Interpelacja w sprawie rekordowych opóźnień pociągów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14851
do ministra infrastruktury
w sprawie rekordowych opóźnień pociągów
Zgłaszający: Marcin Horała
Data wpływu: 25-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
styczeń 2026 roku przejdzie do historii jako miesiąc rekordowych opóźnień w ruchu pociągów od długiego czasu. Jest czymś zrozumiałym, że warunki zimowe mogą skutkować zwiększoną liczbą opóźnień i awarii. Jednak skala zjawiska – przybierającego w niektóre dni znamiona paraliżu całego systemu transportu kolejowego, duża liczba opóźnionych pociągów, długość opóźnień sięgających nieraz wielu godzin – budzi zrozumiałe zainteresowanie opinii publicznej. Istnieje realne niebezpieczeństwo zaprzepaszczenia kilku lat przywracania kolei dobrej opinii jako bezpiecznego, wygodnego i punktualnego środka transportu. Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Jakie działania w styczniu 2026 r. podjął resort wraz z podległymi firmami i instytucjami (m in. UTK, PKP PLK, PKP) w celu zapewnienia sprawnego i punktualnego działania systemu transportu kolejowego?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10657 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8-1.054.3.2026
Warszawa, 23 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14851 Pana Marcina Horały Posła na Sejm RP, przesyłam
poniższe stanowisko.
W związku z prognozowanymi trudnymi warunkami atmosferycznymi od dnia 30 grudnia
2025 r. uruchomiono system zarządzania kryzysowego w Spółce PKP Polskie Linie
Kolejowe S.A., powołując m.in. Kolejowe Centrum Zarządzania Kryzysowego na obszarze
całego kraju oraz Regionalne Zespoły Zarządzania Kryzysowego w Ekspozyturach
Zarządzania Ruchem Kolejowym, począwszy od dnia 30 grudnia 2025 r. na północy
i w centrum kraju, a następnie sukcesywnie również na wszystkich pozostałych obszarach.
W skład zespołów weszli przedstawiciele jednostek Spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
(Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym oraz Ekspozytur Zarządzania Ruchem
Kolejowym, Zakładów Linii Kolejowych, Centrum Realizacji Inwestycji, Komendy Głównej
i Regionalnych Straży Ochrony Kolei), przewoźnicy kolejowi, PGE Energetyka Kolejowa S.A.
oraz PKP S.A.
Do działań związanych z utrzymaniem zimowym infrastruktury skierowano pracowników
oraz sprzęt własny Spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., wspierany zasobami podmiotów
zewnętrznych. Prace obejmowały w szczególności utrzymanie rozjazdów, przejazdów
kolejowo-drogowych oraz infrastruktury pasażerskiej. Dla osłony i napraw sieci trakcyjnej
całodobowo dostępnych było 66 pociągów sieciowych. W okresie od dnia 1 stycznia
2026 r. do dnia 31 stycznia 2026 r. do osłony sieci Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
dysponowała łącznie 424 lokomotywami osłonowymi, zaangażowanymi
w monitorowanie stanu infrastruktury i usuwanie skutków ciężkich warunków
pogodowych. Wykonano jazdy w celu odszronienia 27 146 km sieci trakcyjnej oraz jazdy
patrolowe na 61 228 km torów.
W okresie wzmożonych opadów śniegu i/lub oblodzeń na całej sieci kolejowej do prac
przy odśnieżaniu oddelegowano w styczniu średniodobowo 2 363 pracowników Spółki
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz 45 podmiotów spoza struktur Spółki PKP Polskie Linie
Kolejowe S.A. Zespoły odśnieżne, pługi odśnieżne oraz odśnieżarki pracowały łącznie
1 833 razy. Do usuwania awarii i usterek oddelegowano średniodobowo 76 osób. W celu
stałego ogrzewania rozjazdów pracowało średnio w każdej dobie 26 040 stacjonarnych
urządzeń.
Warto mieć na uwadze, że w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 stycznia
2026 r. na całej sieci kolejowej będącej w zarządzie Spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
-- 1 of 4 --
2
odnotowano niemal 2500 wydarzeń związanych wyłącznie z ciężkimi warunkami
pogodowymi.
Odnosząc się do działań podjętych przez Spółkę PKP Intercity S.A. należy podkreślić,
że tabor kolejowy eksploatowany przez Spółkę PKP Intercity S.A. jest projektowany
i utrzymywany zgodnie z obowiązującymi normami i specyfikacjami technicznymi
(TSI, EN, UIC). Niemniej jednak kumulacja niekorzystnych warunków zimowych
powoduje zwiększoną awaryjność elementów taboru oraz infrastruktury,
co bezpośrednio przekłada się na punktualność i regularność kursowania pociągów.
Trudne warunki zimowe mają bezpośredni wpływ na kluczowe systemy pojazdów
kolejowych, w szczególności: układy hamulcowe, układy drzwiowe, układy trakcyjne
i elektryczne, urządzenia pokładowe, elementy podwozia. Zwracam szczególną uwagę
na wpływ trudnych warunków zimowych na układy trakcyjne i elektryczne – poprzez
oblodzenie pantografów i sieci trakcyjnej, przerwy w poborze prądu, wahania napięcia
oraz zawilgocenie oraz zamarzanie aparatury wysokiego oraz niskiego napięcia,
co prowadzi do ograniczeń prędkości a w skrajnych przypadkach do czasowej niedrożności
szklaków lub przeciągania składów trakcją spalinową.
Opisane uszkodzenia powodują konieczność czasowego wyłączania pojazdów
z eksploatacji w celu przeprowadzenia napraw lub dodatkowych czynności serwisowych.
Niskie temperatury przyczyniają się również do przyspieszonej degradacji elementów
taboru, takich jak przewody, uszczelnienia i elementy gumowe, co skutkuje skokowym
wzrostem liczby usterek, w tym usterek powtarzalnych, ujawniających się często nagle
i bez wcześniejszych symptomów.
W konsekwencji powyższych uwarunkowań eksploatacyjnych konieczne jest
wprowadzanie ograniczeń w ruchu kolejowym, obejmujących obniżanie prędkości,
skracanie relacji, czasowe wyłączanie pojazdów z ruchu oraz odwoływanie wybranych
kursów. Działania te wynikają z obowiązujących przepisów bezpieczeństwa oraz zasad
prowadzenia ruchu kolejowego i mają na celu ograniczenie ryzyka dalszych uszkodzeń
taboru oraz zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów i personelu.
Trudne warunki zimowe oddziałują również na funkcjonowanie infrastruktury kolejowej
w skali całej sieci, powodując m.in. zaśnieżenia i oblodzenia urządzeń sterowania ruchem
kolejowym, awarie rozjazdów, pęknięcia szyn, usterki sieci trakcyjnej, a także zakłócenia
w ruchu u innych przewoźników. Czynniki te miały istotny wpływ na konieczność
wprowadzania jazd drogami okrężnymi oraz generowanie opóźnień wtórnych.
Spółka PKP Intercity S.A. od początku sezonu zimowego realizuje rozszerzony pakiet
działań przygotowawczych i naprawczych, mających na celu ograniczenie skutków
trudnych warunków eksploatacyjnych. Obejmują one w szczególności:
prowadzenie szczegółowych i rozszerzonych kontroli stanu technicznego taboru,
wykraczających poza standardowe czynności eksploatacyjne,
-- 2 of 4 --
3
wzmożoną kontrolę układów hamulcowych, zasilania, ogrzewania, instalacji
elektrycznych oraz układów drzwiowych,
stosowanie płynów eksploatacyjnych, środków smarnych i preparatów
przeciwzamarzaniowych przystosowanych do niskich temperatur,
bieżące usuwanie śniegu i lodu z podwozi oraz elementów zewnętrznych
pojazdów,
stosowanie dodatkowych osłon na wrażliwe elementy instalacji elektrycznych,
zwiększenie obsad zespołów naprawczych w zakładach utrzymania taboru oraz
intensyfikację prac w spółce PKP Intercity REMTRAK.
zlecenie usuwania skutków awarii spowodowanych trudnymi warunkami
atmosferycznymi oraz zamrożeniami układów dystrybucji wody w Remtrak.
Codziennie prowadzone są narady monitorujące stan rezerwy taborowej oraz postęp
napraw wagonów i lokomotyw. Od podwykonawców realizujących utrzymanie zespołów
trakcyjnych Spółka PKP Intercity S.A. wymaga utrzymania deklarowanej dostępności
pojazdów, jednak ze względu na rozległość obsługiwanych tras oraz czasochłonność
napraw jednostek zespolonych wzrosło zapotrzebowanie na składy wagonowe zastępcze.
W przypadku odwołania pociągu podróżnym wskazywane są alternatywne połączenia
realizowane przez Spółkę PKP Intercity S.A. lub innych przewoźników w ramach
wzajemnego honorowania biletów, a w uzasadnionych przypadkach uruchamiana jest
zastępcza komunikacja autobusowa. Podróżni mogą również skorzystać z uprawnień
wynikających z regulaminu przewoźnika.
Istotnym jest również fakt, że liczba pasażerów przewiezionych przez Spółkę PKP Intercity
S.A. (łącznie w komunikacji krajowej i międzynarodowej) wzrosła w styczniu 2026 r.
o ok. 13% w stosunku do stycznia 2025 roku. Natomiast dane dotyczące punktualności
na przybyciu za styczeń 2026 r. w porównaniu ze styczniem 2025 r. przedstawiają się
następująco:
Spółka PKP Intercity S.A. – styczeń 2026 r. - 53,39%, styczeń 2025 r. – 74,35%,
spadek o około 21 punktów procentowych;
Pozostali przewoźnicy – styczeń 2026 r. – 87,00%, styczeń 2025 r. – 92,91%,
spadek o około 6 punktów procentowych;
Ogółem przewozy pasażerskie – styczeń 2026 r. – 83,69%, styczeń 2025 r.
– 91,39%, spadek o około 8 punktów procentowych.
Należy podkreślić, że przy stabilnych warunkach eksploatacyjnych Spółka
PKP Intercity S.A. utrzymuje wysoki poziom punktualności, co potwierdzają wyniki
z ostatnich okresów. Najniższa punktualność w minionych latach została odnotowana w
lipcu 2022 r. i wyniosła 55,50%.
-- 3 of 4 --
4
Ponadto informuję, że Ministerstwo Infrastruktury systematycznie monitoruje działania
podległych podmiotów (Urząd Transportu Kolejowego do nich nie należy), w tym:
zarządcy infrastruktury Spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. pod której zarządem
znajduje się ponad 90% sieci kolejowej w Polsce,
Spółki PKP Intercity S.A. w zakresie przewozów objętych umową o świadczenie usług
publicznych w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
W ramach działalności monitorującej nad Spółką PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Ministerstwo Infrastruktury m.in. analizuje przekazywane przez tą Spółkę meldunki
z przebiegu robót zimowych (zwane również m.in. raportami z akcji „Zima”), których
zasady ustalone zostały w Instrukcji o zapewnieniu sprawności kolei w zimie Ir-17.
Instrukcja ta ustala zasady organizacji i realizacji prac zimowego utrzymania infrastruktury
kolejowej. Na podstawie informacji przekazywanych przez ww. Spółkę formułowane
są wnioski i dokonywana jest ocena działalności ww. zarządcy infrastruktury w tym
zakresie.
Ponadto, w odniesieniu do różnych aspektów działalności Spółki PKP Polskie Linie
Kolejowe S.A. w przypadku niespełnienia wymagań jakościowych na poziomie
wymaganym w Umowie na realizację programu wieloletniego „Rządowy program
wsparcia zadań zarządców infrastruktury Kolejowej, w tym w zakresie utrzymania
i remontów, do 2028 roku” nakładane są na Spółkę PKP PLK S.A. kary umowne lub
obniżana jest wysokość premii za efektywność. Zasady te dotyczą tych wszystkich
zarządców infrastruktury, którzy korzystają z dofinansowania w ramach ww. Programu,
w takim zakresie działalności, która objęta jest ww. dofinansowaniem.
W ramach działalności monitorującej nad Spółką PKP Intercity S.A. Ministerstwo
Infrastruktury m.in. analizuje przekazywane przez tą Spółkę informacje dotyczące
opóźnień pociągów PKP Intercity S.A. oraz podjętych przez tą Spółkę działań zaradczych
w celu sformułowania odpowiednich wniosków i oceny działalności ww. Przewoźnika
w tym zakresie. Należy również dodać, że w przypadkach niedostatecznej jakości usług,
w sytuacjach i w zakresie przewidzianym w zawartej ze Spółką PKP Intercity S.A. umowie
o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, Ministerstwo
Infrastruktury nakłada na ww. Przewoźnika kary umowne m, in. za brak punktualności
z winy PKP intercity SA.
Resumując, w celu utrzymania ciągłości procesu przewozowego spółki kolejowe angażują
ogromne siły i środki, a Ministerstwo Infrastruktury systematycznie monitoruje rezultaty
działań tych podmiotów.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Piotr Malepszak
-- 4 of 4 --