Interpelacja w sprawie pełnego finansowania zadań związanych z poprawą środowiska, wynikających z ustawy o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14837
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie pełnego finansowania zadań związanych z poprawą środowiska, wynikających z ustawy o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych
Zgłaszający: Paweł Rychlik
Data wpływu: 23-01-2026
Szanowna Pani Minister,
takie miasta jak Bydgoszcz, Jaworzno, Zgierz, Tarnowskie Góry, Tomaszów Mazowiecki mają obowiązek podjęcia działań związanych z poprawą stanu środowiska, będącego następstwem zanieczyszczenia w wyniku wieloletniej działalności państwowych zakładów branży chemicznej. Wraz z wejściem w życie przyjętych regulacji ww. gminy stały się odpowiedzialne za wdrażanie przyjętych rozwiązań. Działania związane z poprawą stanu środowiska stały się zadaniem własnym gmin. W gruncie rzeczy kosztami usuwania odpadów niebezpiecznych zostali obarczeni mieszkańcy poszczególnych gmin. Problemem jest to, że podatek od towarów i usług nie stanowi kosztu kwalifikowanego realizacji pierwszego etapu działań związanych z poprawą stanu środowiska (wykonanie kompleksowej oceny oraz opracowanie projektu planu poprawy), może wiązać się z koniecznością poniesienia wydatków przekraczających 8,9 mln zł, a szacowany koszt wkładu własnego za zapłacenie VAT przy realizacji działań związanych z poprawą stanu środowiska na terenach zdegradowanych przekracza 1,6 mln zł.
W związku z powyższym pragnę zapytać:
Czy ministerstwo planuje przyjęcie takich rozwiązań finansowych, aby zapewnić ww. gminom środki na podatek VAT i wkład własny na realizację zadań naprawczych na wielkoobszarowych terenach zdegradowanych?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4107 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OPZ.0500.3.2026.MK
4206407.16995890.13813057
Warszawa, 04-02-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Pawła Rychlika (znak: K10INT14837).
Temat: pełne finansowanie zadań związanych z poprawą środowiska, wynikających z
ustawy o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr K10INT14837 Pana Posła Pawła Rychlika
w sprawie pełnego finansowania zadań związanych z poprawą środowiska,
wynikających z ustawy o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych, poniżej
przedstawiam następujące informacje.
W celu rozwiązania problemu składowisk i innych miejsc gromadzenia odpadów
na terenach państwowych zakładów przemysłowych, które powstały w przeszłości
przed obowiązywaniem szczegółowych, współczesnych przepisów regulujących
gospodarowanie odpadami i ochronę środowiska (tj. przed 1 października 2001 r.),
przyjęto ustawę z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych terenach
zdegradowanych1, tzw. ustawę o WTZ. W załączniku do ustawy o WTZ
wymienionych jest pięć terenów2, które uznano za wymagające podjęcia pilnej
interwencji w celu zabezpieczenia życia i zdrowia ludności oraz stanu środowiska.
Jednostki samorządu terytorialnego (JST) w miarę dostępności odpowiednich
środków finansowych zobowiązane są do przeprowadzenia na tych terenach
najpierw szczegółowego badania i oceny występujących zanieczyszczeń,
a następnie zabezpieczenia lub zagospodarowania historycznych odpadów
i ograniczenia wpływu wywołanego przez nie na środowisko i zdrowie ludzi.
1 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1719)
2 Tereny:
Zakładów Chemicznych „Zachem” w Bydgoszczy,
Zakładów Chemicznych „Organika-Azot” w Jaworznie,
Zakładów Chemicznych „Tarnowskie Góry” w Tarnowskich Górach,
Zakładów Przemysłu Barwników ,,Boruta” w Zgierzu,
Zakładów Włókien Chemicznych „Wistom” w Tomaszowie Mazowieckim.
-- 1 of 2 --
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO)3 daje możliwość
pozyskania finansowania na kompleksową ocenę stanu środowiska oraz
przygotowanie projektu planu poprawy stanu środowiska na WTZ (ok. 100 mln zł).
Dzięki działaniom Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ), pomimo, że
inwestycja na WTZ jest finansowana z komponentu pożyczkowego KPO to dla JST
w zakresie kosztów kwalifikowanych dofinansowanie w tym zakresie jest w pełni
bezzwrotne, a zatem to Skarb Państwa ponosi główny ciężar finansowania działań
w ramach inwestycji.
Informuję również, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w dniu 4 lipca 2025 r. uruchomił uzupełniający program4, który umożliwia
sfinansowanie podatku VAT dla projektów na WTZ finansowanych ze środków
KPO. Nabór trwał do 30 września 2025 r. Wszystkie JST objęte wsparciem
na działania na WTZ w ramach KPO złożyły wnioski o dofinansowanie. Całkowite
wnioskowane wsparcie w ramach programu wynosi ok. 22 mln zł.
Zakłada się, że aktualnie wykonywane projekty na WTZ finansowane z KPO,
których zakończenie planowane jest w trzecim kwartale 2026 r., pomogą
w pozyskaniu dalszego finansowania ze środków unijnych w przyszłości na etapie
projektów inwestycyjnych dotyczących poprawy stanu środowiska na WTZ,
których realizacja doprowadzi do eliminacji zagrożeń występujących na tych
terenach. Aktualnie prowadzone są już prace nad przygotowaniem Wieloletnich
Ram Finansowych na lata 2028-2034.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
3 Inwestycja B3.2.1 „Inwestycje w neutralizację ryzyka i rekultywację wielkoobszarowych terenów
poprzemysłowych i Morza Bałtyckiego”
4 „Współfinansowanie przedsięwzięć realizowanych w ramach inwestycji B3.2.1 Krajowego Planu Odbudowy”
[https://www.gov.pl/web/nfosigw/wspolfinansowanie-przedsiewziec-realizowanych-w-ramach-inwestycji-
b321-krajowego-planu-odbudowy]
-- 2 of 2 --