Interpelacja w sprawie ograniczenia finansowania programu lekowego dla pacjentów ze stwardnieniem rozsianym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14842
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczenia finansowania programu lekowego dla pacjentów ze stwardnieniem rozsianym
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 24-01-2026
Szanowna Pani Minister!
Zgodnie z doniesieniami ekspertów Polskiego Towarzystwa Neurologicznego w 2025 roku doszło do drastycznego spadku finansowania programu lekowego dla pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Program obejmuje obecnie około 28 tysięcy chorych i jest drugim co do wielkości programem lekowym w kraju. Każdego roku do programu dołącza około 1,5 tysiąca nowych pacjentów, a ze względu na przewlekły charakter choroby liczba uczestników systematycznie rośnie.
Ministerstwo Zdrowia ponosi odpowiedzialność za zapewnienie ciągłości i adekwatności finansowania programów lekowych oraz za nadzór nad ich realizacją. Zmniejszenie finansowania w sytuacji rosnącej liczby pacjentów stanowi naruszenie zasady racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi w ochronie zdrowia.
Z informacji podanych przez konsultantkę krajową wynika, że finansowanie programu zmniejszyło się w skali kraju o 17 procent, a w niektórych województwach spadek wyniósł nawet 27 procent. Główny koszt programu stanowią leki pochłaniające 92 procent środków, natomiast obsługa programu to jedynie 8 procent wydatków. Sytuacja prowadzi do odsuwania w czasie włączenia chorych do terapii oraz odsyłania pacjentów z ośrodków z komunikatem o konieczności samodzielnego poszukiwania innego szpitala.
Niewystarczające finansowanie programu lekowego przy jednoczesnym wzroście liczby uprawnionych pacjentów wskazuje na systemowe zaniedbania w planowaniu budżetu ochrony zdrowia. Brak koordynacji między prognozowanym wzrostem liczby uczestników a alokacją środków finansowych powoduje bezpośrednie ograniczenie dostępu do konstytucyjnie gwarantowanych świadczeń zdrowotnych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile wyniósł budżet programu lekowego dla pacjentów ze stwardnieniem rozsianym w 2024 roku, ile w 2025 roku, jaka jest planowana kwota na 2026 rok oraz ilu pacjentów korzystało z programu w poszczególnych latach od 2022 roku w podziale na województwa?
Jakie były przyczyny zmniejszenia finansowania programu w 2025 roku o 17 procent w skali kraju pomimo prognozy wzrostu liczby pacjentów o 1,5 tysiąca rocznie?
Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje wiedzą o odsuwaniu włączania pacjentów w czasie ze względu na problemy finansowe NFZ?
Jakie działania podejmie ministerstwo w celu zapewnienia pełnej dostępności do programu lekowego dla wszystkich uprawnionych pacjentów ze stwardnieniem rozsianym bez tworzenia dodatkowych obciążeń dla świadczeniodawców?
Z poważaniem
Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (86)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14214 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.4.2026.1.JW
Warszawa, 13 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14842 Pana Janusza Cieszyńskiego, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie ograniczenia finansowania programu lekowego dla
pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, Minister Zdrowia przedstawia poniżej następujące
informacje.
W załączeniu przekazuję dane dotyczące finansowania programu lekowego z
uwzględnieniem wartości kontraktów, danych z planu zakupu świadczeń oraz informacji nt.
liczby pacjentów leczonych w programie.
W tabeli nr 1 przedstawiona została wartość kontraktów z uwzględnieniem wartości
rozliczonych i zrealizowanych świadczeń w zakresie programu lekowego B.29 – dane za rok
2024 i 2025 w podziale na województwa.
Mając na uwadze wartości zrealizowane, należy wskazać, że wartość kontraktu na program
lekowy w 2025 roku jest wyższa w porównaniu z rokiem 2024. Ponadto w 2025 roku
wartość świadczeń zrealizowanych przewyższa wartość rozliczoną w skali kraju. Oznacza
to, że część wykonanych świadczeń nie została sfinansowana, co może wynikać z opóźnień
rozliczeń, przekroczeń limitów kontraktowych lub zakwestionowania części świadczeń.
Ponadto, w przypadku danych dotyczących wartości rozliczonych świadczeń proszę mieć
na uwadze fakt, iż proces aneksowania umów, mający na celu sfinansowanie powstałych
zobowiązań jest aktualnie w toku, stąd dane dotyczące wartości rozliczonych będą ulegać
zmianie w kolejnych okresach rozliczeniowych.
W tabeli nr 2 przedstawiono dane w zakresie planowanej kwoty na program lekowy B.29 na
2026 rok i zestawiony z nim rok 2025. Dane te, pochodzą z planów zakupów świadczeń
oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia i wskazują, że plan zakupu
świadczeń na 2026 rok jest wyższy o około 25% od roku poprzedniego. Plany zakupu
świadczeń na dany rok mogą ulegać zmianom i mogą różnić się w finalnej wersji od
faktycznego stanu kontraktowania programu.
-- 1 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zarówno ze względu na specyfikę jednostki chorobowej jak i dostępność do nowych
wysokoskutecznych terapii widoczny jest wzrost liczby pacjentów leczących się w
programie lekowym B.29. Tabela nr 3 przedstawia liczbę pacjentów leczonych w programie
lekowym B.29 w latach 2022-2025 w podziale na województwa – z przedstawionych
danych wynika, że z biegiem lat liczba pacjentów leczonych stopniowo wzrasta.
W 2024 r. program wygenerował największe koszty spośród nieonkologicznych
programów lekowych i ten sam trend obserwowany jest również w 2025 r. (dane niepełne
za I-XI, kwota sprawozdana). Wprowadzenie do refundacji wysokoskutecznych terapii
modyfikujących przebieg choroby, a także sama specyfika choroby mającej charakter
przewlekły powodują coroczny wzrost liczby pacjentów leczonych w programie.
Rok *Kwota refundacji [zł]
2015 257 879 735
2016 287 907 763
2017 321 688 051
2018 356 937 852
2019 392 122 901
2020 414 873 107
2021 464 683 453
2022 519 730 597
2023 621 214 981
2024 708 670 550
2025
(dane niepełne za okres I-XI) 636 004 516
*Kwoty w latach 2015 – 2022 stanowią sumę kwot refundacji w programach lekowych B.29 oraz
B.46. Od 1.11.2022 r. programy zostały połączone w jeden kompleksowy program B.29.
Należy również wskazać, iż w 2025 r. liczne zmiany w programie lekowym B.29, w tym
wprowadzenie nowych substancji czynnych, takich jak ublituksumab oraz okrelizumab w
postaci podskórnej, mogą skutkować wzrostem nakładów finansowych na realizację
programu, głównie z uwagi na wyższy jednostkowy koszt terapii szczególnie w początkowej
fazie objęcia refundacją oraz objęcie leczeniem większej liczby pacjentów. Jednocześnie
generyzacja dotychczas kosztownych produktów leczniczych, m.in. fumaranu dimetylu,
fingolimodu i teryflunomidu, prowadzi do obniżenia cen terapii i generowania oszczędności,
które częściowo kompensują koszty wprowadzanych innowacji. W efekcie zmiany te
wpływają na strukturę wydatków programu, a ich łączny skutek finansowy zależy od
-- 2 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
proporcji stosowania terapii innowacyjnych i generycznych oraz dynamiki kwalifikacji
pacjentów.
Ministerstwo Zdrowia nieustannie dąży do zapewnienia jak największego dostępu do
nowoczesnych technologii lekowych dla pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe.
Głównym celem jest zapewnienie dostępności leczenia dla populacji o niezaspokojonych
potrzebach terapeutycznych, gdzie nie istnieją skuteczne nowoczesne alternatywy
leczenia. Jedynym ograniczeniem, które nie pozwala natychmiastowo udostępnić polskim
pacjentom wszystkich innowacyjnych terapii jest zasobność budżetu Państwa.
Do Ministerstwa Zdrowia wpływały sygnały o odsuwaniu włączania pacjentów w czasie ze
względu na problemy finansowe NFZ. Każdorazowo konsultowane były z NFZ, który
wskazywał, że Oddziały Wojewódzkie Funduszu starają się zabezpieczać dostępność do
świadczeń z zakresu wszystkich programów lekowych na optymalnym poziomie, w tym
także do programu B.29., jednakże działania te muszą uwzględniać możliwości wynikające z
planu finansowego na dany rok. Narodowy Fundusz Zdrowia należy do jednostek sektora
finansów publicznych i w związku z tym wartość finansowanych w danym roku przez
Fundusz świadczeń opieki zdrowotnej, w tym również w zakresie programów lekowych,
zdeterminowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym
Funduszu, sporządzonym zgodnie z uregulowaniami art. 120 i 121 ustawy o świadczeniach1.
Wysokość środków finansowych będących w dyspozycji płatnika publicznego wymusza
wyznaczanie priorytetowych obszarów świadczeń niezbędnych do zabezpieczenia ciągłości
ich realizacji, w tym także na finansowanie wszystkich zrealizowanych świadczeń
nielimitowanych. Programy lekowe, mimo iż traktowane są przez Dyrektorów Oddziałów
Wojewódzkich Funduszu priorytetowo, zaliczane są do świadczeń limitowanych, zatem
niemożliwe jest zwiększanie wartości kontraktów w tym zakresie, do poziomu
wynikającego z bieżącego zapotrzebowania, gdyż Oddziały Wojewódzkie Funduszu
zobowiązane są w pierwszej kolejności do finansowania wszystkich zrealizowanych
świadczeń nielimitowanych oraz świadczeń wykonanych pacjentom do 18 roku życia, mając
na uwadze konieczność ich rozliczenia za cały okres rozliczeniowy.
Podsumowując należy poinformować, że w zakresie posiadanych kompetencji oraz
środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco działania
zmierzające do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziałów
wojewódzkich NFZ, uwzględniając m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez
1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461)
-- 3 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków
finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w
planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych,
zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Realizacja programów lekowych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, odbywa się na
podstawie obowiązujących decyzji refundacyjnych Ministra Zdrowia oraz zabezpieczonych
środków finansowych. NFZ podejmuje działania organizacyjne i finansowe mające na celu
umożliwienie pacjentom spełniającym kryteria kwalifikacji dostępu do terapii, przy
jednoczesnym zachowaniu stabilności finansowej systemu.
Należy również wskazać, że Minister Zdrowia dostrzega znaczenie programu lekowego w
leczeniu stwardnienia rozsianego oraz jego wpływ na poprawę stanu zdrowia i jakości życia
pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Martyna Kosmal
Zastępca Dyrektora
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 7 --
Tabela nr 1. Wartość kontraktów z uwzględnieniem wartości rozliczonych i zrealizowanych świadczeń w zakresie programu lekowego B.29 – dane za rok 2024 i 2025 w
podziale na województwa.
Wartość kontraktów, zrealizowane i rozliczone w programie lekowym B.29
2024 2025
Etykiety wierszy Wartość Kontraktu
Liczba
świadczenio
dawców
Wartość
zrealizowanych
jednostek
rozliczeniowych
Wartość
rozliczonych
jednostek
rozliczeniowyc
h
Wartość
rozliczona vs
zlealizowana
Wartość
Kontraktu
Liczba
świadczen
iodawców
Wartość
zrealizowanych
jednostek
rozliczeniowyc
h
Wartość
rozliczonych
jednostek
rozliczeniowyc
h
Wartość
zlealizowana
vs rozliczona
Wartość
zrealizowana
2025 vs 2024
01 DOLNOŚLĄSKI 61 656 890,63 10 61 633 220,10 61 633 220,10 0% 57 050 524,70 10 65 667 841,11 56 936 135,13 -13% 6,55%
02 KUJAWSKO-
POMORSKI 28 840 646,69 5 30 298 585,33 28 493 502,07 -6% 27 736 286,73 6 34 417 826,82 27 015 798,40 -22% 13,60%
03 LUBELSKI 37 289 350,69 5 37 284 423,69 37 273 746,07 0% 39 066 506,65 5 39 666 113,18 38 016 350,82 -4% 6,39%
04 LUBUSKI 10 578 222,46 5 10 578 540,16 10 570 175,15 0% 11 182 856,07 5 12 034 438,64 10 773 821,24 -10% 13,76%
05 ŁÓDZKI 64 541 601,36 11 64 501 929,34 64 501 929,34 0% 65 217 028,01 11 67 569 174,26 63 958 300,77 -5% 4,76%
06 MAŁOPOLSKI 90 240 634,78 13 90 184 852,43 90 183 752,44 0% 93 564 299,96 13 97 516 263,27 87 030 593,41 -11% 8,13%
07 MAZOWIECKI 152 108 663,00 22 152 002 310,05 152 002 310,05 0% 172 595 253,58 22 164 251 838,91 162 266 584,19 -1% 8,06%
08 OPOLSKI 13 450 594,71 3 13 433 114,00 13 431 757,28 0% 12 872 735,59 3 13 773 019,28 12 772 909,43 -7% 2,53%
09 PODKARPACKI 39 151 395,28 7 39 166 756,31 39 141 856,21 0% 36 877 447,89 7 42 050 751,79 36 829 121,21 -12% 7,36%
10 PODLASKI 18 021 622,28 4 17 978 566,01 17 978 315,49 0% 16 986 592,26 4 20 379 690,63 16 950 828,56 -17% 13,36%
11 POMORSKI 55 198 055,15 6 55 192 553,79 55 192 553,79 0% 59 022 636,31 6 62 195 477,13 56 252 475,94 -10% 12,69%
12 ŚLĄSKI 113 207 799,61 18 113 140 227,11 113 020 540,85 0% 114 716 293,72 18 122 921 115,04 113 213 167,16 -8% 8,64%
13 ŚWIĘTOKRZYSKI 27 935 825,64 8 27 921 364,93 27 912 189,84 0% 27 302 788,45 8 28 905 806,69 27 219 122,91 -6% 3,53%
14 WARMIŃSKO-
MAZURSKI 20 994 758,81 6 20 971 370,21 20 963 337,68 0% 21 497 841,55 6 22 651 367,98 21 164 544,38 -7% 8,01%
15 WIELKOPOLSKI 72 600 644,36 7 72 599 228,64 72 572 871,08 0% 73 387 072,81 7 76 648 230,24 72 237 001,38 -6% 5,58%
16
ZACHODNIOPOMORSKI 25 722 838,73 2 25 719 635,40 25 704 054,34 0% 25 206 683,42 2 28 972 288,85 25 174 652,44 -13% 12,65%
Suma końcowa 831 539 544,19 132 832 606 677,52 830 576 111,79 0% 854 282 847,70 133 899 621 243,82 827 811 407,35 -8% 8,05%
-- 5 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Tabela nr 2. Dane w zakresie planowanej kwoty na program lekowy B.29 na 2026 rok i zestawiony z nim rok 2025.
Plan zakupu świadczeń
2025 2026
Oddział Leki Świadczenia Suma końcowa Leki Świadczenia Suma końcowa Wzrost % w planie
zakupu świadczen
01 DOLNOŚLĄSKI 41 624 315,00 7 065 036,42 48 689 351,42 47 109 590,00 9 449 259,60 56 558 849,60 16,16%
02 KUJAWSKO-POMORSKI 15 928 692,00 2 937 633,60 18 866 325,60 19 134 055,00 4 660 234,48 23 794 289,48 26,12%
03 LUBELSKI 35 042 477,00 5 059 405,17 40 101 882,17 34 992 876,00 5 257 131,00 40 250 007,00 0,37%
04 LUBUSKI 9 105 378,00 1 418 966,52 10 524 344,52 10 451 266,00 1 520 272,60 11 971 538,60 13,75%
05 ŁÓDZKI 51 291 852,00 10 202 718,08 61 494 570,08 57 094 153,00 10 156 123,34 67 250 276,34 9,36%
06 MAŁOPOLSKI 61 944 776,00 9 631 306,32 71 576 082,32 62 573 667,00 11 216 766,77 73 790 433,77 3,09%
07 MAZOWIECKI 110 506 644,00 21 752 924,76 132 259 568,76 164 203 632,00 25 142 248,44 189 345 880,44 43,16%
08 OPOLSKI 10 811 428,00 1 949 297,46 12 760 725,46 10 811 444,00 2 080 303,94 12 891 747,94 1,03%
09 PODKARPACKI 27 030 855,00 5 411 610,39 32 442 465,39 35 019 557,00 6 692 773,01 41 712 330,01 28,57%
10 PODLASKI 11 658 768,00 1 430 025,48 13 088 793,48 13 969 728,00 1 518 357,72 15 488 085,72 18,33%
11 POMORSKI 44 384 445,00 4 788 257,10 49 172 702,10 49 368 417,00 5 892 005,35 55 260 422,35 12,38%
12 ŚLĄSKI 47 854 030,00 7 616 373,72 55 470 403,72 104 600 821,00 17 618 126,46 122 218 947,46 120,33%
13 ŚWIĘTOKRZYSKI 22 865 628,00 4 386 870,66 27 252 498,66 22 527 474,00 4 516 996,22 27 044 470,22 -0,76%
14 WARMIŃSKO-MAZURSKI 13 208 398,00 2 986 988,28 16 195 386,28 18 390 816,00 3 187 714,21 21 578 530,21 33,24%
15 WIELKOPOLSKI 61 304 678,00 12 324 465,75 73 629 143,75 63 948 444,00 12 158 104,20 76 106 548,20 3,36%
16 ZACHODNIOPOMORSKI 17 541 571,00 1 704 662,22 19 246 233,22 16 492 412,00 1 540 229,24 18 032 641,24 -6,31%
Suma końcowa 582 103 935,00 100 666 541,93 682 770 476,93 730 688 352,00 122 606 646,58 853 294 998,58 24,98%
-- 6 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Tabela nr 3. Liczba pacjentów leczonych w programie lekowym B.29 w latach 2022-2025 w podziale na województwa.
LICZBA PACJENTÓW LECZONYCH W PROGRAMIE LEKOWYM B.29
OW 2022 2023 2024 2025
Liczba pacjentów 2025 vs 2024
01 DOLNOŚLĄSKI 1 605 1 818 1 980 2 087 5%
02 KUJAWSKO-POMORSKI 810 950 1 049 1 171 12%
03 LUBELSKI 794 1 014 1 112 1 194 7%
04 LUBUSKI 272 308 350 370 6%
05 ŁÓDZKI 1 543 1 894 2 055 2 214 8%
06 MAŁOPOLSKI 2 065 2 487 2 702 2 927 8%
07 MAZOWIECKI 3 586 4 311 4 688 5 147 10%
08 OPOLSKI 369 410 438 442 1%
09 PODKARPACKI 949 1 109 1 207 1 298 8%
10 PODLASKI 460 556 604 675 12%
11 POMORSKI 1 265 1 555 1 733 1 892 9%
12 ŚLĄSKI 2 391 2 984 3 372 3 693 10%
13 ŚWIĘTOKRZYSKI 691 813 864 914 6%
14 WARMIŃSKO-MAZURSKI 443 571 624 696 12%
15 WIELKOPOLSKI 1 886 2 205 2 378 2 598 9%
16 ZACHODNIOPOMORSKI 499 625 700 779 11%
Łącznie 19 628 23 610 25 856 28 097 9%
-- 7 of 7 --