownika medycznego, fizjoterapeutę,
diagnostę laboratoryjnego oraz farmaceutę. Badanie kwalifikacyjne u osoby powyżej 9
roku życia może wykonać nie tylko lekarz, ale również pielęgniarka i położna.
przekazywanie aktualnej informacji o szczepieniach ochronnych (w tym zalecanych)
jest ustawowym obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną.
Wykonanie szczepienia zalecanego powinno być udokumentowane w elektronicznej
Karcie Szczepień.
Odnoszą się do pytania 5. należy podkreślić, iż Ministerstwo Zdrowia kontynuuje
intensywne działania edukacyjne i promocyjne na rzecz szczepień ochronnych. Realizuje
działania ukierunkowane na promocję szczepień ochronnych, będące jednym z zadań
Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025, w ramach celu operacyjnego 4
„Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne”, zadania 5 „Promocja szczepień – działania
promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych”.
Celem tego zadania jest popularyzacja szczepień ochronnych, w tym za pośrednictwem
serwisu internetowego Szczepienia.info (https://szczepienia.pzh.gov.pl/). Na portalu
publikowane są wiarygodne, oparte na dowodach naukowych informacje dotyczące
szczepień ochronnych. Treści udostępniane w serwisie kierowane są zarówno
do ogółu społeczeństwa, jak i do profesjonalistów medycznych.
Minister Zdrowia wspiera także wszelkie działania informacyjno-edukacyjne promujące
szczepienia, których celem jest zwiększenie skuteczności przeciwdziałania dezinformacji
oraz rozwijanie strategicznego, opartego na dowodach naukowych podejścia do
komunikacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZS.050.2.2026.MK
Warszawa, 09 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14868 z dnia 27 stycznia 2026 r., złożoną przez Panie
Poseł Iwonę Marię Kozłowską oraz Annę Wojciechowską,
w sprawie ograniczonego
dostępu seniorów do skutecznej profilaktyki szczepień przeciw pneumokokom, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych odpowiedzi na pytania.
Odnosząc się do pytań 1 – 4 uprzejmie informuję, że w Polsce są zalecane szczepienia
ochronne dla osób dorosłych wg źródeł ich finansowania:
1) szczepienia zalecane - koszt szczepionki i jej podania jest pokrywany ze środków
budżetu państwa (bezpłatne dla pacjenta);
2) szczepienia zalecane refundowane (bezpłatne lub częściowo płatne);
3) szczepienia zalecane rekomendowane - koszt szczepionki ponosi pacjent.
Informacja o zaleceniach krajowych jest zawarta w Programie Szczepień Ochronnych (PSO)
na dany rok. Program jest publicznie dostępny, m.in. pod adresem:
https://dziennikmz.mz.gov.pl/legalact/2024/93/.
Osobom starszym zaleca się szczepienia przeciw:
pneumokokom - szczepionka dostępna jest bezpłatnie dla osób w wieku
65+ ze zwiększonym ryzykiem choroby pneumokokowej;
grypie – szczepienia należą do grupy szczepień zalecanych, a jednocześnie
finansowanych ze środków publicznych w oparciu o refundacją apteczną.
Otrzymanie refundowanej szczepionki (w 50% lub 100%) – w zależności od grupy,
szczepionka może być bezpłatna (kobiety w ciąży oraz osoby powyżej 65 r.ż.) lub
objęta 50% refundacją (osoby w wieku 18-64), wymaga prawidłowo wystawionej
recepty od lekarza na dany lek, a o odpłatności decyduje wiek osoby szczepionej;
COVID-19 – szczepionka dostępna bezpłatnie (wszyscy nieszczepieni, szczepienie
podstawowe + wymagane dawki przypominające);
półpaścowi – szczepionka bezpłatna (100% refundacji) dla osób 65+
o zwiększonym ryzyku zachorowania);
syncytialnemu wirusowi oddechowemu RSV - od 1 października 2025 r. darmowa
szczepionka (Abrysvo) dla osób 60+;
wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (wszyscy nieszczepieni, 3 dawki),
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
błonicy, tężcowi i krztuścowi szczepionką dTap z obniżoną zawartością antygenów
błonicy i krztuśca (dawka przypominająca co 10 lat);
kleszczowemu zapaleniu mózgu KZM (3 dawki, dawka przypominająca co 3 do 5
lat).
W kwestii realizacji szczepień ochronnych przeciw pneumokokom o najszerszym spektrum
działania uwzględniane są informacje dotyczące krajowej sytuacji epidemiologicznej
Streptococcus pneumoniae względem zachorowań na inwazyjną chorobę pneumokokową
(IChP) w Polsce i ich uwarunkowań.
Procedura wykonania szczepienia jest możliwa zarówno w przychodni podstawowej opieki
zdrowotnej, w której została złożona deklaracja lekarza POZ, jak i w aptece, która ma
podpisaną umowę z NFZ.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż:
w aptekach, w których wykonywane są szczepienia, możliwe jest wystawianie recepty
farmaceutycznej refundowanej na szczepionkę i zrealizowanie szczepienia ochronnego.
szczepienie poprzedza badanie kwalifikacyjne wykonywane przez lekarza, felczera,
lekarza dentystę, pielęgniarkę, położną, ratownika medycznego, fizjoterapeutę,
diagnostę laboratoryjnego oraz farmaceutę. Badanie kwalifikacyjne u osoby powyżej 9
roku życia może wykonać nie tylko lekarz, ale również pielęgniarka i położna.
przekazywanie aktualnej informacji o szczepieniach ochronnych (w tym zalecanych)
jest ustawowym obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną.
Wykonanie szczepienia zalecanego powinno być udokumentowane w elektronicznej
Karcie Szczepień.
Odnoszą się do pytania 5. należy podkreślić, iż Ministerstwo Zdrowia kontynuuje
intensywne działania edukacyjne i promocyjne na rzecz szczepień ochronnych. Realizuje
działania ukierunkowane na promocję szczepień ochronnych, będące jednym z zadań
Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025, w ramach celu operacyjnego 4
„Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne”, zadania 5 „Promocja szczepień – działania
promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych”.
Celem tego zadania jest popularyzacja szczepień ochronnych, w tym za pośrednictwem
serwisu internetowego Szczepienia.info (https://szczepienia.pzh.gov.pl/). Na portalu
publikowane są wiarygodne, oparte na dowodach naukowych informacje dotyczące
szczepień ochronnych. Treści udostępniane w serwisie kierowane są zarówno
do ogółu społeczeństwa, jak i do profesjonalistów medycznych.
Minister Zdrowia wspiera także wszelkie działania informacyjno-edukacyjne promujące
szczepienia, których celem jest zwiększenie skuteczności przeciwdziałania dezinformacji
oraz rozwijanie strategicznego, opartego na dowodach naukowych podejścia do
komunikacji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --